Wersja obowiązująca od 2026.03.05

Art. 109. [Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej] [7] 1. Szef Urzędu może odmówić w drodze decyzji dopuszczenia cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu korzystania z ochrony czasowej albo stwierdzić wyłączenie z ochrony czasowej cudzoziemca, który już z niej korzysta, jeżeli istnieją podstawy, aby uznać, że:

1) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b;

2) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, szczególnie poważne przestępstwo o charakterze innym niż polityczny, inne niż przestępstwo, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne przestępstwo, inne niż przestępstwo, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a, i stanowi zagrożenie dla społeczeństwa państwa, w którym przebywa;

4) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa.

2. Odmowie albo wyłączeniu, o których mowa w ust. 1, podlega także cudzoziemiec, wobec którego istnieją poważne podstawy, aby uznać, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu szczególnie poważnych przestępstw lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3.

3. Oceniając, czy cudzoziemiec popełnił szczególnie poważne przestępstwo, podżegał do jego popełnienia albo w inny sposób brał udział w jego popełnieniu, Szef Urzędu bierze pod uwagę dotkliwość zagrożenia, na które narażony jest cudzoziemiec po powrocie do kraju lub obszaru geograficznego, z którego stwierdzony został masowy napływ wysiedleńców. Przestępstwa charakteryzujące się szczególnym okrucieństwem, nawet jeżeli można założyć, że zostały popełnione z pobudek politycznych, mogą zostać zakwalifikowane jako szczególnie poważne przestępstwa niemające charakteru politycznego.

4. Postępowanie w sprawie, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu wszczyna z urzędu albo na wniosek Komendanta Głównego Policji, organów Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego.

5. Szef Urzędu wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, w terminie 2 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 4.

6. Decyzja, o której mowa w ust. 1, jest ostateczna.

7. O decyzji, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu niezwłocznie informuje Komendanta Głównego Straży Granicznej.

[7] Art. 109 w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 203). Zmiana weszła w życie 5 marca 2026 r.

Wersja obowiązująca od 2026.03.05

Art. 109. [Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej] [7] 1. Szef Urzędu może odmówić w drodze decyzji dopuszczenia cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu korzystania z ochrony czasowej albo stwierdzić wyłączenie z ochrony czasowej cudzoziemca, który już z niej korzysta, jeżeli istnieją podstawy, aby uznać, że:

1) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b;

2) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, szczególnie poważne przestępstwo o charakterze innym niż polityczny, inne niż przestępstwo, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne przestępstwo, inne niż przestępstwo, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a, i stanowi zagrożenie dla społeczeństwa państwa, w którym przebywa;

4) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa.

2. Odmowie albo wyłączeniu, o których mowa w ust. 1, podlega także cudzoziemiec, wobec którego istnieją poważne podstawy, aby uznać, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu szczególnie poważnych przestępstw lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3.

3. Oceniając, czy cudzoziemiec popełnił szczególnie poważne przestępstwo, podżegał do jego popełnienia albo w inny sposób brał udział w jego popełnieniu, Szef Urzędu bierze pod uwagę dotkliwość zagrożenia, na które narażony jest cudzoziemiec po powrocie do kraju lub obszaru geograficznego, z którego stwierdzony został masowy napływ wysiedleńców. Przestępstwa charakteryzujące się szczególnym okrucieństwem, nawet jeżeli można założyć, że zostały popełnione z pobudek politycznych, mogą zostać zakwalifikowane jako szczególnie poważne przestępstwa niemające charakteru politycznego.

4. Postępowanie w sprawie, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu wszczyna z urzędu albo na wniosek Komendanta Głównego Policji, organów Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego.

5. Szef Urzędu wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, w terminie 2 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 4.

6. Decyzja, o której mowa w ust. 1, jest ostateczna.

7. O decyzji, o której mowa w ust. 1, Szef Urzędu niezwłocznie informuje Komendanta Głównego Straży Granicznej.

[7] Art. 109 w brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 203). Zmiana weszła w życie 5 marca 2026 r.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2025.02.24 do 2026.03.04     (Dz.U.2025.223 tekst jednolity)

Art. 109. [Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej] 1. Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

2. Szef Urzędu odmawia skorzystania z ochrony czasowej w drodze decyzji, która jest ostateczna.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2023.08.03 do 2025.02.23     (Dz.U.2023.1504 tekst jednolity)

Art. 109. [Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej] 1. Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

2. Szef Urzędu odmawia skorzystania z ochrony czasowej w drodze decyzji, która jest ostateczna.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2022.06.15 do 2023.08.02     (Dz.U.2022.1264 tekst jednolity)

Art. 109. [Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej] 1. Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

2. Szef Urzędu odmawia skorzystania z ochrony czasowej w drodze decyzji, która jest ostateczna.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2022.03.12 do 2022.06.14

[Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej] 1. Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

2. [3] Szef Urzędu odmawia skorzystania z ochrony czasowej w drodze decyzji, która jest ostateczna.

[3] Art. 109 ust. 2 dodany przez art. 80 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. poz. 583). Zmiana weszła w życie 12 marca 2022 r. z mocą od 24 lutego 2022 r.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2021.06.22 do 2022.03.11     (Dz.U.2021.1108 tekst jednolity)

[Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej ] Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2019.09.02 do 2021.06.21     (Dz.U.2019.1666 tekst jednolity)

[Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej ] Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2018.06.08 do 2019.09.01     (Dz.U.2018.1109 tekst jednolity)

Art. 109. [Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej ] Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2018.01.09 do 2018.06.07     (Dz.U.2018.51 tekst jednolity)

Art. 109. [Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej ] Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2016.11.14 do 2018.01.08     (Dz.U.2016.1836 tekst jednolity)

[Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej ] Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2012.06.19 do 2016.11.13     (Dz.U.2012.680 tekst jednolity)

[Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej] Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2009.11.10 do 2012.06.18     (Dz.U.2009.189.1472 tekst jednolity)

[Odmówienie cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej] Szef Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2007.07.20 do 2009.11.09

Szef Urzędu [63] może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

[63] Art. 109 w brzmieniu ustalonym przez art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 120, poz. 818). Zmiana weszła w życie 20 lipca 2007 r.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2006.12.18 do 2007.07.19     (Dz.U.2006.234.1695 tekst jednolity)

Prezes Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.

Wersja archiwalna obowiązująca od 2003.09.01 do 2006.12.17

Prezes Urzędu może odmówić cudzoziemcowi skorzystania z ochrony czasowej, jeżeli:

1) istnieją uzasadnione podejrzenia, że:

a) popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu przepisów prawa międzynarodowego odnoszących się do tych zbrodni,

b) popełnił, poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przed przybyciem na to terytorium w celu korzystania z ochrony czasowej, zbrodnię o charakterze niepolitycznym,

c) dopuścił się czynów sprzecznych z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

2) jego wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa;

3) został skazany prawomocnym wyrokiem za taką zbrodnię, której charakter wskazuje, że jego obecność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłaby stanowić zagrożenie dla jej obywateli.