Interpretacja indywidualna z dnia 20 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.1030.2025.2.RG
Świadczenie przez Wnioskodawcę usług socjalnych i terapeutycznych nie może korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 i 22 ustawy o VAT, ze względu na brak spełnienia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych zwolnienia.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 18 października 2025r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 i pkt 22 ustawy:
-świadczonych przez Pana usługterapeuty środowiskowego,
-świadczonych za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców usług trenera Programu Wzmacniania Rodziny oraz
-usług streetworkera świadczonych przez Pana osobiście oraz za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców.
Uzupełnił go Pan pismem z 25 listopada 2025 r. (według daty wpływu). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG. W ramach tej działalności zawarł:
1.Umowę z Ośrodkiem Pomocy Społecznej (OPS) w …, w ramach której realizuje działania streetworkera, polegające na świadczeniu usług wsparcia i aktywizacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (w tym osób w kryzysie bezdomności, uzależnieniach, itd.),
2.Umowę z Ośrodkiem Pomocy Społecznej (OPS) w …, w ramach której troje zatrudnionych trenerów realizuje Program Wzmacniania Rodziny, polegający na świadczeniu usług wsparcia i aktywizacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (w tym osób w kryzysie bezdomności, uzależnieniach, itd.),
3.Umowę z poradnią zdrowia psychicznego, w której wykonuje zadania terapeuty środowiskowego, wspierając pacjentów w funkcjonowaniu społecznym i realizacji zaleceń terapeutycznych.
Usługi te mają charakter osobisty - są świadczone przez Wnioskodawcę osobiście, a ich celem jest wsparcie społeczne oraz poprawa zdrowia psychicznego i integracja osób marginalizowanych.
W ramach działalności Wnioskodawca dodatkowo zatrudnia dwie osoby na podstawie umów zlecenie, które wspierają go w realizacji usług streetworkera świadczonych w ramach umowy z OPS. W ramach działalności Wnioskodawca dodatkowo zatrudnia trzy osoby na podstawie umów zlecenie, które realizują usługi trenera programu wzmacniania rodziny świadczonych w ramach umowy z OPS. Wszystkie działania wykonywane są zgodnie z zadaniami wynikającymi z porozumienia z OPS. Wnioskodawca pełni rolę głównego wykonawcy i/lub koordynatora usług.
Wnioskodawca nie wykonuje usług komercyjnych, doradczych ani szkoleniowych. Działalność ogranicza się wyłącznie do świadczenia usług z zakresu opieki społecznej i zdrowia psychicznego. W bieżącym roku podatkowym przychody Wnioskodawcy z ww. działalności przekroczą limit 200 000 zł, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.
Na pytania Organu:
1)Czy jest Pan zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT?
2)Czy posiada Pan status podmiotu leczniczego w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 450 ze zm.)?
3)Czy jest Pan wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą?
4) Czy realizowane przez Pana:
a) (wraz z dwoma zatrudnionymi na podstawie umowy zlecenie osobami) działania streetworkera polegające na świadczeniu usług wsparcia i aktywizacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym,
b) za pomocą zatrudnionych przez Pana na podstawie umów zleceń trzech trenerów, świadczenia usług wsparcia i aktywizacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym,
c) zadania terapeuty środowiskowego, wspierające pacjentów w funkcjonowaniu społecznym i realizacji zaleceń terapeutycznych,
stanowią usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, wykonywane w ramach działalności leczniczej wykonywane w ramach działalności leczniczej?
4)Czy wykonuje Pan ww. usługi wyłącznie na rzecz podmiotów leczniczych?
5)Czy świadczone przez Pana usługi, stanowią:
a)usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej,
b)usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie,
c)usługi ściśle związane z usługami pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej lub usługami określonymi w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie?
6)Czy usługi objęte zakresem wniosku wykonywane będą przez Pana działającego jako:
a)regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych, rodzinny dom pomocy, ośrodek wsparcia lub ośrodek interwencji kryzysowej,
b)wpisany do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
- dom pomocy społecznej prowadzony przez podmiot posiadający zezwolenie wojewody,
- placówka opiekuńczo-wychowawcza lub ośrodek adopcyjno-opiekuńczy,
c)placówka specjalistycznego poradnictwa,
d)inna niż wymienione w lit. a-c placówka zapewniająca całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisana do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
e)specjalistyczny ośrodek wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie?
7)Czy usługi objęte zakresem wniosku będą stanowiły usługi ściśle związane z usługami w zakresie opieki medycznej bądź z usługami pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej lub usługami określonymi w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, to prosimy wskazać:
a)na czym ten ścisły związek będzie polegał?
b)czy świadczona usług podstawowa, z którą związane są świadczone przez Pana usługi, będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT? Jeśli tak, to proszę wskazać konkretną podstawę prawną zwolnienia ww. usługi podstawowej,
c)czy świadczone przez Pana usługi są niezbędne do wykonania usługi podstawowej zwolnionej od podatku (prosimy wskazać na czym ta niezbędność polega),
d)czy głównym celem świadczonych przez Pana usług jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez konkurencyjne wykonywanie tych usług w stosunku do podatników niekorzystających ze zwolnienia od podatku?
odpowiedział Pan:
1)Status podatkowy i status podmiotu leczniczego.
1.Jestem zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT od listopada 2025 r.
2.Nie posiadam statusu podmiotu leczniczego w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej.
3.Nie jestem wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
2)Charakter usług (odpowiedzi oddzielnie dla każdej usługi).
4.Czy usługi stanowią usługi w zakresie opieki medycznej wykonywane w ramach działalności leczniczej?
a)Streetworker – nie, usługi nie są usługami opieki medycznej; wykonywane są w ramach Ośrodka Pomocy Społecznej.
b)Trenerzy Programu Wzmacniania Rodziny (trzech zleceniobiorców) – nie, nie są to usługi opieki medycznej; wykonywane były w ramach OPS.
c)Terapeuta środowiskowy – tak, jako terapeuta środowiskowy wykonuję wsparcie pacjentów w ramach Poradni ... w … (poradnia psychologiczno-pedagogiczna) oraz w ramach NFZ.
5.Czy usługi wykonywane są wyłącznie na rzecz podmiotów leczniczych?
a)Streetworker – nie.
b)Trenerzy PWR – nie.
c)Terapeuta środowiskowy – tak.
6.Czy usługi stanowią usługi pomocy społecznej / przeciwdziałania przemocy / ściśle z nimi związane?
Streetworker:
a)usługi pomocy społecznej – tak,
b)usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie – tak,
c)usługi ściśle związane z powyższymi – tak.
Trenerzy PWR:
a)usługi pomocy społecznej – tak,
b)usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie – tak,
c)usługi ściśle związane z powyższymi – tak.
Terapeuta środowiskowy:
a)usługi pomocy społecznej – tak,
b)usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie – tak,
c)usługi ściśle związane z powyższymi – tak, ponadto w ramach wizyt domowych wykonuję pracę socjalną w miejscu zamieszkania pacjentów Poradni .... w ….
7.W jakim charakterze wykonywane są usługi?
-Usługi streetworkera oraz trenerów Programu Wzmacniania Rodziny wykonuję w ramach Ośrodka Pomocy Społecznej (OPS).
-Usługi terapeuty środowiskowego wykonuję w ramach Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej .... w … oraz w ramach NFZ.
8.Usługi ściśle związane z usługą podstawową zwolnioną z VAT.
Dla wszystkich trzech rodzajów usług wskazuję:
a)Usługami podstawowymi są:
-usługi pomocy społecznej (Ośrodek Pomocy Społecznej),
-w przypadku terapeuty środowiskowego – usługi medyczne z zakresu profilaktyki, poprawy zdrowia i praca socjalna na rzecz pacjentów, wykonywane w ramach poradni oraz w ramach świadczeń NFZ.
b)Usługi podstawowe korzystają ze zwolnienia z VAT odpowiednio na podstawie:
-art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT – usługi pomocy społecznej,
-art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT – usługi opieki medycznej świadczone w ramach NFZ/poradni.
c)Niezbędność usług:
Moje usługi są integralną częścią realizacji usług podstawowych – polegają na bezpośrednim wsparciu, pracy socjalnej, aktywizacji rodzin oraz realizacji zaleceń terapeutycznych u pacjentów poradni. Ich wykonanie jest konieczne do pełnego, skutecznego udzielenia świadczenia podstawowego.
d)Głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu, lecz realizacja ustawowych zadań pomocy społecznej oraz świadczeń zdrowotnych, bez konkurowania z podmiotami niekorzystającymi ze zwolnienia.
Pytanie
Czy Wnioskodawca, wykonując działalność w opisanym zakresie (usługi streetworkera oraz terapeuty środowiskowego i zatrudnienie 3 trenerów programu wzmacniania rodziny), po przekroczeniu limitu 200 000 zł przychodów rocznie, może nadal korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 i pkt 22 ustawy o VAT, pomimo zatrudniania zleceniobiorców wykonujących część usług streetworkera oraz całkowicie wypełniających zlecenie trenerów PWR?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, Pana działalność w zakresie:
-świadczenia usług jako terapeuta środowiskowy na rzecz poradni zdrowia psychicznego w Poradni .... w …,
-świadczenia usług streetworkera na podstawie umowy z Ośrodkiem Pomocy Społecznej,
-świadczenia usług trenera programu wzmacniania rodziny na podstawie umowy z Ośrodkiem Pomocy Społecznej,
oraz organizowania i koordynowania usług opieki społecznej przy udziale 5 osób zatrudnionych na podstawie umów zlecenie, spełnia warunki do zastosowania zwolnienia przedmiotowego z VAT, na podstawie:
-art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT - jako usługi w zakresie opieki zdrowotnej świadczone przez osobę wykonującą zawód medyczny,
-art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT - jako usługi opieki społecznej realizowane na podstawie umowy z jednostką uprawnioną (OPS).
Zatrudnianie zleceniobiorców nie zmienia faktu, że Wnioskodawca pozostaje stroną umowy z OPS i głównym wykonawcą usług.
W efekcie, nawet po przekroczeniu limitu 200 000 zł, działalność ta powinna pozostać zwolniona z VAT.
W uzupełnieniu wniosku podtrzymał Pan swoje stanowisko poprzez wskazanie:
-usługi streetworkera i trenerów Programu Wzmacniania Rodziny stanowią usługi pomocy społecznej lub usługi z nimi ściśle związane, które korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT;
-usługi terapeuty środowiskowego stanowią świadczenia opieki medycznej lub usługi z nimi ściśle związane, które korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienia od podatku.
Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT od listopada 2025 r. Prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w ramach której zawarł Pan Umowę z Ośrodkiem Pomocy Społecznej (OPS), w ramach której realizuje działania streetworkera, Umowę z Ośrodkiem Pomocy Społecznej (OPS), w ramach której troje zatrudnionych trenerów realizuje Program Wzmacniania Rodziny oraz Umowę z Poradnią Zdrowia Psychicznego, w której wykonuje zadania terapeuty środowiskowego. Usługi te są świadczone przez Pana osobiście, a ich celem jest wsparcie społeczne oraz poprawa zdrowia psychicznego i integracja osób marginalizowanych. Ponadto w ramach działalności dodatkowo zatrudnia Pan dwie osoby na podstawie umów zlecenie, które wspierają Pana w realizacji usług streetworkera świadczonych w ramach umowy z OPS oraz dodatkowo zatrudnia trzy osoby na podstawie umów zlecenie, które realizują usługi trenera programu wzmacniania rodziny świadczonych w ramach umowy z OPS. Wszystkie działania wykonywane są zgodnie z zadaniami wynikającymi z porozumienia z OPS. Wnioskodawca pełni rolę głównego wykonawcy i/lub koordynatora usług.
W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć kwestę zwolnienia ww. usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy:
-świadczonych przez Pana usług terapeuty środowiskowego,
-świadczonych za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców usług trenera Programu Wzmacniania Rodziny oraz
-usług streetworkera świadczonych przez Pana oraz za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.
Zatem zwolnieniu od podatku VAT podlegają wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, które spełniają określone warunki – służą mianowicie profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę wprost podmioty.
Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) oraz lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm.), zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
b) opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze;
c) świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.
Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług wykonywanych przez ściśle zdefiniowany krąg podmiotów.
Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie od podatku nie znajduje zastosowania.
Precyzując czynności, których celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawa zdrowia, należy zastosować wykładnię językową.
„Profilaktyka” to wszelkie działania i środki stosowane w celu zapobiegania czemuś niepożądanemu, likwidowanie przyczyn niekorzystnych zjawisk, to działania i środki stosowane w celu zapobiegania chorobom. Zatem profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.
„Zachowywanie” rozumiane jest zaś jako dochowanie czegoś w stanie niezmienionym, nienaruszonym lub niezniszczonym mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności, utrzymywanie.
Interpretując słowo „ratowanie” należy odwołać się do słów „ratować” i „ratownictwo”. Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach zagrożenia.
Pojęcie „przywracać” oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu, wprowadzić coś na nowo, odtworzyć coś w pierwotnej postaci, wznowić, odnowić, sprawić, że ktoś się znajdzie w takiej sytuacji, w takim stanie, w jakim był poprzednio. Pojęcie „przywracanie zdrowia” oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono w takim stanie, w jakim był poprzednio.
„Poprawa” to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się, polepszanie. Z kolei termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.
Zatem dokonując ustalenia, czy dana usługa medyczna korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług należy ustalić, czy będzie spełniała wyżej określone warunki.
Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości UE w swym orzecznictwie: pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.
Zauważenia wymaga, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych, ani wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego.
W wyroku w sprawie L.u.P. GmbH (C-106/05, pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że pojęcia „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (…) odnoszą się do świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia. Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w sprawie d´Ambrumenil (C- 307/01, pkt 57), gdzie podkreślono, że pojęcia świadczenia opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych.
Pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada więc określeniom używanym przez Trybunał „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu tym zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger, C-212/01, pkt 40).
Ani przepisy Dyrektywy, ani orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE nie dają podstaw do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia, nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stanowisko takie wynika z wyroku w sprawie C-212/01.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie Margarete Unterpertinger v Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter C-212/01 stwierdził, że „(…) to cel usługi medycznej decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z podatku VAT. Dlatego też, jeśli kontekst, w jakim taka usługa jest wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem nie jest ochrona zdrowia, włączając w to utrzymanie lub przywrócenie zdrowia, lecz udzielanie porad wymaganych przed podjęciem decyzji wywołujących skutki prawne, zwolnienie nie ma zastosowania do takiej usługi”.
Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi, które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki ubezpieczenia na życie).
Ponadto jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08: „Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia, jeżeli z kontekstu wynika, że jej głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania”. Rzecznik zauważa również, że: „działalność, którą uznano za części składowe opieki medycznej (leczenia medycznego), obejmuje: opiekę terapeutyczną jako część usługi ambulatoryjnej świadczonej przez wykwalifikowane pielęgniarki; leczenie psychoterapeutyczne świadczone przez wykwalifikowanych psychologów; prowadzenie badań lekarskich bądź pobieranie krwi lub innych próbek do badania pod kątem występowania choroby, na rzecz pracodawców lub ubezpieczycieli, albo poświadczanie zdolności medycznej do odbycia podróży, jeżeli celem tych usług zasadniczo pozostaje ochrona zdrowia zainteresowanych osób; oraz badania medyczne umożliwiające obserwację i zbadanie pacjentów, zanim zajdzie konieczność diagnozowania, rozciągnięcia opieki bądź leczenia potencjalnej choroby, zlecone przez internistów i wykonywane przez zewnętrzne laboratoria prywatne”.
W tym miejscu warto powołać na wyrok TSUE C-141/00 w którym wskazano, że „zwolnienie przyznane w art. 13(A)(J)(c,) Szóstej Dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika świadczącego usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie”.
W wyroku tym TSUE wyjaśnił również: „W dosłownej interpretacji, przepis ten (art. 132 ust. 1 lit. c) dyrektywy) nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko dwa warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone przez osoby posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe” (pkt 27).
Dokonując oceny przedstawionych okoliczności sprawy należy mieć na względzie zasadę wykładni zwolnień, stanowiących w istocie odstępstwo od generalnej zasady powszechności opodatkowania podatkiem VAT. Tym samym, wszelkie zwolnienia należy interpretować możliwie ściśle i wąsko tak, aby nie doprowadzić do rozszerzenia zwolnień.
Odnosząc się do przedstawionych wątpliwości wskazania wymaga, że przepis art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy definiujący zwolnienie od podatku od towarów i usług ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że zwolnieniu od podatku od towarów i usług podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane wykonywane przez ściśle zdefiniowany krąg podmiotów wykonujących te usługi – podmioty lecznicze.
Jak wynika z opisu sprawy, będące przedmiotem wniosku usługi streetworkera oraz usługi trenerów PWR nie stanowią usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, wykonywanymi w ramach działalności leczniczej. Wskazał Pan także, że nie posiada Pan statusu podmiotu leczniczego w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej oraz nie jest Pan wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
Tym samym nie zostały spełnione obie przesłanki do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy dla świadczonych w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej usług streetworkera oraz usług trenerów PWR.
Natomiast, jak wynika z opisu sprawy, usługi terapeuty środowiskowego stanowią usługi w zakresie opieki medycznej wykonywane w ramach działalności leczniczej. Wskazał Pan, że jako terapeuta środowiskowy wykonuje Pan wsparcie pacjentów w ramach Poradni ... w … (poradnia psychologiczno-pedagogiczna) oraz w ramach NFZ.
W konsekwencji w odniesieniu do tych usług została spełniona przesłanka przedmiotowa do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy.
Jednak, jak Pan wskazał, nie posiada Pan statusu podmiotu leczniczego w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej oraz nie jest Pan wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Tym samym nie została spełniona druga z przesłanek do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy dla usług terapeuty środowiskowego – tj. przesłanka podmiotowa, niezależnie od faktu czy usługi te stanowią usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, czy usługi ściśle związane z tymi usługami. Zarówno bowiem usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz usługi ściśle z tymi usługami związane, aby mogły korzystać z tego zwolnienia, winny być wykonywane podmioty lecznicze.
Zatem:
-dla świadczonych przez Pana usług terapeuty środowiskowego,
-dla świadczonych za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców usług trenera Programu Wzmacniania Rodziny oraz
-usługstreetworkera świadczonych przez Pana osobiście oraz za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców, nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy.
Należy więc przeanalizować, czy ww. usługi będą mogły korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy domowej, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:
a) regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, centra usług społecznych, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
b) wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
- domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,
- placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
c) placówki specjalistycznego poradnictwa,
d) inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
e) specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej.
Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku jest nie tylko spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, usług określonych w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, ale również przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, będącego ściśle określonym podmiotem. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.
Należy podkreślić, że zgodnie z omawianym przepisem art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy zwolnieniu podlegają jedynie te usługi, które:
-są usługami pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, względnie usługami określonymi w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie,
-są świadczone na rzecz beneficjenta tej pomocy,
-są świadczone przez podmioty wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że usługi streetworkera, usługi trenerów PWR oraz usługi terapeuty środowiskowego stanowią: usługi pomocy społecznej, usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz usługi ściśle z nimi związane.
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł Pan:
1.Umowę z Ośrodkiem Pomocy Społecznej (OPS) w …, w ramach której realizuje działania streetworkera, polegające na świadczeniu usług wsparcia i aktywizacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (w tym osób w kryzysie bezdomności, uzależnieniach, itd.),
2.Umowę z Ośrodkiem Pomocy Społecznej (OPS) w …, w ramach której troje zatrudnionych trenerów realizuje Program Wzmacniania Rodziny, polegające na świadczeniu usług wsparcia i aktywizacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (w tym osób w kryzysie bezdomności, uzależnieniach, itd.),
3.Umowę z poradnią zdrowia psychicznego, w której wykonuje zadania terapeuty środowiskowego, wspierając pacjentów w funkcjonowaniu społecznym i realizacji zaleceń terapeutycznych.
Usługi streetworkera oraz trenerów Programu Wzmacniania Rodziny wykonuje Pan w ramach Ośrodka Pomocy Społecznej (OPS). Usługi terapeuty środowiskowego wykonuje Pan w ramach Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej ... w … oraz w ramach NFZ.
Jak wyżej wskazano, zwolnienie uregulowane w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy jest zwolnieniem o charakterze podmiotowo-przedmiotowym.
W konsekwencji pomimo, że wskazał Pan, że ww. usługi stanowią usługi pomocy społecznej, usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz usługi ściśle z nimi związane, to:
-świadczone przez Pana usługi terapeuty środowiskowego,
-świadczone za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców usługi trenera Programu Wzmacniania Rodziny oraz
-usługi streetworkera świadczone przez Pana osobiście oraz za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców,
nie będą również objęte zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, ponieważ usługi te nie będą wykonywane przez żaden z wymienionych w omawianym przepisie podmiotów. Fakt, że zawarł Pan Umowę z Ośrodkiem Pomocy Społecznej (OPS) na świadczenie w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej usług streetworkera oraz trenera Programu Wzmacniania Rodziny nie sprawia, że usługi te wykonuje Pan jako Ośrodek Pomocy Społecznej. Z wniosku nie wynika także, aby usługi terapeuty środowiskowego wykonywał Pan jako któryś z podmiotów wskazanych w ww. przepisie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. a-e ustawy.
W konsekwencji,
-świadczone przez Pana usługterapeuty środowiskowego,
-świadczone za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców usługi trenera Programu Wzmacniania Rodziny oraz
-usługi streetworkera świadczone przez Pana osobiście oraz za pośrednictwem zatrudnionych przez Pana zleceniobiorców
nie będą korzystały ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 i pkt 22 ustawy o VAT.
Tym samym, Pana stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Pana w złożonym wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
