(1)

W dniu 27 marca 2026 r. do Komisji wpłynął wniosek o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Prawa natury: umożliwienie obywatelom podejmowania działań na rzecz ochrony ekosystemów”.

(2)

Celem inicjatywy określonym przez organizatorów jest „doprowadzenie do uznania praw natury w prawie europejskim za pomocą odpowiedniego aktu – dyrektywy lub rozporządzenia – aby wzmocnić poziom ochrony ekosystemów”. Organizatorzy dążą do tego, „aby natura przestała być traktowana przedmiotowo, a ekosystemy zostały uznane za żywe podmioty o nieodłącznej wartości, którym przysługują prawa podstawowe”, w tym „prawo do istnienia, prawo do regeneracji zdolności biologicznych i cyklów życiowych oraz do odbudowy”. Organizatorzy uważają, że „[e]kosystemy powinny posiadać osobowość prawną”. Celem inicjatywy jest także „umożliwienie obywatelom i społecznościom działania na rzecz i w imieniu ekosystemów – zarówno w celu zapobiegania szkodom, jak i wspierania ochrony, odbudowy i regeneracji zasobów przyrodniczych. Osobom reprezentującym interesy natury powinny zatem przysługiwać legitymacja procesowa i dodatkowe środki prawne, aby umożliwić skuteczną obronę praw ekosystemów, podobnie jak miało to miejsce w sprawie Mar Menor w Hiszpanii”. W załączniku do inicjatywy przedstawiono dalsze szczegółowe informacje na temat jej kontekstu, przedmiotu i celów.

(3)

Komisja uważa, że na podstawie art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w związku z art. 191 ust. 1 TFUE mogłaby przyjąć wniosek dotyczący aktu prawnego mającego na celu wzmocnienie poziomu ochrony ekosystemów, w tym prawa do istnienia, prawa do regeneracji zdolności biologicznych i cyklów życiowych oraz do odbudowy. Taki akt przyznałby osobowość prawną ekosystemom i udzieliłby obywatelom i społecznościom legitymacji do działania w ich imieniu.

(4)

Z tego względu Komisja uważa, że żadna z części inicjatywy nie wykracza w sposób oczywisty poza kompetencje Komisji do przedłożenia wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów.

(5)

Konkluzja ta nie ma wpływu na ocenę, czy w tym przypadku spełnione są konkretne warunki merytoryczne wymagane do podjęcia działań przez Komisję, w tym zgodność z zasadami proporcjonalności i pomocniczości oraz z prawami podstawowymi.

(6)

Grupa organizatorów przedstawiła odpowiednie dowody na to, że inicjatywa spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2019/788, i wskazała osoby wyznaczone do kontaktów zgodnie z art. 5 ust. 3 akapit pierwszy tego rozporządzenia.

(7)

Inicjatywa nie jest oczywistym nadużyciem i nie jest w sposób wyraźny niepoważna lub dokuczliwa, nie jest też w sposób oczywisty sprzeczna z wartościami Unii określonymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej ani z prawami zapisanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

(8)

Należy zatem zarejestrować inicjatywę „Prawa natury: umożliwienie obywatelom podejmowania działań na rzecz ochrony ekosystemów”.

(9)

Konkluzja, że warunki rejestracji określone w art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/788 są spełnione, nie oznacza, że Komisja w jakikolwiek sposób potwierdza poprawność treści inicjatywy pod względem merytorycznym, za co wyłączną odpowiedzialność ponosi grupa organizatorów inicjatywy. Treść inicjatywy wyraża jedynie poglądy grupy organizatorów i w żaden sposób nie może być rozumiana jako odzwierciedlenie poglądów Komisji,