ROZPORZĄDZENIE RADY (UE) 2026/513
z dnia 23 kwietnia 2026 r.
w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 215,
uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2026/512 z dnia 23 kwietnia 2026 r. w sprawie zmiany decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (1),
uwzględniając wspólny wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
| (1) | W dniu 18 maja 2006 r. Rada przyjęła rozporządzenie (WE) nr 765/2006 (2). |
| (2) | Rozporządzenie (WE) nr 765/2006 nadaje skuteczność środkom przewidzianym w decyzji Rady 2012/642/WPZiB (3). |
| (3) | W dniu 23 kwietnia 2026 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2026/512, którą zmieniona została decyzja 2012/642/WPZiB. |
| (4) | W decyzji (WPZiB) 2026/512 uznano, że należy rozszerzyć wykaz produktów, które mogłyby przyczynić się do zwiększenia potencjału wojskowego i technologicznego Białorusi lub do rozwoju jej sektora obrony i bezpieczeństwa, poprzez umieszczenie w wykazie produktów wykorzystywanych przez Rosję w wojnie napastniczej przeciwko Ukrainie oraz produktów, które przyczyniają się do rozwoju lub produkcji systemów wojskowych Białorusi, w tym szkła laboratoryjnego oraz niektórych smarów wysokowydajnych i dodatków do nich. |
| (5) | W decyzji (WPZiB) 2026/512 uznano, że należy rozszerzyć wykaz towarów podlegających ograniczeniom wywozowym, które to towary mogłyby przyczynić się do zwiększenia potencjału przemysłowego Białorusi, takich jak chemikalia, kauczuk i wyroby z gumy, wyroby ze stali, narzędzia do produkcji metali i ciągniki przemysłowe. |
| (6) | Aby zminimalizować ryzyko obejścia środków ograniczających, w decyzji (WPZiB) 2026/512 uznano, że należy rozszerzyć wykaz towarów i technologii objętych zakazem tranzytu przez terytorium Białorusi. |
| (7) | Decyzją (WPZiB) 2026/512 nałożono dodatkowe ograniczenia na świadczenie na rzecz Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych oraz na rzecz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów działających w ich imieniu lub pod ich kierunkiem usług, które przyczyniają się do zwiększenia zdolności technologicznych Białorusi, w szczególności na świadczenie usług zarządzanych w zakresie bezpieczeństwa. |
| (8) | Ponadto decyzją (WPZiB) 2026/512 ograniczono świadczenie usług bezpośrednio związanych z działalnością turystyczną na Białorusi, w szczególności usług sklasyfikowanych w klasach 7471 i 7472 Centralnej Klasyfikacji Produktów określonej w dokumentach statystycznych Urzędu Statystycznego Narodów Zjednoczonych (Statistical Papers, seria M, nr 77, CPC prov., 1991 r.). Dokonano tego, aby zmniejszyć przychody, które Białoruś uzyskuje z takich usług, oraz aby zniechęcać do promowania podróży innych niż niezbędne i zajęć rekreacyjnych w Rosji, zwłaszcza w kontekście zwiększonego ryzyka arbitralnych aresztowań i zatrzymań obywateli Unii oraz ograniczonej ochrony konsularnej osób posiadających podwójne obywatelstwo. |
| (9) | Decyzją (WPZiB) 2026/512 wprowadzono również zwolnienie z wymogu uzyskania uprzedniego zezwolenia w odniesieniu do usług świadczonych na rzecz Republiki Białorusi, jej rządu, jej organów publicznych, podmiotów prawa publicznego lub agencji publicznych, które nie zostały jeszcze objęte środkami ograniczającymi określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 765/2006, w przypadku gdy usługi te są absolutnie niezbędne do funkcjonowania przedstawicielstwa konsularnego lub dyplomatycznego Białorusi znajdującego się w państwie członkowskim. |
| (10) | Ponadto w decyzji (WPZiB) 2026/512 uznano, że należy wprowadzić dalsze zakazy przywozu towarów, które umożliwiają Białorusi dywersyfikację źródeł dochodów, a tym samym umożliwiają jej udział w rosyjskiej agresji na Ukrainę, takich jak niektóre surowce, metale, niektóre minerały, złom stalowy i złom innych metali, chemikalia, wyroby z gumy oraz wygarbowane skóry futerkowe. |
| (11) | Obecnie roszczenia przeciwko przedsiębiorstwom unijnym przestrzegającym środków ograniczających mogą być wnoszone przez osoby prawne, podmioty lub organy inne niż białoruskie osoby prawne, podmioty lub organy, przez osoby inne niż osoby wymienione w rozporządzeniu (WE) nr 765/2006 lub przez osoby inne niż osoby działające w ich imieniu lub pod ich kierunkiem, na przykład gdy unijne podmioty gospodarcze zaprzestają dostarczania osobom fizycznym i prawnym w państwach trzecich innych niż Białoruś produktów, których wywóz na Białoruś jest zakazany. Decyzja (WPZiB) 2026/512 wzmacnia zatem unijne ramy dotyczące środków ograniczających poprzez rozszerzenie zakresu stosowania zakazu dotyczącego zaspokajania takich roszczeń w związku z jakąkolwiek umową lub transakcją, których wykonanie zostało zakłócone, bezpośrednio lub pośrednio, w całości lub części, przez unijne środki ograniczające. Zakres stosowania zakazu ustanowionego w rozporządzeniu (WE) nr 765/2006 dotyczącego zaspokajania takich roszczeń należy zatem rozszerzyć również na roszczenia wnoszone przez osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy z siedzibą w państwach trzecich innych niż Białoruś lub kraje partnerskie wymienione w odpowiednim załączniku, w przypadku gdy te osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy sprzedają, dostarczają, przekazują lub wywożą towary, technologie lub usługi, których sprzedaż, dostawa, przekazywanie lub wywóz są zakazane na podstawie rozporządzenia (WE) nr 765/2006, niezależnie od tego, czy dane towary, technologie lub usługi pochodzą z Unii. |
| (12) | Osoby fizyczne i prawne, podmioty lub organy lub osoby, podmioty lub organy będące ich własnością lub przez nie kontrolowane mogą dążyć do wykonania białoruskich orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych w państwach trzecich innych niż Białoruś. Podstawą do podejmowania takich prób mogą być roszczeni związane z umowami, których wykonanie zostało zakłócone przez środki ograniczające. Należy zatem rozszerzyć możliwość dochodzenia przez osoby fizyczne lub prawne z Unii odszkodowania od osób, podmiotów lub organów, które dążą do wykonania w państwach trzecich innych niż Białoruś takich białoruskich orzeczeń i decyzji lub które współpracują przy ich wykonywaniu, a także od osób, podmiotów lub organów, które są ich własnością lub są przez nie kontrolowane. Należy również umożliwić Radzie nałożenie zakazu transakcji na osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy, które dążą do wykonania białoruskich orzeczeń i decyzji, których podstawą są roszczenia dotyczące umów, których wykonanie zostało zakłócone przez środki ograniczające, lub które współpracują przy ich wykonywaniu, a także na osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy, które są właścicielami takich osób prawnych, podmiotów lub organów lub które sprawują nad nimi kontrolę. |
| (13) | Narodowy Bank Białorusi wprowadzi wkrótce cyfrowego rubla białoruskiego, który ma znaleźć się w obiegu w drugiej połowie 2026 r. i być stopniowo używany przez podmioty gospodarcze, podmioty państwowe i osoby fizyczne, a także w stosunkach między nimi a podmiotami gospodarczymi z państw trzecich. Projekt dotyczący wprowadzenia cyfrowego rubla białoruskiego jest wprawdzie nadal w fazie przygotowawczej, ale ma on na celu między innymi zapewnienie systemu płatności, który ochroni osoby z Białorusi przed skutkami środków ograniczających ustanowionych w decyzji (WE) nr 765/2006. W związku z tym decyzja (WPZiB) 2026/512 wprowadza zakaz uczestnictwa, bezpośredniego lub pośredniego, w jakiejkolwiek transakcji z wykorzystaniem takiej cyfrowej waluty Banku Centralnego Białorusi lub zapewniania wsparcia na rzecz rozwoju takiego projektu. W decyzji tej ustanowiono także ograniczony okres umożliwiający uporządkowane rozwiązanie obowiązujących umów. |
| (14) | Niedawne środki wprowadzone przez reżim białoruski obejmują zakaz prowadzenia działalności przez niektórych zagranicznych dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, co świadczy o tym, że reżim zamierza ściśle kontrolować działalność dostawców usług w zakresie kryptoaktywów działających w tym kraju. Jednocześnie Białoruś opracowuje system regulacyjny, który dotyczy ścisłego nadzoru państwowego nad dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów, co wiąże się z ryzykiem wykorzystywania kryptoaktywów przez reżim do obejścia unijnych środków ograniczających. W tych okolicznościach wskazanie konkretnych dostawców usług w zakresie kryptoaktywów jako umożliwiających obejście środków ograniczających nie byłoby wystarczające do ograniczenia ryzyka takiego obejścia, ponieważ reżim białoruski mógłby korzystać do tych samych nielegalnych celów z innych dostawców usług, którzy znajdują się pod jego kontrolą. W decyzji (WPZiB) 2026/512 ustanowiony został zatem zakaz transakcji z dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów mającymi siedzibę na Białorusi lub ze zdecentralizowanymi platformami mającymi siedzibę na Białorusi, które umożliwiają wymianę lub transfer kryptoaktywów. |
| (15) | Przedmiotowe środki wchodzą w zakres Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a zatem do ich wdrożenia konieczne jest podjęcie działań regulacyjnych na poziomie Unii, w szczególności w celu zapewnienia jednolitego stosowania tych środków we wszystkich państwach członkowskich. |
| (16) | Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 765/2006, |
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (WE) nr 765/2006 wprowadza się następujące zmiany:
| 1) | w art. 1 dodaje się następujące punkty:
(*1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/881 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie ENISA (Agencji Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa) oraz certyfikacji cyberbezpieczeństwa w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 526/2013 (akt o cyberbezpieczeństwie) (Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 15, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/881/oj).”;" |
| 2) | w art. 1bb wprowadza się następujące zmiany:
|
| 3) | art. 1e ust. 4 lit. h) otrzymuje brzmienie:
; |
| 4) | art. 1f ust. 4 lit. h) otrzymuje brzmienie:
; |
| 5) | w art. 1jc wprowadza się następujące zmiany:
|
| 6) | w art. 1ra dodaje się ustęp w brzmieniu: „9e. W odniesieniu do towarów objętych kodami CN 2501, 2517, 2522, 2530, 2620, 2815, 2833, 2916, 2926, 4016, 7403, 7404 7406 i 7610 zakazy ustanowione w ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do wykonania do dnia 25 lipca 2026 r. umów zawartych przed dniem 24 kwietnia 2026 r. lub umów dodatkowych niezbędnych do wykonania takich umów.” |
| 7) | w art. 1zb ust. 1a dodaje się literę w brzmieniu:
; |
| 8) | dodaje się artykuły w brzmieniu: „Artykuł 1zd 1. Zakazuje się uczestnictwa, bezpośredniego lub pośredniego, w jakiejkolwiek transakcji z osobami fizycznymi lub prawnymi, podmiotami lub organami, które dążą do wykonania poza Unią orzeczeń uznających roszczenia, o których mowa w art. 8h ust. 1, lub współpracują przy wykonywaniu takich orzeczeń lub z osobami fizycznymi lub prawnymi, podmiotami lub organami, które są właścicielami tych osób prawnych, podmiotów lub organów lub sprawują nad nimi kontrolę, z wyjątkiem prawników i pracowników wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z wykazem w załączniku XXXIII. 2. O ile nie zakazano ich w inny sposób, zakaz ustanowiony w ust. 1 nie ma zastosowania do transakcji, które są:
Artykuł 1ze Zakazuje się uczestnictwa, bezpośredniego lub pośredniego, w jakiejkolwiek transakcji z wykorzystaniem kryptoaktywów lub cyfrowych walut banku centralnego wymienionych w załączniku XXXIV lub zapewniania jakiegokolwiek wsparcia na rzecz rozwoju takich kryptoaktywów lub cyfrowych walut banku centralnego. Artykuł 1zf 1. Zakazuje się udziału, bezpośrednio lub pośrednio, w jakiejkolwiek transakcji z osobą prawną, podmiotem lub organem, które są podmiotem świadczącym usługi w zakresie kryptoaktywów lub platformą umożliwiającą wymianę lub transfer kryptoaktywów oraz które mają siedzibę na Białorusi. 2. Zakaz ustanowiony w ust. 1 nie ma zastosowania do transakcji:
3. Zakaz ustanowiony w ust. 1 ma zastosowanie od dnia 24 maja 2026 r.” |
| 9) | w art. 8d ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu:
; |
| 10) | ust. 8h otrzymuje brzmienie: „Artykuł 8h 1. Każda osoba, o której mowa w art. 10 tiret trzecie lub czwarte jest uprawniona do uzyskania, w postępowaniu sądowym przed właściwymi sądami państwa członkowskiego, odszkodowania, w tym do zwrotu kosztów prawnych, z tytułu bezpośrednich lub pośrednich szkód poniesionych przez tę osobę lub przez osobę prawną, podmiot lub organ, będące własnością osoby, o której mowa w art. 10 tiret czwarte lub znajdujące się pod jej kontrolą, w wyniku roszczeń wniesionych przed sądami w państwach trzecich przez osoby, podmioty lub organy, o których mowa w art. 8d ust. 1 lit. a), b), c) lub d), w związku z jakąkolwiek umową lub transakcją, których wykonanie zostało zakłócone, bezpośrednio lub pośrednio, w całości lub części, przez środki nałożone niniejszym rozporządzeniem, pod warunkiem że dana osoba nie posiada skutecznego dostępu do środków ochrony prawnej w odpowiedniej jurysdykcji. Takiego odszkodowania można dochodzić od osób, podmiotów lub organów, o których mowa w art. 8d ust. 1 lit. a), b), c) lub d), które wniosły roszczenia przed sądami w państwie trzecim, lub od osób, podmiotów lub organów, które są właścicielami tych podmiotów lub organów lub sprawują nad nimi kontrolę. 2. Bez uszczerbku dla ust. 1 każda osoba, o której mowa w art. 10 tiret trzecie lub czwarte, jest uprawniona do uzyskania, w postępowaniu sądowym przed właściwymi sądami państwa członkowskiego, odszkodowania, w tym do zwrotu kosztów prawnych, z tytułu bezpośrednich lub pośrednich szkód poniesionych przez tę osobę lub przez osobę prawną, podmiot lub organ, będące własnością osoby, o której mowa w art. 10 tiret czwarte lub znajdujące się pod jej kontrolą, w wyniku nakazów, zarządzeń, środków naprawczych, wyroków lub innych orzeczeń sądowych lub decyzji administracyjnych wydanych w państwach trzecich innych niż Białoruś, które mają na celu wykonanie orzeczeń uznających roszczenia, o których mowa w ust. 1, pod warunkiem że dana osoba nie ma skutecznego dostępu do środków ochrony prawnej w odpowiedniej jurysdykcji. Takiego odszkodowania można dochodzić od osób, podmiotów lub organów, które dążą do wykonania orzeczeń uznających roszczenia, o których mowa w ust. 1, w państwie trzecim innym niż Białoruś lub współpracują przy wykonywaniu takich orzeczeń lub od osób, podmiotów lub organów, które są właścicielami tych podmiotów lub organów lub sprawują nad nimi kontrolę, z wyjątkiem prawników i pracowników wymiaru sprawiedliwości oraz z wyjątkiem osób, o których mowa w art. 10 tiret trzecie lub czwarte, lub osób prawnych, podmiotów lub organów będących własnością osób, o których mowa w art. 10 tiret trzecie lub czwarte, lub nad którymi osoby te sprawują kontrolę, przeciwko którym wydane zostało orzeczenie uznające roszczenia, o których mowa w ust. 1.” |
| 11) | w załącznikach wprowadza się zmiany określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. |
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 23 kwietnia 2026 r.
W imieniu Rady
Przewodnicząca
M. RAOUNA
(1) Dz.U. L, 2026/512, 23.4.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/512/oj.
(2) Rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczące środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. L 134 z 20.5.2006, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/765/oj).
(3) Decyzja Rady 2012/642/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotycząca środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. L 285 z 17.10.2012, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2012/642/oj).
ZAŁĄCZNIK
W załącznikach do rozporządzenia (WE) nr 765/2006 wprowadza się następujące zmiany:
|
1) |
W załączniku Va wprowadza się następujące zmiany:
|
|
2) |
tytuł załącznika Vba otrzymuje brzmienie: „ZAŁĄCZNIK Vba Wykaz krajów, o których mowa w art. 1v ust. 1a i 1b, art. 1za ust. 2, art. 7 ust. 2a, art. 8d ust. 1, art. 8g ust. 1 oraz art. 8ga ust. 2”; |
|
3) |
w załączniku XVIII wprowadza się następujące zmiany:
|
|
4) |
w załączniku XIX dodaje się następującą pozycję:
|
|
5) |
w załączniku XXV, w tabeli 9 „Pojazdy służące do przewozu osób na lądzie, w powietrzu lub na morzu, o wartości przekraczającej 50 000 EUR za pojedynczy artykuł, kolejki linowe, wyciągi krzesełkowe, wyciągi narciarskie, układy napędowe do kolejek linowych naziemnych lub motocykle i rowery, o wartości przekraczającej 5 000 EUR za pojedynczy artykuł, a także akcesoria i części zamienne do nich” skreśla się następujące pozycje:
|
|
6) |
w załączniku XXVII wprowadza się następujące zmiany:
|
|
7) |
dodaje się załączniki w brzmieniu: 'ZAŁĄCZNIK XXXIII Osoby fizyczne i prawne, podmioty i organy, o których mowa w art. 1zd
ZAŁĄCZNIK XXXIV Wykaz kryptoaktywów lub cyfrowych walut banku centralnego, o których mowa w art. 1ze
|
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
