Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. [Zakres regulacji] [1] Ustawa określa zasady funkcjonowania górnictwa węgla kamiennego, w tym:

1) zasady restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw górniczych;

1a) zasady udzielania wsparcia publicznego na redukcję zdolności produkcyjnych;

2) zasady likwidacji kopalń;

2a) [2] zasady restrukturyzacji zatrudnienia w kopalniach;

3) zasady wypłacania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, zwanego dalej „ekwiwalentem pieniężnym”, rent wyrównawczych, a także wypłaty zaległych wynagrodzeń;

4) warunki uzyskania dofinansowania na inwestycje początkowe;

5) zasady sprawowania nadzoru właścicielskiego;

6) szczególne uprawnienia gmin górniczych;

6a) [3] zasady nieodpłatnego przekazywania nieruchomości i ruchomości przedsiębiorstw górniczych;

7) działania wspierające czyste technologie węglowe oraz monitoring funkcjonowania górnictwa;

8) źródła finansowania zadań określonych w ustawie.

Art. 2.[Definicje] Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) przedsiębiorstwo górnicze:

a) [4] spółkę węglową – jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, która prowadzi wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji lub która prowadzi likwidację zakładu górniczego oraz działania polikwidacyjne,

b) [5] spółkę, w której Skarb Państwa lub spółki węglowe posiadają akcje albo udziały, prowadzącą wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji lub która prowadzi likwidację zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, lub prowadzi działania polikwidacyjne, lub zabezpiecza kopalnie przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym po zakończeniu likwidacji kopalni,

c) spółkę zależną lub współzależną w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, 295 i 1598 oraz z 2024 r. poz. 619) od spółki w której Skarb Państwa posiada akcje lub udziały, prowadzącą wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji,

d) jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, wykonującą zadania w zakresie naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego po zakończeniu jego likwidacji, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów;

2) kopalnia – wyodrębnioną jednostkę organizacyjną przedsiębiorstwa górniczego prowadzącą zakład górniczy;

3) zakład górniczy – służący wydobywaniu węgla kamiennego zakład górniczy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1290);

4) gmina górnicza – gminę, na której terenie jest:

a) wykonywana albo była wykonywana po dniu 14 stycznia 1999 r. działalność gospodarcza objęta koncesją na wydobywanie węgla kamiennego i na rzecz której przedsiębiorstwo górnicze jest obowiązane lub było obowiązane po tym dniu uiszczać opłatę eksploatacyjną, o której mowa w przepisach prawa geologicznego i górniczego,

b) zlokalizowany albo był zlokalizowany po dniu 14 stycznia 1999 r. zakład górniczy albo część tego zakładu;

5) oznaczona część zakładu górniczego – wydzielony z całości element składowy lub zespół elementów zakładu górniczego, określony przez przedsiębiorcę w związku z planowaną ich likwidacją;

6) [6] system wsparcia – mechanizm wsparcia publicznego dla sektora górnictwa węgla kamiennego, określony w rządowych dokumentach strategicznych, przyjęty w celu restrukturyzacji lub stopniowego wygaszania działalności wydobywczej węgla kamiennego, obejmujący w szczególności dopłaty do redukcji zdolności produkcyjnych lub pokrycie kosztów wynikających z zakończenia wydobycia węgla kamiennego i likwidacji jednostek produkcyjnych, które nie są związane z bieżącą produkcją oraz kosztów redukcji zatrudnienia w tym sektorze dla objętych nim przedsiębiorstw górniczych;

7) [7] jednostka produkcyjna – podziemne miejsce wydobycia węgla kamiennego i powiązaną z nim infrastrukturę zdolne do produkowania węgla surowego niezależnie od innych części przedsiębiorstwa górniczego.

Art. 3a.[Przepisy dotyczące środków uzyskanych przez przedsiębiorstwo górnicze ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych] [8] Do środków uzyskanych przez przedsiębiorstwo górnicze ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych przekazanych na podwyższenie kapitału zakładowego tego przedsiębiorstwa przez Skarb Państwa stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 4–6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483).

Art. 4a.[Odroczenie terminu spłaty zobowiązań pieniężnych] 1. Termin spłaty zobowiązań pieniężnych, o których mowa w art. 4 ust. 1, wraz z odsetkami podlega odroczeniu do dnia 31 grudnia 2015 r.

2. Od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. następuje spłata zobowiązań, o których mowa w art. 4 ust. 1, wraz z odsetkami w miesięcznych ratach, zgodnie z harmonogramem określonym w umowie zawartej pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, zwanym dalej „ZUS”, [9] a przedsiębiorstwami górniczymi do dnia 31 grudnia 2015 r.

Art. 5a.[Umorzenie pozostałych do spłaty zobowiązań pieniężnych przedsiębiorstwa górniczego] 1. Pozostałe do spłaty zobowiązania pieniężne przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia z tytułu składek na:

1) ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych i płatnika,

2) Fundusz Pracy,

3) Fundusz Solidarnościowy,

4) Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

5) Fundusz Emerytur Pomostowych,

6) ubezpieczenie zdrowotne

– które na mocy umów zawartych przed dniem 31 grudnia 2021 r. i obowiązujących na dzień 31 grudnia 2021 r. zostały rozłożone na raty lub których termin płatności został odroczony na podstawie art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, 863 i 1243) oraz art. 15zb ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340, 1089 i 1222), podlegają umorzeniu z mocy prawa w całości wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami upomnienia, w dniu wydania przez Komisję Europejską decyzji stwierdzającej, że to umorzenie jest zgodne z rynkiem wewnętrznym.

2. Spłata zobowiązań pieniężnych, o których mowa w ust. 1, podlega zawieszeniu do dnia wydania decyzji Komisji Europejskiej, o której mowa w art. 4 ust. 2 albo 3 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 248 z 24.09.2015, str. 9), albo decyzji, o której mowa w art. 9 tego rozporządzenia, albo innego zakończenia postępowania przed Komisją Europejską, nie później niż do dnia 31 grudnia 2027 r. [10]

3. Nie podlegają umorzeniu zobowiązania pieniężne, o których mowa w ust. 1, jeżeli zaległości te zostały określone w związku z dokonywaniem czynności prawnych mających na celu obejście przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub przepisów dotyczących wymiaru i poboru tych należności.

Art. 5b.[Umorzenie wymagalnych oraz niewymagalnych zobowiązań pieniężnych przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia z tytułu wsparcia finansowego udzielonego przez Polski Fundusz Rozwoju Spółka Akcyjna] 1. Wymagalne oraz niewymagalne zobowiązania pieniężne przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia z tytułu wsparcia finansowego udzielonego przez Polski Fundusz Rozwoju Spółka Akcyjna, w ramach rządowego programu udzielania dużym przedsiębiorcom wsparcia finansowego, o którym mowa w art. 21a ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2024 r. poz. 923), podlegają umorzeniu z mocy prawa w całości w dniu wydania przez Komisję Europejską decyzji stwierdzającej, że to umorzenie jest zgodne z rynkiem wewnętrznym.

2. Zawiesza się spłatę zobowiązań, o których mowa w ust. 1, do dnia wydania decyzji Komisji Europejskiej, o której mowa w art. 4 ust. 2 albo 3 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, albo decyzji, o której mowa w art. 9 tego rozporządzenia, albo innego zakończenia postępowania przed Komisją Europejską, nie później niż do dnia 31 grudnia 2027 r. [11]

3. W relacjach pomiędzy podmiotami będącymi stronami umowy pożyczki stanowiącej podstawę do udzielenia wsparcia finansowego, o którym mowa w ust. 1, ich wzajemne prawa i obowiązki określone w tej umowie wygasają z chwilą umorzenia zobowiązań pieniężnych, o których mowa w ust. 1, z wyjątkiem praw i obowiązków dotyczących poufności informacji oraz obowiązków informacyjnych wobec Komisji Europejskiej lub innego odpowiedniego organu.

4. Skutki umorzenia zobowiązań pieniężnych, o którym mowa w ust. 1, reguluje umowa zawarta na podstawie art. 21a ust. 5 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju.

Rozdział 3

Likwidacja kopalń

Art. 6. [Likwidacja kopalni] 1. Likwidacja kopalni polega na zaprzestaniu wydobycia węgla kamiennego i likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części.

2. Właściwy organ przedsiębiorstwa górniczego podejmuje decyzję o likwidacji kopalni, określając:

1) zakres likwidacji kopalni;

2) termin rozpoczęcia likwidacji kopalni;

3) termin zakończenia wydobycia węgla kamiennego;

4) termin zakończenia likwidacji kopalni;

5) osobę likwidatora.

3. Do likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części oraz zadań wykonywanych po zakończeniu jego likwidacji stosuje się przepisy prawa geologicznego i górniczego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

4. Zakres likwidacji kopalni określa przedsiębiorstwo górnicze lub jego oznaczonej części [12] w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego.

Art. 6a.[Działalność sektorowa w zakresie wydobycia paliw - likwidacja zakładów górniczych i zabezpieczenie kopalń] [13] Podejmowane przez przedsiębiorstwa górnicze działania polegające na likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, działania polikwidacyjne oraz zabezpieczenie kopalń przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym po zakończeniu likwidacji kopalni, jako ostatnie elementy działalności wydobywczej, stanowią działalność sektorową w zakresie wydobycia paliw, o której mowa w art. 5 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.).

Art. 8.[Finansowanie likwidacji] 1. Przedsiębiorstwo górnicze, którego podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie likwidacji kopalni, zabezpieczenie kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, zagospodarowywanie majątku likwidowanej kopalni, zbędnego majątku przedsiębiorstwa górniczego, tworzenie nowych miejsc pracy, w szczególności dla pracowników likwidowanej kopalni, wykonuje te czynności z dotacji budżetowej oraz innych źródeł finansowania, jeżeli likwidację tej kopalni rozpoczęto:

1) przed dniem 1 stycznia 2019 r.;

2) w okresie od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.

1a. [14] Jeżeli likwidację kopalni rozpoczęto w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2049 r., przedsiębiorstwo górnicze objęte systemem wsparcia finansuje zadania w zakresie likwidacji kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, zabezpieczenia kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego w trakcie i po zakończeniu likwidacji zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, rekultywacji terenów zdegradowanych, zagospodarowywania majątku likwidowanej kopalni oraz likwidacji i zagospodarowywania zbędnego majątku przedsiębiorstwa górniczego ze środków własnych zgromadzonych na funduszu likwidacji zakładu górniczego, a po ich wyczerpaniu kolejno:

1) z pozostałych środków własnych;

2) z dotacji budżetowej lub ze środków pochodzących z podwyższenia kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego skarbowymi papierami wartościowymi przez Skarb Państwa.

2. Prowadzenie likwidacji kopalń, zadania związane z zabezpieczeniem kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, naprawianie szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego w trakcie i po zakończeniu likwidacji zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, a także działania wykonywane po zakończeniu likwidacji kopalni są finansowane z dotacji budżetowej, jeżeli likwidację kopalni rozpoczęto:

1) przed dniem 1 stycznia 2019 r.;

2) w okresie od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.

3. [15] (uchylony)

4. [16] (uchylony)

5. [17] Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania dotacji budżetowej oraz sposób przekazywania skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego przez Skarb Państwa, przeznaczonych na finansowanie likwidacji kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, zabezpieczenia kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego w trakcie i po zakończeniu likwidacji zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, rekultywacji terenów zdegradowanych, zagospodarowywania majątku likwidowanej kopalni oraz likwidacji i zagospodarowywania zbędnego majątku przedsiębiorstwa górniczego,

2) sposób wykorzystania przyznanej dotacji budżetowej oraz środków uzyskanych ze sprzedaży przekazanych skarbowych papierów wartościowych,

3) tryb rozliczania przyznanej dotacji budżetowej oraz środków uzyskanych ze sprzedaży przekazanych skarbowych papierów wartościowych,

4) szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej dotacji budżetowej oraz sposób zwrotu, w całości lub w części, równowartości środków uzyskanych ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych

– biorąc pod uwagę zadania wykonywane w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, zabezpieczenia kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalni, naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego w trakcie i po zakończeniu likwidacji zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, rekultywacji terenów zdegradowanych, zagospodarowywania majątku likwidowanej kopalni oraz likwidacji i zagospodarowywania zbędnego majątku przedsiębiorstwa górniczego, a także racjonalne wydatkowanie środków publicznych.

Art. 8aa.[Przychody z tytułu nabycia kopalni lub zakładu górniczego] [18] 1. Przedsiębiorstwo górnicze może zbyć nieodpłatnie na rzecz innego przedsiębiorstwa górniczego kopalnię, zakład górniczy lub jego oznaczoną część, prowadzące wydobycie węgla kamiennego lub roboty górnicze, w celu przeprowadzenia ich restrukturyzacji lub likwidacji.

2. Przedsiębiorstwo górnicze może zbyć kopalnię, zakład górniczy lub jego oznaczoną część nabyte w trybie określonym w ust. 1 lub zbyć aktywa należące do kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części nabyte w trybie określonym w ust. 1.

Art. 8ba. [Wstąpienie w prawa i obowiązki nabytej kopalni lub zakładu górniczego] [19] 1. Przychody z tytułu nabycia przez przedsiębiorstwo górnicze w trybie określonym w art. 8aa ust. 1 kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, nie stanowią przychodu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

2. Dla przedsiębiorstwa górniczego, które zbyło nieodpłatnie w trybie określonym w art. 8aa ust. 1 kopalnię, zakład górniczy lub jego oznaczoną część, prowadzące wydobycie węgla kamiennego lub roboty górnicze, kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych jest również wartość początkowa środków trwałych w części niepokrytej sumą odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 tej ustawy, wchodzących w skład takiej kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części.

3. Przedsiębiorstwo górnicze może pomniejszyć kapitał zapasowy lub rezerwowy o wartość księgową netto zbywanego mienia, o którym mowa w art. 8aa ust. 1. W tym zakresie przepisu art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, w części dotyczącej sposobu ujęcia księgowego odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości środków trwałych, nie stosuje się.

Art. 8ca.[Wstąpienie w prawa i obowiązki nabytej kopalni lub zakładu górniczego oraz przejęcie zobowiązań] [20] 1. Z dniem nabycia, o którym mowa w art. 8aa ust. 1, przedsiębiorstwo górnicze wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki nabytej kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części wynikające z ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze oraz innych ustaw w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do prowadzenia zakładu górniczego, w szczególności staje się stroną umowy o ustanowienie użytkowania górniczego dotyczącego złoża nabytej kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części oraz wstępuje w prawa i obowiązki wynikające z koncesji oraz innych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze. Przepisy art. 6 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

2. Do nabycia, o którym mowa w ust. 1, w trybie określonym w art. 8aa ust. 1 przepisu art. 36 ust. 11 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze nie stosuje się.

3. Z dniem nabycia mienia w trybie określonym w art. 8aa ust. 1 przedsiębiorstwo górnicze przejmuje zobowiązania z tytułu szkód spowodowanych ruchem zakładu górniczego, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów. Przejęcie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, obejmuje również zobowiązania z tytułu zapobiegania szkodom spowodowanym ruchem zakładu górniczego.

Art. 8da.[Przejście stosunków pracy na przedsiębiorstwo górnicze w wyniku nabycia] [21] Z dniem nabycia, o którym mowa w art. 8aa ust. 1, przedsiębiorstwo górnicze staje się stroną w dotychczasowych stosunkach pracy zgodnie z art. 23¹ Kodeksu pracy.

Art. 8e.[Nieruchomości] 1. [22] W stosunku do nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości niezbędnych do prowadzenia zakładu górniczego kopalni zbywanej na podstawie art. 8a ust. 1 i 1a oraz art. 8aa ust. 1, gminom nie przysługuje prawo ich pierwokupu. Przepisów art. 109 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, 1222, 1717 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 1077 i 1080) nie stosuje się.

2. W przypadku zbywania na rzecz przedsiębiorstwa górniczego przez przedsiębiorstwo górnicze kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, w skład którego wchodzą nieruchomości rolne, przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 423) nie stosuje się.

3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do przeniesienia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości rolnych przez przedsiębiorstwo górnicze na podstawie zdarzeń prawnych określonych w art. 4 ust. 1 ustawy, o której mowa w ust. 2, jeżeli ich nabywcą jest Skarb Państwa, państwowa osoba prawna lub przedsiębiorstwo górnicze.

Art. 8f.[Wydobywanie metanu bez koncesji] 1. [23] Przedsiębiorstwo górnicze w trakcie likwidacji zakładu górniczego lub jego oznaczonej części może, w celu ochrony środowiska lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu likwidowanego zakładu górniczego, wydobywać metan bez uzyskania koncesji, o której mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, w przestrzeni objętej planem ruchu likwidowanego zakładu górniczego lub jego oznaczonej części.

2. Do wydobywania metanu, zgodnie z ust. 1, przepisy o opłacie eksploatacyjnej stosuje się odpowiednio. Uprawnienia organu koncesyjnego w tym zakresie wykonuje minister właściwy do spraw środowiska.

Art. 10.[Zwolnienie z niektórych wpłat, opłat i kar] Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, które nabyło likwidowaną kopalnię, zakład górniczy lub jego oznaczoną część przed dniem 31 grudnia 2027 r., zwalnia się z obowiązku zapłaty bieżących wpłat wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wpłat z zysku, opłat i kar wobec Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w części dotyczącej tych funduszy, z wyjątkiem opłat i kar stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, oraz do dnia 31 grudnia 2027 r. [24] z opłat za usługi wodne na rzecz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Art. 10a.[Zwolnienie z obowiązku zapłaty niektórych wpłat i opłat w związku z likwidacją zakładu górniczego] [25] Przedsiębiorstwo górnicze objęte systemem wsparcia zwalnia się, w zakresie dotyczącym likwidowanego zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, z obowiązku zapłaty bieżących wpłat wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wpłat z zysku oraz opłat i kar wobec Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w części dotyczącej tych funduszy, z wyjątkiem opłat i kar stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego.

Rozdział 3a

Restrukturyzacja zatrudnienia w kopalniach

Art. 11a. [Uprawnienia przysługujące pracownikom w okresie likwidacji] [26] 1. W okresie likwidacji kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, nabytych po dniu 1 stycznia 2015 r. przez przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, pracownikom nieposiadającym uprawnień emerytalnych przysługuje:

1) urlop górniczy albo

2) urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, albo

3) jednorazowa odprawa pieniężna.

2. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, są przyznawane pracownikowi na jego wniosek za zgodą pracodawcy, jeżeli przed dniem złożenia wniosku nie korzystał z takich uprawnień.

3. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, mogą zostać przyznane pracownikowi tylko raz.

4. Osoba korzystająca z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, traci to uprawnienie, jeżeli w czasie korzystania z niego:

1) podjęła zatrudnienie na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej na powierzchni w przedsiębiorstwie górniczym albo pod ziemią;

2) nabyła uprawnienia emerytalne.

5. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie ograniczają uprawnień określonych ustawą z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2024 r. poz. 61).

Art. 11aa.[Uprawnienia pracowników przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia] [27] 1. Pracownikom przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia, nieposiadającym uprawnień emerytalnych, przysługuje:

1) urlop górniczy albo

2) urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, albo

3) jednorazowa odprawa pieniężna.

2. Warunkiem przyznania uprawnień, o których mowa w ust. 1, jest zatrudnienie pracownika w jednostce przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia, wskazanej w umowie zawartej przez to przedsiębiorstwo z ministrem właściwym do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, zapewniającej finansowanie uprawnień, o których mowa w ust. 1.

3. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, są przyznawane pracownikowi na jego wniosek za zgodą pracodawcy, jeżeli przed dniem złożenia wniosku nie korzystał z takich uprawnień oraz nie korzystał z odpraw lub innych świadczeń pieniężnych, wynikających z obowiązujących wcześniej przepisów dotyczących restrukturyzacji górnictwa.

4. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, mogą zostać przyznane pracownikowi tylko raz.

5. Osoba korzystająca z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, traci to uprawnienie, jeżeli po jego przyznaniu:

1) podjęła zatrudnienie na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej w przedsiębiorstwie górniczym;

2) podjęła zatrudnienie na podstawie stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej w innym przedsiębiorstwie, które świadczy usługi w zakresie prowadzenia robót górniczych na rzecz przedsiębiorstwa górniczego, na stanowisku związanym z prowadzeniem robót górniczych lub przeróbki mechanicznej węgla;

3) świadczy usługi w zakresie prowadzenia robót górniczych lub przeróbki mechanicznej węgla na rzecz przedsiębiorstwa górniczego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w tym jednoosobowo;

4) nabyła uprawnienia emerytalne.

6. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie ograniczają uprawnień określonych ustawą z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Art. 11b.[Urlop górniczy i urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla] 1. Urlop górniczy, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1, przysługuje pracownikowi zatrudnionemu pod ziemią w kopalni, zakładzie górniczym lub jego oznaczonej części, nabytych po dniu 1 stycznia 2015 r. przez przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, któremu ze względu na wiek i łączny staż pracy, w tym staż pracy w okresie pełnienia z wyboru funkcji w organach związku zawodowego zrzeszającego pracowników kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, lub staż pracy pod ziemią wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy brakuje nie więcej niż cztery lata do nabycia prawa do emerytury – w wymiarze do czterech lat.

2. Urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 2, przysługuje pracownikowi zatrudnionemu w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, nabytych po dniu 1 stycznia 2015 r. przez przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, któremu ze względu na wiek, łączny staż pracy lub staż pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy brakuje nie więcej niż trzy lata do nabycia prawa do emerytury – w wymiarze do trzech lat.

3. Urlop górniczy, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1, przysługuje pracownikowi w wymiarze do czterech lat pod warunkiem, że skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2028 r.

4. Urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 2, przysługuje pracownikowi w wymiarze do trzech lat pod warunkiem, że skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2027 r.

5. Urlop górniczy oraz urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2, mogą być udzielone przez pracodawcę po ustaleniu przez ZUS [28] okresów uprawniających pracownika do emerytury i okresu tych urlopów niezbędnego do nabycia uprawnień emerytalnych.

6. Urlop górniczy, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1, traktuje się na równi z okresem pracy górniczej uprawniającym do nabycia uprawnień emerytalnych. Okres urlopu górniczego uwzględnia się również przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, o której mowa w art. 50e ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672 oraz z 2024 r. poz. 834, 858 i 1243).

6a. Okres pełnienia z wyboru funkcji związkowej w organach związku zawodowego zrzeszającego pracowników kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części, o którym mowa w ust. 1, traktuje się na równi z okresem pracy równorzędnej, o której mowa w art. 50c ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z FUS”, pod warunkiem że pracownik zatrudniony pod ziemią w kopalni, zakładzie górniczym lub jego oznaczonej części, nabytych po dniu 1 stycznia 2015 r. przez przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, uprzednio przez co najmniej 10 lat wykonywał pracę górniczą, o której mowa w art. 50c ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Okres pełnienia z wyboru funkcji związkowej w organach związku zawodowego zrzeszającego pracowników kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części uwzględnia się przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, o której mowa w art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

6b. (uchylony)

7. Okres urlopu dla pracowników zakładu mechanicznej przeróbki węgla, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 2, traktuje się na równi z okresami pracy w szczególnych warunkach, uprawniającymi do emerytury pomostowej, o której mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 164 i 1667 oraz z 2024 r. poz. 1243).

8. Skorzystanie z urlopu górniczego oraz urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2, jest dobrowolne.

9. Urlop górniczy oraz urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2, mogą być przyznane pod warunkiem rozwiązania z pracownikiem z jego inicjatywy umowy o pracę za porozumieniem stron z dniem zakończenia urlopu. Uzgodnienie trybu rozwiązania umowy o pracę następuje przed przyznaniem urlopu.

Art. 11ba.[Warunki przyznania urlopu górniczego i urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla objętego systemem wsparcia] [29] 1. Urlop górniczy, o którym mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1, przysługuje pracownikowi zatrudnionemu pod ziemią, któremu ze względu na wiek i łączny staż pracy, w tym staż pracy w okresie pełnienia z wyboru funkcji w organach związku zawodowego zrzeszającego pracowników przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia, lub staż pracy pod ziemią wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy brakuje nie więcej niż pięć lat do nabycia prawa do emerytury – w wymiarze do pięciu lat.

2. Urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o którym mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 2, przysługuje pracownikowi zatrudnionemu w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla, któremu ze względu na wiek, łączny staż pracy lub staż pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy brakuje nie więcej niż cztery lata do nabycia prawa do emerytury – w wymiarze do czterech lat.

3. Urlop górniczy, o którym mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1, przysługuje pracownikowi w wymiarze do pięciu lat pod warunkiem, że skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo do emerytury z dniem jego zakończenia, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 2054 r.

4. Urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o którym mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 2, przysługuje pracownikowi w wymiarze do czterech lat pod warunkiem, że skorzystanie z niego pozwoli mu nabyć prawo do emerytury z dniem jego zakończenia, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 2053 r.

5. Urlop górniczy oraz urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, mogą być udzielone przez pracodawcę po ustaleniu przez ZUS okresów uprawniających pracownika do emerytury i okresu urlopu górniczego albo okresu urlopu dla pracowników przeróbki mechanicznej węgla niezbędnego do nabycia uprawnień emerytalnych.

6. Pracodawca składa do ZUS wniosek o ustalenie okresów, o których mowa w ust. 5, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703), opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub wykorzystując sposób potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępniony bezpłatnie przez ZUS w systemie teleinformatycznym.

7. Wniosek, o którym mowa w ust. 6, złożony w innej formie lub w inny sposób niż określony w tym przepisie ZUS pozostawia bez rozpatrzenia, o czym zawiadamia wnioskodawcę. Wniosek taki nie wywołuje skutków prawnych.

8. Wniosek, o którym mowa w ust. 6, zawiera:

1) dane identyfikacyjne pracodawcy:

a) NIP,

b) nazwę skróconą,

c) nazwę pełną;

2) dane adresowe pracodawcy, numer telefonu i adres poczty elektronicznej;

3) dane pracownika, którego wniosek dotyczy:

a) numer PESEL, a jeżeli taki numer nie został nadany – rodzaj, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,

b) imię, nazwisko, nazwisko rodowe i inne poprzednio używane nazwiska,

c) adres zamieszkania i adres do korespondencji.

9. Do wniosku, o którym mowa w ust. 6, dołącza się informację o okresach uprawniających pracownika do emerytury oraz dowody z dokumentów potwierdzających okresy uprawniające pracownika do emerytury w formie:

1) dokumentu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub wykorzystując sposób potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych udostępniony bezpłatnie przez ZUS w systemie teleinformatycznym, albo

2) cyfrowego odwzorowania:

a) oryginału dokumentu papierowego,

b) kopii lub odpisu dokumentu papierowego, poświadczonych za zgodność z oryginałem w trybie określonym odrębnymi przepisami,

c) wydruku dokumentu wytworzonego w formie elektronicznej, poświadczonego za zgodność z tym dokumentem w trybie określonym odrębnymi przepisami

– zwanego dalej „skanem dokumentu”.

10. Do składanego skanu dokumentu dołącza się oświadczenie o zgodności skanu dokumentu odpowiednio z oryginałem dokumentu, z poświadczoną kopią lub z poświadczonym odpisem lub wydrukiem dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający takie oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

11. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 10, składa się w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

12. Jeżeli przedłożony skan dokumentu budzi wątpliwości w zakresie zgodności, o której mowa w ust. 10, na żądanie ZUS pracodawca jest obowiązany do przedłożenia odpowiednio oryginału dokumentu, poświadczonej kopii, poświadczonego odpisu lub wydruku dokumentu.

13. Pracodawcy, który złożył wniosek, o którym mowa w ust. 6, ZUS udostępnia zaświadczenie o okresach, o których mowa w ust. 5, na jego profilu informacyjnym. Zaświadczenie, o którym mowa w zdaniu poprzednim, udostępnia się również na profilu informacyjnym pracownika, którego ono dotyczy, a jeżeli pracownik nie posiada założonego profilu informacyjnego, ZUS na wniosek pracownika wydaje to zaświadczenie w formie wydruku z systemu teleinformatycznego ZUS.

14. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 13, zamiast podpisu zawiera informacje o imieniu i nazwisku oraz stanowisku służbowym osoby upoważnionej do jego wydania.

15. Urlop górniczy, o którym mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1, traktuje się na równi z okresem pracy górniczej uprawniającym do nabycia uprawnień emerytalnych. Okres urlopu górniczego uwzględnia się również przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, o której mowa w art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

16. Okres pełnienia z wyboru funkcji związkowej w organach związku zawodowego zrzeszającego pracowników przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia traktuje się na równi z okresem pracy równorzędnej, o której mowa w art. 50c ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, pod warunkiem że pracownik zatrudniony pod ziemią przez przedsiębiorstwo górnicze objęte systemem wsparcia przez co najmniej 10 lat wykonywał pracę górniczą, o której mowa w art. 50c ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Okres pełnienia z wyboru funkcji związkowej w organach związku zawodowego zrzeszającego pracowników przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia uwzględnia się przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, o której mowa w art. 50a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

17. Okres urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o którym mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 2, traktuje się na równi z okresami pracy w szczególnych warunkach, uprawniającymi do emerytury pomostowej, o której mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

18. Skorzystanie z urlopu górniczego oraz urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, jest dobrowolne.

19. Urlop górniczy oraz urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, mogą być przyznane pod warunkiem rozwiązania z pracownikiem z jego inicjatywy umowy o pracę za porozumieniem stron z dniem zakończenia urlopu. Uzgodnienie trybu rozwiązania umowy o pracę następuje przed przyznaniem urlopu.

20. Pracownik korzystający z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, nie może skorzystać z jednorazowej odprawy pieniężnej, o której mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 3.

Art. 11ca.[Świadczenie socjalne w okresie korzystania z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla objętego systemem wsparcia] [30] 1. W okresie korzystania z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, pracownik jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy i otrzymuje świadczenie socjalne w wysokości 80 % miesięcznego wynagrodzenia obliczanego jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.

2. Do podstawy obliczania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, o którym mowa w ust. 1, wlicza się:

1) nagrodę z okazji „Dnia Górnika” w wysokości 1/12 ostatniej wypłaconej pracownikowi nagrody;

2) dodatkową nagrodę roczną w wysokości 1/12 ostatniej wypłaconej pracownikowi nagrody lub składnika wynagrodzenia, który ją zastąpił;

3) nagrodę jubileuszową w wysokości 1/60 nagrody, a w przypadku ratowników górniczych 1/36 ostatniej wypłaconej pracownikowi nagrody;

4) wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych za ostatnie trzy miesiące przed dniem przyznania urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, w wymiarze nie wyższym niż łącznie 37,5 godziny.

3. Pracownik korzystający z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, niezależnie od świadczenia, o którym mowa w ust. 1, ma prawo do korzystania z uznaniowych świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

4. Pracownikowi korzystającemu z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, i otrzymującego świadczenie socjalne, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje prawo do nagrody jubileuszowej, nagrody z okazji „Dnia Górnika” oraz dodatkowej nagrody rocznej lub składnika wynagrodzenia, który ją zastąpił, określonych w przepisach prawa pracy, obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym objętym systemem wsparcia, w którym pracownik ten jest zatrudniony.

5. W okresie korzystania z urlopu górniczego albo urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, pracownikowi nie przysługuje urlop wypoczynkowy.

6. Urlopy górnicze oraz urlopy dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 1 i 2, oraz świadczenia, o których mowa w ust. 3, są finansowane przez przedsiębiorstwo górnicze objęte systemem wsparcia z dotacji budżetowej lub ze środków pochodzących z podwyższenia kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego skarbowymi papierami wartościowymi przez Skarb Państwa.

7. Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania dotacji budżetowej oraz sposób przekazywania skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego przez Skarb Państwa, przeznaczonych na finansowanie świadczeń, o których mowa w ust. 1 i 3,

2) sposób wykorzystania przyznanej dotacji budżetowej oraz środków uzyskanych ze sprzedaży przekazanych skarbowych papierów wartościowych,

3) tryb rozliczania przyznanej dotacji budżetowej oraz środków uzyskanych ze sprzedaży przekazanych skarbowych papierów wartościowych,

4) szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej dotacji budżetowej oraz sposób zwrotu, w całości lub w części, równowartości środków uzyskanych ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych

– biorąc pod uwagę rodzaj oraz zapewnienie sprawności wypłacania świadczeń, o których mowa w ust. 1 i 3, na finansowanie których będzie przyznana dotacja lub będą przekazywane skarbowe papiery wartościowe na podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego przez Skarb Państwa, a także racjonalne wydatkowanie środków publicznych.

Art. 11da.[Jednorazowa odprawa dla pracowników górniczych z 3-letnim stażem, przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron] [31] 1. Jednorazowa odprawa pieniężna, o której mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 3, przysługuje pracownikom nieposiadającym uprawnienia do urlopu górniczego albo uprawnienia do urlopu dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, posiadającym co najmniej 3-letni staż pracy w przedsiębiorstwie górniczym, z którymi umowa o pracę zostanie rozwiązana za porozumieniem stron.

2. Pracownikom, o których mowa w ust. 1, przysługuje jednorazowa odprawa pieniężna, o której mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 3, w wysokości 170 000 zł.

3. Kwota jednorazowej odprawy pieniężnej, o której mowa w ust. 2, nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.

4. Jednorazowa odprawa pieniężna, o której mowa w art. 11aa ust. 1 pkt 3, może być przyznana nie później niż na 12 miesięcy przed dniem uzyskania przez pracownika uprawnień emerytalnych.

Art. 11fa.[Restrukturyzacja zatrudnienia w przedsiębiorstwie górniczym objętym systemem wsparcia] [32] Restrukturyzacja zatrudnienia w przedsiębiorstwie górniczym objętym systemem wsparcia jest finansowana przez to przedsiębiorstwo z dotacji budżetowej lub ze środków pochodzących z podwyższenia kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego skarbowymi papierami wartościowymi przez Skarb Państwa.

Art. 11g.[Monitoring zatrudnienia i rejestr osób korzystających z uprawnień restrukturyzacyjnych w górnictwie] [33] 1. Agencja Rozwoju Przemysłu S.A., zwana dalej „Agencją”, prowadzi:

1) monitoring zmian stanu zatrudnienia w przedsiębiorstwach górniczych, w tym wykorzystania uprawnień, o których mowa w art. 11a ust. 1 i art. 11aa ust. 1;

2) rejestr osób, które od dnia 1 stycznia 1994 r. skorzystały z uprawnień i świadczeń przyznanych w ramach procesów restrukturyzacji zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego, zwany dalej „rejestrem”.

2. Rejestr obejmuje następujące dane osobowe:

1) imię i nazwisko;

2) numer PESEL, jeżeli został nadany;

3) nazwę zakładu pracy;

4) stanowisko pracy zajmowane w dniu przyznania uprawnienia lub świadczenia;

5) rodzaj przyznanego uprawnienia lub świadczenia;

6) datę przyznania uprawnienia lub świadczenia;

7) podstawę przyznania uprawnienia lub świadczenia, przez wskazanie:

a) przepisu ustawy dotyczącej restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego, obowiązującej w okresie od dnia 1 stycznia 1994 r. lub

b) przepisu aktu wykonawczego wydanego na podstawie ustawy, o której mowa w lit. a, lub

c) układu zbiorowego pracy, porozumienia społecznego lub innego aktu zakładowego.

3. Podstawą wpisu w rejestrze są dane, o których mowa w ust. 2, pozyskane z:

1) dokumentacji przekazanej przez przedsiębiorstwa górnicze, przedsiębiorstwa robót górniczych oraz innych pracodawców;

2) rejestrów prowadzonych w latach 1994–2003 przez Państwową Agencję Węgla Kamiennego S.A. oraz Państwową Agencję Restrukturyzacji Górnictwa Węgla Kamiennego S.A.

4. Celem rejestru jest zapobieganie wielokrotnemu korzystaniu z uprawnień i świadczeń finansowanych ze środków publicznych, w szczególności weryfikację danych osób ubiegających się o przyznanie uprawnień, o których mowa w art. 11aa ust. 1.

5. Dane zgromadzone w rejestrze są przechowywane przez okres nie dłuższy niż 50 lat od dnia przyznania danego uprawnienia lub świadczenia, z możliwością wcześniejszego usunięcia danych, jeżeli nie są one już niezbędne do realizacji celów rejestru.

6. Agencja w odniesieniu do danych osobowych zgromadzonych na podstawie ust. 1 jest administratorem w rozumieniu art. 4 pkt 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.).

Art. 11i.[Delegacja] [34] Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania dotacji budżetowej oraz sposób przekazywania skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego przez Skarb Państwa, przeznaczonych na finansowanie jednorazowych odpraw pieniężnych,

2) sposób wykorzystania przyznanej dotacji budżetowej oraz środków uzyskanych ze sprzedaży przekazanych skarbowych papierów wartościowych,

3) tryb rozliczania przyznanej dotacji budżetowej oraz środków uzyskanych ze sprzedaży przekazanych skarbowych papierów wartościowych,

4) szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej dotacji budżetowej oraz sposób zwrotu, w całości lub w części, równowartości środków uzyskanych ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych

– biorąc pod uwagę zapewnienie sprawności wypłacania jednorazowych odpraw pieniężnych, na finansowanie których będzie przyznana dotacja lub będą przekazywane skarbowe papiery wartościowe na podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego przez Skarb Państwa, a także racjonalne wydatkowanie środków publicznych.

Art. 11j.[Przeniesienie pracowników między przedsiębiorstwami górniczymi za porozumieniu stron] [35] 1. Pracownicy przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia mogą uczestniczyć w procesie przeniesienia do innych przedsiębiorstw górniczych, w tym również do innych przedsiębiorstw górniczych objętych systemem wsparcia.

2. Przeniesienie pracownika do innego przedsiębiorstwa górniczego może nastąpić po zawarciu porozumienia pomiędzy dotychczasowym pracodawcą a nowym pracodawcą.

3. Rozwiązanie umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą następuje z inicjatywy pracownika za porozumieniem stron.

4. Nowy pracodawca zawiera z pracownikiem umowę o pracę na czas nieokreślony.

5. Okres zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy jest wliczany u nowego pracodawcy do okresu, od którego zależą uprawnienia wynikające ze stosunku pracy.

6. W przypadku przeniesienia pracownika w trybie określonym w ust. 1–5 przeniesionemu pracownikowi nie przysługuje wobec przedsiębiorstwa górniczego, z którego został przeniesiony, uprawnienie do odprawy, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Art. 11k.[Zakaz zatrudniania osób z uprawnieniami restrukturyzacyjnymi w przedsiębiorstwach górniczych] [36] 1. Przedsiębiorstwo górnicze nie może zatrudnić, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, osoby, której przyznane zostały uprawnienia, o których mowa w art. 11a ust. 1 lub art. 11aa ust. 1.

2. Przedsiębiorstwo górnicze nie może dopuścić do wykonywania na terenie zakładu górniczego czynności związanych z prowadzeniem robót górniczych lub przeróbką mechaniczną węgla przez pracownika innego przedsiębiorstwa świadczącego usługi w zakresie prowadzenia tych czynności lub osobę zatrudnioną w tym przedsiębiorstwie na innej podstawie niż stosunek pracy, której przyznano uprawnienia, o których mowa w art. 11a ust. 1 lub art. 11aa ust. 1. Zakaz, o którym mowa w zdaniu poprzednim, obejmuje również osoby wykonujące działalność gospodarczą, w tym jednoosobowo, którym przyznano uprawnienia, o których mowa w art. 11a ust. 1 lub art. 11aa ust. 1.

3. Przedsiębiorstwo górnicze przed:

1) zatrudnieniem pracownika,

2) dopuszczeniem do wykonywania na terenie zakładu górniczego czynności związanych z prowadzeniem robót górniczych lub przeróbką mechaniczną węgla przez pracownika przedsiębiorstwa świadczącego usługi w zakresie prowadzenia tych czynności oraz przez osobę wykonującą działalność gospodarczą, w tym jednoosobowo

– dokonuje weryfikacji, czy temu pracownikowi lub tej osobie zostały przyznane uprawnienia, o których mowa w art. 11a ust. 1 lub art. 11aa ust. 1.

4. W celu dokonania weryfikacji, o której mowa w ust. 3, przedsiębiorstwo górnicze występuje z wnioskiem o udzielenie informacji w zakresie przyznania uprawnień, o których mowa w art. 11a ust. 1 lub art. 11aa ust. 1, do Agencji.

5. Agencja udziela informacji na temat przyznania albo nieprzyznania uprawnień, o których mowa w art. 11a ust. 1 lub art. 11aa ust. 1, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wniosku, o którym mowa w ust. 4.

Art. 11l.[Zakaz zatrudniania nowych pracowników przez przedsiębiorstwo górnicze objęte systemem wsparcia] [37] 1. Przedsiębiorstwo górnicze objęte systemem wsparcia nie może zatrudniać, w tym na podstawie umów cywilnoprawnych, nowych pracowników.

2. Dopuszczalne jest zatrudnienie w kopalni nowych pracowników o specjalistycznych kwalifikacjach, po przeprowadzeniu naboru na określone stanowisko.

3. Pierwszeństwo w zatrudnieniu w ramach naboru posiadają pracownicy likwidowanego zakładu górniczego lub likwidowanej oznaczonej części zakładu górniczego należącego do innego przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia pod warunkiem, iż nie skorzystali z uprawnień, o których mowa w art. 11aa ust. 1, oraz spełniają wymagania określone w ogłoszeniu o naborze.

4. W przypadku braku pracowników, o których mowa w ust. 3, pierwszeństwo w zatrudnieniu posiadają pracownicy innych przedsiębiorstw górniczych objętych systemem wsparcia pod warunkiem, iż nie skorzystali z uprawnień, o których mowa w art. 11aa ust. 1, oraz spełniają wymagania określone w ogłoszeniu o naborze.

5. Na zatrudnienie pracowników, o których mowa w ust. 2–4, zarząd przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia jest obowiązany uzyskać uprzednią zgodę rady nadzorczej tego przedsiębiorstwa. Zgoda rady nadzorczej jest wyrażana po przedstawieniu dokumentacji z przeprowadzonego naboru.

6. Przepisów ust. 2–5 nie stosuje się do pracowników przenoszonych z innych przedsiębiorstw górniczych objętych systemem wsparcia, którzy nie skorzystali z uprawnień, o których mowa w art. 11aa ust. 1, oraz do powołania na stanowisko członka zarządu przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia.

Rozdział 4

Zasady wypłacania ekwiwalentu pieniężnego, rent wyrównawczych, a także zaległych wynagrodzeń

Art. 12. [Ekwiwalent pieniężny] 1. Byłemu pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., uprawnionemu do bezpłatnego węgla, który uzyskał emeryturę lub rentę przed tym dniem, jest wypłacany przez ZUS [38], oprócz emerytury lub renty, ekwiwalent pieniężny.

2. (uchylony)

3. (uchylony)

4. Ekwiwalent pieniężny może otrzymać także osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy, oprócz renty przyznanej na czas określony, pobierała ekwiwalent pieniężny wypłacany przez ZUS, której po upływie okresu, na jaki rentę przyznano, przywrócono prawo do pobierania renty.

5. Byłemu pracownikowi kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., uprawnionemu do bezpłatnego węgla, który uzyskał rentę przed dniem wejścia w życie ustawy i który po dniu 31 grudnia 2006 r. uzyska emeryturę, jest wypłacany przez ZUS, oprócz emerytury, ekwiwalent pieniężny.

6. W przypadku gdy uprawnienie do bezpłatnego węgla wynika z górniczej renty rodzinnej – wszystkim osobom do niej uprawnionym przysługuje łącznie jeden ekwiwalent pieniężny. W razie podziału renty rodzinnej ekwiwalent pieniężny ulega podziałowi w częściach równych, odpowiednio do liczby uprawnionych.

7. Ekwiwalent pieniężny przysługuje również osobie, która po dniu wejścia w życie ustawy uzyska prawo do renty rodzinnej po emerycie lub renciście, który pobierał ekwiwalent pieniężny wypłacany przez ZUS.

8. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego stanowi iloczyn ilości węgla objętego uprawnieniem, która nie może być wyższa niż 3 Mg węgla kamiennego rocznie i przeciętnej średniorocznej ceny zbytu węgla, o której mowa w ust. 9.

9. Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, w terminie do dnia 20 stycznia każdego roku, ustala i ogłasza w formie obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, cenę zbytu 1 Mg węgla kamiennego w sortymencie Orzech, ustalonego według ceny średniej z IV kwartału roku poprzedzającego rok, w którym ekwiwalent pieniężny ma być wypłacany, skorygowaną o przewidywany wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych na rok planowany.

10. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany przez ZUS ze środków budżetu państwa z części, której dysponentem jest Prezes ZUS.

11. Przedsiębiorstwo górnicze, o którym mowa w art. 8 ust. 1, występuje z wnioskiem do ZUS o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego dla osób, o których mowa w ust. 1, 2 i 4–7, po ustaleniu ich uprawnienia do bezpłatnego węgla. We wniosku określa się wysokość ekwiwalentu pieniężnego i okres, za jaki ekwiwalent pieniężny przysługuje.

12. Ekwiwalent pieniężny wypłaca się wraz z wypłatą emerytury lub renty, z tym że w przypadku:

1) przyznania emerytury lub renty po raz pierwszy, ekwiwalent pieniężny wypłaca się za okres od pierwszego dnia miesiąca, w którym powstało prawo do emerytury lub renty;

2) przekazania wniosku, o którym mowa w ust. 11, po terminie płatności emerytury lub renty, ekwiwalent pieniężny wypłaca się w:

a) terminie płatności emerytury lub renty przypadającym po dniu przekazania wniosku albo

b) następnym terminie płatności emerytury lub renty, jeżeli okres pomiędzy datą przekazania wniosku a terminem płatności, o którym mowa w lit. a, jest krótszy niż 30 dni;

3) przyznania renty rodzinnej po emerycie lub renciście, ekwiwalent pieniężny przysługuje po upływie okresu, za który został wypłacony emerytowi lub renciście.

13. W przypadku zbiegu prawa do ekwiwalentu pieniężnego na podstawie ustawy wypłaca się tylko jeden ekwiwalent pieniężny.

14. Wstrzymanie wypłaty emerytury lub renty nie powoduje zawieszenia wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, chyba że ustało prawo do emerytury lub renty. W razie wstrzymania wypłaty emerytury lub renty wskutek zawieszenia prawa do tych świadczeń, ekwiwalent pieniężny wypłaca się kwartalnie, w trzecim miesiącu kwartału.

15. Jeżeli zawieszeniu podlega część renty rodzinnej przyznanej więcej niż jednej osobie, część ekwiwalentu pieniężnego przysługującą pozostałym osobom pobierającym rentę rodzinną wypłaca się wraz z tą rentą.

16. Przy dochodzeniu zwrotu nienależnie pobranego ekwiwalentu pieniężnego przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczące dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych stosuje się odpowiednio.

Art. 14.[Renta wyrównawcza] 1. Pracownikom i byłym pracownikom kopalni postawionej w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2019 r. oraz w okresie od dnia 1 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., wchodzącej w skład przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 1, jest wypłacana przez to przedsiębiorstwo z dotacji budżetowej renta wyrównawcza przyznana na podstawie prawomocnego wyroku sądu, ugody zawartej przed sądem albo ugody zawartej między kopalnią a pracownikiem lub byłym pracownikiem.

2. Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, przejmuje obowiązek wypłaty z dotacji budżetowej rent wyrównawczych pracownikom lub byłym pracownikom kopalń postawionych w stan likwidacji przed dniem 1 stycznia 2007 r., którym świadczenia były wypłacane przez inne przedsiębiorstwa górnicze.

3. [39] Pracownikom i byłym pracownikom kopalni postawionej w stan likwidacji w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2049 r., wchodzącej w skład przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia, jest wypłacana przez to przedsiębiorstwo z dotacji budżetowej lub ze środków pochodzących z podwyższenia kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego skarbowymi papierami wartościowymi przez Skarb Państwa, renta wyrównawcza przyznana na podstawie prawomocnego wyroku sądu, ugody zawartej przed sądem albo ugody zawartej między pracodawcą a pracownikiem lub byłym pracownikiem.

Art. 15.[Delegacje] [40] Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki i tryb przyznawania dotacji budżetowej oraz sposób przekazywania skarbowych papierów wartościowych na podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego przez Skarb Państwa, przeznaczonych na finansowanie rent wyrównawczych,

2) sposób wykorzystania przyznanej dotacji budżetowej oraz środków uzyskanych ze sprzedaży przekazanych skarbowych papierów wartościowych,

3) tryb rozliczania przyznanej dotacji budżetowej oraz środków uzyskanych ze sprzedaży przekazanych skarbowych papierów wartościowych,

4) szczegółowe warunki powodujące cofnięcie lub czasowe wstrzymanie wypłaty przyznanej dotacji budżetowej oraz sposób zwrotu, w całości lub w części, równowartości środków uzyskanych ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych

– biorąc pod uwagę rodzaj uprawnienia, na finansowanie którego będzie przyznana dotacja budżetowa lub będą przekazywane skarbowe papiery wartościowe na podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego przez Skarb Państwa, a także racjonalne wydatkowanie środków publicznych.

Rozdział 7

Szczególne uprawnienia gmin górniczych oraz nieodpłatne przekazywanie nieruchomości i ruchomości przedsiębiorstw górniczych

Art. 22. [Zwolnienie z wpłat do budżetu państwa] [42] W latach 2008–2011 gminę górniczą zwalnia się z wpłat do budżetu państwa przeznaczonych na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin od przypadającej jej części opłaty eksploatacyjnej od przedsiębiorstwa górniczego.

Art. 23.[Darowizny nieruchomości lub ruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego albo państwowej osoby prawnej] 1. [43] Przedsiębiorstwo górnicze może dokonać darowizny nieruchomości lub ruchomości na rzecz:

1) jednostki samorządu terytorialnego – na cele publiczne w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w celu realizacji przez te jednostki zadań własnych lub realizacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, a także w celu pobudzania aktywności gospodarczej przez tę jednostkę;

2) państwowej osoby prawnej – w celu budowy, rozbudowy lub utrzymywania systemów odwadniania zlikwidowanych zakładów górniczych.

2. Przedsiębiorstwo górnicze może pomniejszyć kapitał zapasowy o wartość księgową netto przekazanego mienia.

2a. [44] Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy, w przypadku gdy darowizna, o której mowa w ust. 1, stanowi pomoc publiczną, a przepisy odrębne nie określają szczegółowego przeznaczenia, warunków lub trybu udzielania tej pomocy, uwzględniając konieczność zapewnienia zgodności tej pomocy z rynkiem wewnętrznym, efektywnego i skutecznego jej wykorzystania oraz przejrzystości jej udzielania.

3. [45] (uchylony)

Art. 25.[Zadania Agencji] 1. Agencja [46], prowadzi monitoring i wykonuje, na zlecenie ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, zadania związane z funkcjonowaniem górnictwa węgla kamiennego, dotyczące w szczególności:

1) sposobu wykorzystania środków pochodzących z budżetu państwa na realizację zadań określonych w ustawie oraz udzielanej pomocy publicznej, w tym weryfikacji rozliczenia środków przekazanych w formie dotacji budżetowej oraz środków pochodzących z podwyższenia kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego skarbowymi papierami wartościowymi przez Skarb Państwa [47];

2) procesu likwidacji kopalń, działań wykonywanych po zakończeniu likwidacji kopalń i naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładu górniczego oraz zabezpieczenia kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym;

3) zmian stanu zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego;

4) monitorowania sprzedaży węgla przez producentów, z wyodrębnieniem ilości, parametrów jakościowych, ceny węgla oraz wyników ekonomiczno-finansowych;

5) cen węgla kamiennego u producentów krajowych oraz cen węgla importowanego;

6) przygotowania dokumentacji w celu notyfikacji Komisji Europejskiej pomocy publicznej dla sektora górnictwa węgla kamiennego;

7) archiwizowania i przechowywania dokumentacji osobowej oraz płacowej przedsiębiorstw górniczych i przedsiębiorstw robót górniczych postawionych w stan likwidacji lub upadłości;

8) prowadzenia bazy danych o firmach usługowych wykonujących podziemne prace górnicze w kopalniach;

9) monitoringu, kontroli i weryfikacji systemu wsparcia, w tym weryfikacji rozliczenia środków przekazanych w formie dotacji budżetowej oraz środków pochodzących z podwyższenia kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego skarbowymi papierami wartościowymi przez Skarb Państwa [48].

2. Realizując zadania, o których mowa w ust. 1, Agencja może zlecać wykonanie poszczególnych czynności specjalistom lub podmiotom zatrudniającym pracowników posiadających wiedzę i odpowiednie doświadczenie, niezbędne do wykonywania tych czynności.

Rozdział 9

Źródła finansowania zadań określonych w ustawie

Art. 26. [Finansowanie] 1. [49] Wysokość dotacji na finansowanie:

1) zadań dotyczących likwidacji kopalń, zakładów górniczych lub ich oznaczonych części, likwidacji i zagospodarowania zbędnego majątku przedsiębiorstw górniczych oraz działań wykonywanych po zakończeniu całkowitej likwidacji kopalń,

2) zadań dotyczących zabezpieczenia kopalń sąsiednich przed zagrożeniem wodnym, gazowym oraz pożarowym, w trakcie i po zakończeniu likwidacji kopalń,

3) naprawiania szkód wywołanych ruchem zakładów górniczych w trakcie i po zakończeniu likwidacji zakładów górniczych, w tym szkód powstałych w wyniku reaktywacji starych zrobów, oraz zobowiązań, o których mowa w art. 8c ust. 2,

4) dopłat,

5) uprawnień i świadczeń, o których mowa w art. 11a ust. 1, art. 11aa ust. 1 i art. 11ca ust. 3,

6) roszczeń pracowniczych, w tym z tytułu rent wyrównawczych, o których mowa w art. 14,

7) monitoringu procesów związanych z funkcjonowaniem górnictwa węgla kamiennego oraz innych czynności zleconych przez ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, dotyczących restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego

– określa ustawa budżetowa.

2. Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, może określić w projekcie ustawy budżetowej wysokość dotacji przeznaczonej na dofinansowanie inwestycji początkowej, o której mowa w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1407/2002 z dnia 23 lipca 2002 r. w sprawie pomocy państwa dla przemysłu węglowego, w przypadku spełnienia przez przedsiębiorstwo górnicze warunków określonych w tym rozporządzeniu.

3. Dysponentem dotacji, o której mowa w ust. 1 i 2, jest minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi.

4. Podstawą przyznania dotacji na realizację zadań określonych w ustawie jest umowa zawarta między ministrem właściwym do spraw gospodarki surowcami energetycznymi a właściwym przedsiębiorstwem górniczym albo umowa zawarta między ministrem właściwym do spraw gospodarki surowcami energetycznymi a przedsiębiorstwem realizującym zadania określone w ustawie.

5. (uchylony)

6. Dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa w trybie określonym w przepisach o finansach publicznych.

Art. 26a. [Warunki emisji skarbowych papierów wartościowych] 1. W latach 2023–2025 [50] minister właściwy do spraw finansów publicznych może przekazać przedsiębiorstwu, o którym mowa w art. 8 ust. 1, na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, skarbowe papiery wartościowe z przeznaczeniem na podwyższenie kapitału zakładowego tego przedsiębiorstwa, jeżeli jest to niezbędne do realizacji jego zadań określonych w ustawie, do wysokości określonej w ustawie budżetowej na dany rok budżetowy.

1a. [51] W latach 2026–2031 minister właściwy do spraw finansów publicznych może przekazać ministrowi właściwemu do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, na jego wniosek, skarbowe papiery wartościowe celem ich przekazania przedsiębiorstwu, o którym mowa w art. 8 ust. 1, na podwyższenie kapitału zakładowego tego przedsiębiorstwa w celu realizacji jego zadań określonych w ustawie, do wysokości określonej w ustawie budżetowej na dany rok budżetowy.

2. Akcje w podwyższonym kapitale zakładowym przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 1, zostaną objęte przez Skarb Państwa.

3. Do podwyższenia kapitału zakładowego przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 8 ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96).

4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, przez wydanie listu emisyjnego, warunki emisji skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1, oraz sposób realizacji świadczeń z nich wynikających.

4a. [52] Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, przez wydanie listu emisyjnego, warunki emisji skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1a, oraz sposób realizacji świadczeń z nich wynikających.

5. List emisyjny zawiera w szczególności:

1) datę emisji;

2) powołanie podstawy prawnej emisji;

3) jednostkową wartość nominalną;

4) walutę, w której może następować emisja, lub sposób określenia waluty emisji;

5) cenę lub sposób jej ustalenia;

6) stopę procentową lub sposób jej obliczania;

7) określenie sposobu i terminów wypłaty należności głównej oraz należności ubocznych;

8) datę, od której nalicza się oprocentowanie skarbowych papierów wartościowych tej emisji;

9) termin wykupu oraz zastrzeżenia w przedmiocie możliwości wcześniejszego wykupu.

6. Emisja skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a [53], następuje z dniem zarejestrowania skarbowych papierów wartościowych w depozycie papierów wartościowych oraz w kwocie równej wartości nominalnej wyemitowanych skarbowych papierów wartościowych.

7. Do emisji skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a [54], przepisów art. 98 i art. 102 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.) oraz przepisów wydanych na podstawie art. 97 tej ustawy nie stosuje się.

8. [55] Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi może zlecić, na podstawie umowy, Bankowi Gospodarstwa Krajowego otwarcie i prowadzenie rachunku papierów wartościowych dla skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1a, lub świadczenie innych usług związanych z tymi papierami wartościowymi.

9. [56] W przypadku nieprzekazania w danym roku przez ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi skarbowych papierów wartościowych zgodnie z ust. 1a, podlegają one zwrotowi na rachunek wskazany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

10. [57] Przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, które otrzymało skarbowe papiery wartościowe, o których mowa w ust. 1a, nie może ich oferować w dniu przetargu, w którym są zbywane przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych skarbowe papiery wartościowe, ani w okresie dwóch dni roboczych poprzedzających dzień tego przetargu.

11. [58] Maksymalna, nominalna dzienna wartość sprzedaży skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1a, przez przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, wynosi 50 000 000 zł.

12. [59] Dokonanie przez przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1, sprzedaży skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1a, o wartości wyższej niż określona w ust. 11, wymaga zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Art. 26b.[60] (uchylony)

Art. 26c. [Przekazanie skarbowych papierów wartościowych z przeznaczeniem na podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwu górniczemu objętemu systemem wsparcia] 1. W latach 2023–2025 [61] minister właściwy do spraw finansów publicznych może przekazać przedsiębiorstwu górniczemu objętemu systemem wsparcia, na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, skarbowe papiery wartościowe na podwyższenie kapitału zakładowego tego przedsiębiorstwa w celu finansowania dopłat do wysokości określonej w ustawie budżetowej na dany rok budżetowy.

1a. [62] W latach 2026–2031 minister właściwy do spraw finansów publicznych może przekazać ministrowi właściwemu do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, na jego wniosek, skarbowe papiery wartościowe celem ich przekazania przedsiębiorstwu górniczemu objętemu systemem wsparcia na podwyższenie kapitału zakładowego tego przedsiębiorstwa w celu finansowania dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych lub innych wydatków określonych w ustawie, do wysokości określonej w ustawie budżetowej na dany rok budżetowy.

2. Akcje w podwyższonym kapitale zakładowym przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia zostaną objęte przez Skarb Państwa.

3. Do podwyższenia kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia stosuje się przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych.

4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, przez wydanie listu emisyjnego, warunki emisji skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1, oraz sposób realizacji świadczeń z nich wynikających.

4a. [63] Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, przez wydanie listu emisyjnego, warunki emisji skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1a, oraz sposób realizacji świadczeń z nich wynikających.

5. List emisyjny zawiera w szczególności:

1) datę emisji;

2) powołanie podstawy prawnej emisji;

3) jednostkową wartość nominalną;

4) walutę, w której może następować emisja, lub sposób określenia waluty emisji;

5) cenę lub sposób jej ustalenia;

6) stopę procentową lub sposób jej obliczania;

7) określenie sposobu i terminów wypłaty należności głównej oraz należności ubocznych;

8) datę, od której nalicza się oprocentowanie skarbowych papierów wartościowych tej emisji;

9) termin wykupu oraz zastrzeżenia w przedmiocie możliwości wcześniejszego wykupu.

6. Emisja skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a [64], następuje z dniem zarejestrowania skarbowych papierów wartościowych w depozycie papierów wartościowych oraz w kwocie równej wartości nominalnej wyemitowanych skarbowych papierów wartościowych.

7. Do emisji skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a [65], przepisów art. 98 i art. 102 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów wydanych na podstawie art. 97 tej ustawy nie stosuje się.

8. [66] Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi może zlecić, na podstawie umowy, Bankowi Gospodarstwa Krajowego otwarcie i prowadzenie rachunku papierów wartościowych dla skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1a, lub świadczenie innych usług związanych z tymi papierami wartościowymi.

9. [67] W przypadku nieprzekazania w danym roku przez ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi skarbowych papierów wartościowych zgodnie z ust. 1a, podlegają one zwrotowi na rachunek wskazany przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

10. [68] Przedsiębiorstwo, o którym mowa w ust. 1a, które otrzymało skarbowe papiery wartościowe, o których mowa w ust. 1a, nie może ich oferować w dniu przetargu, w którym są zbywane przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych skarbowe papiery wartościowe, ani w okresie dwóch dni roboczych poprzedzających dzień tego przetargu.

11. [69] Maksymalna, nominalna dzienna wartość sprzedaży skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1a, przez przedsiębiorstwo, o którym mowa w ust. 1a, wynosi 50 000 000 zł.

12. [70] Dokonanie przez przedsiębiorstwo, o którym mowa w ust. 1a, sprzedaży skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1a, o wartości wyższej niż określona w ust. 11, wymaga zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Art. 30a.[72] (uchylony)