(1)

Zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 państwa członkowskie mają obowiązek sporządzić – na szczeblu krajowym albo na szczeblu funkcjonalnych bloków przestrzeni powietrznej (FAB) – plany zawierające docelowe parametry skuteczności działania na każdy okres odniesienia w ramach systemu skuteczności działania i opłat dla służb żeglugi powietrznej i funkcji sieciowych. Plany te powinny obejmować lokalne docelowe parametry skuteczności działania, które są zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na dany okres odniesienia.

(2)

W dniu 12 czerwca 2024 r. Komisja przyjęła ogólnounijne docelowe parametry skuteczności działania na czwarty okres odniesienia („OO4”, 2025–2029). Te ogólnounijne docelowe parametry skuteczności działania określono w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1688 (4).

(3)

W dniu 1 października 2024 r. Estonia przedłożyła Komisji projekt planu skuteczności działania na OO4. Po sprawdzeniu przez Komisję kompletności tego projektu planu skuteczności działania, w dniu 15 listopada 2024 r. Estonia przedłożyła zaktualizowany projekt planu skuteczności działania („projekt planu skuteczności działania”).

(4)

Komisja stwierdziła, że docelowe parametry skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej proponowane przez Estonię w projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do w strefy pobierania opłat trasowych nie spełniają kryteriów oceny określonych w pkt 1.4 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/317, a zatem nie są spójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na OO4.

(5)

W dniu 16 maja 2025 r. Komisja powiadomiła zatem Estonię o ustaleniach dotyczących niespójności docelowych parametrów skuteczności działania, o których mowa w motywie 4, w drodze decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2025/1040 (5). W decyzji tej Komisja wydała zalecenia dla Estonii służące zapewnieniu spójności jej docelowych parametrów skuteczności działania z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na OO4.

(6)

W dniu 18 sierpnia 2025 r. Estonia przedłożyła Komisji do oceny skorygowany projekt planu skuteczności działania na OO4. Po sprawdzeniu kompletności tego planu w dniu 6 października 2025 r. Estonia przedłożyła zaktualizowaną wersję skorygowanego projektu planu skuteczności działania („skorygowany projekt planu skuteczności działania”).

(7)

Zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317 Komisja oceniła spójność lokalnych docelowych parametrów skuteczności działania uwzględnionych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania Estonii na podstawie kryteriów oceny określonych w pkt 1 załącznika IV do tego rozporządzenia wykonawczego i w stosownych przypadkach przy uwzględnieniu uwarunkowań lokalnych.

(8)

Komisja uzupełniła swoją ocenę skorygowanego projektu planu skuteczności działania o przegląd elementów określonych w pkt 2 załącznika IV do tego rozporządzenia wykonawczego. Podział kosztów między służbami trasowymi i terminalowymi, o którym mowa w pkt 2.1 lit. d) ppkt (vii) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, jest jednak przedmiotem odrębnego przeglądu przeprowadzonego przez Komisję na podstawie dodatkowych informacji otrzymanych od Estonii w grudniu 2025 r. Na obecnym etapie Komisja nie wyciągnęła zatem żadnych wniosków dotyczących zgodności tej metody alokacji kosztów z art. 15 ust. 2 lit. e) i f) rozporządzenia (WE) nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (6) oraz z art. 22 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317.

(9)

Rada ds. Weryfikacji Skuteczności Działania („PRB”), wspierająca Komisję we wdrażaniu systemów skuteczności działania i opłat zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/2803, przedłożyła Komisji swoją opinię na temat docelowych parametrów skuteczności działania zawartych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania Estonii w odniesieniu do spójności tych docelowych parametrów z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania. Ustalenia zawarte w niniejszej decyzji oparto na szczegółowej ocenie technicznej przedstawionej w opinii PRB (7).

(10)

Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa, zgodność docelowych parametrów zawartych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania oceniono zgodnie z pkt 1.1 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317.

(11)

Docelowe parametry skuteczności działania w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa zaproponowane przez Estonię w odniesieniu do skuteczności zarządzania bezpieczeństwem, w podziale na cele zarządzania bezpieczeństwem i ze wskazaniem poziomu wdrożenia, są następujące:

(12)

Komisja ustaliła, że docelowe parametry bezpieczeństwa przedłożone przez Estonię odnośnie do instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej, „EANS”, są równe ogólnounijnym docelowym parametrom skuteczności działania dla każdego roku OO4.

(13)

Komisja zauważa, że w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania określono konkretne środki dla EANS służące osiągnięciu lokalnych docelowych parametrów w zakresie bezpieczeństwa, takie jak włączenie do organizacji specjalistycznej wiedzy fachowej na temat czynników ludzkich oraz inwestowanie w systemy, które mogą wspierać bardziej zaawansowaną analizę danych na potrzeby monitorowania tendencji w zakresie bezpieczeństwa.

(14)

Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach 10, 11 i 12 – lokalne docelowe parametry skuteczności działania w zakresie bezpieczeństwa, zawarte w projekcie planu skuteczności działania, należy ocenić jako zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania.

(15)

Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie środowiska, zgodność docelowych parametrów zawartych w projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do przeciętnej horyzontalnej efektywności lotu na trasie dla faktycznej trajektorii oceniono na podstawie kryterium, o którym mowa w pkt 1.2 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317. W związku z tym zaproponowane przez Estonię docelowe parametry w zakresie środowiska porównano z odpowiednimi wartościami odniesienia horyzontalnej efektywności lotu na trasie określonymi w planie usprawnienia europejskiej sieci tras („ERNIP”), sporządzonym zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/123 (8) i dostępnym w momencie przyjmowania ogólnounijnych docelowych parametrów skuteczności działania na czwarty okres odniesienia, tj. w dniu 2 lipca 2024 r.

(16)

Docelowe parametry skuteczności działania w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie środowiska przedłożone przez Estonię oraz odpowiadające im krajowe wartości odniesienia na OO4 z ERNIP, wyrażone jako przeciętna horyzontalna efektywność lotu na trasie dla faktycznej trajektorii, są następujące:

(17)

Komisja zauważa, że docelowe parametry w zakresie środowiska zaproponowane przez Estonię są równe odpowiednim krajowym wartościom odniesienia dla każdego roku czwartego okresu odniesienia.

(18)

Komisja zauważa, że Estonia wdrożyła transgraniczną przestrzeń powietrzną ze swobodą planowania tras wraz z Łotwą, Finlandią, Szwecją, Danią i Norwegią, co stanowi kluczowy środek służący osiągnięciu lokalnych docelowych parametrów skuteczności działania w zakresie środowiska.

(19)

Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach 16, 17 i 18 docelowe parametry zawarte w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania należy ocenić jako spójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie środowiska.

(20)

Jeżeli chodzi o kluczowy obszar skuteczności działania w zakresie przepustowości, zgodność docelowych parametrów zawartych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania w odniesieniu do średniego opóźnienia lotu w zarządzaniu przepływem ruchu lotniczego („opóźnienie ATFM”) na trasie oceniono na podstawie kryterium, o którym mowa w pkt 1.3 załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317. W związku z tym zaproponowane przez Estonię docelowe parametry w zakresie przepustowości porównano z odpowiednimi wartościami odniesienia określonymi w planie operacyjnym sieci, sporządzonym zgodnie z art. 9 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/123 i dostępnym w momencie przyjmowania ogólnounijnych docelowych parametrów skuteczności działania na czwarty okres odniesienia, tj. w dniu 2 lipca 2024 r.

(21)

Docelowe parametry w zakresie przepustowości tras przedłożone przez Estonię dla czwartego okresu odniesienia, wyrażone w minutach opóźnienia ATFM przypadającego na lot, oraz odpowiednie wartości odniesienia określone w planie operacyjnym sieci są następujące:

(22)

Komisja zauważa, że docelowe parametry w zakresie przepustowości zaproponowane przez Estonię są równe odpowiednim krajowym wartościom odniesienia dla każdego roku czwartego okresu odniesienia. W skorygowanym projekcie planu skuteczności działania Estonia wyjaśnia, że biorąc pod uwagę historycznie dobrą skuteczność działania EANS w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie przepustowości oraz znaczne zmniejszenie ruchu spowodowane rosyjską wojną napastniczą przeciwko Ukrainie, dodatkowe środki służące osiągnięciu docelowych parametrów w zakresie przepustowości w czwartym okresie odniesienia nie są konieczne. Komisja zauważa, że Estonia planuje utrzymać podobną liczbę kontrolerów ruchu lotniczego („ATCO”) pracujących w ośrodku kontroli obszaru w Tallinie („ACC”) w czwartym okresie odniesienia w porównaniu z trzecim okresem odniesienia, co zapewnia elastyczność umożliwiającą uwzględnienie potencjalnych nagłych zmian przepływów ruchu.

(23)

Na podstawie ustaleń przedstawionych w motywach 21 i 22 docelowe parametry zawarte w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania należy ocenić jako spójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania w kluczowym obszarze skuteczności działania w zakresie przepustowości.

(24)

W decyzji wykonawczej (UE) 2025/1040 Komisja stwierdziła, że proponowane docelowe parametry w zakresie efektywności kosztowej na trasie, zawarte w projekcie planu skuteczności działania Estonii przedłożonym w 2024 r., są niespójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania. Estonia zaproponowała skorygowane docelowe parametry w zakresie efektywności kosztowej na trasie w swoim skorygowanym projekcie planu skuteczności działania.

(25)

W poniższej tabeli przedstawiono skorygowane docelowe parametry skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej zaproponowane przez Estonię w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania.

(26)

Komisja zauważa, że Estonia skorygowała swoje lokalne docelowe parametry w zakresie efektywności kosztowej na każdy rok czwartego okresu odniesienia, co skutkuje – w porównaniu z projektem planu skuteczności działania przedłożonym w 2024 r. – obniżeniem ustalonego kosztu jednostkowego („DUC”) na każdy rok czwartego okresu odniesienia. Ponadto Estonia zaktualizowała również wartość bazową DUC na 2024 r., aby odzwierciedlić rzeczywiste koszty poniesione w 2024 r.

(27)

Obniżenie DUC, o którym mowa w motywie 26, wynika z korekty w dół ustalonych kosztów oraz zaktualizowanych założeń dotyczących ruchu na czwarty okres odniesienia zastosowanych przez Estonię zgodnie z bazową prognozą ruchu Eurocontrol STATFOR z lutego 2025 r. W poniższej tabeli przedstawiono liczbę trasowych jednostek usługowych prognozowanych w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania na każdy rok czwartego okresu odniesienia.

(28)

Skorygowane ustalone koszty Estonii na OO4, wyrażone w ujęciu realnym w cenach z 2022 r. („EUR2022”), przedstawiono w poniższej tabeli.

(29)

Komisja oceniła spójność zaproponowanych przez Estonię skorygowanych docelowych parametrów w zakresie efektywności kosztowej na podstawie kryteriów, o których mowa w pkt 1.4 lit. a), b) i c) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317.

(30)

Jeżeli chodzi o kryterium ustanowione w pkt 1.4 lit. a) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że tendencja DUC dla służb trasowych na szczeblu strefy pobierania opłat wynosząca -0,6 % w OO4 jest gorsza od ogólnounijnej tendencji wynoszącej -1,2 % w tym samym okresie.

(31)

Jeżeli chodzi o kryterium ustanowione w pkt 1.4 lit. b) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że długookresowa tendencja DUC dla służb trasowych na szczeblu strefy pobierania opłat w trzecim okresie odniesienia („OO3”) i OO4 wynosząca +2,6 % jest gorsza od długookresowej ogólnounijnej tendencji wynoszącej w tym samym okresie -1,0 %.

(32)

Komisja zauważa jednak, że w wyniku rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie Estonia straciła znaczną część lotów tranzytowych, które obsługiwała w przeszłości. Ograniczenie ruchu utrzymuje się w OO4, co ma istotny wpływ na efektywność kosztową estońskiej instytucji zapewniającej służby żeglugi powietrznej, a w szczególności ma negatywny wpływ na długookresową tendencję DUC Estonii obliczoną łącznie dla OO3 i OO4.

(33)

Z tego powodu konieczne i właściwe jest zbadanie na potrzeby kryterium oceny, o którym mowa w motywie 31, czy wynik Estonii odpowiadałby ogólnounijnej długookresowej tendencji DUC w przypadku braku okoliczności, o których mowa w motywie 32.

(34)

W tym celu Komisja ponownie obliczyła długookresową tendencję DUC Estonii w OO3 i OO4 w świetle szacunkowego strukturalnego spadku ruchu w Estonii w wyniku wojny w Ukrainie, mierzonego w trasowych jednostkach usługowych. Wynikiem tego przeliczenia jest skorygowana długookresowa tendencja DUC dla Estonii wynosząca -4,0 %, co jest wynikiem lepszym od długookresowej ogólnounijnej tendencji DUC wynoszącej -1,0 %. W związku z tym stwierdza się, że Estonia spełnia kryterium oceny, o którym mowa w motywie 31, po uwzględnieniu skutków znacznego zmniejszenia ruchu wynikającego z wojny w Ukrainie.

(35)

Jeżeli chodzi o kryterium określone w pkt 1.4 lit. c) załącznika IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/317, Komisja zauważa, że wartość bazowa DUC Estonii na szczeblu strefy pobierania opłat wynosząca 49,55 EUR w ujęciu EUR2022 jest o 5,6 % niższa niż średnia wartość bazowa wynosząca 52,48 EUR w ujęciu EUR2022 dla właściwej grupy porównawczej określonej w art. 7 lit. d) decyzji wykonawczej (UE) 2024/1688.

(36)

Jak wskazano w motywie 35, jasne jest, że wartość bazowa DUC Estonii na 2024 r. jest niższa niż średnia wartość bazowa odpowiedniej grupy porównawczej. Ponadto, jak wskazano w motywach 32, 33 i 34, wykluczając negatywny wpływ zmian ruchu wynikających z rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, przedstawiona przez Estonię tendencja również odpowiada ogólnounijnej długookresowej tendencji DUC na OO4. W związku z tym Komisja uważa, że odchylenie od ogólnounijnej tendencji DUC na czwarty okres odniesienia, o którym mowa w motywie 30, nie wyklucza uznania zgodności docelowych parametrów skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej Estonii z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej.

(37)

Na podstawie ustaleń opisanych w motywach 25–36 Komisja uważa, iż Estonia odpowiednio wdrożyła zalecenia określone w art. 3 decyzji wykonawczej (UE) 2025/1040 odnośnie do korekty swoich lokalnych docelowych parametrów skuteczności działania w zakresie efektywności kosztowej. Komisja stwierdza zatem, że skorygowane docelowe parametry w zakresie efektywności kosztowej uwzględnione przez Estonię w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania, należy uznać za zgodne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na czwarty okres odniesienia.

(38)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że docelowe parametry skuteczności działania zawarte w skorygowanym projekcie planu skuteczności działania Estonii są spójne z ogólnounijnymi docelowymi parametrami skuteczności działania na OO4,