Wersja obowiązująca od 2026.05.29

Rozdział 3

Podmioty ochrony ludności

Art. 17. [Podmioty ochrony ludności] 1. Podmiotami ochrony ludności są:

1) Rządowe Centrum Bezpieczeństwa;

2) jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej;

3) ochotnicze straże pożarne;

4) zakładowe straże pożarne;

5) zakładowe służby ratownicze;

6) gminne zawodowe straże pożarne;

7) powiatowe (miejskie) zawodowe straże pożarne;

8) terenowe służby ratownicze;

9) związek ochotniczych straży pożarnych;

10) jednostki ratownicze, o których mowa w art. 15 pkt 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 275, 1222, 1692 i 1907);

10a) [2] jednostki organizacyjne Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej;

11) inspekcje i straże:

a) Inspekcja Ochrony Środowiska,

b) Państwowa Inspekcja Sanitarna,

c) Inspekcja Weterynaryjna,

d) Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa,

e) Inspekcja Transportu Drogowego,

f) organy nadzoru budowlanego,

g) straże gminne;

12) Państwowa Agencja Atomistyki;

13) Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy;

14) Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie;

15) Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe;

16) Zespół Pomocy Humanitarno-Medycznej;

17) centra powiadamiania ratunkowego;

18) jednostki organizacyjne pomocy społecznej;

19) Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych;

20) Narodowy Fundusz Zdrowia;

21) podmioty lecznicze, w ramach których funkcjonują jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego w rozumieniu ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 652 i 1222);

22) podmioty lecznicze prowadzące szpitale w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799 i 1897);

23) podmioty lecznicze korzystające ze środków publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1782) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o Państwowym Instytucie Medycznym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 2731 oraz z 2024 r. poz. 1897);

24) podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1154);

25) podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 714);

26) podmioty uprawnione do wykonywania zadań ochrony dóbr kultury określone w:

a) ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907),

b) ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2393),

c) ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2022 r. poz. 385),

d) ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 87),

e) ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164);

27) Polski Czerwony Krzyż;

28) organizacje harcerskie i skautowe objęte Honorowym Protektoratem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

29) Caritas Polska i podmioty współpracujące;

30) Polski Związek Łowiecki;

31) Polski Związek Wędkarski;

32) Aeroklub Polski;

33) Służba Poszukiwania i Ratownictwa Lotniczego – ASAR;

34) Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa – SAR;

35) instytucje certyfikujące w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej dla kwalifikacji uregulowanych, zgłoszonych z obszaru „sprawy wewnętrzne” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, o których mowa w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2024 r. poz. 1606);

36) służby i podmioty ratownictwa górniczego, o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1290);

37) podmioty wyznaczone przez organ ochrony ludności na podstawie art. 18;

38) podmioty, z którymi organ ochrony ludności zawarł porozumienie o wykonywaniu zadań na podstawie art. 19;

39) podmioty uznane przez organ ochrony ludności za podmioty ochrony ludności na podstawie art. 20.

2. Podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 21–23, podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowane stają się podmiotami ochrony ludności po wyrażeniu zgody, w drodze postanowienia, przez Ministra Obrony Narodowej.

2a. [3] Jednostki organizacyjne Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej oraz podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 21–23, podległe Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowane nie przekształcają się w podmioty obrony cywilnej.

3. Podmioty ochrony ludności wykonują zadania ochrony ludności i obrony cywilnej w ramach swojej właściwości.

4. Osoby, które nie ukończyły 18. roku życia, będące członkami lub pracownikami podmiotów ochrony ludności, nie realizują w tych podmiotach zadań obrony cywilnej ani zadań ochrony ludności w zakresie działań ratowniczych. Realizacja pozostałych zadań ochrony ludności odbywa się za zgodą opiekunów prawnych tych osób.

[2] Art. 17 ust. 1 pkt 10a dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 646). Zmiana weszła w życie 29 maja 2026 r.

[3] Art. 17 ust. 2a dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 646). Zmiana weszła w życie 29 maja 2026 r.