Rozdział 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporządzenie określa:

1) szczegółowe wymagania kwalifikacyjne pilota morskiego;

2) warunki wymagane do uzyskania szczególnych uprawnień pilotowych;

3) warunki wymagane do uzyskania i odnawiania dokumentów kwalifikacyjnych i dokumentów potwierdzających szczególne uprawnienia pilotowe, wzory tych dokumentów oraz terminy ich ważności;

4) wymagania egzaminacyjne dla uzyskania oraz odnowienia dokumentu stwierdzającego uzyskanie kwalifikacji pilota morskiego;

5) wymagania egzaminacyjne dla uzyskania zwolnienia z pilotażu obowiązkowego;

6) programy szkoleń pilotów morskich, kandydatów na pilotów morskich i praktyk pilotowych;

7) warunki i tryb naboru na szkolenia kandydatów na pilotów morskich;

8) warunki i tryb uznawania, zmiany zakresu, odnawiania, zawieszania, cofania uznania oraz przeprowadzania audytów ośrodków szkolenia pilotów morskich i stacji pilotowych, wymagania dotyczące wyposażenia bazy szkoleniowej i kwalifikacji kadry szkoleniowej oraz wzory dokumentów stosowanych przy przeprowadzaniu audytów;

9) sposób sprawowania nadzoru nad pilotażem przez właściwego dyrektora urzędu morskiego, w tym zakres danych umieszczanych na liście pilotów.

§ 2. 1. Wnioski, o których mowa w § 5 pkt 2, § 6 pkt 2, § 7 pkt 2, § 8 ust. 2 pkt 2, § 9, § 11 ust. 1 oraz § 37 ust. 3, wraz z załącznikami składa się do właściwego dyrektora urzędu morskiego na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.

2. Wnioski, o których mowa w § 24, wraz z załącznikami składa się do ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, zwanego dalej "ministrem", na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.

3. Wnioski składane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej wnioskodawca składa osobiście albo przesyłką rejestrowaną nadaną w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 558) albo w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej.

4. Wnioski składane w postaci elektronicznej wnioskodawca opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym i wraz z załącznikami w postaci kopii elektronicznych składa na adres do doręczeń elektronicznych zgodnie z ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3 i 507).

Rozdział 2

Szczegółowe wymagania kwalifikacyjne pilota morskiego oraz warunki wymagane do uzyskania i odnowienia dokumentów potwierdzających uzyskanie kwalifikacji pilota morskiego

§ 3. 1. Do pilotowania statków morskich w pilotażu morskim w rejonach pilotowych Gdańsk, Gdynia - Hel - Władysławowo, Świnoujście - Szczecin, zwanych dalej "podstawowymi rejonami pilotowymi", oraz w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych, zwanych dalej "pozostałymi rejonami pilotowymi", jest wymagane posiadanie dyplomu pilota morskiego potwierdzającego posiadanie kwalifikacji do pilotowania statków morskich w danym rejonie pilotowym oraz uprawnienia pilotowego, wydanych przez właściwego dyrektora urzędu morskiego dla rejonu pilotowego, w którym kandydat na pilota morskiego odbywał praktykę pilotową.

2. Wzór dyplomu pilota morskiego jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

3. Wzór uprawnienia pilotowego jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

§ 4. 1. Do pilotowania statków morskich na morzu terytorialnym i pozostałych akwenach Morza Bałtyckiego, zwanego dalej "pilotażem pełnomorskim", jest wymagane posiadanie dyplomu pilota morskiego potwierdzającego posiadanie kwalifikacji do pilotowania statków morskich w pilotażu pełnomorskim, uprawnienia pilotowego w pilotażu pełnomorskim oraz karty identyfikacyjnej pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim, wydanych przez właściwego dyrektora urzędu morskiego.

2. Wzór dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

3. Wzór uprawnienia pilotowego w pilotażu pełnomorskim jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

4. Wzór karty identyfikacyjnej pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

§ 5.Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w podstawowych rejonach pilotowych jest:

1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej;

2) złożenie do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego:

a) kopii świadectwa zdrowia potwierdzającego zdolność do wykonywania pracy na statkach morskich na stanowisku pilota morskiego, wydanego przez uprawnionego lekarza zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz. U. z 2026 r. poz. 102), zwanego dalej "świadectwem zdrowia",

b) dokumentu potwierdzającego uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego przeprowadzonego na wniosek kandydata na szkolenie w obecności przedstawiciela urzędu morskiego, zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia, zwanego dalej "testem sprawnościowym", przeprowadzonego niewcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego,

c) zaświadczenia o zdanym przed Centralną Morską Komisją Egzaminacyjną, zwaną dalej "Komisją", egzaminie kwalifikacyjnym na uzyskanie dyplomu pilota morskiego w rejonie pilotowym, którego dotyczy wniosek o wydanie dyplomu pilota morskiego, przeprowadzonym niewcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o wydanie dyplomu,

d) dokumentu potwierdzającego posiadanie co najmniej 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku kapitana na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 3000 i powyżej w żegludze międzynarodowej,

e) dokumentu potwierdzającego odbycie praktyki pilotowej, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 2, zrealizowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego i trwającej niekrócej niż 6 miesięcy.

§ 6.Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w pozostałych rejonach pilotowych jest:

1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi przybrzeżnej albo co najmniej dyplomu starszego oficera pokładowego na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000;

2) złożenie do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego:

a) dokumentów, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a-c,

b) dokumentu potwierdzającego posiadanie 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku na poziomie zarządzania,

c) dokumentu potwierdzającego odbycie praktyki pilotowej, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 2, zrealizowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego.

§ 7.Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest:

1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej;

2) złożenie do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego:

a) dokumentów, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a i b,

b) dokumentu potwierdzającego posiadanie 36-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku kapitana na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 3000 i powyżej w żegludze międzynarodowej, w tym 12 miesięcy praktyki na statkach o długości całkowitej powyżej 180 m, lub dyplomu pilota morskiego wraz z uprawnieniem pilotowym w pilotażu morskim na statki morskie o długości powyżej 200 m,

c) zaświadczenia o zdanym egzaminie kwalifikacyjnym na uzyskanie dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim przed Komisją albo dyplomu pilota morskiego.

§ 8.1. Dyplomy pilota morskiego, o których mowa w § 5-7, zachowują ważność przez okres 5 lat od dnia zdania egzaminu kwalifikacyjnego i podlegają odnowieniu niewcześniej niż w ostatnich 12 miesiącach ich ważności.

2. Warunkiem odnowienia dyplomu pilota morskiego oraz dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest:

1) zdanie przed Komisją egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego albo dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim;

2) złożenie wniosku do właściwego dyrektora urzędu morskiego wraz z kopią świadectwa zdrowia oraz zaświadczeniem o zdanym egzaminie.

3. W przypadku uzyskania negatywnego wyniku egzaminu na odnowienie dyplomu, o którym mowa w ust. 1, do ponownego egzaminu można przystąpić niewcześniej niż miesiąc i niepóźniej niż 3 miesiące po terminie niezdanego egzaminu.

4. Datę ważności odnowionego dyplomu pilota morskiego ustala się na okres 5 lat od dnia:

1) wydania dyplomu - w przypadku złożenia wniosku w okresie ważności dyplomu;

2) utraty ważności odnawianego dyplomu - w przypadku złożenia wniosku w okresie do 12 miesięcy po upływie ważności dyplomu.

5. Jeżeli posiadacz dyplomu nie spełnia warunków do jego odnowienia albo wniosek o odnowienie dyplomu nie został złożony w terminie określonym w ust. 4 pkt 2, dyplom pilota morskiego nie podlega odnowieniu.

§ 9.Do uzyskania uprawnienia pilotowego jest wymagane złożenie wniosku do właściwego dyrektora urzędu morskiego oraz:

1) w pilotażu morskim w podstawowych rejonach pilotowych:

a) na statki morskie o długości całkowitej do 130 m - posiadanie dyplomu pilota morskiego uzyskanego zgodnie z § 5,

b) na statki morskie o długości całkowitej do 170 m - spełnienie warunków, o których mowa w lit. a, oraz udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 100 statków o długości całkowitej do 130 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej do 130 m,

c) na statki morskie o długości całkowitej do 200 m - spełnienie warunków, o których mowa w lit. b, oraz udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 50 statków o długości całkowitej w zakresie 130 m-170 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej do 170 m,

d) na statki morskie o długości całkowitej powyżej 200 m - spełnienie warunków, o których mowa w lit. c, udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 15 statków o długości całkowitej w zakresie 170 m-200 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej powyżej 170 m oraz złożenie świadectwa przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterystykach manewrowych,

e) na zbiornikowce LNG:

- posiadanie uprawnienia pilotowego, o którym mowa w lit. d,

- udokumentowanie pilotowania co najmniej 5 statków o długości całkowitej powyżej 200 m w porcie właściwego rejonu pilotowego, w tym co najmniej 3 statków w stanie załadowania, oraz manewrowania tymi statkami,

- pilotowanie co najmniej 3 zbiornikowców LNG o długości całkowitej powyżej 200 m pod nadzorem pilota uprawnionego do pilotowania zbiornikowców LNG o długości powyżej 200 m,

- ukończenie, niewcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o wydanie tego uprawnienia pilotowego, szkolenia na symulatorze w zakresie manewrowania zbiornikowcami LNG w porcie właściwego rejonu pilotowego, którego program jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia, potwierdzonego zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia na symulatorze, które zostało wystawione przez szefa stacji pilotowej albo przez kierownika ośrodka szkolenia pilotów morskich, uznanych w zakresie szkolenia pilotów morskich, w których pilot odbywał szkolenie;

2) w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych na statki morskie o długości całkowitej do 130 m - posiadanie dyplomu pilota morskiego uzyskanego zgodnie z § 6;

3) w pilotażu pełnomorskim:

a) posiadanie dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim uzyskanego zgodnie z § 7,

b) posiadanie świadectwa przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterystykach manewrowych,

c) udokumentowanie pilotowania co najmniej 3 statków w pilotażu pełnomorskim pod nadzorem pilotów morskich uprawnionych do pilotażu pełnomorskiego.

§ 10.W przypadku zmiany zakresu uprawnienia pilotowego do wniosku, o którym mowa w § 9, dołącza się dokument potwierdzający uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego, przeprowadzonego niewcześniej niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o zmianę uprawnienia pilotowego, jeżeli od poprzedniego testu sprawnościowego upłynęło 30 miesięcy.

§ 11.1. Uprawnienie pilotowe zachowuje ważność przez okres 32 miesięcy od dnia wydania uprawnienia, niedłużej jednak niż przez okres ważności dyplomu pilota morskiego, i podlega odnowieniu na wniosek pilota morskiego złożony do właściwego dyrektora urzędu morskiego wraz z:

1) dokumentem potwierdzającym pilotowanie co najmniej:

a) 75 statków w pilotażu morskim w podstawowych rejonach pilotowych, w tym co najmniej 3 zbiornikowców LNG - w przypadku odnawiania uprawnienia pilotowego, o którym mowa w § 9 pkt 1 lit. e, w okresie ważności uprawnienia lub

b) 10 statków w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych w okresie ważności uprawnienia, lub

c) 2 statków w pilotażu pełnomorskim w okresie ważności uprawnienia - w zależności od rodzaju odnawianego uprawnienia;

2) kopią świadectwa zdrowia;

3) dokumentem potwierdzającym uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego, przeprowadzonego niewcześniej niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o odnowienie uprawnienia pilotowego.

2. W przypadku zmiany zakresu uprawnienia pilotowego i wydania nowego uprawnienia do okresu wymaganego do spełnienia warunków jego odnowienia określonych w ust. 1 pkt 1 lit. a dodaje się okres ważności poprzedniego uprawnienia, przy czym uwzględnione okresy mogą obejmować łącznie niewięcej niż 30 miesięcy przypadających bezpośrednio przed dniem złożenia wniosku o odnowienie uprawnienia.

3. W przypadku odnowienia uprawnienia pilotowego, którego ważność została ograniczona okresem ważności dyplomu pilota morskiego, do okresu wymaganego do spełnienia warunków jego odnowienia określonych w ust. 1 pkt 1 lit. a dodaje się okres ważności poprzedniego uprawnienia, przy czym uwzględnione okresy mogą obejmować łącznie niewięcej niż 30 miesięcy przypadających bezpośrednio przed dniem złożenia wniosku o odnowienie uprawnienia.

§ 12.1. Dokumentem potwierdzającym:

1) uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego - jest zaświadczenie wystawione przez morską jednostkę edukacyjną uznaną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 76 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej "ustawą", w odniesieniu do przeszkolenia w zakresie indywidualnych technik ratunkowych;

2) odbycie praktyki pilotowej - jest zaświadczenie wystawione przez szefa stacji pilotowej właściwej dla rejonu pilotowego, w którym kandydat na pilota morskiego odbywał praktykę pod nadzorem pilota;

3) pilotowanie pod nadzorem - jest zaświadczenie wystawione przez szefa stacji pilotowej lub zaświadczenie wystawione przez uprawnionego pilota w pilotażu pełnomorskim;

4) pilotowanie w rejonie pilotowym - jest zaświadczenie wystawione przez szefa stacji pilotowej właściwej dla rejonu pilotowego, w którym pilot morski pilotował statki;

5) pilotowanie w pilotażu pełnomorskim - jest potwierdzenie świadczenia usługi pilotowej wystawione przez kapitana pilotowanego statku.

2. Wzór zaświadczenia o uzyskaniu pozytywnego wyniku testu sprawnościowego jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia.

3. Wzór zaświadczenia o odbyciu praktyki pilotowej jest określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia.

4. Wzór zaświadczenia o pilotowaniu zbiornikowców LNG o długości powyżej 200 m pod nadzorem uprawnionego pilota jest określony w załączniku nr 10 do rozporządzenia.

5. Wzór zaświadczenia o pilotowaniu statków w pilotażu pełnomorskim pod nadzorem pilota pełnomorskiego jest określony w załączniku nr 11 do rozporządzenia.

6. Wzór zaświadczenia o pilotowaniu w rejonie pilotowym jest określony w załączniku nr 12 do rozporządzenia.

7. Wzór potwierdzenia świadczenia usługi w pilotażu pełnomorskim jest określony w załączniku nr 13 do rozporządzenia.

Rozdział 3

Wymagania egzaminacyjne oraz programy szkoleń i praktyk pilotowych

§ 13. 1. Przed przystąpieniem do egzaminu na uzyskanie dyplomu:

1) pilota morskiego - jest wymagane ukończenie szkolenia obejmującego: szkolenie teoretyczne, szkolenie na symulatorze i praktykę pilotową, zgodnie z programami szkolenia kandydatów na pilotów morskich określonymi w załączniku nr 14 do rozporządzenia, potwierdzonego zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia wystawionym przez szefa stacji pilotowej albo kierownika ośrodka szkolenia pilotów morskich, uznanych w zakresie szkolenia pilotów morskich, w których kandydat na pilota morskiego odbywał szkolenie;

2) pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim - jest wymagane spełnienie warunków, o których mowa w § 7 pkt 1 i pkt 2 lit. a i b.

2. Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania dyplomu pilota morskiego są określone w załączniku nr 15 do rozporządzenia.

3. Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim są określone w załączniku nr 16 do rozporządzenia.

4. Wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest określony w załączniku nr 17 do rozporządzenia.

§ 14. 1. Przed przystąpieniem do egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego jest wymagane ukończenie, niewcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed dniem planowanego egzaminu na odnowienie tego dyplomu, szkolenia na symulatorze zgodnie z programem szkolenia dla pilotów morskich, potwierdzonego zaświadczeniem o jego ukończeniu, wystawionym przez szefa stacji pilotowej albo kierownika ośrodka szkolenia pilotów morskich, uznanych w zakresie szkolenia pilotów morskich, w których pilot morski odbywał szkolenie.

2. Program szkolenia dla pilotów morskich nieposiadających uprawnienia pilotowego na zbiornikowce LNG jest określony w załączniku nr 18 do rozporządzenia.

3. Program szkolenia dla pilotów morskich posiadających uprawnienie pilotowe na zbiornikowce LNG jest określony w załączniku nr 19 do rozporządzenia.

4. Wymagania egzaminacyjne dla odnowienia dyplomu pilota morskiego są określone w załączniku nr 20 do rozporządzenia.

5. Wymagania egzaminacyjne dla odnowienia dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim są określone w załączniku nr 21 do rozporządzenia.

6. Wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia na symulatorze, o którym mowa w ust. 1, jest określony w załączniku nr 22 do rozporządzenia.

§ 15. Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania zwolnienia z pilotażu obowiązkowego są określone w załączniku nr 23 do rozporządzenia.

Rozdział 4

Nabór na szkolenia kandydatów na pilotów morskich

§ 16. 1. Warunkiem rozpoczęcia naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe, zwane w niniejszym rozdziale "szkoleniem", jest ogłoszenie - na wniosek szefa stacji pilotowej przez właściwego dyrektora urzędu morskiego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego urzędu - obwieszczenia o naborze informującego o:

1) wymaganiach wobec osób ubiegających się o przyjęcie na szkolenie, zwanych dalej "kandydatami na szkolenie";

2) sposobie i miejscu składania wniosków o przyjęcie na szkolenie;

3) terminie składania wniosków o przyjęcie na szkolenie;

4) wymaganych dokumentach;

5) limicie miejsc;

6) przewidywanym terminie rozpoczęcia i zakończenia szkolenia na pilota morskiego.

2. Termin, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, nie może być krótszy niż 2 miesiące od dnia ogłoszenia obwieszczenia o naborze.

§ 17. 1. Od kandydata na szkolenie jest wymagane posiadanie:

1) dyplomu na poziomie zarządzania w dziale pokładowym i odpowiedniej praktyki pływania określonej w § 5 pkt 2 lit. d, § 6 pkt 2 lit. b i § 7 pkt 2 lit. b;

2) certyfikatu poświadczającego znajomość języka angielskiego na poziomie co najmniej B1 w skali Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (CEFR), potwierdzającego kompetencje językowe w zakresie rozumienia ze słuchu, wypowiedzi ustnej, rozumienia tekstu pisanego i wypowiedzi pisemnej;

3) świadectwa zdrowia.

2. Kandydat na szkolenie spełniający wymagania, o których mowa w ust. 1:

1) jest poddawany ocenie dokonywanej zgodnie z punktacją określoną w tabeli punktów przyznawanych kandydatom na szkolenia na pilotów morskich i praktyki pilotowe, która stanowi załącznik nr 24 do rozporządzenia, na podstawie następujących kryteriów:

a) poziom znajomości języka angielskiego,

b) długość praktyki pływania na stanowisku kapitana na statkach o pojemności brutto powyżej 3000,

c) posiadanie minimum 12 miesięcy praktyki pływania na stanowisku kapitana na statkach o długości całkowitej powyżej 300 m,

d) posiadanie minimum 12 miesięcy praktyki pływania na stanowisku kapitana na statkach o długości całkowitej od 200 m do 300 m,

e) posiadanie minimum 12 miesięcy praktyki pływania na stanowisku kapitana na holownikach o pojemności brutto powyżej 250, które operują w rejonie pilotowym, dla którego jest organizowany nabór,

f) posiadane przez kandydata aktualne uprawnienia pilotowe w rejonach pilotowych Gdańsk, Gdynia - Hel - Władysławowo lub Świnoujście - Szczecin,

g) posiadane przez kandydata aktualne uprawnienia pilotowe w innych rejonach pilotowych niż wymienione w lit. f,

h) posiadane przez kandydata aktualne uprawnienia pilotowe wydane przez administracje innych państw,

i) posiadane przez kandydata aktualne zwolnienia z pilotażu wydane dla portów rejonu pilotowego, dla którego jest przeprowadzany nabór,

j) posiadane przez kandydata aktualne zwolnienia z pilotażu wydane dla polskich portów innych niż określone w lit. i lub wydane przez administracje innych państw,

k) posiadane przez kandydata świadectwa przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterystykach manewrowych;

2) przedkłada zaświadczenie o uzyskaniu pozytywnego wyniku testu sprawnościowego;

3) przystępuje do rozmowy kwalifikacyjnej.

§ 18. 1. W celu przeprowadzenia naboru kandydatów na szkolenie właściwy dyrektor urzędu morskiego powołuje 3-osobowy zespół do spraw przeprowadzenia naboru, zwany dalej "zespołem do spraw naboru".

2. W skład zespołu do spraw naboru na szkolenie w rejonie pilotowym wchodzi:

1) dwóch przedstawicieli urzędu morskiego nieznajdujących się na liście pilotów morskich, w tym kapitan portu właściwy terytorialnie dla obszaru działania stacji pilotowej albo jego przedstawiciel posiadający dyplom kapitana żeglugi wielkiej i co najmniej 12-miesięczną praktykę pływania na stanowisku kapitana;

2) jeden przedstawiciel pilotów wyznaczonych przez szefa stacji pilotowej właściwej ze względu na rejon pilotowy, którego dotyczy nabór.

3. Spośród przedstawicieli urzędu morskiego, o których mowa w ust. 2 pkt 1, właściwy dyrektor urzędu morskiego wskazuje przewodniczącego zespołu do spraw naboru.

4. Zadaniem zespołu do spraw naboru jest zorganizowanie i przeprowadzenie naboru, w tym:

1) weryfikacja złożonych wniosków o przyjęcie na szkolenie;

2) sporządzenie listy kandydatów na szkolenie spełniających warunki, o których mowa w § 17 ust. 1, obejmującej imiona i nazwiska kandydatów, w terminie 14 dni od dnia upływu terminu składania wniosków;

3) przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej poprzedzonej testem sprawnościowym, w terminie niedłuższym niż 60 dni od dnia upływu terminu składania wniosków;

4) przyznanie kandydatom na szkolenie punktów zgodnie z tabelą punktów przyznawanych kandydatom na szkolenia na pilotów morskich i praktyki pilotowe określoną w załączniku nr 24 do rozporządzenia;

5) przekazanie właściwemu dyrektorowi urzędu morskiego listy wszystkich osób zakwalifikowanych na szkolenie obejmującej imiona i nazwiska osób wraz z łączną liczbą przyznanych punktów.

5. W przypadku uzyskania jednakowej liczby punktów o zakwalifikowaniu na szkolenie decyduje wynik rozmowy kwalifikacyjnej.

6. Rozmowa kwalifikacyjna obejmuje zagadnienia ujęte w jednym losowo wybranym zestawie spośród pięciu zestawów pytań, opracowanych przez zespół i zatwierdzonych przez właściwego dyrektora urzędu morskiego, oraz omówienie doświadczenia kandydata w zakresie praktyki pływania w różnych rejonach.

§ 19. 1. Wyniki przeprowadzonego naboru na szkolenie właściwy dyrektor urzędu morskiego ogłasza w drodze obwieszczenia zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego urzędu, w terminie 7 dni od dnia zakończenia ostatniej rozmowy kwalifikacyjnej, podając listę kandydatów na szkolenie, którzy uczestniczyli w rozmowie kwalifikacyjnej, o której mowa w § 18 ust. 4 pkt 3, zawierającą ich imiona i nazwiska oraz łączną liczbę uzyskanych przez nich punktów.

2. Na liście, o której mowa w ust. 1, wskazuje się wszystkie osoby zakwalifikowane na szkolenie w ramach danego naboru, w kolejności według liczby uzyskanych punktów.

3. Na szkolenie przyjmuje się osoby, które uzyskały największą liczbę punktów, do wyczerpania limitu miejsc określonego w obwieszczeniu o naborze.

4. Osoba zakwalifikowana na szkolenie ma obowiązek rozpocząć i zakończyć szkolenie w terminie wskazanym w obwieszczeniu o naborze.

5. W przypadku niewywiązania się osoby zakwalifikowanej na szkolenie z obowiązku, o którym mowa w ust. 4, właściwy dyrektor urzędu morskiego, skreśla tę osobę, w drodze decyzji, z listy osób zakwalifikowanych na szkolenie, a jego miejsce zajmuje kolejna osoba z listy. Decyzja ma rygor natychmiastowej wykonalności.

Rozdział 5

Uznawanie stacji pilotowych i ośrodków szkolenia pilotów morskich, zmiana zakresu, odnawianie, zawieszanie i cofanie tego uznania oraz przeprowadzanie audytów tych stacji i ośrodków

§ 20. 1. Stacja pilotowa lub ośrodek szkolenia pilotów morskich zostają uznane w zakresie szkolenia pilotów morskich, jeżeli:

1) szkolenia są prowadzone:

a) na podstawie programów szkoleń kandydatów na pilotów morskich i programów szkolenia pilotów morskich określonych w załącznikach nr 7, 14, 18 i 19 do rozporządzenia,

b) przez odpowiednio wykwalifikowaną kadrę dydaktyczną zgodnie z minimalnymi wymaganiami dotyczącymi kwalifikacji kadry prowadzącej zajęcia dydaktyczne określonymi w załączniku nr 25 do rozporządzenia,

c) w pomieszczeniach i z użyciem sprzętu spełniających wymagania dotyczące pomieszczeń i sprzętu określone w załączniku nr 26 do rozporządzenia;

2) zapewniają:

a) prawidłowy przebieg szkolenia w celu osiągnięcia zakładanych efektów szkolenia, w szczególności uwzględniający sprawdzenie nabytej wiedzy po zakończeniu każdego etapu szkolenia,

b) prawidłowy przebieg praktyki pilotowej zgodny z harmonogramem praktyk pilotowych;

3) posiadają system zarządzania jakością potwierdzony odpowiednim certyfikatem i obejmujący procesy dotyczące szkoleń i praktyk pilotowych, w szczególności:

a) przygotowania i realizacji programów szkoleń,

b) przygotowania i organizowania praktyk pilotowych,

c) zasad oceniania kompetencji nabywanych w trakcie szkolenia oraz kryteriów zaliczania poszczególnych form realizacji szkolenia,

d) dokumentowania, monitorowania i oceniania prowadzonych szkoleń i praktyk pilotowych

- przy czym w nowo tworzonych stacjach pilotowych lub ośrodkach szkolenia pilotów morskich system zarządzania jakością powinien być potwierdzony certyfikatem uzyskanym w okresie roku od rozpoczęcia działalności szkoleniowej.

2. Stacja pilotowa lub ośrodek szkolenia pilotów morskich zostają uznane wyłącznie w zakresie szkolenia na symulatorze dla pilotów morskich, jeżeli spełnią wymagania określone w ust. 1, z wyłączeniem wymagań określonych w ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 lit. b.

3. Do zmiany zakresu uznania i odnowienia ważności uznania stosuje się wymagania określone w ust. 1 i 2.

§ 21. 1. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w szkoleniu kandydatów na pilotów morskich lub pilotów morskich:

1) niestanowiących zagrożenia dla zakładanych efektów szkolenia - audytor wiodący stwierdza niezgodność, wystawiając kartę niezgodności;

2) stanowiących zagrożenie dla zakładanych efektów szkolenia - audytor wiodący stwierdza niezgodność dużą, wystawiając kartę niezgodności dużej.

2. Zawieszenie uznania może dotyczyć części lub całości prowadzonej działalności szkoleniowej w zależności od obszaru oddziaływania stwierdzonej niezgodności na proces szkolenia.

3. Wystawienie co najmniej jednej karty niezgodności dużej lub zamknięcie przez audytora wiodącego kart niezgodności w przypadkach określonych w ust. 4 pkt 2 skutkuje zawieszeniem uznania na okres, o którym mowa w art. 107a ust. 5a ustawy. Termin zawieszenia uznania liczy się od dnia wydania decyzji o zawieszeniu uznania przez ministra.

4. Zawieszenie części prowadzonej działalności szkoleniowej, jednoznaczne z zawieszeniem prawa do prowadzenia szkolenia, następuje, gdy w trakcie audytu:

1) stwierdzono niezgodność dużą dotyczącą wyposażenia lub treści realizowanego programu szkolenia, uniemożliwiającą przeprowadzenie szkolenia w całości zgodnie z programem szkolenia;

2) audytor wiodący zamknął karty niezgodności w przypadku:

a) braku akceptacji podjętych przez stację pilotową lub ośrodek szkolenia pilotów morskich działań korygujących zawartych w sprawozdaniu, o którym mowa w § 30 ust. 1,

b) nieotrzymania informacji o podjętych działaniach korygujących w terminie, o którym mowa w § 31 ust. 1.

5. Zawieszenie całości prowadzonej działalności szkoleniowej następuje w przypadku, gdy w trakcie audytu stwierdzono:

1) ponownie niezgodność, o której mowa w ust. 4 pkt 1;

2) niezapewnienie warunków bezpieczeństwa uczestnikom szkoleń;

3) przeprowadzanie fikcyjnych szkoleń.

6. W okresie zawieszenia prowadzonej działalności szkoleniowej nie mogą być rozpoczynane nowe szkolenia objęte zawieszeniem, a dokończenie już trwających szkoleń jest możliwe jedynie pod warunkiem przedstawienia doraźnego rozwiązania umożliwiającego ich dokończenie zgodnie z programem szkolenia.

§ 22. 1. Od dnia cofnięcia uznania w przypadkach określonych w art. 107a ust. 5b ustawy stacja pilotowa lub ośrodek szkolenia pilotów morskich nie może rozpocząć nowego szkolenia, a dokończenie już trwających szkoleń jest możliwe pod ścisłym nadzorem ministra.

2. Ponowne ubieganie się o uznanie może nastąpić po upływie roku od dnia cofnięcia uznania.

§ 23.W celu uznania, zmiany zakresu uznania albo odnowienia ważności uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich przeprowadza się audyt.

§ 24.1. Audyt, o którym mowa w § 23, zwany dalej "audytem", jest przeprowadzany na wniosek szefa stacji pilotowej lub kierownika ośrodka szkolenia pilotów morskich.

2. Wniosek o przeprowadzenie audytu, który zawiera określenie zakresu audytu, składa się do ministra.

3. Wniosek o przeprowadzenie audytu w celu odnowienia uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich składa się niepóźniej niż 3 miesiące przed upływem okresu uznania.

§ 25.1. Do wniosku o przeprowadzenie audytu dołącza się:

1) kopię regulaminu funkcjonowania stacji pilotowej albo statutu ośrodka szkolenia pilotów morskich;

2) kopię aktu o utworzeniu stacji pilotowej albo aktu założycielskiego ośrodka szkolenia pilotów morskich;

3) kopię zaświadczenia o wpisie ośrodka szkolenia pilotów morskich do ewidencji szkół i placówek niepublicznych zakładanych przez osoby prawne lub fizyczne, prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego;

4) kopię dokumentu potwierdzającego wdrożenie i funkcjonowanie systemu zarządzania jakością w zakresie działalności szkoleniowej;

5) opis posiadanej bazy szkoleniowej oraz wykaz pomieszczeń i sprzętu służących do szkolenia pilotów morskich;

6) opis wewnętrznego systemu kontroli realizacji programów szkolenia;

7) informację dotyczącą kadry obejmującą: imię, nazwisko, zakres i poziom kwalifikacji, w tym kwalifikacji morskich jej członków, oraz wskazanie poszczególnych zajęć prowadzonych przez tę kadrę;

8) programy szkolenia pilotów morskich realizowane w stacji pilotowej lub ośrodku szkolenia pilotów morskich, w tym:

a) opis metod sprawdzania wiedzy, umiejętności i kompetencji,

b) spis posiadanych pomocy szkoleniowych niezbędnych do szkolenia pilotów morskich;

9) opis warunków prowadzenia i zaliczania praktyki pilotowej;

10) kopię dowodu wniesienia opłaty za przeprowadzenie audytu.

2. Wymagania, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie stosuje się do nowo tworzonych stacji pilotowych lub ośrodków szkolenia pilotów morskich.

3. Do wniosku o przeprowadzenie audytu w celu uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich w zakresie szkolenia na symulatorze dla pilotów morskich dołącza się dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1-8 i 10.

§ 26.Po otrzymaniu wniosku o przeprowadzenie audytu minister wyznacza spośród osób wpisanych na listę audytorów, o której mowa w art. 76 ust. 1 ustawy, zespół audytujący, który przeprowadza audyt w zakresie określonym w tym wniosku.

§ 27.1. Audyt w celu uznania lub zmiany zakresu uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich przeprowadza się w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

2. Audyt w celu odnowienia ważności uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich przeprowadza się niepóźniej niż przed upływem okresu uznania.

§ 28.Audytowi stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich podlega:

1) organizacja i realizacja procesu szkolenia;

2) dokumentacja dotycząca szkoleń i wydanych zaświadczeń;

3) zgodność kwalifikacji kadry stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich, w tym kwalifikacji morskich, z minimalnymi wymaganiami dotyczącymi kwalifikacji kadry prowadzącej zajęcia dydaktyczne.

§ 29.W ramach audytu zespół audytujący:

1) weryfikuje wniosek o przeprowadzenie audytu i dołączoną do tego wniosku dokumentację;

2) przeprowadza czynności audytowe w stacji pilotowej lub ośrodku szkolenia pilotów morskich obejmujące weryfikację zgodności dokumentacji przedstawionej przez stację lub ośrodek ze stanem faktycznym;

3) weryfikuje działania podjęte w związku z wykonaniem zaleceń wynikających z kart niezgodności, o których mowa w § 31 ust. 1.

§ 30.1. Zespół audytujący po przeprowadzeniu czynności audytowych, o których mowa w § 29 pkt 2, sporządza, w dwóch egzemplarzach, sprawozdanie w postaci papierowej.

2. Audytor wiodący przekazuje jeden egzemplarz sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, szefowi stacji pilotowej lub kierownikowi ośrodka szkolenia pilotów morskich, a drugi egzemplarz sprawozdania - ministrowi.

3. W zależności od wyników przeprowadzonego audytu audytor wiodący, przekazując ministrowi egzemplarz sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, składa wniosek odpowiednio o udzielenie albo nieudzielenie uznania, zmianę zakresu uznania, odnowienie ważności uznania, zawieszenie uznania albo cofnięcie uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich.

§ 31.1. W przypadku stwierdzenia niezgodności lub niezgodności dużej audytor wiodący sporządza, w dwóch egzemplarzach, karty niezgodności, odrębnie dla niezgodności i niezgodności dużej, określając w nich szczegóły niezgodności oraz termin przekazania informacji o podjętych działaniach korygujących; jeden egzemplarz karty niezgodności audytor wiodący przekazuje szefowi stacji pilotowej lub kierownikowi ośrodka szkolenia pilotów morskich wraz ze sprawozdaniem, o którym mowa w § 30 ust. 1. Drugi egzemplarz karty niezgodności audytor wiodący przekazuje ministrowi.

2. Audytor wiodący po zamknięciu ostatniej z kart niezgodności przekazuje ministrowi egzemplarz sprawozdania, o którym mowa w § 30 ust. 1, wraz z zamkniętymi kartami niezgodności oraz wnioskiem o:

1) udzielenie uznania, zmianę zakresu uznania albo odnowienie ważności uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich albo

2) zawieszenie części prowadzonej działalności szkoleniowej stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich w przypadku, o którym mowa w § 21 ust. 4 pkt 2.

3. W przypadku stwierdzenia niezgodności dużej audytor wiodący przekazuje ministrowi egzemplarz sprawozdania, o którym mowa w § 30 ust. 1, wraz z kopią niezamkniętej karty niezgodności dużej oraz wnioskiem o zawieszenie części lub całości prowadzonej działalności szkoleniowej stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich.

§ 32.1. Szef stacji pilotowej lub kierownik ośrodka szkolenia pilotów morskich informuje na piśmie audytora wiodącego w terminie, o którym mowa w § 31 ust. 1, o podjętych działaniach korygujących oraz terminie usunięcia niezgodności lub niezgodności dużej.

2. Audytor wiodący po otrzymaniu informacji, o których mowa w ust. 1, analizuje karty niezgodności, a w przypadku akceptacji podjętych działań korygujących - zamyka wystawione karty, dokonując na nich stosownej adnotacji, oraz informuje szefa stacji pilotowej lub kierownika ośrodka szkolenia pilotów morskich o zamknięciu poszczególnych kart.

3. Audytor wiodący po zamknięciu ostatniej karty niezgodności dużej przekazuje ministrowi zamknięte karty niezgodności dużej wraz z:

1) informacją o zrealizowaniu przez stację pilotową lub ośrodek szkolenia pilotów morskich zaleceń wynikających z wystawionych kart niezgodności dużej oraz wnioskiem o uchylenie wydanej uprzednio decyzji o zawieszeniu uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich - jeżeli zamknięcie ostatniej karty niezgodności dużej nastąpiło przed upływem terminu ważności decyzji o zawieszeniu uznania albo

2) informacją o niezrealizowaniu przez stację pilotową lub ośrodek szkolenia pilotów morskich zaleceń wynikających z wystawionych kart niezgodności dużej oraz wnioskiem o cofnięcie uznania na skutek niedotrzymania warunków określonych w decyzji o zawieszeniu uznania.

§ 33.Wzór sprawozdania z audytu stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich oraz wzór karty niezgodności są określone w załączniku nr 27 do rozporządzenia.

§ 34.Wzór certyfikatu uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich w zakresie szkolenia pilotów morskich jest określony w załączniku nr 28 do rozporządzenia.

Rozdział 6

Nadzór nad pilotażem

§ 35. W ramach sprawowanego nadzoru nad prawidłowością i poziomem wykonywanych usług pilotowych w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa morskiego właściwy dyrektor urzędu morskiego:

1) określa, po zasięgnięciu opinii szefa stacji pilotowej właściwej dla danego rejonu pilotowego, minimalną liczbę pilotów morskich uprawnionych do pilotowania statków w rejonie pilotowym, w którym pilotaż jest obowiązkowy, uwzględniając warunki portowo-żeglugowe, natężenie ruchu statków i ich wielkość oraz czas pracy pilotów morskich;

2) prowadzi listę pilotów morskich;

3) powołuje i odwołuje szefa stacji pilotowej spośród pilotów morskich świadczących usługi pilotowe w rejonie pilotowym danej stacji pilotowej i posiadających uprawnienia pilotowe na statki morskie o długości 200 m oraz doświadczenie zawodowe w pilotażu morskim;

4) przeprowadza nabór na szkolenia kandydatów na pilotów morskich;

5) podejmuje inne działania określone w aktach prawa miejscowego.

§ 36. 1. W ramach sprawowanego nadzoru nad prawidłowością organizowania i koordynowania usług pilotowych przez stacje pilotowe właściwy dyrektor urzędu morskiego przeprowadza, nierzadziej niż co 2 lata, kontrolę stacji pilotowej mającą na celu ocenę:

1) przestrzegania postanowień regulaminu funkcjonowania stacji pilotowej, w szczególności:

a) organizacji pracy stacji pilotowej, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, czasu pracy pilotów morskich oraz wyposażenia stacji,

b) zakresu obowiązków szefa stacji pilotowej,

c) zakresu obowiązków pilota morskiego,

d) nadzorowania praktyk pilotowych,

2) spełniania wymagań funkcjonowania stacji pilotowej określonych w akcie o utworzeniu stacji pilotowej,

3) przestrzegania przez pilotów morskich należących do tej stacji pilotowej przepisów dotyczących bezpieczeństwa żeglugi podczas pilotowania statków

- zakończoną sporządzeniem raportu, który może zawierać zalecenia pokontrolne; kopię raportu otrzymuje szef stacji pilotowej.

2. W przypadku wydania zaleceń pokontrolnych szef stacji pilotowej powiadamia właściwego dyrektora urzędu morskiego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia kopii raportu, o uwzględnieniu, przyczynach nieuwzględnienia lub planie wdrożenia tych zaleceń.

§ 37. 1. Dyrektorzy urzędów morskich prowadzą listę pilotów morskich w postaci papierowej lub elektronicznej.

2. Na liście pilotów morskich umieszcza się następujące dane:

1) imię i nazwisko pilota morskiego;

2) datę wpisania pilota morskiego na listę pilotów;

3) numer i datę ważności dyplomu pilota morskiego oraz wskazanie organu, który ten dyplom wydał;

4) informacje:

a) o posiadanych przez pilota morskiego uprawnieniach pilotowych,

b) o zawieszeniu posiadanych przez pilota morskiego uprawnień, w tym podstawę prawną i okres, na jaki uprawnienia pilota zostały zawieszone,

c) o skreśleniu pilota morskiego z listy pilotów, ze wskazaniem daty i podstawy prawnej skreślenia.

3. Właściwy dyrektor urzędu morskiego udostępnia - na wniosek pilota morskiego, którego wpis dotyczy, szefa właściwej stacji pilotowej oraz właściwych organów administracji morskiej, armatorów lub ich przedstawicieli - odpis z listy pilotów morskich obejmujący imię i nazwisko pilota morskiego, numer i datę ważności dyplomu pilota morskiego, zakres jego uprawnień pilotowych oraz informację o zawieszeniu lub ograniczeniu uprawnień pilotowych wraz z podaniem okresu zawieszenia, a także o skreśleniu z listy pilotów morskich ze wskazaniem daty skreślenia.

4. Okres przechowywania danych osobowych podlegających wpisowi na listę pilotów morskich wynosi 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło skreślenie z listy pilotów morskich.

Rozdział 7

Przepisy przejściowe i przepis końcowy

§ 38. 1. Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

2. Do osób, które ukończyły szkolenie na podstawie przepisów dotychczasowych lub rozpoczęły szkolenie na podstawie przepisów dotychczasowych i nie ukończyły go przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

§ 39. Dyplomy pilota morskiego, dyplomy pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim wraz z uprawnieniami pilotowymi, karta identyfikacyjna pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim oraz zaświadczenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane.

§ 40.Do uzyskania dyplomu pilota morskiego w rejonach pilotowych stosuje się wymagania dotyczące praktyki pilotowej określone w niniejszym rozporządzeniu.

§ 41.Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.²⁾