(1)

Zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 państwa członkowskie mają obowiązek sporządzić – na szczeblu krajowym albo na szczeblu funkcjonalnych bloków przestrzeni powietrznej (FAB) – plany zawierające docelowe parametry skuteczności działania na każdy okres odniesienia w ramach systemu skuteczności działania i opłat dla służb żeglugi powietrznej i funkcji sieciowych. Plany te powinny obejmować lokalne docelowe parametry skuteczności działania, które są zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na dany okres odniesienia.

(2)

W dniu 12 czerwca 2024 r. Komisja przyjęła ogólnounijne docelowe parametry skuteczności działania na czwarty okres odniesienia („OO4”, 2025–2029). Te ogólnounijne docelowe parametry skuteczności działania określono w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1688 (4).

(3)

W dniu 1 października 2024 r. Łotwa przedłożyła Komisji projekt planu skuteczności działania na OO4. Po sprawdzeniu przez Komisję kompletności tego projektu planu skuteczności działania, w dniu 15 listopada 2024 r. Łotwa przedłożyła zaktualizowany projekt planu skuteczności działania („projekt planu skuteczności działania”).

(4)

Komisja stwierdziła, że docelowe parametry skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej proponowane przez Łotwę w projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do w strefy pobierania opłat trasowych nie spełniają kryteriów oceny określonych w pkt 1.4 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/317, a zatem nie są spójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na OO4.

(5)

W dniu 16 maja 2025 r. Komisja powiadomiła zatem Łotwę o ustaleniach dotyczących niespójności docelowych parametrów skuteczności działania, o których mowa w motywie 4, w drodze decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2025/1040 (5). W decyzji tej Komisja wydała zalecenia dla Łotwy służące zapewnieniu spójności jej docelowych parametrów skuteczności działania z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na OO4.

(6)

W dniu 18 sierpnia 2025 r. Łotwa przedłożyła Komisji do oceny skorygowany projekt planu skuteczności działania na OO4. Po sprawdzeniu kompletności tego planu w dniu 3 października 2025 r. Łotwa przedłożyła zaktualizowaną wersję skorygowanego projektu planu skuteczności działania („skorygowany projekt planu skuteczności działania”).

(7)

Zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317 Komisja oceniła spójność lokalnych docelowych parametrów skuteczności działania uwzględnionych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania na podstawie kryteriów oceny określonych w pkt 1 załącznika IV do tego rozporządzenia wykonawczego i w stosownych przypadkach przy uwzględnieniu uwarunkowań lokalnych.

(8)

Komisja uzupełniła swoją ocenę skorygowanego projektu planu skuteczności działania o przegląd elementów określonych w pkt 2 załącznika IV do tego rozporządzenia wykonawczego. Podział kosztów między służbami trasowymi i terminalowymi, o którym mowa w pkt 2.1 lit. d) ppkt (vii) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, jest jednak przedmiotem odrębnego przeglądu przeprowadzonego przez Komisję na podstawie dodatkowych informacji otrzymanych od Łotwy w styczniu 2026 r. Na obecnym etapie Komisja nie wyciągnęła zatem żadnych wniosków dotyczących zgodności tej metody alokacji kosztów z art. 15 ust. 2 lit. e) i f) rozporządzenia (WE) nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (6) oraz z art. 22 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317.

(9)

Rada ds. Weryfikacji Skuteczności Działania („PRB”), wspierająca Komisję we wdrażaniu systemów skuteczności działania i opłat zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/2803, przedłożyła Komisji swoją opinię na temat docelowych parametrów skuteczności działania zawartych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do spójności tych docelowych parametrów z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania. Ustalenia zawarte w niniejszej decyzji oparto na szczegółowej ocenie technicznej przedstawionej w opinii PRB (7).

(10)

Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa, zgodność docelowych parametrów zawartych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania oceniono zgodnie z pkt 1.1 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317.

(11)

Docelowe parametry skuteczności działania w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa zaproponowane przez Łotwę w odniesieniu do skuteczności zarządzania bezpieczeństwem, w podziale na cele zarządzania bezpieczeństwem i ze wskazaniem poziomu wdrożenia, są następujące:

(12)

Komisja stwierdziła, że docelowe parametry skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa zaproponowane przez Łotwę dla instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej, „LGS”, są równe ogólnounijnym docelowym parametrom w zakresie bezpieczeństwa na każdy rok kalendarzowy od roku 2025 do roku 2029, z wyjątkiem celu „zarządzanie ryzykiem w zakresie bezpieczeństwa”, w przypadku którego osiągnięcie ogólnounijnego docelowego parametru zaplanowano na 2029 r.

(13)

Komisja zauważa, że w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania określono środki dla LGS służące osiągnięciu lokalnych docelowych parametrów w zakresie bezpieczeństwa, takie jak stały nadzór nad celami w zakresie bezpieczeństwa, jasna sprawozdawczość w zakresie wdrażania środków bezpieczeństwa, regularna ocena ryzyka związanego ze zmęczeniem, oparte na danych środki identyfikacji ryzyka oraz zaawansowane narzędzia monitorowania zagrożeń.

(14)

Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach 11, 12 i 13 – oraz biorąc pod uwagę, że ogólnounijne docelowe parametry skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa określone w decyzji wykonawczej (UE) 2024/1688 mają zostać osiągnięte do ostatniego roku czwartego okresu odniesienia, tj. do 2029 r., lokalne docelowe parametry skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa, zawarte w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania, należy uznać za zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania.

(15)

Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie środowiska, zgodność docelowych parametrów zawartych w projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do przeciętnej horyzontalnej efektywności lotu na trasie dla faktycznej trajektorii oceniono na podstawie kryterium, o którym mowa w pkt 1.2 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317. W związku z tym zaproponowane przez Łotwę docelowe parametry w zakresie środowiska porównano z odpowiednimi wartościami odniesienia horyzontalnej efektywności lotu na trasie określonymi w planie usprawnienia europejskiej sieci tras („ERNIP”), sporządzonym zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/123 (8) i dostępnym w momencie przyjmowania ogólnounijnych docelowych parametrów skuteczności działania na czwarty okres odniesienia, tj. w dniu 2 lipca 2024 r.

(16)

Docelowe parametry skuteczności działania w zakresie środowiska zaproponowane przez Łotwę dla czwartego okresu odniesienia oraz odpowiadające im krajowe wartości odniesienia z ERNIP, wyrażone jako przeciętna horyzontalna efektywność lotu na trasie dla faktycznej trajektorii, są następujące:

(17)

Komisja zauważa, że docelowe parametry w zakresie środowiska zaproponowane przez Łotwę są równe odpowiednim krajowym wartościom odniesienia dla każdego roku kalendarzowego czwartego okresu odniesienia.

(18)

Komisja zauważa, że w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania Łotwa przedstawiła środki służące osiągnięciu lokalnych docelowych parametrów w zakresie środowiska, które obejmują wdrożenie transgranicznej przestrzeni powietrznej ze swobodą planowania tras, poprawę struktur rejonu kontrolowanego lotniska, elastyczne wykorzystanie przestrzeni powietrznej oraz wzmocnioną koordynację cywilno-wojskową w kontekście transgranicznym.

(19)

Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach 16, 17 i 18 docelowe parametry w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie środowiska, zawarte w projekcie planu skuteczności działania Łotwy, należy ocenić jako zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na OO4.

(20)

Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie przepustowości, zgodność docelowych parametrów zawartych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do średniego opóźnienia lotu w zarządzaniu przepływem ruchu lotniczego („opóźnienie ATFM”) na trasie oceniono na podstawie kryterium, o którym mowa w pkt 1.3 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317. W związku z tym zaproponowane przez Łotwę docelowe parametry w zakresie przepustowości porównano z odpowiednimi wartościami odniesienia określonymi w planie operacyjnym sieci, sporządzonym zgodnie z art. 9 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/123 i dostępnym w momencie przyjmowania ogólnounijnych docelowych parametrów skuteczności działania na czwarty okres odniesienia, tj. w dniu 2 lipca 2024 r.

(21)

Docelowe parametry w zakresie przepustowości tras zaproponowane przez Łotwę na czwarty okres odniesienia, wyrażone w minutach opóźnienia ATFM przypadającego na lot, oraz odpowiednie wartości odniesienia określone w planie operacyjnym sieci są następujące:

(22)

Komisja zauważa, że docelowe parametry w zakresie przepustowości zaproponowane przez Łotwę są równe odpowiednim krajowym wartościom odniesienia dla każdego roku kalendarzowego czwartego okresu odniesienia.

(23)

Komisja zauważa, że w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania Łotwa przedstawiła środki służące osiągnięciu lokalnych docelowych parametrów skuteczności działania dotyczących przepustowości, takie jak rekonfiguracja struktur przestrzeni powietrznej w okresach szczytowego zapotrzebowania na ruch oraz rekrutacja i szkolenie dodatkowych kontrolerów ruchu lotniczego.

(24)

Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach 21, 22 i 23 docelowe parametry w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie przepustowości, zawarte w projekcie planu skuteczności działania Łotwy, należy ocenić jako zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na OO4.

(25)

W decyzji wykonawczej (UE) 2025/1040 Komisja stwierdziła, że zaproponowane docelowe parametry w zakresie efektywności kosztowej na trasie, zawarte w projekcie planu skuteczności działania Łotwy, są niespójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania. Łotwa zaproponowała skorygowane docelowe parametry w zakresie efektywności kosztowej na trasie w swoim skorygowanym projekcie planu skuteczności działania.

(26)

W poniższej tabeli przedstawiono skorygowane docelowe parametry skuteczności działania ujęte w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania.

(27)

Komisja zauważa, że docelowe parametry skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej Łotwy skorygowano w dół dla każdego roku okresu odniesienia, co stanowi poprawę w porównaniu z projektem planu skuteczności działania przedłożonym w 2024 r. Łotwa skorygowała w górę założenia dotyczące ruchu leżące u podstaw docelowych parametrów na OO4, zgodnie z prognozą bazową Eurocontrol STATFOR z lutego 2025 r. Z drugiej strony skorygowane ustalone koszty na OO4 są niższe niż ustalone koszty pierwotnie przedstawione w projekcie planu skuteczności działania. W związku z tym zarówno korekta danych dotyczących ruchu, jak i kosztów w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania przyczyniła się do poprawy i obniżenia rocznego ustalonego kosztu jednostkowego („DUC”).

(28)

Skorygowane ustalone koszty wyrażone w EUR w ujęciu realnym w cenach z 2022 r. („EUR2022”) oraz zaktualizowaną prognozę ruchu dla strefy pobierania opłat, przedstawioną w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania, przedstawiono w poniższej tabeli:

(29)

Komisja oceniła spójność skorygowanych docelowych parametrów w zakresie efektywności kosztowej w odniesieniu do strefy pobierania opłat trasowych Łotwy na podstawie kryteriów określonych w pkt 1.4 lit. a), b) i c) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317.

(30)

Jeżeli chodzi o kryterium ustanowione w pkt 1.4 lit. a) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że tendencja DUC dla służb trasowych na szczeblu strefy pobierania opłat wynosząca +5,2 % w OO4 jest gorsza od ogólnounijnej tendencji wynoszącej -1,2 % w tym samym okresie.

(31)

Jeżeli chodzi o kryterium ustanowione w pkt 1.4 lit. b) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że długookresowa tendencja DUC dla służb trasowych na szczeblu strefy pobierania opłat między 2019 a 2029 r. wynosząca +6,7 % jest lepsza od długookresowej ogólnounijnej tendencji w trzecim i czwartym okresie odniesienia wynoszącej w tym samym okresie -1,0 %.

(32)

Komisja zauważa jednak, że w wyniku rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie Łotwa straciła znaczną część lotów tranzytowych, które obsługiwała w przeszłości. Ograniczenie ruchu utrzymuje się w OO4, co ma istotny wpływ na efektywność kosztową łotewskiej instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej, a w szczególności ma negatywny wpływ na długookresową tendencję DUC Łotwy obliczoną łącznie dla OO3 i OO4.

(33)

Z tego powodu konieczne i właściwe jest zbadanie na potrzeby kryterium oceny, o którym mowa w motywie 31, czy wynik Łotwy odpowiadałby ogólnounijnej długookresowej tendencji DUC w przypadku braku okoliczności, o których mowa w motywie 32.

(34)

W tym celu Komisja przeliczyła długookresową tendencję DUC na Łotwie w świetle szacowanej strukturalnej utraty ruchu na Łotwie w wyniku wojny w Ukrainie, mierzonej w trasowych jednostkach usługowych. Wynikiem tego przeliczenia jest skorygowana długookresowa tendencja DUC dla Łotwy wynosząca -1,1 %, co jest wynikiem lepszym od długookresowej ogólnounijnej tendencji DUC wynoszącej -1,0 %. W związku z tym stwierdza się, że Łotwa spełnia kryterium oceny, o którym mowa w motywie 31, po uwzględnieniu skutków znacznego zmniejszenia ruchu wynikającego z wojny w Ukrainie.

(35)

Jeżeli chodzi o kryterium określone w pkt 1.4 lit. c) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że wartość bazowa DUC Łotwy wynosząca 39,90 EUR w ujęciu EUR2022 jest o 27,3 % niższa niż średnia wartość bazowa wynosząca 54,89 EUR w ujęciu EUR2022 dla właściwej grupy porównawczej określonej w art. 7 lit. d) decyzji wykonawczej (UE) 2024/1688.

(36)

Jak wskazano w motywie 35, jasne jest, że wartość bazowa DUC Łotwy na 2024 r. jest znacznie niższa niż średnia wartość bazowa odpowiedniej grupy porównawczej. Ponadto, jak wskazano w motywach 32, 33 i 34 wykluczając negatywny wpływ zmian ruchu wynikających z rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, przedstawiona przez Łotwę tendencja również odpowiada ogólnounijnej długookresowej tendencji DUC. W związku z tym Komisja uważa, że odchylenie od ogólnounijnej tendencji DUC na czwarty okres odniesienia, o którym mowa w motywie 30, nie wyklucza uznania zgodności docelowych parametrów skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej Łotwy z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej.

(37)

Na podstawie ustaleń opisanych w motywach 26–36 Komisja uważa, iż Łotwa odpowiednio wdrożyła zalecenia określone w art. 3 decyzji wykonawczej (UE) 2025/1040 odnośnie do korekty swoich lokalnych docelowych parametrów skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej. Komisja stwierdza zatem, że skorygowane docelowe parametry w zakresie efektywności kosztowej uwzględnione przez Łotwę w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania, należy uznać za zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na czwarty okres odniesienia.

(38)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że docelowe parametry skuteczności działania zawarte w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania Łotwy są spójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na OO4,