Zarządzanie wiekiem: samorządy wiedzą, jak przyspieszyć przejście na emeryturę

Samorządy znalazły sposób na motywowanie pracowników do przechodzenia na emeryturę. Zachęta jest mocna, bo finansowa. A korzystają na tym i zatrudnieni, i ich pracodawca. Ci ostatni muszą jednak rozważnie stosować takie rozwiązania, bo jest ono konfliktogenne. Pojawiają się też zastrzeżenia co do zgody z zasadą równego traktowania. Poza specjalnym i funkcyjnym przepisy dotyczące pracowników samorządowych pozwalają na wypłatę także innych dodatków. Taki składnik wynagrodzenia może pojawić się np. w okresie przedemerytalnym.

Dodatkowy zastrzyk gotówki

Jak wskazuje polski rząd w raporcie dla Brukseli o stanie finansów publicznych i ich perspektywie do 2021 r., na skorzystanie z prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym od 1 października 2017 r. decydowały się głównie osoby nieaktywne zawodowo. Z danych ZUS wynika natomiast, że w ubiegłym roku przybyło 93,5 tys. emerytów aktywnych zawodowo, co łącznie z osobami, które mimo przekroczenia granicy wieku emerytalnego nie pobierają świadczenia, daje 147 tys. osób, które pozostały na rynku pracy, mimo że nie musiały. A to oznacza, że aż 85 proc. osób, które pracowały przed osiągnięciem wieku emerytalnego, po przekroczeniu tej granicy wciąż jest aktywne zawodowo. Jak informuje zaś Związek Miast Polskich, mnóstwo takich osób jest w samorządach, co niekiedy bywa problemem dla władz miast, gmin czy powiatów. Ich możliwości w zakresie zatrudniania nowych pracowników stają się przez to ograniczone. Etaty nie zwalniają się, choć mogłyby, a na utworzenie nowych nie ma pieniędzy. Bywa więc, że o zatrudnianiu nowych fachowców czy odświeżeniu zespołu pracowniczego w wielu samorządach nie ma mowy.

Bez dyskryminowania starszych przy zwolnieniach

W orzecznictwie sądowym od lat podkreśla się, że ani wiek, ani uzyskanie prawa do świadczeń emerytalnych nie może być powodem rozwiązania umowy o pracę. A pracodawca, który z tego powodu zdecyduje się pozbyć pracownika, może zostać posądzony o nierówne traktowanie zatrudnionych (poza tym naraża się na uznanie przez sąd wypowiedzenia umowy za nieuzasadnione). Warto przy tym podkreślić, że nie tylko polskie przepisy, ale i unijne wyraźnie zakazują dyskryminacji ze względu na wiek. W konsekwencji stosunek pracy z osobą w wieku emerytalnym można wypowiedzieć wtedy, gdy mamy do czynienia np. z niewłaściwym wykonywaniem obowiązków czy obniżeniem wydajności, ale też gdy następuje ograniczenie zakresu czy zmiana profilu działalności firmy, w związku z czym np. istnieje konieczność redukcji zatrudnienia i angażu fachowców o innych kwalifikacjach.