DECYZJA RADY (WPZiB) 2026/345
z dnia 11 lutego 2026 r.
w sprawie mianowania Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej ds. Praw Człowieka
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 33, w związku z art. 31 ust. 2,
uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,
a także mając na uwadze, co następuje:
| (1) | W dniu 25 lipca 2012 r. Rada uzgodniła mianowanie Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej (SPUE) ds. Praw Człowieka (1). |
| (2) | W dniu 23 czerwca 2025 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2025/1252 (2) w sprawie mianowania Kajsy OLLONGREN SPUE ds. Praw Człowieka. Mandat SPUE wygasa w dniu 28 lutego 2026 r. |
| (3) | Kajsa OLLONGER powinna otrzymać nowy mandat SPUE ds. Praw Człowieka na okres 24 miesięcy. |
| (4) | SPUE będzie wykonywać mandat w sytuacji, która może ulec pogorszeniu i mogłaby utrudnić osiągnięcie celów działań zewnętrznych Unii określonych w art. 21 Traktatu, |
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Specjalny Przedstawiciel Unii Europejskiej
Kajsa OLLONGREN zostaje niniejszym mianowana Specjalnym Przedstawicielem Unii Europejskiej (SPUE) ds. Praw Człowieka na okres od dnia 1 marca 2026 r. do dnia 29 lutego 2028 r. Rada może zadecydować o wcześniejszym zakończeniu mandatu SPUE (zwanego dalej „mandatem”) w oparciu o ocenę dokonaną przez Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa (KPiB) oraz wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (Wysokiego Przedstawiciela).
Artykuł 2
Cele polityki
Podstawą mandatu SPUE są cele polityki Unii w dziedzinie praw człowieka, określone w Traktacie o Unii Europejskiej oraz Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a także w strategicznych ramach UE dotyczących praw człowieka i demokracji oraz planie działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji, w tym:
| a) | zwiększanie skuteczności, obecności i wyeksponowania Unii w zakresie ochrony i propagowania praw człowieka na świecie oraz upowszechnianie pozytywnego przekazu o prawach człowieka, w szczególności poprzez pogłębianie współpracy i dialogu politycznego pomiędzy Unią i krajami trzecimi, stosownymi partnerami, podmiotami gospodarczymi, społeczeństwem obywatelskim oraz organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi, a także poprzez działania na stosownych forach międzynarodowych; |
| b) | zwiększanie udziału Unii w umacnianiu demokracji i rozwoju instytucjonalnego, praworządności, dobrych rządów oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności na całym świecie; |
| c) | poprawa spójności działań Unii w zakresie praw człowieka oraz uwzględnianie praw człowieka we wszystkich obszarach działań zewnętrznych Unii. |
Artykuł 3
Mandat
Aby możliwa była realizacja celów polityki określonych w art. 2, mandat obejmuje:
| a) | przyczynianie się do realizacji polityki Unii dotyczącej praw człowieka, w szczególności strategicznych ram UE dotyczących praw człowieka i demokracji oraz planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji, a także realizacji unijnych wytycznych, zestawów narzędzi i planów działania dotyczących praw człowieka, w tym poprzez formułowanie zaleceń w tym względzie; |
| b) | przyczynianie się do realizacji stanowisk Unii, określonych przez Radę, w sprawie promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego; |
| c) | przyczynianie się do realizacji stanowisk Unii, określonych przez Radę, w sprawie promowania wsparcia dla międzynarodowego sądownictwa karnego, w szczególności decyzji Rady 2011/168/WPZiB (3) w sprawie Międzynarodowego Trybunału Karnego; |
| d) | pomoc w bardziej zdecydowanym przedstawianiu unijnego stanowiska za pośrednictwem dialogów dotyczących praw człowieka z rządami krajów trzecich oraz z organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi, a także z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i innymi stosownymi podmiotami, aby zapewnić skuteczność i wyeksponowanie polityki Unii dotyczącej praw człowieka; prowadzenie istotnych dialogów dotyczących praw człowieka z krajami trzecimi; |
| e) | przyczynianie się do większej spójności i zgodności polityk Unii i jej działań w odniesieniu do ochrony i propagowania praw człowieka, w szczególności poprzez udział w formułowaniu stosownych polityk Unii; |
| f) | przyczynianie się, w konsultacji z państwami członkowskimi, do większej spójności i zgodności stanowisk Unii, o których mowa w lit. b) i c). |
Artykuł 4
Wykonywanie mandatu
1. SPUE odpowiada za wykonywanie mandatu, działając pod zwierzchnictwem Wysokiego Przedstawiciela.
2. KPiB utrzymuje uprzywilejowane stosunki ze SPUE i jest podstawowym punktem kontaktowym SPUE w Radzie. KPiB ukierunkowuje pod względem strategicznym i politycznym działania SPUE w ramach mandatu, bez uszczerbku dla uprawnień Wysokiego Przedstawiciela.
3. SPUE ściśle koordynuje swoje działania z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych (ESDZ) i jej odpowiednimi działami.
Artykuł 5
Finansowanie
1. Finansowa kwota odniesienia przewidziana na pokrycie wydatków związanych z mandatem (zwana dalej „wydatkami”) w okresie od dnia 1 marca 2026 r. do dnia 29 lutego 2028 r. wynosi 3 320 623,17 EUR.
2. Wydatkami zarządza się zgodnie z procedurami i przepisami mającymi zastosowanie do budżetu ogólnego Unii.
3. Zarządzanie wydatkami podlega umowie między SPUE a Komisją. SPUE odpowiada przed Komisją za wydatki.
Artykuł 6
Skład zespołu SPUE
1. W granicach mandatu i odpowiednich udostępnionych środków finansowych SPUE odpowiada za utworzenie swojego zespołu. Zespół SPUE dysponuje wiedzą fachową na temat instytucji Unii i zewnętrznych działań Unii w dziedzinie praw człowieka oraz konkretnych kwestii politycznych stosownie do wymogów mandatu. SPUE niezwłocznie przekazuje Radzie i Komisji wszelkie informacje o składzie swojego zespołu SPUE.
2. Państwa członkowskie, instytucje Unii i ESDZ mogą zaproponować oddelegowanie personelu do pracy w zespole SPUE. Wynagrodzenie takiego oddelegowanego personelu jest pokrywane, w stosownych przypadkach, przez wysyłające państwo członkowskie, daną instytucję Unii lub przez ESDZ. Eksperci oddelegowani przez państwa członkowskie do instytucji Unii lub do ESDZ również mogą zostać oddelegowani do pracy w zespole SPUE. Zatrudniani na podstawie umów członkowie personelu międzynarodowego mają obywatelstwo państwa członkowskiego.
3. Cały oddelegowany personel nadal podlega administracyjnie wysyłającemu państwu członkowskiemu, danej instytucji Unii lub ESDZ; personel ten wypełnia swoje obowiązki i podejmuje działania w interesie mandatu.
4. Personel SPUE zostaje rozmieszczony w odpowiednich działach ESDZ, aby zapewnić spójność i zgodność ich odpowiednich działań.
Artykuł 7
Bezpieczeństwo informacji niejawnych UE
SPUE i członkowie jego zespołu przestrzegają zasad i minimalnych norm bezpieczeństwa ustanowionych decyzją Rady 2013/488/UE (4).
Artykuł 8
Dostęp do informacji i wsparcie logistyczne
1. Państwa członkowskie, Komisja, ESDZ oraz Sekretariat Generalny Rady zapewniają SPUE dostęp do wszelkich stosownych informacji.
2. Delegatury Unii i przedstawicielstwa dyplomatyczne państw członkowskich, w zależności od przypadku, zapewniają SPUE i członkom zespołu SPUE wsparcie logistyczne.
Artykuł 9
Bezpieczeństwo
Zgodnie z unijną polityką dotyczącą bezpieczeństwa personelu rozmieszczonego poza terytorium Unii w ramach zdolności operacyjnej zgodnie z tytułem V Traktatu, SPUE przyjmuje - biorąc pod uwagę sytuację w zakresie bezpieczeństwa na obszarze, za który jest on odpowiedzialny - wszelkie uzasadnione, możliwe do realizacji środki zgodne z mandatem SPUE służące zapewnieniu bezpieczeństwa całemu personelowi bezpośrednio podlegającemu SPUE, w szczególności:
| a) | sporządza szczegółowy plan bezpieczeństwa oparty na wskazówkach ESDZ, obejmujący szczegółowe fizyczne, organizacyjne i proceduralne środki bezpieczeństwa regulujące zarządzanie bezpiecznym przemieszczaniem się personelu do obszaru, za który jest on odpowiedzialny, i w obrębie tego obszaru, oraz zarządzanie zdarzeniami zagrażającymi bezpieczeństwu, a także ustanowienie planu awaryjnego i planu ewakuacyjnego; |
| b) | zapewnia objęcie wszystkich członków personelu rozmieszczonych poza terytorium Unii ubezpieczeniem od wysokiego ryzyka, odpowiednio do warunków panujących na obszarze, za który jest on odpowiedzialny; |
| c) | zapewnia, by członkowie personelu, którzy mają być rozmieszczeni poza terytorium Unii, w tym zatrudniony na podstawie umów personel miejscowy, odbyli przed przyjazdem lub niezwłocznie po przyjeździe na obszar, za który jest on odpowiedzialny, odpowiednie szkolenie w zakresie bezpieczeństwa, na podstawie wskaźników ryzyka określonych dla tego obszaru przez ESDZ; |
| d) | zapewnia wdrożenie wszystkich uzgodnionych zaleceń wydawanych w następstwie regularnych ocen bezpieczeństwa oraz dostarcza Radzie, Wysokiemu Przedstawicielowi i Komisji pisemne sprawozdania z realizacji tych zaleceń oraz sprawozdania dotyczące innych kwestii związanych z bezpieczeństwem w ramach regularnych sprawozdań z postępu prac oraz ostateczne kompleksowe sprawozdanie z wykonania mandatu, o którym mowa w art. 14.. |
Artykuł 10
Sprawozdawczość
SPUE regularnie składa sprawozdania Wysokiemu Przedstawicielowi. SPUE regularnie składa sprawozdania KPiB sprawozdania oraz w razie potrzeby grupom roboczym Rady, w szczególności Grupie Roboczej ds. Praw Człowieka. Regularne sprawozdania są rozprowadzane poprzez sieć COREU. SPUE może składać sprawozdania Radzie do Spraw Zagranicznych. Zgodnie z art. 36 Traktatu SPUE może uczestniczyć w informowaniu Parlamentu Europejskiego.
Artykuł 11
Dostęp do dokumentów i ochrona danych
1. SPUE stosuje przepisy rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady (5), a także odpowiednie przepisy wykonawcze przyjęte przez Wysokiego Przedstawiciela.
2. SPUE chroni osoby w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (6), a także z odpowiednimi przepisami wykonawczymi przyjętymi przez Wysokiego Przedstawiciela.
Artykuł 12
Koordynacja
1. SPUE przyczynia się do jedności, spójności i skuteczności działania Unii oraz pomaga w zapewnieniu, aby wszystkie instrumenty Unii i działania państw członkowskich były stosowane lub realizowane w sposób spójny, tak by zrealizować cele polityki Unii. Działania SPUE koordynuje się z działaniami państw członkowskich i Komisji, jak również, w stosownych przypadkach, z działaniami innych SPUE. SPUE regularnie przekazuje informacje misjom państw członkowskich i delegaturom Unii.
2. W przypadku wizyt w terenie SPUE utrzymuje ścisłą współpracę z odpowiednimi szefami misji państw członkowskich i szefami delegatur Unii, jak również szefami lub dowódcami misji i operacji w dziedzinie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony oraz, w stosownych przypadkach, z innymi SPUE. Dokładają oni wszelkich starań, aby wspierać SPUE w wykonywaniu mandatu.
3. SPUE ściśle współpracuje również z innymi międzynarodowymi i regionalnymi podmiotami w terenie,. SPUE dąży do utrzymywania regularnych kontaktów z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego zarówno na szczeblu dowództwa, jak i w terenie.
Artykuł 13
Pomoc w zakresie roszczeń
SPUE i członkowie jego zespołu udzielają wsparcia w celu przygotowania odpowiedzi na wszelkie roszczenia i zobowiązania wynikające z mandatu poprzedniego SPUE ds. Praw Człowieka oraz udzielają w tym celu pomocy administracyjnej i udostępniają odpowiednie dokumenty.
Artykuł 14
Przegląd
Wykonanie niniejszej decyzji i jej spójność z innymi działaniami Unii są przedmiotem regularnego przeglądu. SPUE przedstawia Radzie, Wysokiemu Przedstawicielowi i Komisji regularne sprawozdania z postępu prac, a do dnia 30 listopada każdego roku obowiązywania mandatu składa kompleksowe sprawozdanie końcowe z wykonania mandatu.
Artykuł 15
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia 11 lutego 2026 r.
W imieniu Rady
Przewodnicząca
K. KALLAS
(1) Decyzja Rady 2012/440/WPZiB z dnia 25 lipca 2012 r. w sprawie mianowania Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej ds. Praw Człowieka (Dz.U. L 200 z 27.7.2012, s. 21, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2012/440/oj).
(2) Decyzja Rady (WPZiB) 2025/1252 z dnia 23 czerwca 2025 r. w sprawie mianowania Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej ds. Praw Człowieka (Dz.U. L, 2025/1252, 24.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/1252/oj).
(3) Decyzja Rady 2011/168/WPZiB z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie Międzynarodowego Trybunału Karnego, uchylająca wspólne stanowisko 2003/444/WPZiB ( Dz.U. L 76 z 22.3.2011, s. 56, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2011/168/oj).
(4) Decyzja Rady 2013/488/UE z dnia 23 września 2013 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących informacji niejawnych UE (Dz.U. L 274 z 15.10.2013, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2013/488/oj).
(5) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2001/1049/oj).
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj).
POTRZEBUJESZ POMOCY?Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
