Wersja obowiązująca od 2026.06.03

[Wymagania dotyczące zgłoszenia wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków ] [17] 1. Zgłoszenia wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków wymaga:

1) wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku;

2) trwałe przeniesienie zabytku ruchomego wpisanego do rejestru, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajduje;

3) zmiana przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku;

4) umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, 1907 i 1940 oraz z 2025 r. poz. 527, 680 i 1668) oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1;

5) podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, lecz niebędącej parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni.

2. Zgłoszenia dokonuje osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 36 ust. 5, zamierzająca prowadzić działania, o których mowa w ust. 1.

3. Wojewódzki konserwator zabytków wnosi sprzeciw, w drodze decyzji, w terminie 60 dni od dnia doręczenia zgłoszenia.

4. Do realizacji działań, o których mowa w ust. 1, można przystąpić, jeżeli wojewódzki konserwator zabytków nie wniósł sprzeciwu w terminie, o którym mowa w ust. 3.

5. Wojewódzki konserwator zabytków może z urzędu, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu oraz uprawnia do rozpoczęcia działań.

6. W przypadku nierozpoczęcia działań, o których mowa w ust. 1, przed upływem 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia rozpoczęcie tych działań wymaga dokonania ponownego zgłoszenia.

7. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia wojewódzki konserwator zabytków nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów lub informacji. Nałożenie obowiązku przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 3. Termin ten biegnie na nowo od dnia następującego po dniu doręczenia organowi dokumentów lub informacji określonych w postanowieniu. W przypadku niewykonania obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów lub informacji wojewódzki konserwator zabytków wnosi sprzeciw w terminie 60 dni od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin wykonania tego obowiązku.

8. Wojewódzki konserwator zabytków wnosi sprzeciw, jeżeli:

1) zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1;

2) zgłoszenie dotyczy działań już rozpoczętych lub wykonanych;

3) zgłoszone roboty budowlane naruszają ustalenia ochrony zabytków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub innych decyzji, o których mowa w art. 7 pkt 4;

4) zgłoszone działania są niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

5) zgłoszone działania naruszają warunki, zakazy lub ograniczenia określone w uchwale o utworzeniu parku kulturowego;

6) zgłoszone działania spowodują:

a) uszczerbek dla wartości zabytku lub

b) uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub

c) niewłaściwe korzystanie z zabytku.

9. Za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień określony w art. 122b Kodeksu postępowania administracyjnego.

10. Wojewódzki konserwator zabytków może wnieść sprzeciw i nałożyć w nim obowiązek uzyskania pozwolenia na prowadzenie działań, o których mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja mogłaby spowodować:

1) uszczerbek dla wartości zabytku lub

2) uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub

3) niewłaściwe korzystanie z zabytku, lub

4) zagrożenie dla zabytku kradzieżą, zaginięciem lub nielegalnym wywozem za granicę.

11. W przypadku gdy wojewódzki konserwator zabytków nie wniósł sprzeciwu, na wniosek zgłaszającego wydaje zaświadczenie o niezgłoszeniu sprzeciwu.

12. Do zgłoszeń stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 12 i 13 w dziale II Kodeksu postępowania administracyjnego. Na potrzeby stosowania przepisów, o których mowa w zdaniu pierwszym, przyjmuje się, że w przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3, wojewódzki konserwator zabytków orzekł ostatecznie o przyjęciu zgłoszenia w dniu następującym po upływie tego terminu.

13. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 36 ust. 5, zamierzająca prowadzić działania, o których mowa w ust. 1, zamiast dokonania zgłoszenia może wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia na prowadzenie tych działań.

14. Zgłoszenie zawiera:

1) wskazanie osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 36 ust. 5, zamierzającej prowadzić działania, o których mowa w ust. 1, dokonującej zgłoszenia oraz jej adres zamieszkania lub siedziby;

2) wskazanie zabytku, z uwzględnieniem miejsca jego położenia lub przechowywania lub miejsca prowadzenia robót budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1;

3) pełnomocnictwo, jeżeli zgłaszający działa przez pełnomocnika;

4) inne informacje i dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2.

15. Dokonanie zgłoszenia wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego.

[17] Art. 36aa dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1673). Zmiana weszła w życie 3 czerwca 2026 r.

Wersja obowiązująca od 2026.06.03

[Wymagania dotyczące zgłoszenia wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków ] [17] 1. Zgłoszenia wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków wymaga:

1) wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku;

2) trwałe przeniesienie zabytku ruchomego wpisanego do rejestru, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajduje;

3) zmiana przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku;

4) umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, 1907 i 1940 oraz z 2025 r. poz. 527, 680 i 1668) oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1;

5) podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, lecz niebędącej parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni.

2. Zgłoszenia dokonuje osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 36 ust. 5, zamierzająca prowadzić działania, o których mowa w ust. 1.

3. Wojewódzki konserwator zabytków wnosi sprzeciw, w drodze decyzji, w terminie 60 dni od dnia doręczenia zgłoszenia.

4. Do realizacji działań, o których mowa w ust. 1, można przystąpić, jeżeli wojewódzki konserwator zabytków nie wniósł sprzeciwu w terminie, o którym mowa w ust. 3.

5. Wojewódzki konserwator zabytków może z urzędu, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu oraz uprawnia do rozpoczęcia działań.

6. W przypadku nierozpoczęcia działań, o których mowa w ust. 1, przed upływem 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia rozpoczęcie tych działań wymaga dokonania ponownego zgłoszenia.

7. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia wojewódzki konserwator zabytków nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów lub informacji. Nałożenie obowiązku przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 3. Termin ten biegnie na nowo od dnia następującego po dniu doręczenia organowi dokumentów lub informacji określonych w postanowieniu. W przypadku niewykonania obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów lub informacji wojewódzki konserwator zabytków wnosi sprzeciw w terminie 60 dni od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin wykonania tego obowiązku.

8. Wojewódzki konserwator zabytków wnosi sprzeciw, jeżeli:

1) zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1;

2) zgłoszenie dotyczy działań już rozpoczętych lub wykonanych;

3) zgłoszone roboty budowlane naruszają ustalenia ochrony zabytków w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub innych decyzji, o których mowa w art. 7 pkt 4;

4) zgłoszone działania są niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

5) zgłoszone działania naruszają warunki, zakazy lub ograniczenia określone w uchwale o utworzeniu parku kulturowego;

6) zgłoszone działania spowodują:

a) uszczerbek dla wartości zabytku lub

b) uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub

c) niewłaściwe korzystanie z zabytku.

9. Za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień określony w art. 122b Kodeksu postępowania administracyjnego.

10. Wojewódzki konserwator zabytków może wnieść sprzeciw i nałożyć w nim obowiązek uzyskania pozwolenia na prowadzenie działań, o których mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja mogłaby spowodować:

1) uszczerbek dla wartości zabytku lub

2) uszkodzenie lub zniszczenie zabytku, lub

3) niewłaściwe korzystanie z zabytku, lub

4) zagrożenie dla zabytku kradzieżą, zaginięciem lub nielegalnym wywozem za granicę.

11. W przypadku gdy wojewódzki konserwator zabytków nie wniósł sprzeciwu, na wniosek zgłaszającego wydaje zaświadczenie o niezgłoszeniu sprzeciwu.

12. Do zgłoszeń stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 12 i 13 w dziale II Kodeksu postępowania administracyjnego. Na potrzeby stosowania przepisów, o których mowa w zdaniu pierwszym, przyjmuje się, że w przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3, wojewódzki konserwator zabytków orzekł ostatecznie o przyjęciu zgłoszenia w dniu następującym po upływie tego terminu.

13. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 36 ust. 5, zamierzająca prowadzić działania, o których mowa w ust. 1, zamiast dokonania zgłoszenia może wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia na prowadzenie tych działań.

14. Zgłoszenie zawiera:

1) wskazanie osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 36 ust. 5, zamierzającej prowadzić działania, o których mowa w ust. 1, dokonującej zgłoszenia oraz jej adres zamieszkania lub siedziby;

2) wskazanie zabytku, z uwzględnieniem miejsca jego położenia lub przechowywania lub miejsca prowadzenia robót budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1;

3) pełnomocnictwo, jeżeli zgłaszający działa przez pełnomocnika;

4) inne informacje i dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2.

15. Dokonanie zgłoszenia wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego.

[17] Art. 36aa dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1673). Zmiana weszła w życie 3 czerwca 2026 r.