ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 7 marca 2023 r.
w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej
(ostatnia zmiana: Dz.U. z 2026 r., poz. 717)
Na podstawie art. 75 ust. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 167 oraz z 2023 r. poz. 27) zarządza się, co następuje:
§ 1.[Zakres regulacji] Rozporządzenie określa organizację i sposób odbywania aplikacji kuratorskiej, zakres zajęć teoretycznych i szkolenia praktycznego oraz wzór dokumentu potwierdzającego odbycie aplikacji kuratorskiej.
§ 2.[Zajęcia realizowane przez uczelnię Służby Więziennej] [1] 1. Uczelnia Służby Więziennej, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1750 i 1823), zwana dalej „uczelnią”, prowadzi zajęcia teoretyczne w ramach aplikacji kuratorskiej w formie:
1) zdalnej,
2) stacjonarnej
– w dni robocze od poniedziałku do piątku.
2. Zajęcia teoretyczne w formie zdalnej są prowadzone za pomocą metod i technik kształcenia na odległość z wykorzystaniem infrastruktury i oprogramowania zapewniających interakcję między aplikantami kuratorskimi a osobami prowadzącymi zajęcia.
3. Zajęcia teoretyczne w formie stacjonarnej są prowadzone podczas dwóch zjazdów.
§ 3.[Przekazywanie danych niezbędnych do udziału w zajęciach teoretycznych w formie zdalnej] [2] Po zawarciu umowy, o której mowa w art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych, zwanej dalej „ustawą”, uczelnia przekazuje aplikantowi kuratorskiemu oraz prezesowi sądu okręgowego dane niezbędne do udziału w zajęciach teoretycznych prowadzonych w formie zdalnej.
§ 4.[Udział w zajęciach prowadzonych w formie zdalnej] [3] Aplikant kuratorski bierze udział w zajęciach teoretycznych prowadzonych w formie zdalnej w terminach wskazanych przez uczelnię.
§ 5.[Spełnienie obowiązku udziału w zajęciach teoretycznych] [4] 1. Obowiązek udziału w zajęciach teoretycznych uznaje się za spełniony, jeżeli aplikant kuratorski uczestniczył w co najmniej 80 % jednostek lekcyjnych przewidzianych w programie zajęć teoretycznych.
2. Uczelnia weryfikuje udział aplikanta kuratorskiego w zajęciach teoretycznych przez:
1) złożenie przez aplikanta kuratorskiego podpisu na liście obecności – w przypadku zajęć teoretycznych prowadzonych w formie stacjonarnej;
2) rejestrację aktywności aplikanta kuratorskiego w systemie teleinformatycznym w sposób umożliwiający potwierdzenie jego rzeczywistego udziału w zajęciach – w przypadku zajęć teoretycznych prowadzonych w formie zdalnej.
3. Rektor-Komendant uczelni przesyła prezesowi sądu okręgowego informację o udziale aplikanta kuratorskiego w zajęciach teoretycznych, zawierającą liczbę jednostek lekcyjnych wynikających z programu zajęć teoretycznych oraz liczbę jednostek lekcyjnych, w których ten aplikant uczestniczył.
§ 6.[Podmiot wyznaczający termin i miejsce zjazdu] 1. [5] Terminy i miejsca zjazdów, o których mowa w § 2 ust. 3, wyznacza Rektor-Komendant uczelni.
2. Rektor-Komendant uczelni informuje aplikanta kuratorskiego, za pośrednictwem prezesa sądu okręgowego, o terminie i miejscu zjazdu nie później niż 30 dni przed planowanym terminem tego zjazdu.
3. [6] Prezes sądu rejonowego, w którym aplikant kuratorski odbywa szkolenie praktyczne, wydaje aplikantowi polecenie wzięcia udziału w zjeździe.
§ 7.[Szkolenie praktyczne] [7] Aplikant kuratorski odbywa szkolenie praktyczne w dni robocze od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem czasu, w którym odbywają się zajęcia teoretyczne prowadzone w formie zdalnej lub stacjonarnej.
§ 8.[Wyznaczanie patrona] Kierownik zespołu informuje kuratora okręgowego o wyznaczeniu patrona aplikantowi kuratorskiemu.
§ 9.[Plan szkolenia praktycznego] 1. Patron aplikanta kuratorskiego ustala, w porozumieniu z kierownikiem zespołu, plan szkolenia praktycznego odpowiednio w zakresie dotyczącym wykonywania orzeczeń w sprawach karnych albo w zakresie wykonywania orzeczeń w sprawach rodzinnych i nieletnich.
2. Kierownik zespołu przedstawia plan szkolenia praktycznego do zatwierdzenia kuratorowi okręgowemu, który może wnieść do tego planu wiążące uwagi w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.
3. Plan szkolenia praktycznego, zatwierdzony przez kuratora okręgowego, kierownik zespołu przekazuje do wiadomości patronowi oraz aplikantowi kuratorskiemu.
4. Przepisy ust. 1–3 stosuje się odpowiednio do zmiany planu szkolenia praktycznego.
§ 10.[Odbywanie praktyk] Kurator okręgowy podejmuje działania zmierzające do umożliwienia aplikantom kuratorskim odbycia praktyk na terenie zamkniętych zakładów i placówek pobytu podopiecznych, w szczególności na terenie zakładów karnych, placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz leczniczo-rehabilitacyjnych.
§ 11.[Opinia o aplikancie kuratorskim] 1. Patron sporządza pisemną opinię o aplikancie kuratorskim i przekazuje ją kierownikowi zespołu w terminie 7 dni od dnia zakończenia zakresu szkolenia praktycznego, nad którego przebiegiem czuwał.
2. Kierownik zespołu niezwłocznie przekazuje opinię, o której mowa w ust. 1, kuratorowi okręgowemu, a kurator okręgowy – prezesowi sądu okręgowego.
§ 12.[Zajęcia teoretyczne] Zajęcia teoretyczne obejmują:
1) ustrój sądów powszechnych i organizację wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych;
2) zasady organizacji i funkcjonowania kuratorskiej służby sądowej;
3) wybrane zagadnienia z zakresu prawa karnego materialnego, prawa karnego procesowego oraz prawa karnego wykonawczego;
4) wybrane zagadnienia z zakresu prawa cywilnego materialnego, [8] postępowania cywilnego, prawa rodzinnego oraz postępowania w sprawach nieletnich;
5) pedagogiczne i psychologiczne aspekty pracy kuratora sądowego;
6) wybrane zagadnienia z zakresu uzależnień i zdrowia psychicznego;
7) metodykę pracy kuratora sądowego;
8) zasady współpracy kuratora sądowego z innymi podmiotami, w tym służbami, instytucjami i organizacjami pozarządowymi, w ramach realizacji obowiązków służbowych;
9) etyczne aspekty pracy kuratora sądowego.
§ 13.[Szkolenie praktyczne] Szkolenie praktyczne obejmuje:
1) poznanie rejonu pracy patrona;
2) zapoznanie się z urządzeniami ewidencyjnymi prowadzonymi w sekretariatach zespołów kuratorskich;
3) obecność na rozprawach i posiedzeniach sądu;
4) zapoznanie się z działalnością placówek diagnostycznych, opiekuńczo-wychowawczych, resocjalizacyjnych, terapeutycznych i penitencjarnych;
5) poznanie sposobów realizacji przez kuratorów sądowych zadań, o których mowa w art. 1 ustawy;
6) poznanie techniki przeprowadzania i sporządzania wywiadów środowiskowych;
7) nabycie umiejętności w zakresie tworzenia dokumentacji, której sporządzanie należy do obowiązków kuratora zawodowego;
8) nabycie umiejętności praktycznych w zakresie pracy z podopiecznymi.
§ 14.[Potwierdzenie odbycia aplikacji kuratorskiej] [9] 1. Prezes sądu okręgowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania:
1) informacji Rektora-Komendanta, z której wynika spełnienie przez aplikanta kuratorskiego obowiązku, o którym mowa w § 5 ust. 1,
2) opinii patronów o aplikancie kuratorskim, z których wynika przydatność do wykonywania zawodu kuratora sądowego
– wydaje potwierdzenie odbycia aplikacji kuratorskiej, którego wzór jest określony w załączniku do rozporządzenia.
2. Prezes sądu okręgowego po zasięgnięciu opinii kuratora okręgowego może wydać potwierdzenie odbycia aplikacji kuratorskiej przez aplikanta kuratorskiego:
1) który z przyczyn od niego niezależnych, w szczególności z powodu choroby, nie spełnił obowiązku, o którym mowa w § 5 ust. 1;
2) wobec którego patron sporządził opinię o nieprzydatności do wykonywania zawodu kuratora sądowego – wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, po dokonaniu oceny pracy aplikanta kuratorskiego, o której mowa w art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy.
§ 14a.[Informacja o zwolnieniu aplikanta z pozostałej do odbycia części aplikacji kuratorskiej i ze złożenia egzaminu kuratorskiego] [10] Prezes sądu okręgowego niezwłocznie informuje Rektora-Komendanta uczelni o zwolnieniu aplikanta kuratorskiego przez Ministra Sprawiedliwości z pozostałej do odbycia części aplikacji kuratorskiej i ze złożenia egzaminu kuratorskiego.
§ 15.[Wejście w życie] Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 5 kwietnia 2023 r.
Załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 7 marca 2023 r. (Dz. U. poz. 546)
WZÓR – POTWIERDZENIE ODBYCIA APLIKACJI KURATORSKIEJ

[1] § 2 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[2] § 3 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[3] § 4 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[4] § 5 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[5] § 6 ust. 1 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[6] § 6 ust. 3 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[7] § 7 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[8] § 12 pkt 4 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[9] § 14 w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
[10] § 14a dodany przez § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. poz. 717). Zmiana weszła w życie 16 czerwca 2026 r.
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
