(1)

Traktat o Wspólnocie Energetycznej (zwany dalej „traktatem”) został zawarty przez Unię w dniu 29 maja 2006 r. decyzją Rady 2006/500/WE (1) i wszedł w życie w dniu 1 lipca 2006 r.

(2)

Na mocy art. 12 traktatu zobowiązano poszczególne umawiające się strony do wdrażania dorobku prawnego w zakresie środowiska naturalnego zgodnie z harmonogramem dotyczącym wdrażania środków, określonym w załączniku II do traktatu.

(3)

W art. 16 traktatu wymieniono wykaz aktów Unii, które stanowią dorobek prawny w zakresie środowiska naturalnego (zwanych dalej „aktami Unii”), które są objęte traktatem.

(4)

Na podstawie art. 24 traktatu Wspólnota Energetyczna ma przyjąć środki dostosowujące dorobek prawny w dziedzinie środowiska opisanego w tytule II traktatu. Na podstawie art. 25 traktatu Wspólnota Energetyczna może przyjmować środki mające na celu wdrożenia zmian do dorobku prawnego opisanego w tytule II Traktatu, zgodnie z ewolucją prawa Unii.

(5)

Na mocy art. 79 traktatu Rada Ministerialna Wspólnoty Energetycznej (zwana dalej „Radą Ministerialną”), Stała Grupa Wysokiego Szczebla lub Rada Regulacyjna mają przyjąć środki na mocy tytułu II dotyczące wniosków Komisji Europejskiej. Zgodnie z art. 80 i 81 traktatu środki te przyjmuje Rada Ministerialna, Stała Grupa Wysokiego Szczebla lub Rada Regulacyjna większością oddanych głosów, przy czym każda z umawiających się stron dysponuje jednym głosem.

(6)

W odniesieniu do rozszerzenia wykazu aktów Unii objętych traktatem, decyzje w sprawie zmian przepisów tytułów od I do VII mają być podejmowane na podstawie art. 100 traktatu przez członków Rady Ministerialnej na zasadzie jednomyślności jej członków.

(7)

W art. 16 traktatu nie uwzględniono jeszcze dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE (2), dyrektywy Rady 92/43/EWG (3), dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (4) wraz z dyrektywą 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (5), dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE (6) oraz dyrektywą Komisji 2009/90/WE (7). W rezultacie umawiające się strony nie są obecnie zobowiązane do wdrożenia tych dyrektyw. W związku z tym należy zaktualizować i rozszerzyć wykaz aktów Unii poprzez dodanie tych dyrektyw.

(8)

Aby zapewnić sprawiedliwą transformację energetyczną gwarantującą dodatkowe korzyści dla różnorodności biologicznej i uniknięcie pogorszenia stanu ochrony gatunków dzikiego ptactwa, konieczne jest dostosowanie dorobku prawnego Wspólnoty, opisanego w tytule II traktatu poprzez zmianę istniejącego odesłania do art. 4 ust. 2 dyrektywy Rady 79/409/EWG (8) odesłaniem do dyrektywy 2009/147/WE w wykazie aktów Unii.

(9)

Ponadto, dyrektywa 92/43/EWG przewiduje ustrukturyzowane podejście do oceny i łagodzenia wpływu środowiskowego projektów energetycznych objętych zakresem Traktatu o Wspólnocie Energetycznej na różnorodność biologiczną i - wraz dyrektywą 2009/147/WE - stanowi główny instrument prawny w prawie Unii służący realizacji międzynarodowych zobowiązań Unii wynikających z Konwencji berneńskiej o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk. W związku z tym konieczne jest rozszerzenie dorobku prawnego Wspólnoty, opisanego w tytule II traktatu poprzez dodanie dyrektywy 92/43/EWG do wykazu aktów Unii.

(10)

W związku z potrzebą zapewnienia kompleksowych ocen potencjalnego wpływu projektów energetycznych objętych zakresem traktatu na ekosystemy wodne umawiające się strony muszą zapewnić, aby wszystkie działania związane z sieciami energetycznymi planowano i prowadzono w taki sposób, aby zagwarantować zgodność z dyrektywą 2000/60/WE, w szczególności z jej art. 4. Na mocy tego przepisu państwa członkowskie mają wdrażać konieczne środki, aby zapobiec pogorszeniu się stanu części wód powierzchniowych, i wprowadzać środki w celu osiągnięcia dobrego stanu wód powierzchniowych, z zastrzeżeniem pewnych terminów i innych wyłączeń. W związku z tym konieczne jest rozszerzenie dorobku prawnego opisango w tytule II traktatu poprzez dodanie dyrektywy 2000/60/WE, jak również dyrektywy 2006/118/WE, dyrektywy 2008/105/WE i dyrektywy 2009/90/WE do wykazu aktów Unii.

(11)

Konieczne jest, aby Komisja przedstawiła niezbędne wnioski Radzie Ministerialnej.

(12)

Należy ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Rady Ministerialnej na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2025 r. w odniesieniu do zmian traktatu.

(13)

Jeżeli Rada Ministerialna nie będzie w stanie przyjąć decyzji na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2025 r., powinno być możliwe przyjęcie takich decyzji w drodze korespondencji po 23. sesji Rady Ministerialnej, zgodnie z regulaminem Wspólnoty Energetycznej, bez konieczności podejmowania dalszej decyzji przez Radę, lub na następnym posiedzeniu Rady Ministerialnej w 2026 r.,

(1)

W art. 2 Traktatu o Wspólnocie Energetycznej (zwanego dalej „traktatem”) jako jeden z głównych celów traktatu wskazano poprawę stanu środowiska naturalnego w związku z Sieciami Energetycznymi oraz powiązanej z tym efektywności wykorzystania energii w państwach będących umawiającymi się stronami.

(2)

W art. 12 traktatu zobowiązano poszczególne umawiające się strony do wdrażania dorobku prawnego w zakresie środowiska naturalnego zgodnie z harmonogramem dotyczącym wdrażania wspomnianych środków, określonym w załączniku II do traktatu.

(3)

W art. 16 traktatu wymieniono dorobek prawny w zakresie środowiska naturalnego objęty traktatem.

(4)

Zgodnie z tytułem II art. 24 traktatu Wspólnota Energetyczna ma podjąć środki w celu aktualizacji dorobku prawnego w zakresie środowiska naturalnego.

(5)

Art. 79 traktatu stanowi, że Rada Ministerialna, Stała Grupa Wysokiego Szczebla oraz Rada Regulacyjna przyjmują środki na mocy tytułu II dotyczące wniosków Komisji Europejskiej. Zgodnie z art. 80 i 81 traktatu środki te przyjmuje się większością oddanych głosów, przy czym każda z umawiających się stron dysponuje jednym głosem.

(6)

Art. 4 ust. 2 dyrektywy 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa wymieniono już w art. 16 pkt (iv) traktatu.

(7)

Trzeba zapewnić sprawiedliwą transformację energetyczną gwarantującą dodatkowe korzyści dla różnorodności biologicznej i uniknięcie pogorszenia stanu ochrony typów siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków na terenach o znaczeniu międzynarodowym i obszarach chronionych na szczeblu krajowym, na których występują typy siedlisk przyrodniczych i gatunki będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.

(8)

Plany i przedsięwzięcia dotyczące sieci energetycznych, w kontekście traktatu, trzeba opracowywać w taki sposób, aby łagodzić lub - w razie konieczności - w możliwie największym stopniu ograniczać wszelkie negatywne skutki dla różnorodności biologicznej.

(9)

Art. 2 dyrektywy 2009/147/WE stanowi, że należy podejmować środki w celu zachowania populacji wszystkich gatunków ptactwa występujących naturalnie w stanie dzikim na europejskim terytorium państw członkowskich Unii.

(10)

W art. 4 ust. 4 zdanie drugie dyrektywy 2009/147/WE wprowadzono obowiązek dążenia do uniknięcia powstawania zanieczyszczenia lub pogorszenia warunków naturalnych siedlisk poza obszarami ochrony. Gatunki ptactwa występują w wielu miejscach i mogą się przemieszczać, należy więc zapewnić, aby podejmowano starania w celu ograniczenia oddziaływania sieci energetycznych poza obszarami chronionymi.

(11)

W art. 5 i 9 dyrektywy 2009/147/WE ustanowiono ramy ochrony wszystkich gatunków ptactwa występujących naturalnie w stanie dzikim na europejskim terytorium państw członkowskich Unii. Należy stosować zakazy wymienione w art. 5 tej dyrektywy do działań związanych z sieciami energetycznymi ze względu na wpływ, jaki mogą one mieć na naturalnie występujące gatunki dzikiego ptactwa. W ograniczonych przypadkach może być konieczne odstępstwo od tych zakazów, pod warunkiem że spełnione są wymagane kryteria.

(12)

Obszary chronione na podstawie dyrektywy 2009/147/WE podlegają wymogom art. 6 ust. 2, 3 i 4 dyrektywy 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory na mocy art. 7 tej dyrektywy. W art. 6 ust. 2, 3 i 4, poprzez wymogi zapobiegawcze i proceduralne, ustanowiono ramy dla zachowania i ochrony siedlisk i gatunków oparte na lokalizacji, co ma przyczynić się do zachowania lub odtworzenia, we właściwym stanie ochrony, siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków dzikiej fauny i flory będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.

(13)

Plany i przedsięwzięcia w rozumieniu art. 6 dyrektywy 92/43/EWG mogą również odnosić się do Sieci Energetycznych i mieć znaczący wpływ na integralność terenów o znaczeniu międzynarodowym i obszarów chronionych na szczeblu krajowym, na których występują typy siedlisk przyrodniczych i gatunki będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. W przypadkach gdy plany lub przedsięwzięcia dotyczące Sieci Energetycznych muszą jednak zostać zrealizowane z powodów o charakterze zasadniczym wynikających z nadrzędnego interesu publicznego, konieczne będzie zastosowanie środków kompensujących.

(14)

Dyrektywa 2009/147/WE wraz z dyrektywą 92/43/EWG stanowią główne instrumenty prawne w prawie Unii służące realizacji międzynarodowych zobowiązań Unii wynikających z Konwencji berneńskiej o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk (zwanej dalej „konwencją”). Narzędziem do realizacji ogólnych celów konwencji jest sieć Emerald obszarów o szczególnym znaczeniu dla ochrony, które mają być ustanawiane we wszystkich umawiających się stronach i państwach obserwatorach konwencji berneńskiej. Wszystkie umawiające się strony traktatu są również stronami konwencji, z wyjątkiem Kosowa (1). W każdym państwie będącym umawiającą się stroną konwencji berneńskiej wyznacza się obszary o szczególnym znaczeniu dla ochrony w ramach sieci Emerald oraz obszary kandydujące do tego miana. Sieć Emerald jest dalej rozwijana, ponieważ nadal istnieją luki i nie można jeszcze uznać jej za kompletną i wystarczającą do wsparcia realizacji celów konwencji.

(15)

Obszary prawnie chronione na mocy prawa krajowego mają doprowadzić do długoterminowej ochrony typów siedlisk i gatunków wraz z powiązanymi usługami ekosystemowymi i wartościami kulturowymi. Takie obszary znajdują się we wszystkich państwach będących umawiającymi się stronami traktatu.

(16)

Obszary Ramsar są to obszary wodno-błotne o znaczeniu międzynarodowym wyznaczone zgodnie z Konwencją ramsarską o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza jako środowisko życiowe ptactwa wodnego (zwaną dalej „konwencją ramsarską”) - umową międzyrządową, której celem jest powstrzymanie utraty obszarów wodno-błotnych na całym świecie. Wszystkie umawiające się strony traktatu, z wyjątkiem Kosowa, są również stronami konwencji ramsarskiej i mają wyznaczone obszary Ramsar.

(17)

Traktat odnosi się do planów i przedsięwzięć, które są istotne dla wdrożenia dyrektywy 2009/147/WE, za sprawą odesłania do art. 6 i 7 dyrektywy 92/43/EWG. Zatem włączenie dyrektywy 2009/147/WE do dorobku prawnego w zakresie środowiska zapewni uwzględnienie ochrony gatunków ptactwa i ich siedlisk podczas opracowywania i realizowania planów i przedsięwzięć związanych z Sieciami Energetycznymi.

(18)

Art. 2, art. 4 ust. 4 zdanie drugie, art. 5 i art. 9 oraz załącznik I do dyrektywy 2009/147/WE nie zostały jeszcze włączone do dorobku prawnego Wspólnoty Energetycznej w zakresie środowiska, konieczne jest zatem dostosowanie istniejącego dorobku prawnego poprzez zastąpienie odniesienia do art. 4 ust. 2 dyrektywy Rady 79/409/EWG (2) odniesieniem do dyrektywy 2009/147/WE (3) do wykazu aktów Unii zawartego w art. 16 Traktatu.

(19)

Zgodnie z art. 94 traktatu instytucje są zobowiązane interpretować wszelkie terminy lub inne pojęcia wykorzystane w traktacie, które wywodzą się z prawa Unii, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

(20)

W wytycznych (4) opisano, jak według Komisji należy rozumieć przepisy art. 6 dyrektywy 92/43/EWG, w tym stosować go w odniesieniu do dyrektywy 2009/147/WE, i jak należy stosować te przepisy w świetle odpowiedniego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz z uwzględnieniem doświadczeń wynikających z wdrażania dyrektywy siedliskowej w państwach członkowskich Unii.

(21)

Dorobek prawny w zakresie środowiska wymieniony w art. 16 traktatu oraz harmonogram wdrażania określony w załączniku II do traktatu powinny być dostosowane do prawa Unii dotyczącego ochrony przyrody w zakresie, w jakim odnosi się ono do Sieci Energetycznych.

(22)

Grupa Zadaniowa ds. Środowiska podczas posiedzeń w dniach xxx i xxx szczegółowo przeanalizowała wniosek i zaleciła jego przyjęcie po wprowadzeniu szeregu dostosowań, które uwzględniono w niniejszej decyzji. Komisja Europejska zaakceptowała te dostosowania.

(23)

Stała Grupa Wysokiego Szczebla na posiedzeniach w dniach xxx i xxx opracowała niniejszą decyzję i zaproponowała jej przyjęcie,

(1)

W art. 2 Traktatu o Wspólnocie Energetycznej (zwanego dalej „traktatem”) jako jeden z głównych celów traktatu wskazano poprawę stanu środowiska naturalnego związanego z Sieciami Energetycznymi oraz powiązanej z tym efektywności wykorzystania energii w państwach będących umawiającymi się stronami.

(2)

W art. 12 Traktatu zobowiązano poszczególne umawiające się strony do wdrażania dorobku prawnego w zakresie środowiska naturalnego zgodnie z harmonogramem dotyczącym wdrażania wspomnianych środków, określonym w załączniku II do traktatu.

(3)

W art. 16 traktatu wymieniono dorobek prawny w zakresie środowiska naturalnego objęty traktatem.

(4)

Zgodnie z tytułem II art. 25 traktatu Wspólnota Energetyczna może przyjąć środki mające na celu wdrożenie zmian do dorobku prawnego określonego w tytule II, zgodnie z rozwojem prawa Unii Europejskiej.

(5)

Art. 79 traktatu stanowi, że Rada Ministerialna, Stała Grupa Wysokiego Szczebla oraz Rada Regulacyjna przyjmują środki na mocy tytułu II dotyczące wniosków Komisji Europejskiej.

(6)

Art. 100 pkt (i) traktatu stanowi, że Rada Ministerialna może, na zasadzie jednomyślności jej członków, zmienić przepisy tytułów od I do VII traktatu.

(7)

Trzeba zapewnić sprawiedliwą transformację energetyczną gwarantującą dodatkowe korzyści dla różnorodności biologicznej i uniknięcie pogorszenia stanu ochrony typów siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków na terenach o znaczeniu międzynarodowym i obszarach chronionych na szczeblu krajowym, na których występują typy siedlisk przyrodniczych i gatunki będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.

(8)

Plany i przedsięwzięcia dotyczące Sieci Energetycznych, w kontekście traktatu, trzeba opracowywać w taki sposób, aby łagodzić lub - w razie konieczności - w możliwie największym stopniu ograniczać wszelkie negatywne skutki dla różnorodności biologicznej.

(9)

W art. 1 dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory zdefiniowano kluczowe pojęcia mające znaczenie dla interpretacji i wdrażania tej dyrektywy.

(10)

Jak określono w art. 2 dyrektywy 92/43/EWG, jej celem jest przyczynienie się do zapewnienia różnorodności biologicznej poprzez ochronę siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory.

(11)

W art. 6 ust. 2, 3 i 4 dyrektywy 92/43/EWG, poprzez wymogi zapobiegawcze i proceduralne, ustanowiono ramy dla zachowania i ochrony siedlisk i gatunków oparte na lokalizacji, co ma przyczynić się do zachowania lub odtworzenia, we właściwym stanie ochrony, siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków dzikiej fauny i flory będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.

(12)

Plany i przedsięwzięcia w rozumieniu art. 6 dyrektywy 92/43/EWG mogą również odnosić się do Sieci Energetycznych i mieć znaczący wpływ na integralność terenów o znaczeniu międzynarodowym i obszarów chronionych na szczeblu krajowym, na których występują typy siedlisk przyrodniczych i gatunki będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. W przypadkach gdy plany lub przedsięwzięcia dotyczące Sieci Energetycznych muszą jednak zostać zrealizowane z powodów o charakterze zasadniczym wynikających z nadrzędnego interesu publicznego, konieczne będzie zastosowanie środków kompensujących.

(13)

Art. 6 ust. 2, 3 i 4 dyrektywy 92/43/EWG na mocy art. 7 tej dyrektywy ma zastosowanie również do obszarów specjalnej ochrony ustanowionych dla gatunków ptactwa, o których mowa w art. 4 ust. 2 dyrektywy 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa i które wymieniono w załączniku I do dyrektywy 2009/147/WE. W związku z tym należy sprawić, aby tereny chroniące te gatunki ptactwa na terytorium umawiających się stron także podlegały wymogom art. 6 ust. 2, 3 i 4 w dorobku prawnym w zakresie środowiska.

(14)

W art. 12, 13 i 16 dyrektywy 92/43/EWG ustanowiono ramy ścisłej ochrony gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty w całym ich naturalnym zasięgu, zarówno w obrębie obszarów chronionych, jak i poza nimi. Należy stosować zakazy wymienione w art. 12 i 13 tej dyrektywy do działań związanych z Sieciami Energetycznymi ze względu na wpływ, jaki te działania mogą mieć na gatunki będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. W ograniczonych przypadkach może być konieczne odstępstwo od tych zakazów, pod warunkiem że spełnione są wymagane kryteria.

(15)

Dyrektywa 92/43/EWG wraz z dyrektywą 2009/147/WE stanowią główne instrumenty prawne w prawie Unii służące realizacji międzynarodowych zobowiązań Unii wynikających z Konwencji berneńskiej o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk (zwanej dalej „konwencją berneńską”). Narzędziem do osiągnięcia ogólnych celów konwencji jest sieć Emerald obszarów o szczególnym znaczeniu dla ochrony, które mają być tworzone we wszystkich umawiających się stronach i państwach obserwatorach konwencji. Wszystkie umawiające się strony Traktatu są również stronami konwencji, z wyjątkiem Kosowa. (1) W każdym państwie będącym umawiającą się stroną konwencji wyznacza się obszary o szczególnym znaczeniu dla ochrony w ramach sieci Emerald oraz obszary kandydujące do tego miana. Sieć Emerald jest dalej rozwijana, ponieważ nadal istnieją luki i nie można jeszcze uznać jej za kompletną i wystarczającą do wsparcia realizacji celów konwencji.

(16)

Obszary prawnie chronione na mocy prawa krajowego mają na celu doprowadzenie do długoterminowej ochrony typów siedlisk i gatunków wraz z powiązanymi usługami ekosystemowymi i wartościami kulturowymi. Takie obszary znajdują się we wszystkich państwach będących umawiającymi się stronami traktatu.

(17)

Obszary Ramsar są to obszary wodno-błotne o znaczeniu międzynarodowym wyznaczone zgodnie z Konwencją ramsarską o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza jako środowisko życiowe ptactwa wodnego (zwaną dalej „konwencją ramsarską”) - umową międzyrządową, której celem jest powstrzymanie utraty obszarów wodno-błotnych na całym świecie. Wszystkie umawiające się strony traktatu, z wyjątkiem Kosowa, są również stronami konwencji ramsarskiej i mają wyznaczone obszary Ramsar.

(18)

Traktat dotyczy planów i przedsięwzięć, które są istotne dla wdrożenia dyrektywy 92/43/EWG, i włączenie jej do dorobku prawnego w zakresie środowiska zapewniłoby uwzględnienie ochrony przyrody podczas opracowywania i realizowania planów i przedsięwzięć związanych z Sieciami Energetycznymi.

(19)

Art. 1, 2, art. 6 ust. 2, 3 i 4, art. 12, 13, 16 oraz załączniki I, II i IV do dyrektywy 92/43/EWG nie zostały jeszcze włączone do dorobku prawnego Wspólnoty Energetycznej w zakresie środowiska, konieczne jest zatem rozszerzenie dorobku wspólnotowego poprzez dodanie dyrektywy 92/43/EWG do wykazu aktów Unii na mocy art. 16 traktatu.

(20)

Zgodnie z art. 94 traktatu instytucje są zobowiązane interpretować wszelkie terminy lub inne pojęcia wykorzystane w traktacie, które wywodzą się z prawa Unii, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

(21)

We wskazówkach opisano, jak według Komisji należy rozumieć przepisy dyrektywy 92/43/EWG i jak należy je stosować w świetle odpowiedniego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz z uwzględnieniem doświadczeń wynikających z wdrażania dyrektywy siedliskowej w państwach członkowskich Unii. (2)

(22)

Dorobek prawny w zakresie środowiska wymieniony w art. 16 oraz harmonogram wdrażania określony w załączniku II do traktatu powinny być dostosowane do prawa Unii dotyczącego ochrony przyrody w zakresie, w jakim odnosi się ono do Sieci Energetycznych.

(23)

Grupa Zadaniowa ds. Środowiska podczas posiedzeń w dniach xxx i xxx szczegółowo przeanalizowała wniosek i zaleciła jego przyjęcie po wprowadzeniu szeregu dostosowań, które uwzględniono w niniejszej decyzji. Komisja Europejska zaakceptowała te dostosowania.

(24)

Stała Grupa Wysokiego Szczebla na posiedzeniach w dniach xxx i xxx opracowała niniejszą decyzję i zaproponowała jej przyjęcie,

(1)

W art. 2 Traktatu o Wspólnocie Energetycznej (zwanego dalej „traktatem”) jako jeden z głównych celów traktatu wskazano poprawę stanu środowiska naturalnego związanego z Sieciami Energetycznymi oraz powiązanej z tym efektywności wykorzystania energii w państwach będących umawiającymi się stronami.

(2)

W art. 12 traktatu zobowiązano poszczególne umawiające się strony do wdrażania dorobku prawnego w zakresie środowiska naturalnego zgodnie z harmonogramem dotyczącym wdrażania wspomnianych środków, określonym w załączniku II do traktatu.

(3)

W art. 16 traktatu wymieniono dorobek prawny w zakresie środowiska naturalnego objęty traktatem.

(4)

Zgodnie z tytułem II art. 25 traktatu Wspólnota Energetyczna może przyjąć środki mające na celu wdrożenie zmian do dorobku prawnego określonego w tytule II, zgodnie z rozwojem prawa Unii Europejskiej.

(5)

Art. 79 traktatu stanowi, że Rada Ministerialna, Stała Grupa Wysokiego Szczebla oraz Rada Regulacyjna przyjmują środki na mocy tytułu II dotyczące wniosków Komisji Europejskiej.

(6)

Art. 100 traktatu stanowi między innymi, że decyzje w sprawie zmian przepisów tytułów od I do VII są podejmowane na zasadzie jednomyślności członków Traktatu o Wspólnocie Energetycznej.

(7)

Przyspieszenie krajowych przedsięwzięć dotyczących energii ze źródeł odnawialnych we Wspólnocie Energetycznej jest konieczne do osiągnięcia celów umawiających się stron na 2030 r. w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych i wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych określonych w rozporządzeniu (UE) 2018/1999 (1).

(8)

Duża liczba istniejących przedsięwzięć i działań związanych z Sieciami Energetycznymi, w zakresie energii zarówno odnawialnej, jak i nieodnawialnej, może mieć znaczący negatywny wpływ na stan ekosystemów wodnych. Ponadto w państwach będących umawiającymi się Stronami przewiduje się zwiększone ryzyko szkód w takich ekosystemach w związku z przewidywanym upowszechnieniem energii odnawialnej, w tym energii wodnej, wodoru i wydobywania surowców krytycznych do celów związanych z energią.

(9)

Wiele rodzajów przedsięwzięć i działań dotyczących Sieci Energetycznych zależy, choć w różnym stopniu, od dostępności właściwej ilości wody odpowiedniej jakości. Niedobór wody już wpływa na wytwarzanie i niezawodność energii; dalsze ograniczenia mogą podważać fizyczną, ekonomiczną i środowiskową zasadność przyszłych przedsięwzięć i operacji.

(10)

W kontekście Konferencji Wodnej ONZ z 2023 r. Unia przedstawiła swoją wizję osiągnięcia do 2050 r. globalnej odporności wodnej, zapewniającej wszystkim bezpieczeństwo wodne. Aby wytyczyć drogę do osiągnięcia tego celu, w dniu 4 czerwca 2025 r. Unia przyjęła europejską strategię odporności gospodarki wodnej (2).

(11)

Należy zapewnić sprawiedliwą transformację energetyczną opartą na ochronie i poprawie stanu zasobów wodnych oraz zapobieganiu pogorszeniu stanu ekosystemów wodnych.

(12)

Należy sprawić, aby przygotowywanie i zatwierdzanie przedsięwzięć związanych z Sieciami Energetycznymi, a także bieżące działania, w kontekście traktatu, stanowiły część ogólnych wysiłków na rzecz ochrony i poprawy stanu zasobów wodnych, i przedsięwzięcia te trzeba planować w taki sposób, aby zapobiegać wszelkim negatywnym skutkom dla stanu części wód lub, w razie konieczności, ograniczać je w możliwie największym stopniu.

(13)

Celem dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (3) jest ustalenie ram dla ochrony śródlądowych wód powierzchniowych, wód przejściowych, wód przybrzeżnych oraz wód podziemnych, w tym poprzez (i) zapobieganie dalszemu pogarszaniu oraz ochronę i poprawę stanu ekosystemów wodnych, a także (ii) propagowanie zrównoważonego korzystania z wód opartego na długoterminowej ochronie dostępnych zasobów wodnych.

(14)

Umawiające się strony muszą zapewnić, aby wszystkie działania związane z Sieciami Energetycznymi były planowane i prowadzone w taki sposób, aby zagwarantować zgodność z dyrektywą 2000/60/WE, w szczególności art. 4 tej dyrektywy, który określa jej główne cele i stanowi, że państwa członkowskie mają wdrażać środki konieczne, by zapobiec pogorszeniu się stanu części wód, i wprowadzać środki w celu osiągnięcia dobrego stanu wód, bez uszczerbku dla szeregu wyłączeń czasowych i innych. Na obecnym etapie rozwoju prawa Unii dobry stan w odniesieniu do części wód podziemnych oznacza dobry stan chemiczny i ilościowy, podczas gdy w przypadku części wód powierzchniowych wymaga to dobrego stanu ekologicznego lub dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego.

(15)

Aby ocenić potencjalny wpływ istniejących i nowych przedsięwzięć związanych z energią na stan części wód, trzeba znać ich bieżący stan na podstawie regularnego monitorowania. Ponieważ proces monitorowania i klasyfikacji części wód to proces ciągły, a przedsięwzięcia związane z energią już wpłynęły na wiele części wód i nie da się wskazać a priori wszystkich części wód, na które będą oddziaływać nowe przedsięwzięcia związane z energią, umawiające się strony powinny monitorować i klasyfikować wszystkie części wód na swoim terytorium.

(16)

Ocena stanu wód wymaga wprowadzenia stałego i ustrukturyzowanego systemu monitorowania części wód, wyboru miejsc monitorowania i elementów jakości, które mają być monitorowane, na podstawie wstępnej oceny wszystkich oddziaływań i skutków. Ocena stanu części wód, na które mogą wpływać przedsięwzięcia związane z energią, jest kompleksowym działaniem, które byłoby niepełne, gdyby ograniczało się do oddziaływań i skutków wynikających z tych przedsięwzięć. W związku z tym umawiające się strony powinny oceniać oddziaływania i skutki wszystkich działań potencjalnie wpływających na stan części wód.

(17)

W celu zapewnienia, aby ani istniejące, ani nowe przedsięwzięcia związane z energią nie pogarszały stanu części wód ani nie wpływały na ich zdolność do osiągnięcia dobrego stanu, zgodnie z art. 4 dyrektywy 2000/60/WE, lub - w przypadkach gdy jest to nieuniknione i odpowiednio uzasadnione - minimalizujących negatywny wpływ tych przedsięwzięć umawiające się strony powinny wskazać wszystkie środki niezbędne do osiągnięcia dobrego stanu części wód i wybrać najbardziej opłacalne połączenie środków służące realizacji celów tej dyrektywy, obejmujące środki wpływające na działania, które nie są związane z Sieciami Energetycznymi, ale oddziałują na stan części wód, na które wpływają nowe lub istniejące przedsięwzięcia związane z sieciami energetycznymi.

(18)

Ponieważ dobry stan części wód zależy od połączenia środków dotyczących poszczególnych działań wpływających na te części wód i wszystkie te środki współdziałają ze sobą przy realizacji celu, jakim jest osiągnięcie dobrego stanu części wód, umawiające się strony powinny określić środki w odniesieniu do wszystkich działań, w tym niezwiązanych z energią, aby umożliwić podejmowanie decyzji na podstawie najbardziej opłacalnego połączenia środków służącego osiągnięciu dobrego stanu części wód i wpływającego na różne działania w tym samym dorzeczu.

(19)

Umawiające się strony powinny zatem wykonać analizy charakterystyki dorzecza oraz wpływu działalności człowieka, jak również analizę ekonomiczną korzystania z wód, zgodnie z art. 5 dyrektywy 2000/60/WE. Postęp w stanie wód powinien być monitorowany w sposób systematyczny i porównywalny w całej Wspólnocie Energetycznej, zgodnie z art. 8 dyrektywy 2000/60/WE. Informacja taka jest konieczna celem określenia odpowiedniej podstawy dla umawiających się stron do opracowania, zgodnie z art. 11 dyrektywy 2000/60/WE, programów środków dla osiągnięcia celów ustalonych na mocy tej dyrektywy. W celu zapewnienia spójnego i skutecznego wdrożenia dyrektywy 2000/60/WE umawiające się strony powinny opracowywać plany gospodarowania wodami w dorzeczu i co sześć lat przekazywać je Sekretariatowi, zgodnie z art. 13, 14 i 15 dyrektywy 2000/60/WE. Plany te powinny określać, na podstawie ustalonego stanu poszczególnych części wód, środki, jakie zostaną wdrożone w ramach sześcioletniego planu gospodarowania wodami w dorzeczu w celu osiągnięcia dobrego stanu i uniknięcia pogorszenia sytuacji.

(20)

Biorąc pod uwagę możliwy wpływ działań związanych z Sieciami Energetycznymi na stan chemiczny części wód, konieczne jest stosowanie przepisów regulujących dobry stan chemiczny wód podziemnych i wód powierzchniowych zawartych w, odpowiednio, dyrektywie 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (4) oraz dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE (5). W dyrektywie 2006/118/WE ustanowiono kryteria oceny dobrego stanu chemicznego wód podziemnych, kryteria służące identyfikacji i odwróceniu znaczących i utrzymujących się trendów wzrostowych oraz kryteria służące definiowaniu początkowych punktów odwrócenia takich trendów. W dyrektywie 2008/105/WE ustanowiono środowiskowe normy jakości dla substancji priorytetowych i pewnych innych substancji zanieczyszczających, których to norm należy przestrzegać w celu osiągnięcia dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych.

(21)

Wyżej wspomniane dyrektywy uzupełnia dyrektywa Komisji 2009/90/WE (6) ustanawiająca specyfikacje techniczne w zakresie analizy i monitorowania stanu chemicznego wód.

(22)

Traktat dotyczy przedsięwzięć istotnych dla wdrożenia dyrektywy 2000/60/WE, której włączenie do dorobku prawnego w zakresie środowiska zapewniłoby uwzględnienie ochrony, poprawy stanu i zapobiegania pogorszeniu stanu ekosystemów wodnych podczas planowania i realizowania przedsięwzięć związanych z Sieciami Energetycznymi.

(23)

Dyrektywa 2000/60/WE, dyrektywa 2006/118/WE, dyrektywa 2008/105/WE i dyrektywa Komisji 2009/90/WE nie zostały jeszcze włączone do dorobku prawnego Wspólnoty Energetycznej w zakresie środowiska naturalnego, konieczne jest zatem rozszerzenie dorobku wspólnotowego poprzez dodanie dyrektywy 2000/60/WE wraz z dyrektywą 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE oraz dyrektywą Komisji 2009/90/WE do wykazu aktów unijnych na mocy art. 16 Traktatu.

(24)

Ramy współpracy regionalnej ustanowione przez Wspólnotę Energetyczną oraz pomoc oferowana przez jej instytucje i organy mogą mieć podstawowe znaczenie dla przygotowania skutecznego wdrożenia dyrektywy 2000/60/WE.

(25)

Zgodnie z art. 94 traktatu instytucje są zobowiązane interpretować wszelkie terminy lub inne pojęcia wykorzystane w traktacie, które wywodzą się z prawa Unii, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

(26)

Grupa Zadaniowa ds. Środowiska podczas posiedzeń w dniach [xxx] i [xxx] szczegółowo przeanalizowała wniosek i zaleciła jego przyjęcie po wprowadzeniu szeregu dostosowań, które uwzględniono w niniejszej decyzji. Komisja Europejska zaakceptowała te dostosowania.

(27)

Stała Grupa Wysokiego Szczebla na posiedzeniach w dniach [xxx] i [xxx] opracowała niniejszą decyzję i zaproponowała jej przyjęcie,