Nowy staż pracy: zasady przeliczania uprawnień i świadczeń pracowników u pracodawców prywatnych od 1 maja 2026 r.

Od 1 maja 2026 r. firmy prywatne będą uwzględniać nowe rodzaje aktywności zawodowej przy ustalaniu stażu pracy i na tej podstawie przeliczać m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia oraz wybrane świadczenia. Osoby zatrudnione 1 maja 2026 r. u pracodawcy prywatnego mają 24 miesiące na udokumentowanie nowych okresów zaliczanych do stażu pracy. Jeśli nie zdążą tego zrobić w terminie do 30 kwietnia 2028 r., stracą prawo do przeliczenia uprawnień.

Nowy staż pracy: zasady przeliczania uprawnień i świadczeń pracowników u pracodawców prywatnych od 1 maja 2026 r.

Wskazany limit 24 miesięcy wiąże jedynie osoby pozostające 1 maja 2026 r. w stosunku pracy z pracodawcą prywatnym. Jeżeli pracodawca przyjmie kogoś do pracy później, choćby 2 maja br., to nowo zatrudniony pracownik będzie mógł udokumentować nowe rodzaje aktywności w dowolnej chwili, bez żadnych ograniczeń czasowych.

Ogólny staż pracy a wymiar urlopu wypoczynkowego

Od ogólnego stażu pracy zależy m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika, a konkretnie – od łącznej długości:

• zakończonych okresów zatrudnienia, bez względu na przerwy w nich i sposób ustania stosunku pracy,
• niezakończonych okresów zatrudnienia w części przypadającej przed rozpoczęciem równoległego stosunku pracy,
• niektórych okresów nauki wymienionych w art. 155 k.p.,
• innych okresów podlegających wliczeniu na mocy odrębnych przepisów, jak np. praca w gospodarstwie rolnym rodziców, pobieranie zasiłku dla bezrobotnych czy pewne przejawy działalności kombatanckiej.

Pracownik ma prawo do 20 dni roboczych urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, gdy jest zatrudniony krócej niż 10 lat, a gdy posiada co najmniej 10 lat stażu urlopowego – do 26 dni roboczych w roku kalendarzowym. Nowe rodzaje aktywności wprowadzone od 1 stycznia 2026 r. do Kodeksu pracy uwzględnia się właśnie w okresach zatrudnienia. Dlatego mogą one bezpośrednio wpłynąć na zwiększenie wymiaru urlopu danej osoby.

Jeśli więc po 30 kwietnia 2026 r. pracownik złoży wniosek o doliczenie do stażu pracy np. 7 lat pracy na podstawie umowy zlecenia, pracodawca powinien dodać je w dniu udokumentowania do dotychczasowego stażu i jeżeli łącznie da to co najmniej 10 lat pracy – podwyższyć wymiar urlopowy pracownika. Jeśli z zsumowanego w ten sposób stażu wyjdzie, że urlop w wyższym wymiarze pracownik uzyskałby już w 2025 r., czy 2 lata temu, nie ma on prawa do żadnych roszczeń wstecznych.

Wliczanie nowych okresów do zakładowego stażu pracy

Od 1 maja 2026 r. nowe okresy aktywności zawodowej pracodawca prywatny ma obowiązek doliczyć również do zakładowego stażu pracy, pod warunkiem że w ramach m.in. umowy zlecenia czy pozarolniczej działalności wnioskujący pracownik świadczył pracę na jego rzecz. Zakładowy staż pracy służy zaś m.in. wyznaczeniu długości wypowiedzenia pracownika czy wysokości odprawy z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika albo odprawy pośmiertnej.

Nowe rodzaje aktywności nie są wliczane do okresów zatrudnienia, od których będzie zależeć wypowiedzenie umowy o pracę trwające 1 maja 2026 r.

Eksperci prawa pracy przewidują problemy z kwalifikacją nowych okresów aktywności zawodowej do zakładowego stażu pracy. W konkretnych okolicznościach trudno będzie bowiem rozstrzygnąć, czy w ramach danej aktywności pracownik świadczył pracę na rzecz tego pracodawcy, czy też nie.

Autor: Renata Majewska