ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/351
z dnia 18 lutego 2026 r.
w sprawie odnowienia zatwierdzenia substancji czynnej spinosad zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 oraz w sprawie zmiany rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (1), w szczególności jego art. 20 ust. 1,
a także mając na uwadze, co następuje:
| (1) | Dyrektywą Komisji 2007/6/WE (2) włączono spinosad jako substancję czynną do załącznika I do dyrektywy Rady 91/414/EWG (3). |
| (2) | Substancje czynne włączone do załącznika I do dyrektywy 91/414/EWG uznaje się za zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 i są one wymienione w części A załącznika do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011 (4). |
| (3) | Zatwierdzenie substancji czynnej spinosad, określonej w części A załącznika do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011, wygasa w dniu 31 października 2026 r. |
| (4) | Wniosek o odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej spinosad przedłożono Niderlandom - państwu członkowskiemu pełniącemu rolę sprawozdawcy - oraz Francji - państwu członkowskiemu pełniącemu rolę współsprawozdawcy - zgodnie z art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 844/2012 (5) w terminie określonym w tym artykule. |
| (5) | Wnioskodawca złożył wymaganą dodatkową dokumentację państwu członkowskiemu pełniącemu rolę sprawozdawcy, państwu członkowskiemu pełniącemu rolę współsprawozdawcy, Komisji i Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności („Urząd”) zgodnie z art. 6 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 844/2012. Państwo członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy stwierdziło, że wniosek spełnia kryteria formalne. |
| (6) | Państwo członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy w porozumieniu z państwem członkowskim pełniącym rolę współsprawozdawcy przygotowało projekt sprawozdania z oceny w sprawie odnowienia i w dniu 30 marca 2017 r. przedłożyło go Urzędowi i Komisji. W projekcie sprawozdania z oceny w sprawie odnowienia państwo członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy zaproponowało odnowienie zatwierdzenia spinosadu. |
| (7) | Urząd podał do wiadomości publicznej dodatkową dokumentację skróconą. Urząd udostępnił również projekt sprawozdania z oceny w sprawie odnowienia wnioskodawcy i państwom członkowskim, aby mogli zgłosić uwagi, i rozpoczął konsultacje publiczne na ten temat. Otrzymane uwagi Urząd przekazał Komisji. |
| (8) | W dniu 4 kwietnia 2018 r. Urząd przedstawił Komisji wnioski (6), w których określił, czy substancja czynna spinosad ma szanse spełnić kryteria zatwierdzenia przewidziane w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009. |
| (9) | W swoich wnioskach Urząd zaproponował sklasyfikowanie spinosadu jako substancji działającej szkodliwie na rozrodczość kategorii 2 zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1272/2008 (7). Ponadto zaobserwowano niekorzystny wpływ spinosadu na wiele narządów, m.in. na narządy dokrewne. Na tej podstawie Urząd stwierdził, że tymczasowe kryteria określania właściwości zaburzania funkcjonowania układu hormonalnego w odniesieniu do zdrowia ludzi, określone w pkt 3.6.5 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 w jego ówczesnym brzmieniu, mogą być spełnione, co budzi poważne obawy. |
| (10) | W dniu 24 października 2018 r. Komisja przedstawiła projekt sprawozdania w sprawie odnowienia zatwierdzenia spinosadu na forum Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz. |
| (11) | Ponieważ osoby zarządzające ryzykiem nie były w stanie stwierdzić, czy spinosad jest zaburzaczem hormonalnym zgodnie z nowymi naukowymi kryteriami określania właściwości zaburzania funkcjonowania układu hormonalnego, które określono w pkt 3.6.5 i 3.8.2 załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 i wprowadzono rozporządzeniem Komisji (UE) 2018/605 (8), w dniu 14 stycznia 2019 r. Komisja zwróciła się do Urzędu o ponowną ocenę dostępnych informacji, a także o zażądanie w razie potrzeby dodatkowych informacji od wnioskodawcy oraz o zaktualizowanie wniosków dotyczących potencjału spinosadu w zakresie zaburzania funkcjonowania układu hormonalnego zgodnie z art. 13 ust. 3a akapit pierwszy rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 844/2012. |
| (12) | W lipcu 2024 r. państwo członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy udostępniło Urzędowi, państwom członkowskim i Komisji zaktualizowany projekt sprawozdania z oceny w sprawie odnowienia. W zaktualizowanym projekcie sprawozdania z oceny w sprawie odnowienia państwo członkowskie pełniące rolę sprawozdawcy na wniosek Urzędu rozważyło dodatkowe informacje dotyczące kryteriów określania właściwości zaburzania funkcjonowania układu hormonalnego i zaproponowało odnowienie zatwierdzenia spinosadu. |
| (13) | W dniu 12 grudnia 2024 r. Urząd przekazał Komisji zaktualizowane wnioski (9), w których stwierdził, że biorąc pod uwagę kryteria zatwierdzenia ustanowione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, można oczekiwać, że środki ochrony roślin zawierające spinosad spełniają kryteria zatwierdzenia przewidziane w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009. W oparciu o dowody naukowe Urząd stwierdził, że spinosad nie spełnia kryteriów zaburzania funkcjonowania układu hormonalnego. |
| (14) | W dniu 11 marca 2025 r. Komisja przedstawiła Stałemu Komitetowi ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz zaktualizowane sprawozdanie w sprawie odnowienia, a dnia 9 lipca 2025 r. - projekt niniejszego rozporządzenia. |
| (15) | Komisja zwróciła się do wnioskodawcy o przedstawienie uwag do wniosków Urzędu oraz, zgodnie z art. 14 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 844/2012, do sprawozdania w sprawie odnowienia. Wnioskodawca przedstawił uwagi, które zostały dokładnie przeanalizowane i uwzględnione. |
| (16) | W odniesieniu do jednego reprezentatywnego zastosowania lub większej liczby reprezentatywnych zastosowań co najmniej jednego środka ochrony roślin zawierającego spinosad ustalono, że spełnione są kryteria zatwierdzenia przewidziane w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009. Należy zatem odnowić zatwierdzenie spinosadu. |
| (17) | Chociaż ocena ryzyka dotycząca odnowienia zatwierdzenia substancji czynnej spinosad opiera się na ograniczonej liczbie reprezentatywnych zastosowań, nie ogranicza to zastosowań, w odniesieniu do których mogą zostać dopuszczone środki ochrony roślin zawierające spinosad. Nie należy zatem utrzymywać ograniczenia stosowania jako środka owadobójczego. |
| (18) | Zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 w związku z jego art. 6, w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej oraz w kontekście wyników oceny ryzyka należy jednak określić pewne warunki. |
| (19) | Państwa członkowskie powinny przede wszystkim zwracać szczególną uwagę na: ocenę pobierania z dietą przez konsumentów, z uwzględnieniem pozostałości metabolitów spinosadu oraz wpływu przechowywania i przetwarzania; ochronę operatorów, zwłaszcza w przypadku opryskiwaczy ręcznych do roślin nisko rosnących; oraz ochronę dzikich ssaków, organizmów wodnych, pszczół i stawonogów niebędących przedmiotem zwalczania. |
| (20) | Dodatkowo, aby uwiarygodnić tę decyzję, wnioskodawca powinien przedłożyć Komisji, państwom członkowskim i Urzędowi następujące informacje potwierdzające: międzygatunkowe porównawcze badanie metabolizmu in vitro; ogólną ocenę neurotoksyczności rozwojowej, w tym dane z baterii testów in vitro neurotoksyczności rozwojowej; toksyczność i wielkość pozostałości spinozynu B i K, PsA i MET A-Li-4(5b) w matrycach roślinnych i zwierzęcych w celu potwierdzenia definicji pozostałości na potrzeby oceny ryzyka; wpływ procesów uzdatniania wody na charakter pozostałości obecnych w wodach powierzchniowych i podziemnych, w przypadku gdy wody powierzchniowe lub podziemne pobiera się w celu wykorzystania jako wody pitnej; a także informacje dotyczące wpływu przewlekłego na pszczoły miodne (osobniki dorosłe i larwy). |
| (21) | Należy odpowiednio zmienić rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011. |
| (22) | Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2025/99 (10) przedłużono okres zatwierdzenia spinosadu do dnia 31 października 2026 r., aby umożliwić zakończenie procesu odnowienia przed upływem okresu zatwierdzenia tej substancji czynnej. Jednak z uwagi na to, że decyzję w sprawie odnowienia podjęto przed tym przedłużonym terminem wygaśnięcia zatwierdzenia, niniejsze rozporządzenie należy zacząć stosować przed tą datą. |
| (23) | Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, |
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej
Odnawia się zatwierdzenie substancji czynnej spinosad określonej w załączniku I do niniejszego rozporządzenia, z zastrzeżeniem warunków wyszczególnionych w tym załączniku.
Artykuł 2
Zmiany w rozporządzeniu wykonawczym (UE) nr 540/2011
W załączniku do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011 wprowadza się zmiany określone w załączniku II do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 3
Wejście w życie i data rozpoczęcia stosowania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 kwietnia 2026 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 18 lutego 2026 r.
W imieniu Komisji
Przewodnicząca
Ursula VON DER LEYEN
(1) Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj.
(2) Dyrektywa Komisji 2007/6/WE z dnia 14 lutego 2007 r. zmieniająca dyrektywę Rady 91/414/EWG w celu włączenia metrafenonu, bakterii Bacillus subtilis, spinosadu i tiametoksamu jako substancji czynnych (Dz.U. L 43 z 15.2.2007, s. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2007/6/oj).
(3) Dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U. L 230 z 19.8.1991, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1991/414/oj).
(4) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 540/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wykazu zatwierdzonych substancji czynnych (Dz.U. L 153 z 11.6.2011, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2011/540/oj).
(5) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 844/2012 z dnia 18 września 2012 r. ustanawiające przepisy niezbędne do wprowadzenia w życie procedury odnowienia dotyczącej substancji czynnych, jak przewidziano w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącym wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (Dz.U. L 252 z 19.9.2012, s. 26, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2012/844/oj).
(6) Wnioski z wzajemnej weryfikacji oceny ryzyka stwarzanego przez pestycydy, dotyczącej substancji czynnej spinosad. Dziennik EFSA 2018;16:e5252, dostępny na stronie: https://doi.org/10.2903/j.efsa.2018.5252.
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. L 353 z 31.12.2008, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1272/oj).
(8) Rozporządzenie Komisji (UE) 2018/605 z dnia 19 kwietnia 2018 r. zmieniające załącznik II do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 poprzez ustanowienie naukowych kryteriów określania właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego (Dz.U. L 101 z 20.4.2018, s. 33, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/605/oj).
(9) Zaktualizowane wnioski ze wzajemnej weryfikacji oceny ryzyka stwarzanego przez pestycydy, dotyczącej substancji czynnej spinosad. Dziennik EFSA 2025;23:e9193, dostępny na stronie: https://doi.org/10.2903/j.efsa.2025.9193.
(10) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/99 z dnia 21 stycznia 2025 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do przedłużenia okresów zatwierdzenia substancji czynnych Aureobasidium pullulans (szczepy DSM 14940 i DSM 14941), Bacillus amyloliquefaciens subsp. plantarum D747, benalaksyl-M, cyprodynil, dichlorprop-P, formetanat, fosetyl, halosulfuron metylu, imazamoks, milbemektyna, fenmedifam, pirymikarb, Pseudomonas sp. szczep DSMZ 13134, pirymetanil, pyriofenon, piroksulam, spinosad, siarka, Trichoderma harzianum Rifai szczepy T-22 i ITEM 908, Trichoderma asperellum (wcześniejsza nazwa: T. harzianum) szczepy ICC012, T-25 i TV-1, Trichoderma atroviride (wcześniejsza nazwa: T. harzianum) szczep T11, Trichoderma gamsii (wcześniejsza nazwa: T. viride) szczep ICC080, tritikonazol i ziram (Dz.U. L, 2025/99, 22.1.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/99/oj).
ZAŁĄCZNIK I
| Nazwa zwyczajowa, numery identyfikacyjne | Nazwa IUPAC | Czystość (1) | Data zatwierdzenia | Data wygaśnięcia zatwierdzenia | Przepisy szczegółowe | ||||||||||||||||
| Spinosad Nr CAS: Spinosad: 168316-95-8 Spinozyn A: 131929-60-7 Spinozyn D: 131929-63-0 Nr CIPAC: 636 | Spinozyn A: (50-95 %) (2R,3aS,5aR,5bS,9S,13S,14R,16aS,16bR)-2-(6-deoksy-2,3,4-tri-O-metylo-α-L-mannopyranosyloksy)-13-(4-dimetyloamino-2,3,4,6-tetradeoksy-ß-D-erytropyranosyloksy)-9-etylo-2,3,3a,5a,5b,6,7,9,10,11,12,13,14,15,16a,16b-heksadekahydro-14-metylo-1H-as-indaceno[3,2-d]oksacyklododecyno-7,15-dion Spinozyn D: (50-5 %) (2S,3aR,5aS,5bS,9S,13S,14R,16aS,16bS)-2-(6-deoksy-2,3,4-tri-O-metylo-α-L-mannopyranosyloksy)-13-(4-dimetyloamino-2,3,4,6-tetradeoksy-ß-D-erytropyranosyloksy)-9-etylo-2,3,3a,5a,5b,6,7,9,10,11,12,13,14,15,16a,16b-heksadekahydro-4,14-dimetylo-1H-as-indaceno[3,2-d]oksacyklododecyno-7,15-dion | ≥ 850 g/kg z 50-95 % spinozynu A i 5-50 % spinozynu D | 1 kwietnia 2026 r. | 1 kwietnia 2041 r. | W celu wprowadzenia w życie jednolitych zasad, o których mowa w art. 29 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, uwzględnia się wnioski ze sprawozdania z dnia 11 grudnia 2025 r. w sprawie odnowienia zatwierdzenia spinosadu, w szczególności dodatki I i II do tego sprawozdania. W swojej ogólnej ocenie państwa członkowskie zwracają szczególną uwagę na:
W warunkach stosowania uwzględnia się, w stosownych przypadkach, środki ograniczające ryzyko. Wnioskodawca przedkłada informacje potwierdzające w odniesieniu do:
Wnioskodawca przedkłada Komisji, państwom członkowskim i Urzędowi informacje, o których mowa w pkt 1, 3 i 4, do dnia 11 marca 2028 r. Wnioskodawca przedkłada Komisji, państwom członkowskim i Urzędowi informacje, o których mowa w pkt 2, w ciągu dwóch lat od przyjęcia wytycznych dotyczących oceny neurotoksyczności rozwojowej. W ciągu dwóch lat od przyjęcia wytycznych wnioskodawca przedkłada Komisji, państwom członkowskim i Urzędowi informacje, o których mowa w pkt 5, wraz ze zmienioną metodyką oceny ryzyka w odniesieniu do pszczół miodnych. |
(1) Dodatkowe dane szczegółowe dotyczące identyfikacji i specyfikacji substancji czynnej znajdują się w sprawozdaniu w sprawie odnowienia.
ZAŁĄCZNIK II
W załączniku do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011 wprowadza się następujące zmiany:
| 1) | w części A skreśla się pozycję 139 dotyczącą spinosadu; |
| 2) | w części B dodaje się pozycję w brzmieniu:
|
(1) Dodatkowe dane szczegółowe dotyczące identyfikacji i specyfikacji substancji czynnej znajdują się w sprawozdaniu w sprawie odnowienia.
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
