PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (¹),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Od 1971 r. Unia przyznaje preferencje handlowe krajom rozwijającym się w ramach swojego ogólnego systemu preferencji taryfowych (zwanego dalej „GSP”).

(2) Wspólna polityka handlowa Unii kieruje się zasadami i realizuje cele działań zewnętrznych Unii określonych w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej.

(3) Ponieważ polityka Unii w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju ma być również realizowana w ramach zasad i celów działań zewnętrznych Unii, wspólna polityka handlowa Unii powinna być spójna z podstawowymi celami polityki Unii w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju, określonymi w art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności z celem zmniejszenia i likwidacji ubóstwa, oraz powinna przyczyniać się do ich realizacji, a także promować zrównoważony rozwój gospodarczy, społeczny i środowiskowy oraz dobre rządy w krajach rozwijających się. Wspólna polityka handlowa Unii powinna być również zgodna z wymogami Światowej Organizacji Handlu (WTO), w szczególności z decyzją w sprawie zróżnicowanego i bardziej uprzywilejowanego wzajemnego traktowania oraz pełniejszego uczestnictwa krajów rozwijających się (zwaną dalej „klauzulą dopuszczającą”) przyjętą na mocy Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT) w 1979 r., zgodnie z którą członkowie WTO mogą przyznać zróżnicowane i korzystniejsze traktowanie krajom rozwijającym się.

(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 978/2012 (²), zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2663 (³) przewiduje stosowanie GSP do dnia 31 grudnia 2027 r., z wyjątkiem szczególnych ustaleń dotyczących krajów najsłabiej rozwiniętych, w przypadku których podana data wygaśnięcia nie ma zastosowania. Po tym czasie GSP powinien obowiązywać przez kolejny okres 10 lat od daty zastosowania preferencji taryfowych określonych w niniejszym rozporządzeniu z wyjątkiem szczególnego rozwiązania dotyczącego krajów najsłabiej rozwiniętych, które powinno być dalej stosowane i nie powinno wygasnąć.

(5) Ogólne cele GSP obejmują wspieranie eliminacji ubóstwa we wszystkich jego formach, zgodnie z rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) A/RES/70/1 pt. „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” (zwaną dalej „Agendą ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”), w szczególności związany z handlem cel zrównoważonego rozwoju nr 17.12, a także promowanie Agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 przy jednoczesnym unikaniu szkód dla interesów sektora przemysłu UE. W przeglądzie śródokresowym ogólnego systemu preferencji taryfowych dokonanym w 2018 r. oraz w badaniu z 2021 r. przeprowadzonym na potrzeby oceny skutków w celu przygotowania przeglądu rozporządzenia (UE) nr 978/2012 w sprawie GSP, stwierdzono, że ramy GSP na mocy rozporządzenia (UE) nr 978/2012 przyczyniły się do realizacji tych ogólnych celów, które stanowiły istotę przeprowadzonej w 2012 r. reformy systemu GSP.

(6) Ze względu na obecną sytuację na świecie ogólne cele GSP pozostają istotne i są zgodne z analizą i perspektywą przedstawioną w komunikacie Komisji z dnia 18 lutego 2021 r. pt. „Przegląd polityki handlowej - otwarta, zrównoważona i asertywna polityka handlowa”. Zgodnie z tym komunikatem „[w] strategicznym interesie UE leży bowiem wspieranie zwiększonej integracji z gospodarką światową podatnych na zagrożenia krajów rozwijających się” oraz „UE musi w pełni wykorzystać siłę, jaką daje jej otwartość i atrakcyjność jej jednolitego rynku”, aby wspierać multilateralizm i zapewnić przestrzeganie uniwersalnych wartości. W odniesieniu do GSP, w komunikacie odnotowano jego istotną rolę „w promowaniu poszanowania podstawowych praw człowieka i praw pracowniczych” oraz wyznaczono cel, jakim jest „dalsze zwiększenie możliwości handlowych dla krajów rozwijających się, aby ograniczyć ubóstwo i stworzyć miejsca pracy zgodne z międzynarodowymi wartościami i zasadami”. GSP powinien ponadto pomagać krajom korzystającym w wzmacnianiu ich gospodarek w sposób zrównoważony, w tym z poszanowaniem dla międzynarodowych praw człowieka, oraz norm w zakresie praw pracowniczych, klimatu i ochrony środowiska a także związanych z dobrymi rządami. Należy zapewnić spójność między celami GSP a pomocą udzielaną krajom korzystającym zgodnie z art. 208 TFUE i unijną spójnością polityki na rzecz rozwoju, która stanowi kluczowy filar starań Unii na rzecz wzmocnienia pozytywnego wpływu współpracy na rzecz rozwoju i zwiększenia jej skuteczności. Unijna pomoc rozwojowa regulowana rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 (⁴) oraz GSP mają wspólny cel, jakim jest zrównoważony rozwój. Wykorzystanie przez kraje korzystające preferencji taryfowych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu oraz ratyfikacja i skuteczne wdrożenie międzynarodowych konwencji i umów dotyczących praw człowieka, praw pracowniczych, klimatu i ochrony środowiska, oraz związanych z dobrymi rządami może przyczynić się do osiągnięcia tego celu. W związku z tym przy wdrażaniu niniejszego rozporządzenia należy zapewnić synergię i komplementarność z działaniami podejmowanymi w ramach rozporządzenia (UE) 2021/947.

(7) Zapewniając preferencyjny dostęp do rynku Unii, w ramach GSP należy wspierać kraje rozwijające się w ich wysiłkach na rzecz zmniejszania ubóstwa oraz osiągnięcia i promowania dobrych rządów i zrównoważonego rozwoju, poprzez udzielanie tym krajom pomocy w zakresie wytwarzania dodatkowych przychodów z handlu międzynarodowego, które kraje te mogą następnie ponownie zainwestować z myślą o własnym rozwoju oraz, dodatkowo, w celu dywersyfikowania swoich gospodarek. Preferencje taryfowe przyznawane w ramach GSP należy ukierunkować na te kraje rozwijające się, które mają większe potrzeby rozwojowe, handlowe i finansowe.

(8) Równouprawnienie płci we wszystkich obszarach polityki Unii jest mocno ugruntowane w art. 8 TFUE i stanowi również kluczowy element Agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, zgodnie z jej celem zrównoważonego rozwoju nr 5. Umowy handlowo-inwestycyjne mają jednak zazwyczaj inny wpływ na kobiety i na mężczyzn ze względu na strukturalny brak równouprawnienia płci. GSP może w pozytywny sposób przyczynić się do zatrudnienia kobiet i wzmocnienia ich pozycji.

(9) GSP powinien obejmować podstawowe rozwiązanie (zwane danej „standardowym GSP”) oraz dwa szczególne rozwiązania, tj. szczególne rozwiązanie motywacyjne dotyczące zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów (GSP +) oraz szczególne rozwiązanie dotyczące krajów najsłabiej rozwiniętych, „wszystko oprócz broni” (EBA). Utrzymuje się zatem strukturę systemu obowiązującą przez ostatni okres, jako że kładzie się w niej nacisk na kraje najbardziej potrzebujące i uwzględnia zróżnicowane potrzeby krajów korzystających w zakresie rozwoju. GSP powinien sprzyjać integracji regionalnej między krajami rozwijającymi się i mieć zastosowanie do całego terytorium kraju korzystającego, w tym do specjalnych stref ekonomicznych i stref przetwórstwa eksportowego.

(10) Standardowy GSP powinien być przyznawany wszystkim krajom rozwijającym się, które mają wspólne potrzeby rozwojowe i znajdują się na podobnym etapie rozwoju gospodarczego. Na szczeblu Światowej Organizacji Handlu nie sformułowano definicji „krajów rozwijających się”, a sporządzenie wykazu krajów rozwijających się kwalifikujących się do systemu GSP pozostawia się krajom przyznającym preferencje. Kraje, które pomyślne przeszły transformację z gospodarki scentralizowanej na rynkową i stały się prężnymi gospodarkami o silnej pozycji w handlu międzynarodowym, nie powinny być uznawane za kraje rozwijające się w kontekście GSP, a zatem należy wykreślić je z wykazu krajów kwalifikujących się do uzyskania pomocy. Kraje, które zostały sklasyfikowane przez Bank Światowy jako kraje o wysokim dochodzie lub o wyższym średnim dochodzie, mają poziom dochodu na mieszkańca umożliwiający im osiągnięcie wyższych poziomów dywersyfikacji bez preferencji taryfowych przyznawanych w ramach GSP. Kraje te znajdują się na różnych poziomach rozwoju gospodarczego i w związku z tym nie mają takich samych potrzeb w zakresie rozwoju, handlu i finansów jak kraje o niskim dochodzie lub podatne na zagrożenia kraje rozwijające się. Aby zapobiec nieuzasadnionej dyskryminacji, nie powinny one zatem korzystać z rozwiązania w ramach standardowego GSP. Ponadto kraje o wysokim lub wyższym średnim dochodzie nie powinny korzystać z preferencji taryfowych przyznawanych w ramach GSP, ponieważ zwiększyłoby to presję konkurencyjną na wywóz z biedniejszych, bardziej podatnych na zagrożenia krajów, a zatem mogłoby spowodować nałożenie nieuzasadnionego obciążenia na te kraje rozwijające się, które są bardziej podatne na zagrożenia. Stosując standardowy GSP, należy uwzględnić fakt, że potrzeby rozwojowe, handlowe i finansowe danego kraju podlegają zmianom. Należy zatem zapewnić możliwość dostosowania standardowego GSP.

(11) Przez wzgląd na spójność nie należy rozszerzać preferencji taryfowych przyznawanych w ramach standardowego GSP na kraje rozwijające się, które korzystają z zawartej z Unią umowy o preferencyjnym dostępie do rynku, zapewniającej zasadniczo w zakresie całego handlu co najmniej taki sam poziom preferencji taryfowych jak standardowy GSP. Aby jednak zapewnić krajowi korzystającemu i podmiotom gospodarczym czas na dokładne przystosowanie się, rozwiązanie w ramach standardowego GSP należy w dalszym ciągu stosować przez dwa lata od daty rozpoczęcia stosowania rozwiązania zakładającego preferencyjny dostęp do rynku w odniesieniu do tego kraju korzystającego.

(12) GSP+ opiera się na całościowej koncepcji zrównoważonego rozwoju uznanej przez międzynarodowe konwencje i instrumenty, takie jak Deklaracja Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawie do rozwoju z 1986 r., Deklaracja z Rio w sprawie środowiska i rozwoju z 1992 r., Deklaracja Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) dotycząca podstawowych zasad i praw w pracy z 1998 r., Deklaracja milenijna Organizacji Narodów Zjednoczonych z 2000 r. i Deklaracja z Johannesburga w sprawie zrównoważonego rozwoju z 2002 r., Deklaracja na rzecz przyszłości pracy z okazji stulecia MOP z 2019 r., Agenda ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka z 2011 r. oraz porozumienie klimatyczne z Paryża przyjęte 12 grudnia 2015 r. w ramach Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu („porozumienie paryskie”). W związku z tym należy przyznać dodatkowe preferencje taryfowe przewidziane w ramach GSP+ tym krajom rozwijającym się, które ze względu na brak dywersyfikacji są podatne na zagrożenia pod względem gospodarczym, ratyfikowały międzynarodowe konwencje i umowy dotyczące praw człowieka i praw pracowniczych, ochrony klimatu i środowiska oraz dobrych rządów, a także zobowiązują się do ich skutecznego wdrożenia. GSP+ powinien pomóc tym krajom w podjęciu dodatkowych zobowiązań wynikających z ratyfikacji i skutecznego wdrożenia tych międzynarodowych konwencji i umów. Unia powinna podejmować regularne misje monitorujące i wizyty konsultacyjne z krajami korzystającymi z GSP+ w celu propagowania uniwersalnych wartości w zakresie praw człowieka, w tym postępów w kierunku zniesienia kary śmierci, pociągnięcia do odpowiedzialności za zbrodnie wojenne i inne poważne przestępstwa oraz egzekwowania istniejących praw człowieka. Ponadto dialog z krajami korzystającymi z systemu GSP+ powinien promować podstawowe zasady i prawa w miejscu pracy, ochronę środowiska i dobre rządy.

(13) Należy zaktualizować wykaz konwencji międzynarodowych istotnych z perspektywy GSP, określony w załączniku VIII do rozporządzenia (UE) nr 978/2012, aby lepiej odzwierciedlić rozwój tych instrumentów i norm międzynarodowych oraz przyjąć proaktywne podejście do zrównoważonego rozwoju zgodne z Agendą ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i jej celami. W związku z tym należy dodać następujące konwencje: porozumienie paryskie - zastępujące Protokół z Kioto z 1997 r. do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu; Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych z 2006 r.; Protokół fakultatywny z 2000 r. do Konwencji o prawach dziecka w sprawie angażowania dzieci w konflikty zbrojne; Konwencję MOP dotyczącą inspekcji pracy w przemyśle i handlu z 1947 r. (nr 81); Konwencję MOP dotyczącą trójstronnych konsultacji w zakresie wprowadzenia w życie międzynarodowych norm w sprawie pracy z 1976 r. (nr 144); Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej z 2000 r. Komisja, w stosownych przypadkach wraz z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych (ESDZ), powinna, w ramach istniejącego dialogu z krajami korzystającymi objętymi standardowym GSP lub EBA, dokonać przeglądu postępów tych krajów w zakresie ratyfikacji międzynarodowych konwencji i umów dotyczących praw człowieka, praw pracowniczych, ochrony klimatu i środowiska oraz dobrych rządów mających znaczenie z perspektywy GSP i wymienionych w załączniku VI do niniejszego rozporządzenia (zwanych dalej „odpowiednimi konwencjami”) oraz wspierać dalsze postępy w tym zakresie, aby osiągnąć cel, jakim jest zrównoważony rozwój.

(14) Należy zachęcać kraje opuszczające kategorię krajów najsłabiej rozwiniętych wyznaczonej przez ONZ, do dalszego podążania drogą zrównoważonego rozwoju. W tym celu należy złagodzić - w porównaniu z rozporządzeniem (UE) nr 978/2012 - kryteria dotyczące podatności na zagrożenia gospodarcze, które musi spełnić kraj, aby zakwalifikować się do GSP+, tak aby ułatwić dostęp do tego rozwiązania większej liczbie krajów opuszczających kategorię krajów najsłabiej rozwiniętych.

(15) Preferencje taryfowe powinny mieć na celu wspieranie dalszego zrównoważonego wzrostu gospodarczego krajów korzystających, a tym samym wychodzić naprzeciw potrzebie zrównoważonego rozwoju. W ramach GSP+, cła ad valorem dla danych krajów korzystających powinny zatem zostać zawieszone. Cła specyficzne, o ile nie są połączone z cłem ad valorem, powinny także zostać zawieszone.

(16) Kraje, które spełniają kryteria kwalifikowalności w zakresie korzystania z GSP+, powinny móc korzystać z dodatkowych preferencji taryfowych, jeżeli po złożeniu przez nie wniosku Komisja ustali, że spełnione są odpowiednie warunki.

(17) Kraje, które na dzień 31 grudnia 2026 r. są krajami korzystającymi z GSP+ na mocy rozporządzenia (UE) nr 978/2012, jak określono w załączniku III do tego rozporządzenia, i które chcą nadal korzystać z GSP+, powinny złożyć nowy wniosek do dnia 31 grudnia 2028 r., zgodnie z kryteriami kwalifikowalności określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Aby jednak zapewnić ciągłość i pewność prawa podmiotom gospodarczym, należy utrzymać preferencje taryfowe w ramach GSP+ przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 978/2012 dla tych krajów w okresie, w którym przeprowadza się ocenę złożonych wniosków. Okres przejściowy ma zapewnić krajom korzystającym z GSP+ wystarczająco dużo czasu na przygotowanie wniosku w celu spełnienia wymogów warunkowości zmienionych na mocy niniejszego rozporządzenia, a jednocześnie utrzymać preferencyjny dostęp do GSP+ przewidziany w rozporządzeniu (UE) nr 978/2012. Wnioski ze strony krajów składających wniosek o pomoc o charakterze technicznym lub finansowym związaną z ratyfikacją i wdrażaniem odpowiednich konwencji mogą być rozpatrywane przychylnie.

(18) Komisja, a w stosownych przypadkach ESDZ, powinna monitorować stan ratyfikacji odpowiednich konwencji i ich skutecznego wykonywania, analizując stosowne informacje, a w szczególności wnioski i zalecenia właściwych organów monitorujących ustanowionych na mocy tych konwencji, o ile są one dostępne, a także analizując wdrażanie proponowanego perspektywicznego i ukierunkowanego na priorytety planu działania i regularnych misji w terenie, jak również wkład odpowiednich zainteresowanych stron, w tym organizacji społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka, w krajach korzystających. Co trzy lata Komisja powinna przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stanu ratyfikacji odpowiednich konwencji, wypełniania przez kraje korzystające wszelkich zobowiązań w zakresie sprawozdawczości przewidzianych w odpowiednich konwencjach oraz wykonania odpowiednich konwencji w praktyce. Sprawozdanie to powinno zawierać zalecenia i priorytety w przypadku konkretnych obaw dotyczących skutecznego wdrożenia odpowiednich konwencji.

(19) W całym cyklu monitorowania należy prowadzić konsultacje ze społeczeństwem obywatelskim i innymi zainteresowanymi stronami, a przekazywane przez nie informacje powinny być w stosownych przypadkach należycie uwzględniane.

(20) W lipcu 2020 r. Komisja powołała głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych, do zadań którego należy egzekwowanie przepisów handlowych w UE i wobec jej partnerów handlowych. W związku z tym powołaniem w listopadzie 2020 r. Komisja uruchomiła nowy mechanizm rozpatrywania skarg - punkt kompleksowej obsługi - jako część wzmożonych starań na rzecz wzmocnienia wdrażania i egzekwowania zobowiązań w dziedzinie handlu. Komisja otrzymuje skargi dotyczące różnych kwestii związanych z polityką handlową, w tym naruszeń zobowiązań w ramach systemu GSP, za pośrednictwem punktu kompleksowej obsługi. Punkt kompleksowej obsługi zapewnia odpowiednie wytyczne dotyczące składania skarg i gwarantuje ich poufność. Należy zintegrować ten nowy system rozpatrywania skarg z ramami niniejszego rozporządzenia.

(21) Do celów monitorowania wdrożenia, a w stosownych przypadkach także wycofywania preferencji taryfowych niezbędne są sprawozdania właściwych organów monitorujących. Sprawozdania te mogą jednak być uzupełniane innymi informacjami dostępnymi Komisji, w tym informacjami uzyskanymi na drodze dwustronnych lub wielostronnych programów pomocy technicznej lub za pośrednictwem innych źródeł informacji, pod warunkiem że są one dokładne i wiarygodne. Może to obejmować informacje od unijnych instytucji, organów, jednostek organizacyjnych lub agencji, rządów, organizacji międzynarodowych, społeczeństwa obywatelskiego, partnerów społecznych i reprezentantów interesów gospodarczych lub skargi otrzymane za pośrednictwem punktu kompleksowej obsługi, pod warunkiem że spełniają one odpowiednie wymogi. Niedociągnięcia zidentyfikowane podczas procesu monitorowania mogą dostarczyć informacji przy planowaniu przez Komisję w przyszłości pomocy rozwojowej w bardziej ukierunkowany sposób.

(22) Biorąc pod uwagę znaczenie wkładu społeczeństwa obywatelskiego, Komisja powinna zasięgać opinii społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności podczas rozpatrywania wniosku o GSP+, podczas monitorowania i oceny realizacji wiążącego zobowiązania przez kraje korzystające objęte GSP+, w tym w połączeniu z misjami monitorującymi, podczas zwiększonego zaangażowania oraz podczas przygotowywania sprawozdania z wykonania niniejszego rozporządzenia.

(23) W ramach EBA należy nadal przyznawać bezcłowy dostęp do rynku Unii w odniesieniu do produktów pochodzących z krajów wskazanych przez ONZ jako najsłabiej rozwinięte, z wyłączeniem handlu bronią. Dla krajów usuniętych przez ONZ z wykazu krajów najsłabiej rozwiniętych należy ustalić okres przejściowy, aby złagodzić ewentualne negatywne skutki spowodowane zniesieniem preferencji taryfowych przyznanych w ramach EBA. Preferencje taryfowe przewidziane w ramach EBA należy nadal przyznawać tym najsłabiej rozwiniętym krajom, które korzystają z innej zawartej z Unią umowy o preferencyjnym dostępie do rynku.

(24) W przypadku standardowego GSP należy zachować rozróżnienie między preferencjami taryfowymi dla produktów niewrażliwych a preferencjami taryfowymi dla produktów wrażliwych w celu uwzględnienia sytuacji sektorów wytwarzających te same produkty w Unii.

(25) Cła wspólnej taryfy celnej na produkty niewrażliwe nadal powinny być zawieszone, natomiast cła na produkty wrażliwe powinny zostać objęte stawkami obniżonymi, aby zapewnić zadowalający poziom wykorzystania, a jednocześnie uwzględnić sytuację w odnośnych sektorach przemysłu Unii.

(26) Takie obniżenie stawki powinno być wystarczająco atrakcyjne, aby zachęcać przedsiębiorstwa handlowe do korzystania z możliwości oferowanych przez GSP. Cła ad valorem należy zatem zasadniczo obniżyć o stawkę zryczałtowaną wynoszącą 3,5 punktu procentowego w stosunku do stawki celnej dla krajów objętych klauzulą najwyższego uprzywilejowania, natomiast takie cła na materiały i wyroby włókiennicze należy obniżyć o 20 %. Cła specyficzne należy obniżyć o 30 %. Jeżeli określone zostało cło minimalne, takie minimalne cło nie powinno być stosowane.

(27) Cła powinny być całkowicie zawieszone, jeżeli preferencyjne traktowanie w odniesieniu do indywidualnej deklaracji przywozowej skutkuje cłem ad valorem w wysokości nieprzekraczającej 1 % lub cłem specyficznym w wysokości nieprzekraczającej 2 EUR, ponieważ koszt pobrania takiego cła może być wyższy od uzyskanego dochodu.

(28) Znoszenie preferencji dla określonych produktów powinno opierać się na kryteriach odnoszących się do sekcji i działów wspólnej taryfy celnej. Znoszenie preferencji dla określonych produktów powinno mieć zastosowanie w odniesieniu do sekcji lub podsekcji, aby zmniejszyć liczbę przypadków, w których znoszeniu preferencji podlegają produkty heterogeniczne. Znoszenie preferencji w odniesieniu do sekcji lub podsekcji, składających się z działów, dla danego kraju korzystającego powinno mieć miejsce wtedy, gdy sekcja ta spełnia kryteria znoszenia preferencji przez trzy kolejne lata, tak by zwiększyć przewidywalność i sprawiedliwość znoszenia preferencji przez wyeliminowanie skutków znacznych i nadzwyczajnych zmian w danych statystycznych dotyczących przywozu. Znoszenie preferencji dla określonych produktów nie powinno mieć zastosowania do krajów korzystających objętych GSP+ ani krajów korzystających objętych EBA, ponieważ mają one bardzo podobny profil gospodarczy, co sprawia, że są podatne na zagrożenia ze względu na niską, niezróżnicowaną bazę wywozową.

(29) Preferencje taryfowe przewidziane w niniejszym rozporządzeniu powinny mieć zastosowanie do produktów pochodzących z krajów korzystających zgodnie z regułami pochodzenia określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 (⁵) oraz aktach prawnych przyjętych zgodnie z uprawnieniami przyznanymi na mocy tego rozporządzenia, w szczególności rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2015/2446 (⁶) i rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2015/2447 (⁷). Kumulację między krajami z różnych grup regionalnych oraz kumulację rozszerzoną na mocy rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446 należy przyznawać pod warunkiem, że wnioskujący kraj korzystający przedstawi wystarczające dowody na to, że kumulacja ta odpowiada na jego potrzeby w zakresie rozwoju, finansowania i handlu, doprowadzi tym samym, między innymi, do wzrostu gospodarczego, eliminacji ubóstwa, dywersyfikacji wywozu i industrializacji, a także pod warunkiem, że nie wpłynie ona negatywnie na sytuację innych krajów, w szczególności krajów korzystających z EBA. Podczas oceny, czy przyznanie kumulacji odpowiada na potrzeby państwa wnioskującego w zakresie rozwoju, finansowania i handlu, Komisja powinna wziąć pod uwagę zależność kraju korzystającego od kraju dostarczającego oraz perspektywy na przyszłość w odniesieniu do danych produktów.

(30) W przypadku niedociągnięć we wdrażaniu zasad określonych w odpowiednich konwencjach, w tym niektórych zasad międzynarodowego prawa humanitarnego, tak aby wspierać cele takich odpowiednich konwencji, oraz jeżeli byłoby to korzystne, Komisja powinna podjąć działania w zakresie zwiększonego zaangażowania z krajem korzystającym w celu rozwiązania tej sytuacji. W przypadku poważnych i systematycznych naruszeń zasad określonych w odpowiednich konwencjach oraz, w stosownych przypadkach, gdy dialog z krajem korzystającym nie prowadzi do poprawy sytuacji, Komisja powinna być uprawniona do wycofania preferencji taryfowych dla kraju korzystającego. Preferencje taryfowe wynikające z GSP+ należy czasowo wycofać, jeżeli kraj korzystający nie wywiązuje się z podjętego przez siebie zobowiązania do utrzymania ratyfikacji i skutecznego wykonania odpowiednich konwencji lub do spełnienia wymogów w zakresie sprawozdawczości nałożonych przez odpowiednie konwencje lub jeżeli kraj korzystający nie współpracuje z Unią w ramach jej procedur monitorowania określonych w niniejszym rozporządzeniu. Czasowe wycofanie powinno obowiązywać do czasu ustania uzasadniających je przyczyn. W przypadku naruszeń wyjątkowej powagi Komisja powinna posiadać uprawnienia do natychmiastowej reakcji poprzez przyjęcie środków w krótszym czasie. Zgodnie z unijnym podejściem „zero tolerancji” dla pracy dzieci powody czasowego wycofania powinny obejmować wywóz towarów pochodzących z pracy dzieci zakazanej na szczeblu międzynarodowym, a także pracy przymusowej, w tym niewolnictwa i pracy w więzieniach, jak określono w odpowiednich konwencjach. Eliminacja pracy dzieci jest jednak procesem długofalowym, szczególnie w krajach, w których nie ma godnych warunków pracy, bezpłatnego szkolnictwa ani siatki bezpieczeństwa socjalnego. W tym kontekście Komisja powinna mieć możliwość uwzględnienia, czy kraj korzystający przyjął politykę mającą na celu ograniczenie pracy dzieci oraz czy monitorowanie tej polityki wskazuje na konkretne postępy i działania na rzecz pełnej zgodności z odpowiednimi konwencjami. Czasowe wycofanie rozwiązań preferencyjnych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu należy traktować jako ostateczność.

(31) W Agendzie ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 w ramach celu zrównoważonego rozwoju nr 10.7 wzywa się do ułatwienia uporządkowanej, bezpiecznej i odpowiedzialnej migracji oraz mobilności ludzi, w tym poprzez wdrażanie zaplanowanych i dobrze zarządzanych polityk migracyjnych. Polityki te mogą wnieść pozytywny wkład we wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu i zrównoważony rozwój. W związku z tym konieczne jest, aby zarówno kraje pochodzenia, jak i kraje docelowe zajęły się wspólnymi wyzwaniami, takimi jak zacieśnienie współpracy w zakresie readmisji własnych obywateli i ich trwałej reintegracji w kraju pochodzenia, przy pełnym poszanowaniu międzynarodowych standardów praw człowieka.

(32) Unijna polityka w zakresie powrotów i readmisji w pełni przestrzega zasady non-refoulement i jest prowadzona zgodnie z podstawowymi międzynarodowymi zasadami praw człowieka. Dobrowolny powrót pozostaje kluczowym elementem wspólnego unijnego systemu powrotów, który zapewnia humanitarny, skuteczny i trwały powrót migrantów o nieuregulowanym statusie. Unijna polityka migracyjna wspiera również poprawę trwałej reintegracji i budowanie zdolności w krajach partnerskich, co z kolei może znacznie wzmocnić rozwój lokalny w tych krajach.

(33) Powroty, readmisja i reintegracja stanowią wspólne wyzwania dla Unii i jej partnerów. W szczególności każde państwo ma obowiązek, na podstawie międzynarodowego prawa zwyczajowego, readmisji własnych obywateli, którzy nielegalnie przebywają na terytorium innego państwa. Wielostronne konwencje międzynarodowe, takie jak Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym podpisana w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r., odnoszą się również do obowiązku państw do przyjmowania na swoje terytorium własnych obywateli, którzy zostali deportowani z terytorium innego państwa. Podejście to oraz odpowiednie działania powinny być wdrażane zgodnie z podstawowymi międzynarodowymi zasadami praw człowieka.

(34) Czasowe wycofanie rozwiązań preferencyjnych z powodu poważnych i systematycznych niedociągnięć kraju korzystającego w odniesieniu do obowiązku readmisji własnych obywateli powinno być rozważane wyłącznie w odniesieniu do krajów korzystających: które zdaniem Komisji, zgodnie z art. 25a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 (⁸) („kodeks wizowy”), nie współpracują w wystarczającym stopniu w zakresie readmisji; w odniesieniu do których zaproponowano środki w dziedzinie polityki wizowej zgodnie z art. 25a ust. 5 lit. a) kodeksu wizowego; oraz w odniesieniu do których, po okresie specjalnego zwiększonego zaangażowania, Komisja uważa, że nadal utrzymuje się niewystarczający poziom współpracy w zakresie readmisji.

(35) Ze względu na swoją szczególną sytuację społeczno-gospodarczą, poziom rozwoju i ograniczone zdolności kraje korzystające z EBA powinny skorzystać z dodatkowego okresu przejściowego wynoszącego 24 miesiące, zanim możliwość tymczasowego wycofania rozwiązań preferencyjnych w przypadku poważnych i systematycznych niedociągnięć w odniesieniu do obowiązku readmisji własnych obywateli będzie miała zastosowanie do tych krajów. Ponadto wycofanie rozwiązań preferencyjnych w ramach EBA powinno być możliwe wyłącznie w przypadku utrzymywania się niewystarczającej współpracy w zakresie readmisji po przyjęciu środków zgodnie z art. 25a ust. 5 lit. a) kodeksu wizowego.

(36) Aby ocenić istnienie poważnych i systematycznych niedociągnięć związanych z obowiązkiem readmisji obywateli kraju korzystającego, Komisja powinna opierać się na stosownych i obiektywnych elementach określonych w art. 25a ust. 2 kodeksu wizowego, w tym na wiarygodnych danych dostarczonych przez państwa członkowskie, a także przez instytucje, organy, jednostki organizacyjne i agencje Unii. Rozważając czasowe wycofanie rozwiązań preferencyjnych w związku z poważnymi i systematycznymi niedociągnięciami związanymi z obowiązkiem readmisji obywateli kraju korzystającego, Komisja powinna uwzględnić wszystkie środki podjęte w celu poprawy współpracy tego kraju korzystającego w zakresie readmisji.

(37) Na mocy rozporządzenia (UE) nr 978/2012 oraz poprzedzających je rozporządzeń wycofano rozwiązania preferencyjne w odniesieniu do przywozu produktów pochodzących z Białorusi (całkowite wycofanie) i z Kambodży (częściowe wycofanie) ze względu na poważne i systematyczne naruszenia zasad niektórych odpowiednich konwencji. Ponieważ powody uzasadniające wycofanie rozwiązań preferencyjnych taryfowych są nadal aktualne, czasowe wycofanie rozwiązań preferencyjnych w stosunku do Białorusi i Kambodży powinno zostać utrzymane na mocy niniejszego rozporządzenia.

(38) W przypadku gdy przywóz danego produktu w ramach któregokolwiek z rozwiązań preferencyjnych objętych niniejszym rozporządzeniem powoduje lub może powodować poważne trudności dla zainteresowanych producentów unijnych, powinno być możliwe całkowite lub częściowe przywrócenie zwykłych ceł określonych we wspólnej taryfie celnej na ten produkt. Przy ocenie istnienia poważnych trudności producentów unijnych objętych postępowaniem istotny może być również wpływ tego przywozu na cały sektor, w tym na produkcję produktów rynku wyższego lub niższego szczebla. Może to mieć szczególne znaczenie w sektorze rolnym lub w sektorach, w których działa wiele małych i średnich przedsiębiorstw. Zabezpieczenia przewidziane w niniejszym rozporządzeniu nie odbiegają od zwykłych ceł określonych we wspólnej taryfie celnej. Wręcz przeciwnie, niniejsze rozporządzenie tymczasowo przywraca stosowanie wspólnej taryfy celnej w stosunkach handlowych z danym krajem poprzez zniesienie specjalnych korzyści przyznanych jednostronnie przez Unię. Zabezpieczenia przewidziane w niniejszym rozporządzeniu nie stanowią instrumentu ochrony handlu ani środka ochronnego w rozumieniu rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/478 (⁹) i (UE) 2015/755 (¹⁰), ani środka ochronnego w rozumieniu Porozumienia WTO w sprawie środków ochronnych, które określa zasady stosowania środków ochronnych na podstawie art. XIX GATT 1994. Dochodzenie w sprawie środków ochronnych powinno być wszczynane na wniosek państwa członkowskiego, dowolnej osoby prawnej lub stowarzyszenia niemającego osobowości prawnej, działających w imieniu producentów unijnych, lub z własnej inicjatywy Komisji.

(39) Biorąc pod uwagę szczególne wyzwania stojące przed producentami ryżu w Unii, należy wprowadzić przewidywalny mechanizm prowadzący do automatycznego stosowania mechanizmu kontyngentów taryfowych. Automatyczny mechanizm powinien chronić rentowność unijnego sektora ryżu, a jednocześnie gwarantować znaczne korzyści krajom najsłabiej rozwiniętym na podstawie niniejszego rozporządzenia. Ten ukierunkowany mechanizm dotyczący ryżu uzupełnia inne instrumenty ochronne przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, które pozostają w równym stopniu dostępne dla tego sektora. Mechanizm ten powinien być stosowany w sytuacjach wyjątkowej presji na rynek poprzez natychmiastowe przywrócenie stawek celnych stosowanych względem kraju najbardziej uprzywilejowanego i ograniczenie preferencyjnego przywozu za pomocą kontyngentu taryfowego w następnym roku, gdy tylko wielkość przywozu określonych produktów z ryżu przekroczy ustalone progi o ponad 45 %. Progi określa się dla poszczególnych krajów jako średnią arytmetyczną rocznej wielkości przywozu do Unii pochodzącego z kraju korzystającego w ciągu 10 lat kalendarzowych poprzedzających rok obliczeniowy. Do celów pewności i przewidywalności prawa wielkość mającą zastosowanie w pierwszym roku stosowania niniejszego rozporządzenia należy obliczać z uwzględnieniem okresu odniesienia od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. W 2027 r. określone progi wynoszą 216 047 ton dla Kambodży i 171 862 ton dla Mjanmy/Birmy. W danym okresie odniesienia przywóz odnośnych produktów z ryżu z innych krajów korzystających nie przekroczył progu 6 % całkowitego przywozu do Unii określonego w niniejszym rozporządzeniu. Po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia progi powinny być co roku korygowane na następny rok.

(40) Aby osiągnąć równowagę między potrzebą lepszego ukierunkowania, większej spójności i przejrzystości z jednej strony a skuteczniejszym promowaniem zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów poprzez jednostronny system preferencji taryfowych z drugiej strony, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w zakresie zmian do załączników do niniejszego rozporządzeni, czasowego wycofania preferencji taryfowych, podejmowania decyzji w sprawie czasowego wycofania preferencji taryfowych, uchylenia czasowego wycofania, odroczenia daty rozpoczęcia stosowania czasowego wycofania lub zmiany jego zakresu. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (¹¹). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(41) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (¹²).

(42) W przypadku przyjmowania aktów wykonawczych w sprawie cofnięcia lub zawieszenia preferencji taryfowych odnośnie do określonych sekcji GSP w stosunku do krajów korzystających oraz w sprawie rozpoczęcia procedury czasowego wycofania, należy stosować procedurę doradczą, biorąc pod uwagę charakter i oddziaływanie tych aktów. Biorąc pod uwagę poziom rozwoju krajów korzystających z EBA, należy stosować procedurę sprawdzającą w przypadku przyjmowania aktów wykonawczych w sprawie wszczęcia procedury czasowego wycofania w odniesieniu do tych krajów ze względu na poważne i systematyczne niedociągnięcia w zakresie ich obowiązku readmisji własnych obywateli.

(43) W przypadku przyjmowania aktów wykonawczych dotyczących dochodzeń w sprawie środków ochronnych i dotyczących zawieszenia preferencji taryfowych, jeżeli przywóz może powodować zakłócenia lub poważne zakłócenia na rynkach Unii, należy stosować procedurę sprawdzającą.

(44) Aby zapewnić integralność oraz prawidłowe funkcjonowanie GSP, jeżeli w należycie uzasadnionych przypadkach dotyczących czasowych wycofań, wynikających z nieprzestrzegania procedur celnych i niedotrzymania zobowiązań związanych z cłami, jest to szczególnie pilnie wymagane, Komisja powinna przyjmować akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie.

(45) Aby zapewnić podmiotom gospodarczym stabilne ramy działalności, przed upływem okresu nieprzekraczającego sześciu miesięcy Komisja powinna przyjmować akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie, jeżeli w należycie uzasadnionych przypadkach dotyczących zakończenia lub przedłużenia czasowych wycofań, wynikających z nieprzestrzegania procedur celnych i niedotrzymania zobowiązań związanych z cłami, jest to szczególnie pilnie wymagane.

(46) Komisja powinna także przyjmować akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie, jeżeli - w należycie uzasadnionych przypadkach dotyczących dochodzeń w sprawie środków ochronnych - jest to szczególnie pilnie wymagane w związku z trudnym do naprawienia pogorszeniem się sytuacji gospodarczej lub finansowej producentów z Unii.

(47) Komisja powinna składać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, za pośrednictwem odnośnych komitetów instytucjonalnych, regularne sprawozdania dotyczące wyników GSP.

(48) Wdrażając niniejsze rozporządzenie, Komisja powinna terminowo przekazywać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacje na temat istotnych etapów procedury, takich jak przystąpienie do GSP+, wpływ na kraje najsłabiej rozwinięte, które przestają korzystać z EBA, wszczęcie procedury czasowego wycofania, dochodzenie w sprawie środków ochronnych lub zmiana kodów Nomenklatury scalonej określonych w niniejszym rozporządzeniu oraz określenie, które produkty mogłyby podlegać specjalnym środkom ochronnym. Komisja powinna również na bieżąco informować Parlament Europejski i Radę o działaniach w ramach zwiększonego zaangażowania, w tym o wynikach wizyt monitorujących w krajach korzystających z GSP+, oraz o zainicjowaniu i wynikach specjalnego zwiększonego zaangażowania w kontaktach z danym krajem korzystającym z myślą o poprawie poziomu współpracy tego kraju korzystającego w odniesieniu do spoczywającego na nim międzynarodowego obowiązku readmisji jego obywateli. Aby zapewnić spójność między odnośnymi celami polityki, Komisja powinna informować Parlament Europejski i Radę o podjęciu decyzji o tymczasowym wycofaniu rozwiązań preferencyjnych dla kraju korzystającego w przypadku poważnych i systematycznych niedociągnięć związanych ze spoczywającym na tym kraju międzynarodowym obowiązku readmisji jego obywateli. Komisja powinna w szczególności przekazywać odpowiednie informacje zawarte w sprawozdaniach i ocenach przeprowadzonych w kontekście stosowania art. 25a kodeksu wizowego w odniesieniu do danego kraju korzystającego. Aby uzasadnić stosowanie warunkowości dotyczącej readmisji, Komisja powinna przedstawić dotyczące danego kraju korzystającego odpowiednie dane na temat obserwowanych w nim tendencji w zakresie readmisji. W razie potrzeby należy stosować procedury przekazywania informacji poufnych.

(49) Do dnia 1 stycznia 2033 r. Komisja powinna złożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia oraz ocenić, czy trzeba przeprowadzić przegląd GSP. Sprawozdanie to jest niezbędne, by przeanalizować wpływ GSP na potrzeby krajów korzystających w zakresie rozwoju, handlu i finansów, a także na handel dwustronny i dochody taryfowe Unii, ze szczególnym uwzględnieniem oenzetowskiej Agendy 2030. Szczególną uwagę należy zwrócić na kraje najsłabiej rozwinięte, które przestają korzystać z EBA, oraz na wszelkie odpowiednie zmiany dotyczące warunkowości, w szczególności jeśli chodzi o prawa podstawowe w pracy i wykaz odpowiednich konwencji. Można również rozważyć odpowiednie zmiany, w szczególności w ramach WTO, w zakresie ułatwiania i promowania handlu towarami i usługami, pomagające osiągnąć cele środowiskowe i klimatyczne.

(50) Należy zatem uchylić rozporządzenie (UE) nr 978/2012,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

Przepisy ogólne

Artykuł 1

1. Ogólny system preferencji taryfowych (GSP), w ramach którego Unia zapewnia preferencyjny dostęp do swojego rynku, stosuje się zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2. Niniejsze rozporządzenie przewiduje następujące rozwiązania dotyczące preferencji taryfowych w ramach GSP:

a) standardowe rozwiązanie (zwane dalej „standardowym GSP”);

b) szczególne rozwiązanie motywacyjne dotyczące zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów (zwane dalej „GSP+”);

c) szczególne rozwiązanie dotyczące krajów najsłabiej rozwiniętych (wszystko oprócz broni (zwane dalej „EBA”)).

Artykuł 2

Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1) „kraje” oznaczają kraje i terytoria posiadające administrację celną;

2) „kraje najsłabiej rozwinięte” oznaczają kraje najsłabiej rozwinięte określone jako takie przez ONZ;

3) „kraje korzystające” oznaczają kraje korzystające z jakichkolwiek rozwiązań w zakresie preferencji taryfowych w ramach GSP;

4) „kraje korzystające ze standardowego GSP” oznaczają kraje korzystające ze standardowego GSP wymienione w załączniku I i określone jako takie w kolumnie C tego załącznika;

5) „kraje korzystające z GSP+” oznaczają kraje korzystające z GSP+ wymienione w załączniku I i określone jako takie w kolumnie C tego załącznika;

6) „kraje korzystające z EBA” oznaczają kraje korzystające z EBA wymienione w załączniku I i określone jako takie w kolumnie C tego załącznika;

7) „cła określone we wspólnej taryfie celnej” oznaczają należności celne wyszczególnione w części II załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 (¹³), z wyjątkiem ceł ustanowionych w ramach kontyngentów taryfowych;

8) „sekcja GSP” oznacza sekcję wymienioną w załącznikach III i VII i ustanowioną na podstawie sekcji i działów wspólnej taryfy celnej;

9) „umowa o preferencyjnym dostępie do rynku” oznacza preferencyjny dostęp do rynku Unii uzyskany w ramach umowy handlowej stosowanej tymczasowo lub będącej w mocy albo w ramach preferencji autonomicznych przyznanych przez Unię;

10) „plan działania” oznacza wykaz środków przedstawiony przez kraj wnioskujący o udział w GSP+, mających na celu skuteczne wdrożenie odpowiednich konwencji;

11) „zwiększone zaangażowanie” oznacza ciągły proces mający ułatwiać krajom korzystającym poczynienie postępów w spełnianiu warunków określonych w niniejszym rozporządzeniu lub wyeliminowanie niedociągnięć w przestrzeganiu zasad odpowiednich konwencji, a także zachęcać je do takich postępów;

12) „skuteczne wykonanie” oznacza pełną realizację zobowiązań podjętych na mocy odpowiednich konwencji i zapewnienie w ten sposób przestrzegania zasad, celów i praw zagwarantowanych w odpowiednich konwencjach na całym terytorium kraju korzystającego, w tym na wszystkich obszarach tego terytorium, określonych przez kraj korzystający jako specjalne strefy ekonomiczne lub strefy przetwórstwa eksportowego;

13) „skarga” oznacza skargę złożoną do Komisji za pośrednictwem punktu kompleksowej obsługi.

Artykuł 3

1. Wykaz krajów kwalifikujących się do korzystania z któregokolwiek z rozwiązań w zakresie preferencji, o których mowa w art. 1 ust. 2, (zwanych dalej „krajami kwalifikującymi się”) jest zawarty w załączniku I w kolumnach A i B.

2. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45 w celu zmiany wykazu określonego w załączniku I, aby uwzględnić zmiany w statusie międzynarodowym lub klasyfikacji krajów, w ich rozwoju gospodarczym lub ich potrzebach w zakresie handlu, finansowania i rozwoju.

3. Komisja powiadamia zainteresowany kraj kwalifikujący się o wszelkich odpowiednich zmianach jego statusu w ramach GSP.

ROZDZIAŁ II

Standardowy GSP

Artykuł 4

1. Kraj kwalifikujący się korzysta z preferencji taryfowych przewidzianych w standardowym GSP, chyba że:

a) był sklasyfikowany przez Bank Światowy jako kraj o wysokim dochodzie lub o wyższym średnim dochodzie przez trzy kolejne lata bezpośrednio poprzedzające aktualizację wykazu krajów korzystających; lub

b) korzysta z umowy z Unią o preferencyjnym dostępie do rynku, która zasadniczo w zakresie całego handlu zapewnia taki sam poziom preferencji taryfowych jak GSP lub lepszy.

2. Ust. 1 lit. a) i b) nie ma zastosowania do krajów najsłabiej rozwiniętych.

Artykuł 5

1. Kraje korzystające ze standardowego GSP spełniające kryteria określone w art. 4 są wymienione w załączniku I i określone jako takie w kolumnie C tego załącznika.

2. Komisja przeprowadza przegląd załącznika I do dnia 1 stycznia każdego roku począwszy od dnia 12 lipca 2026 r. Aby zapewnić krajom korzystającym ze standardowego GSP oraz podmiotom gospodarczym czas na uporządkowane dostosowanie się do zmiany statusu kraju w ramach GSP:

a) decyzja o nieuznawaniu już danego kraju za kraj korzystający ze standardowego GSP zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu i na podstawie art. 4 ust. 1 lit. a) ma zastosowanie od dnia 1 stycznia drugiego roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym odpowiednie kryteria przestały być spełniane;

b) decyzja o nieuznawaniu już danego kraju za kraj korzystający ze standardowego GSP zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu i na podstawie art. 4 ust. 1 lit. b) ma zastosowanie od dnia 1 stycznia trzeciego roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym rozpoczęto stosowanie umowy o preferencyjnym dostępie do rynku.

3. Na potrzeby ust. 1 i 2 niniejszego artykułu Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby wprowadzać zmiany w załączniku I kolumna C na podstawie kryteriów określonych w art. 4.

4. Komisja powiadamia zainteresowany kraj korzystający ze standardowego GSP o zmianach jego statusu w ramach GSP.

Artykuł 6

1. Produkty objęte standardowym GSP wymieniono w załączniku III.

2. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby wprowadzać zmiany w załączniku III w celu uwzględnienia modyfikacji koniecznych ze względu na zmiany wprowadzane do Nomenklatury scalonej.

Artykuł 7

1. Cła określone we wspólnej taryfie celnej na produkty wymienione w załączniku III jako produkty niewrażliwe zawiesza się całkowicie z wyjątkiem ceł na składniki rolne.

2. Cła ad valorem określone we wspólnej taryfie celnej na produkty wymienione w załączniku III jako produkty wrażliwe obniża się o 3,5 punktu procentowego. Dla produktów z sekcji S-11a i S-11b GSP załącznika III obniżka ta wynosi 20 %.

3. W przypadku gdy preferencyjne stawki celne stosowane zgodnie z art. 7 rozporządzenia (UE) nr 978/2012 w odniesieniu do ceł ad valorem określonych we wspólnej taryfie celnej mających zastosowanie na dzień 12 lipca 2026 r. przewidują obniżenie o ponad 3,5 punktu procentowego taryf celnych na produkty, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, wówczas stosuje się nadal te preferencyjne stawki celne.

4. Określone we wspólnej taryfie celnej cła specyficzne na produkty wymienione w załączniku III jako produkty wrażliwe, inne niż cła minimalne lub maksymalne, obniża się o 30 %.

5. Jeżeli cła określone we wspólnej taryfie celnej na produkty wymienione w załączniku III jako produkty wrażliwe obejmują cła ad valorem i cła specyficzne, cła specyficzne nie zostają obniżone.

6. Jeżeli cła obniżone zgodnie z ust. 2 i 4 określają cło maksymalne, to cło maksymalne nie zostaje obniżone. Jeżeli te cła określają cło minimalne, to cło minimalne nie ma zastosowania.

Artykuł 8

1. Preferencje taryfowe, o których mowa w art. 7, zawiesza się w stosunku do produktów zawartych w sekcji GSP pochodzących z kraju korzystającego ze standardowego GSP, jeżeli średnia wartość przywozu Unii takich produktów z danego kraju korzystającego ze standardowego GSP przez trzy kolejne lata przekracza progi wymienione w załączniku IV. Progi te oblicza się jako odsetek całkowitej wartości unijnego przywozu tych samych produktów ze wszystkich krajów korzystających.

2. Przed zastosowaniem preferencji taryfowych w ramach GSP Komisja przyjmuje zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, akt wykonawczy ustanawiający wykaz sekcji GSP, w odniesieniu do których zawiesza się preferencje taryfowe opisane w art. 7 w stosunku do kraju korzystającego ze standardowego GSP. Ten akt wykonawczy ma zastosowanie od dnia 1 stycznia 2027 r.

3. Komisja co trzy lata przeprowadza przegląd wykazu, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, i przyjmuje akty wykonawcze, zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, celem zawieszenia lub ponownego ustanowienia preferencji taryfowych, o których mowa w art. 7. Te akt wykonawcze mają zastosowanie od dnia 1 stycznia roku następującego po ich wejściu w życie.

4. Wykaz, o którym mowa w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu, ustanawia się na podstawie danych dostępnych na dzień 1 września roku, w którym przeprowadza się przegląd, i dwóch lat poprzedzających rok, w którym przeprowadza się przegląd. W wykazie uwzględnia się przywóz z krajów, które w tym czasie korzystały z GSP. Nie uwzględnia się jednak wartości przywozu z krajów korzystających z GSP, którym w dniu rozpoczęcia stosowania zawieszenia nie przysługują już preferencje taryfowe przewidziane w art. 4 ust. 1 lit. b).

5. Komisja powiadamia zainteresowany kraj o aktach wykonawczych przyjętych zgodnie z ust. 2 i 3.

6. W przypadku zmiany załącznika I zgodnie z kryteriami określonymi w art. 4 Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby zmienić załącznik IV w celu dostosowania warunków wymienionych w tym załączniku, by zachować proporcjonalnie taki sam poziom sekcji GSP, w odniesieniu do których preferencje taryfowe zostały zawieszone na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu.

ROZDZIAŁ III

GSP+

Artykuł 9

1. Kraj korzystający może korzystać z preferencji taryfowych przewidzianych w ramach GSP+, jeżeli spełnione są następujące warunki:

a) jest on uznawany za podatny na zagrożenia, zgodnie z definicją zawartą w załączniku V, ze względu na brak dywersyfikacji;

b) ratyfikował wszystkie odpowiednie konwencje, a Komisja nie zidentyfikowała na podstawie dostępnych informacji, w szczególności najnowszych dostępnych wniosków organów monitorujących na mocy tych odpowiednich konwencji, poważnego niepowodzenia w skutecznym wykonaniu którejkolwiek z tych odpowiednich konwencji;

c) nie złożył zastrzeżenia w odniesieniu do żadnej z odpowiednich konwencji, które byłoby zakazane na mocy tej odpowiedniej konwencji lub które na potrzeby niniejszego artykułu uznawane jest za niezgodne z przedmiotem i celem odpowiednich konwencji;

d) podjął wiążące zobowiązanie do utrzymania ratyfikacji odpowiednich konwencji oraz do zapewnienia ich skutecznego wykonania, w oparciu o plan działania;

e) bez zastrzeżeń akceptuje wymogi w zakresie sprawozdawczości nałożone na mocy odpowiednich konwencji i zobowiązuje się wiążąco do akceptacji regularnego monitorowania i przeglądu wykonania konwencji zgodnie z odpowiednimi konwencjami;

f) zobowiązuje się wiążąco do uczestnictwa w unijnej procedurze sprawozdawczości i monitorowania, o której mowa w art. 13, oraz do współpracy w ramach tej procedury.

2. Na potrzeby ust.1 lit. c) zastrzeżenia uznaje się za niezgodne z przedmiotem i celem odpowiedniej konwencji, jeśli:

a) stwierdzono to w toku procedury ustanowionej specjalnie w tym celu na mocy odpowiedniej konwencji; lub

b) w przypadku braku takiej procedury Unia, jeśli jest stroną odpowiedniej konwencji, lub kwalifikowana większość państw członkowskich będących stronami odpowiedniej konwencji, zgodnie z ich odnośnymi kompetencjami ustanowionymi w traktatach, wniosły sprzeciw wobec zastrzeżenia, uzasadniając to niezgodnością zastrzeżenia z przedmiotem i celem odpowiedniej konwencji, i opowiedziały się przeciwko wejściu odpowiedniej konwencji w życie w stosunkach między nimi a państwem wnoszącym zastrzeżenie, zgodnie z Konwencją wiedeńską o prawie traktatów z 1969 r.

3. Plan działania, o którym mowa w ust. 1 lit. d), opiera się na dostępnych informacjach, w szczególności na najnowszych wnioskach organów monitorujących ustanowionych na mocy tych konwencji. Plan działania zawiera również propozycje odpowiednich, orientacyjnych ram czasowych oraz, w stosownych przypadkach, wskazuje odpowiedzialne za niego instytucje w kraju korzystającym. Plan działania ma charakter perspektywiczny i jest ukierunkowany na priorytety. Plan działania jest publikowany z chwilą, gdy dany kraj stanie się krajem korzystającym z GSP+.

Artykuł 10

1. GSP+ przyznaje się, jeżeli spełnione są następujące warunki:

a) kraj korzystający z systemu GSP złożył wniosek o jego przyznanie;

b) na podstawie analizy wniosku Komisja uważa, że kraj składający wniosek spełnia warunki określone w art. 9.

2. Kraj składający wniosek przedkłada go Komisji na piśmie. Wniosek zawiera wyczerpujące informacje dotyczące ratyfikacji odpowiednich konwencji i obejmuje wiążące zobowiązania, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. d), e) i f), w tym plan działania.

3. Komisja powiadamia Parlament Europejski i Radę o otrzymaniu wniosku.

4. Po rozpatrzeniu wniosku Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 45, aby zmienić załącznik I w celu przyznania danemu krajowi składającemu wniosek statusu kraju korzystającego z GSP+ poprzez uznanie go za taki kraj w kolumnie C tego załącznika.

5. W przypadku gdy kraj korzystający z GSP+ przestaje spełniać warunki, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) lub c), lub wycofuje się z któregokolwiek z wiążących zobowiązań, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. d), e) i f), Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktu delegowanego zgodnie z art. 45, aby zmienić załącznik I w celu nieuznawania już tego kraju za kraj korzystający z GSP+.

6. Komisja powiadamia kraj składający wniosek o decyzji podjętej zgodnie z ust. 4 i 5 po opublikowaniu aktu delegowanego, o którym mowa w tych ustępach w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Jeśli krajowi składającemu wniosek przyznano status kraju korzystającego z GSP+, Komisja informuje go o dacie rozpoczęcia stosowania tego aktu delegowanego.

7. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie przepisów dotyczących procedury przyznawania statusu kraju korzystającego z GSP +, w szczególności w odniesieniu do terminów oraz składania i rozpatrywania wniosków.

Artykuł 11

1. W załącznikach III i VII wymieniono produkty objęte GSP+.

2. Bez uszczerbku dla art. 6 ust. 2 Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby zmieniać załączniki III i VII w celu uwzględniania zmian wprowadzanych do Nomenklatury scalonej wpływających na produkty wymienione w tych załącznikach.

Artykuł 12

1. Zawiesza się cła ad valorem określone we wspólnej taryfie celnej na wszystkie produkty wymienione w załączniku III i VII, które pochodzą z kraju korzystającego z GSP+.

2. Cła specyficzne określone we wspólnej taryfie celnej na produkty, o których mowa w ust. 1, zostają całkowicie zawieszone, z wyjątkiem produktów, w odniesieniu do których określone we wspólnej taryfie celnej cła obejmują cła ad valorem. W przypadku produktów objętych kodem Nomenklatury scalonej 1704 10 90 cło specyficzne ogranicza się do 16 % wartości celnej.

Artykuł 13

1. Od dnia przyznania preferencji taryfowych przewidzianych w GSP+ Komisja, w ramach regularnych trzyletnich cykli monitorowania, omawia z każdym krajem korzystającym z GSP+, poddaje przeglądowi i monitoruje stan ratyfikacji odpowiednich konwencji oraz ich skuteczną realizację, a także współpracę kraju korzystającego z GSP+ z właściwymi organami monitorującymi i postępy, jakie każdy kraj korzystający z GSP poczynił we wdrażaniu swojego planu działania. W tym celu Komisja analizuje wszelkie stosowne informacje, w szczególności wnioski i zalecenia właściwych organów monitorujących.

2. Kraj korzystający z GSP+ współpracuje z Komisją i dostarcza wszelkich informacji niezbędnych do oceny przestrzegania przez ten kraj wiążących zobowiązań, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. d), e) i f), oraz jego sytuacji w odniesieniu do art. 9 ust. 1 lit. b) i c).

3. Komisja przeprowadza, w stosownych przypadkach wspólnie z ESDZ, co najmniej jedną wizytę monitorującą w każdym kraju korzystającym z GSP+ w każdym cyklu monitorowania, aby ocenić postępy poczynione przez każdy kraj korzystający z GSP+ w skutecznym wdrażaniu odpowiednich konwencji, z uwzględnieniem kroków podjętych zgodnie z odpowiednim planem działania.

Artykuł 14

1. Do dnia 1 stycznia 2030 r. a następnie co trzy lata Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stanu ratyfikacji odpowiednich konwencji, wypełniania przez kraje korzystające z systemu GSP+ wszelkich zobowiązań w zakresie sprawozdawczości przewidzianych w takich odpowiednich konwencjach oraz stanu skutecznego ich wykonania.

2. Sprawozdanie, o którym mowa w akapicie pierwszym, zawiera:

a) wnioski lub zalecenia właściwych organów monitorujących w odniesieniu do każdego kraju korzystającego z GSP +; oraz

b) wnioski Komisji, a w stosownych przypadkach ESDZ, w kwestii tego, czy każdy kraj korzystający z GSP+ przestrzega wiążących go zobowiązań dotyczących wywiązania się z obowiązków w zakresie sprawozdawczości, współpracy z właściwymi organami monitorującymi zgodnie z odpowiednimi konwencjami oraz zapewnienia skutecznego ich wykonania, z uwzględnieniem realizacji jego planu działania.

Sprawozdanie może zawierać wszelkie informacje, które Komisja uzna za właściwe, pochodzące z dowolnych źródeł.

W przypadku szczególnych obaw w sprawozdaniu wskazuje się zalecenia dotyczące kwestii i działań, które należy potraktować priorytetowo w następnym cyklu monitorowania, aby poprawić skuteczne wdrażanie odpowiednich konwencji, o których mowa w odpowiednich wiążących zobowiązaniach.

3. Przy formułowaniu wniosków dotyczących skutecznej realizacji odpowiednich konwencji Komisja i, w stosownych przypadkach, ESDZ oceniają wnioski i zalecenia właściwych organów monitorujących, jak również, bez uszczerbku dla innych źródeł, informacje przedłożone przez Parlament Europejski lub Radę oraz strony trzecie, w tym rządy i organizacje międzynarodowe, społeczeństwo obywatelskie i partnerów społecznych.

Artykuł 15

1. GSP+ wycofuje się czasowo w stosunku do wszystkich lub niektórych produktów pochodzących z kraju korzystającego z GSP+, jeżeli ten kraj nie przestrzega wiążących zobowiązań, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. d), e) i f), lub złożył zastrzeżenie, które jest zakazane przez którąkolwiek z odpowiednich konwencji lub które jest niezgodne z przedmiotem i celem tej odpowiedniej konwencji, jak przewidziano w art. 9 ust. 1 lit. c).

2. Na kraju korzystającym z GSP+ spoczywa ciężar dowodu w odniesieniu do wypełniania przez ten kraj obowiązków wynikających z wiążących zobowiązań, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. d), e) i f), oraz w odniesieniu do sytuacji tego kraju, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. c).

3. Jeżeli na podstawie wniosków przedstawionych w sprawozdaniu, o którym mowa w art. 14, albo na podstawie dostępnych dowodów, w tym dowodów przedstawionych w skardze, oraz biorąc pod uwagę zwiększone zaangażowanie, o którym mowa w art. 20, Komisja ma uzasadnione wątpliwości, czy dany kraj korzystający z GSP+ dotrzymuje - w oparciu o plan działania - wiążących go zobowiązań wymienionych w art. 9 ust. 1 lit. d) lub wiążących go zobowiązań wymienionych w art. 9 ust. 1 lit. e) lub f) bądź złożył zastrzeżenie, które jest zakazane przez którąkolwiek z odpowiednich konwencji lub które jest niezgodne z przedmiotem i celem tej odpowiedniej konwencji, jak przewidziano w art. 9 ust. 1 lit. c), przyjmuje zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, akt wykonawczy o wszczęciu procedury czasowego wycofania preferencji taryfowych przewidzianych w ramach GSP+. Komisja powiadamia o tym Parlament Europejski i Radę.

4. Komisja publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oraz powiadamia zainteresowany kraj korzystający z GSP+ o przyjęciu aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 3. W zawiadomieniu tym:

a) przedstawia się podstawy uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w ust. 3 i które mogą kwestionować prawo kraju korzystającego z GSP+ do dalszego korzystania z preferencji taryfowych przewidzianych w ramach GSP+;

b) określa się termin na złożenie uwag przez kraj korzystający z GSP+.

Termin, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. b), nie może przekraczać trzech miesięcy, licząc od daty publikacji ogłoszenia.

5. Komisja zapewnia zainteresowanemu krajowi korzystającemu z GSP+ wszelkie możliwości współpracy w okresie, o którym mowa w ust. 4 lit. b).

6. Komisja stara się uzyskać wszelkie informacje, jakie uzna za niezbędne, w tym wnioski i zalecenia właściwych organów monitorujących oraz stosowne informacje z innych źródeł, w tym dowody przedstawione w skardze lub, w stosownych przypadkach, dostarczone przez strony trzecie, w tym społeczeństwo obywatelskie. Przy formułowaniu swoich wniosków Komisja ocenia wszystkie stosowne informacje.

7. W terminie trzech miesięcy od zakończenia okresu, o którym mowa w ust. 4 akapit pierwszy lit. b), Komisja podejmuje decyzję o:

a) zakończeniu procedury czasowego wycofania; lub

b) czasowym wycofaniu preferencji taryfowych przewidzianych w ramach GSP+.

8. Jeżeli Komisja uzna, że ustalenia nie uzasadniają czasowego wycofania, przyjmuje zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, akt wykonawczy o zakończeniu procedury czasowego wycofania. Ten akt wykonawczy opiera się między innymi na otrzymanych dowodach.

9. Jeżeli Komisja uzna, że ustalenia uzasadniają czasowe wycofanie z powodów wskazanych w ust. 1 niniejszego artykułu, jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby wprowadzić zmiany w załącznikach I i II w celu czasowego wycofania preferencji taryfowych w ramach GSP+.

Przygotowując te akty delegowane, Komisja przeprowadza w oparciu o dostępne informacje analizę społeczno-ekonomicznych skutków czasowego wycofania preferencji taryfowych w kraju korzystającym.

10. Jeżeli Komisja decyduje o czasowym wycofaniu, takie akty delegowane wchodzą w życie sześć miesięcy po ich przyjęciu.

11. Po przyjęciu aktów delegowanych w celu czasowego wycofania GSP+ Komisja kontynuuje, w stosownych przypadkach, dialog zainicjowany w ramach zwiększonego zaangażowania na podstawie art. 20.

12. Jeżeli powody uzasadniające czasowe wycofanie przestają mieć zastosowanie, zanim akty delegowane, o których mowa w ust. 9 niniejszego artykułu, wejdą w życie, Komisja jest uprawniona do uchylenia tych aktów delegowanych o czasowym wycofaniu preferencji taryfowych w trybie pilnym, o którym mowa w art. 46.

13. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie zasad dotyczących procedury czasowego wycofania GSP+, w szczególności w odniesieniu do terminów, praw przysługujących stronom, poufności oraz warunków przeprowadzenia przeglądu.

Artykuł 16

Jeżeli Komisja stwierdza, że wymienione w art. 15 ust. 1 powody uzasadniające czasowe wycofanie preferencji taryfowych przestają mieć zastosowanie, jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby wprowadzić zmiany w załącznikach I i II w celu przywrócenia preferencji taryfowych przewidzianych w ramach GSP+.

Jeśli niektóre powody, o których mowa w art. 15 ust. 1, na podstawie których podjęto decyzję o czasowym wycofaniu preferencji taryfowych, nadal mają zastosowanie, podczas gdy inne nie mają zastosowania, lub w przypadku gdy mają zastosowanie dodatkowe powody oprócz tych, które uzasadniały czasowe wycofanie, środki przyjęte zgodnie z art. 15 ust. 9 zostają odpowiednio dostosowane.

ROZDZIAŁ IV

EBA

Artykuł 17

1. Kraj kwalifikujący się korzysta z preferencji taryfowych przewidzianych w ramach EBA, jeśli jest jednym z krajów najsłabiej rozwiniętych.

2. Komisja - w oparciu o najnowsze dostępne dane - stale przeprowadza przegląd wykazu krajów korzystających z EBA, wymienionych w załączniku I i określonych jako takie w kolumnie C tego załącznika.

Jeżeli kraj korzystający z EBA przestaje spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby wprowadzić zmiany w załączniku I w celu usunięcia tego kraju z wykazu krajów korzystających z EBA po upływie trzyletniego okresu przejściowego rozpoczynającego się z dniem, w którym kraj korzystający z EBA przestaje spełniać ten warunek.

3. Do czasu uznania przez ONZ kraju, który niedawno uzyskał niepodległość, za jeden z krajów najsłabiej rozwiniętych, Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby zmienić załącznik I na zasadzie środka przejściowego w celu włączenia takiego kraju do wykazu krajów korzystających z EBA.

Jeżeli taki kraj, który niedawno uzyskał niepodległość, nie zostanie uznany przez ONZ za jeden z krajów najsłabiej rozwiniętych przy pierwszym możliwym przeglądzie kategorii krajów najsłabiej rozwiniętych, Komisja jest upoważniona do natychmiastowego przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 45, by zmienić załącznik I w celu usunięcia takiego kraju z tego załącznika, bez przyznawania okresu przejściowego, o którym w ust. 2 niniejszego artykułu.

4. Komisja powiadamia zainteresowany kraj korzystający z EBA o wszelkich zmianach jego statusu w ramach GSP.

Artykuł 18

Zawiesza się całkowicie cła określone we wspólnej taryfie celnej nakładane na wszystkie produkty pochodzące z kraju korzystającego z EBA wymienione w działach 1-97 Nomenklatury scalonej, z wyjątkiem produktów wymienionych w dziale 93.

ROZDZIAŁ V

Przepisy ogólne dotyczące zaangażowania

Artykuł 19

Komisja i, w stosownych przypadkach, ESDZ współpracują z krajami korzystającymi ze standardowego GSP i krajami korzystającymi z EBA w ramach prowadzonych dialogów dwustronnych, aby śledzić i wspierać postępy w ratyfikacji odpowiednich konwencji.

Artykuł 20

1. Komisja, działając na podstawie skargi lub z własnej inicjatywy, może zwiększyć zaangażowanie w kontakty z krajem korzystającym ze standardowego GSP lub krajem korzystającym z EBA, jeśli mogłoby to pomóc wyeliminować niedociągnięcia w spełnianiu warunków określonych w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności w przypadkach niedociągnięć w przestrzeganiu zasad odpowiednich konwencji. Jeśli Komisja uzna, że kraj korzystający ze standardowego GSP lub kraj korzystający z EBA podjęły niezbędne kroki w celu usunięcia tych niedociągnięć, może zakończyć działania w ramach zwiększonego zaangażowania.

2. W przypadku krajów korzystających z GSP+ Komisja, w ramach zwiększonego zaangażowania, przeprowadza niezbędne działania w zakresie przeglądu, monitorowania i oceny zgodnie z procedurą określoną w art. 13.

Artykuł 21

Do celów przeprowadzenia odpowiednich etapów procedury przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu i związanych z odpowiednimi konwencjami Komisja uwzględnia odpowiednie działania i procedury podejmowane przez odpowiednie podmioty międzynarodowe w dziedzinie praw człowieka, praw pracowniczych, klimatu i ochrony środowiska oraz dobrych rządów.

Artykuł 22

1. Prowadzone dialogi dwustronne i zwiększone zaangażowanie z krajami korzystającymi, o których mowa w niniejszym rozdziale, mogą dotyczyć współpracy w zakresie readmisji obywateli tych krajów, jeżeli osoby te są migrantami o nieuregulowanym statusie w Unii.

2. Jeśli Komisja przedłożyła wniosek zgodnie z art. 25a ust. 5 lit. a) kodeksu wizowego, zwiększa zaangażowanie w kontakty z zainteresowanym krajem korzystającym, aby poprawić poziom współpracy tego kraju w odniesieniu do spoczywającego na nim międzynarodowego obowiązku readmisji jego obywateli.

3. W przypadku poważnych i systematycznych niedociągnięć związanych z międzynarodowym obowiązkiem readmisji własnych obywateli danego kraju korzystającego można czasowo wycofać rozwiązania preferencyjne, o których mowa w art. 1 ust. 2, w odniesieniu do wszystkich lub niektórych produktów pochodzących z tego kraju korzystającego, jeżeli Komisja uzna, że poziom współpracy w zakresie readmisji pozostaje niewystarczający pomimo:

a) zwiększonego zaangażowania, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, przez co najmniej 12 miesięcy od daty przedłożenia Radzie przez Komisję wniosku o przyjęcie decyzji wykonawczej zgodnie z art. 25a ust. 5 lit. a) kodeksu wizowego w odniesieniu do krajów korzystających ze standardowego GSP i krajów korzystających z GSP+;

b) zwiększonego zaangażowania, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, przez co najmniej 12 miesięcy od daty przyjęcia przez Radę decyzji wykonawczej zgodnie z art. 25a ust. 5 lit. a) kodeksu wizowego w odniesieniu do krajów korzystających z EBA.

4. Komisja może wszcząć procedurę czasowego wycofania rozwiązań preferencyjnych kraju korzystającego na podstawie ust. 3 dopiero po dokonaniu wstępnej oceny, czy ewentualne czasowe wycofanie rozwiązań preferencyjnych byłoby proporcjonalne, biorąc pod uwagę wpływ czasowego wycofania na poprawę współpracy z danym krajem trzecim, w tym w świetle sytuacji społeczno-gospodarczej tego kraju. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o swojej ocenie i publikuje sprawozdanie, w którym przedstawia swoje wnioski.

5. Art. 23 ust. 3-17 i art. 24 mają zastosowanie do czasowego wycofania rozwiązań preferencyjnych zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu bez uszczerbku dla ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.

6. Jeżeli Komisja przyjmuje akt delegowany na podstawie art. 23 ust. 10 w celu czasowego wycofania przyznanych krajowi korzystającemu rozwiązań preferencyjnych w przypadku poważnych i systematycznych niedociągnięć związanych z międzynarodowym obowiązkiem readmisji jego obywateli, przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie stosowne informacje zawarte w sprawozdaniach sporządzonych i ocenach przeprowadzonych w kontekście stosowania art. 25a kodeksu wizowego w odniesieniu do tego kraju korzystającego, w tym odpowiednie dane dotyczące obserwowanej w tym kraju korzystającym tendencji w zakresie readmisji.

7. W sprawozdaniu ze stosowania niniejszego rozporządzenia przewidzianym w art. 49 akapit drugi ocenia się, czy trzeba zapewnić powiązanie między GSP i współpracą w sprawie readmisji własnych obywateli przez kraje korzystające oraz jak takie powiązanie miałoby funkcjonować.

8. Ust. 3 i 4 mają zastosowanie do krajów, które korzystają z EBA, od dnia 1 stycznia 2029 r.

ROZDZIAŁ VI

Przepisy dotyczące czasowego wycofania wspólne dla wszystkich rozwiązań preferencyjnych

Artykuł 23

1. Rozwiązania preferencyjne, o których mowa w art. 1 ust. 2, mogą zostać czasowo wycofane w stosunku do wszystkich lub niektórych produktów pochodzących z kraju korzystającego z następujących powodów:

a) poważne i systematyczne naruszanie zasad ustanowionych w odpowiednich konwencjach;

b) wywóz towarów pochodzących z pracy dzieci zakazanej na szczeblu międzynarodowym, a także pracy przymusowej, w tym niewolnictwa i pracy w więzieniach;

c) poważne braki w systemie kontroli celnej wywozu lub tranzytu narkotyków (nielegalnych substancji lub ich prekursorów) lub poważne przypadki nieprzestrzegania międzynarodowych konwencji dotyczących zwalczania terroryzmu i przeciwdziałania praniu pieniędzy;

d) poważne i stosowane systematycznie nieuczciwe praktyki handlowe, w tym takie, które wpływają na dostawy surowców, mające niekorzystny wpływ na przemysł Unii i w stosunku do których kraj korzystający nie podjął działań;

e) poważne i systematyczne naruszanie celów przyjętych przez regionalne organizacje ds. rybołówstwa lub jakichkolwiek porozumień międzynarodowych, których Unia Europejska jest stroną, dotyczących ochrony zasobów rybnych i gospodarowania tymi zasobami.

W stosunku do nieuczciwych praktyk handlowych, o których mowa w lit. d) akapitu pierwszego i które są zabronione lub podlegają zaskarżeniu na mocy porozumień WTO, stosowanie niniejszego artykułu jest uzależnione od wcześniejszego orzeczenia właściwego organu WTO.

2. Ust. 1 lit. d) niniejszego artykułu nie ma zastosowania do produktów pochodzących z krajów korzystających, które podlegają środkom antydumpingowym lub wyrównawczym na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 (¹⁴) lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1037 (¹⁵).

3. Jeżeli Komisja, działając w wyniku skargi lub z własnej inicjatywy, uzna, że istnieją wystarczające podstawy uzasadniające czasowe wycofanie preferencji taryfowych przewidzianych w ramach jakiegokolwiek rozwiązania preferencyjnego, o którym mowa w art. 1 ust. 2, w oparciu o powody wymienione w ust. 1 niniejszego artykułu i z uwzględnieniem w stosownym przypadku zwiększonego zaangażowania, o którym mowa w art. 20, przyjmuje zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, akt wykonawczy o wszczęciu procedury czasowego wycofania. Jeżeli Komisja uzna, że istnieją wystarczające podstawy uzasadniające czasowe wycofanie preferencji taryfowych na podstawie art. 22 ust. 3 lit. a), przyjmuje zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, akt wykonawczy o wszczęciu procedury czasowego wycofania. Jeżeli Komisja uzna, że istnieją wystarczające podstawy uzasadniające czasowe wycofanie preferencji taryfowych na podstawie art. 22 ust. 3 lit. b), zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 3, przyjmuje akt wykonawczy o wszczęciu procedury czasowego wycofania. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o przyjęciu takiego aktu wykonawczego.

4. Komisja publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, w którym ogłasza wszczęcie procedury czasowego wycofania, oraz powiadamia zainteresowany kraj korzystający o przyjęciu aktu wykonawczego, o którym mowa w ust. 3. W zawiadomieniu tym:

a) przedstawia się wystarczające podstawy w związku z przyjęciem aktu wykonawczego o wszczęciu procedury czasowego wycofania, o której mowa w ust. 3; oraz

b) stwierdza się, że Komisja będzie monitorować i oceniać sytuację w danym kraju korzystającym w okresie monitorowania i oceny, o którym mowa w ust. 5 niniejszego artykułu, oraz, w stosownych przypadkach, kontynuować dialog zainicjowany w ramach zwiększonego zaangażowania na podstawie art. 20.

5. Komisja przeprowadza monitorowanie i ocenę w okresie sześciu miesięcy od publikacji zawiadomienia, o którym mowa w ust. 4. W tym okresie Komisja zapewnia zainteresowanemu krajowi korzystającemu wszelkie możliwości uczestnictwa i współpracy w dowolnym czasie.

6. Komisja poszukuje wszelkich informacji, jakie uzna za niezbędne, w tym dostępnych ocen, komentarzy, decyzji, zaleceń i wniosków właściwych organów monitorujących, a także stosownych informacji z innych źródeł, w tym dowodów przedstawionych w skardze lub, w stosownych przypadkach, dostarczonych przez strony trzecie. Przy formułowaniu swoich wniosków Komisja ocenia wszystkie stosowne informacje, w tym informacje pochodzące od organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

7. W terminie trzech miesięcy od zakończenia okresu wskazanego w ust. 5 Komisja przedstawia zainteresowanemu krajowi korzystającemu sprawozdanie zawierające ustalenia i wnioski. Kraj korzystający ma prawo do przedstawienia swoich uwag do sprawozdania. Termin na złożenie uwag nie przekracza miesiąca.

8. W terminie sześciu miesięcy od zakończenia okresu, o którym mowa w ust. 5, Komisja podejmuje decyzję o:

a) zakończeniu procedury czasowego wycofania; lub

b) czasowym wycofaniu preferencji taryfowych przewidzianych w ramach rozwiązań preferencyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2.

9. Jeżeli Komisja uzna, że ustalenia nie uzasadniają zastosowania czasowego wycofania, przyjmuje zgodnie z procedurą doradczą określoną w art. 48 ust. 2, akt wykonawczy o zakończeniu procedury tymczasowego wycofania.

10. Jeżeli Komisja uznaje, że ustalenia uzasadniają zastosowanie czasowego wycofania z powodów wskazanych w ust. 1 niniejszego artykułu, jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby dokonywać zmian załączników I i II, w celu czasowego wycofania preferencji taryfowych w ramach rozwiązań preferencyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2. Przyjmując akt delegowany, Komisja przeprowadza w oparciu o dostępne informacje analizę społeczno-gospodarczych skutków czasowego wycofania preferencji taryfowych w kraju korzystającym.

11. Przyjęty akt wykonawczy lub delegowany, o których mowa odpowiednio w ust. 9 i 10, opiera się między innymi na zebranych i otrzymanych dowodach.

12. Jeżeli Komisja decyduje o czasowym wycofaniu preferencji taryfowych, akt delegowany, o którym mowa w ust. 10, wchodzi w życie sześć miesięcy od daty jego przyjęcia.

13. Po przyjęciu aktu delegowanego, o którym mowa w ust. 10 niniejszego artykułu, Komisja kontynuuje, w stosownych przypadkach, dialog zainicjowany w ramach zwiększonego zaangażowania na podstawie art. 20. W przypadku braku takiego zaangażowania Komisja może podjąć inne środki dialogu.

14. Jeżeli powody uzasadniające zastosowanie czasowego wycofania przestają mieć zastosowanie, zanim akt delegowany, o którym mowa w ust. 10 niniejszego artykułu, wejdzie w życie, Komisja jest uprawniona do uchylenia przyjętego aktu delegowanego o czasowym wycofaniu preferencji taryfowych w trybie pilnym, o którym mowa w art. 46.

15. Jeżeli Komisja uzna, że w wyjątkowych okolicznościach, takich jak katastrofa zdrowotna lub sanitarna na skalę światową, klęska żywiołowa lub inne nieprzewidziane zdarzenia, należy dokonać przeglądu zakresu czasowego wycofania, odroczyć lub zawiesić jego stosowanie, jest ona uprawniona do zmiany aktu delegowanego, o którym mowa w ust. 10 niniejszego artykułu, przy zastosowaniu trybu pilnego, o którym mowa w art. 46.

16. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanawianie zasad dotyczących procedury czasowego wycofania wszystkich rozwiązań preferencyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2, w szczególności w odniesieniu do terminów, praw przysługujących stronom, poufności oraz przeglądu wszelkich przyjętych środków.

17. Komisja wszczyna procedurę czasowego wycofania zgodnie z ust. 3-16, jeżeli uzna, że:

a) istnieją wystarczające dowody uzasadniające czasowe wycofanie z powodu określonego w ust. 1 lit. a); oraz

b) istnieją należycie uzasadnione szczególnie pilne potrzeby, takie jak wyjątkowo poważne naruszenia zasad, o których mowa w ust. 1 lit. a), które wymagają szybkiej reakcji w obliczu szczególnych okoliczności występujących w kraju korzystającym i którym trudno byłoby zaradzić, stosując procedurę, o której mowa w ust. 3.

W procedurze określonej w niniejszym ustępie okres, o którym mowa w ust. 5, zostaje skrócony do dwóch miesięcy, a termin, o którym mowa w ust. 8, zostaje skrócony do pięciu miesięcy.

18. Jeżeli Komisja podejmuje decyzję o czasowym wycofaniu preferencji taryfowych zgodnie z ust. 17 niniejszego artykułu, akt delegowany, o którym mowa w ust. 10 niniejszego artykułu, przyjmowany jest zgodnie z art. 46 i ma zastosowanie po upływie miesiąca od jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 24

Jeżeli Komisja stwierdza, że powody uzasadniające zastosowanie czasowego wycofania preferencji taryfowych, o których mowa w art. 23 ust. 1, przestają mieć zastosowanie, jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 45, aby dokonywać zmian załączników I i II, w celu przywrócenia preferencji taryfowych przewidzianych w ramach GSP.

W przypadku gdy niektóre powody, o których mowa w art. 23 ust. 1, na podstawie których podjęto decyzję o czasowym wycofaniu preferencji taryfowych, nadal mają zastosowanie, podczas gdy inne nie mają zastosowania, lub w przypadku gdy mają zastosowanie dodatkowe powody do tych, które uzasadniały czasowe wycofanie preferencji taryfowych, środki przyjęte zgodnie z art. 23 ust. 10 zostają odpowiednio dostosowane.

Artykuł 25

1. Rozwiązania preferencyjne, o których mowa w art 1 ust. 2, mogą zostać czasowo wycofane w odniesieniu do wszystkich lub niektórych produktów pochodzących z kraju korzystającego w przypadku nadużyć finansowych, nieprawidłowości lub systematycznego braku zgodności lub niemożności zapewnienia zgodności z regułami pochodzenia produktów i związanymi z tym procedurami lub niemożności zapewnienia współpracy administracyjnej wymaganej do wprowadzenia w życie tych rozwiązań preferencyjnych i kontroli ich przestrzegania.

2. Współpraca administracyjna, o której mowa w ust. 1, wymaga między innymi, aby kraj korzystający:

a) przekazywał Komisji i aktualizował informacje niezbędne do stosowania reguł pochodzenia i ich kontroli;

b) wspomagał Unię poprzez dokonywanie na wniosek organów celnych państw członkowskich późniejszych weryfikacji pochodzenia towarów i przekazywanie ich wyników Komisji we właściwym czasie;

c) wspomagał Unię przez zezwolenie Komisji na prowadzenie w tym kraju - w koordynacji i ścisłej współpracy z właściwymi organami państw członkowskich - działań Unii w ramach współpracy administracyjnej i dochodzeniowej w celu weryfikacji autentyczności dokumentów lub dokładności informacji mających znaczenie dla przyznania rozwiązania preferencyjnego, o którym mowa w art. 1 ust. 2;

d) prowadził lub organizował odpowiednie dochodzenia w celu wskazania naruszeń reguł pochodzenia i przeciwdziałania tym naruszeniom;

e) przestrzegał reguł pochodzenia lub zapewnił zgodność z nimi w odniesieniu do kumulacji regionalnej, o której mowa w tytule II rozdział I sekcja 2 podsekcja 3 rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446, jeżeli dany kraj korzystający z niej korzysta;

f) wspomagał Unię przy weryfikacji działań, w odniesieniu do których można domniemywać istnienia nadużyć finansowych, przy czym można domniemywać, że występuje nadużycie finansowe, jeżeli przywóz produktów w ramach rozwiązań preferencyjnych przewidzianych w art. 1 ust. 2 znacznie przekracza zwyczajowe poziomy wywozu z kraju korzystającego.

3. Jeżeli Komisja uznaje, że istnieją wystarczające dowody uzasadniające zastosowanie czasowego wycofania rozwiązań preferencyjnych z powodów wskazanych w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, przyjmuje w trybie pilnym, o którym mowa w art. 48 ust. 4, akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie w celu czasowego wycofania preferencji taryfowych w ramach rozwiązań preferencyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2, w odniesieniu do wszystkich lub niektórych produktów pochodzących z kraju korzystającego.

4. Przed podjęciem takiej decyzji Komisja publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, stwierdzając, że istnieją podstawy do uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z ust. 1 i 2, które to wątpliwości mogą stawiać pod znakiem zapytania prawo kraju korzystającego do dalszego czerpania korzyści przyznanych na podstawie niniejszego rozporządzenia.

5. Komisja informuje dany kraj korzystający o każdym akcie wykonawczym przyjętym zgodnie z ust. 3, zanim wejdzie on w życie.

6. Początkowy okres czasowego wycofania preferencji taryfowych nie przekracza sześciu miesięcy. Najpóźniej wraz z zakończeniem tego okresu Komisja przyjmuje w trybie, o którym mowa w art. 48 ust. 4, akt wykonawczy mający natychmiastowe zastosowanie w celu zakończenia czasowego wycofania preferencji taryfowych albo przedłużenia początkowego okresu czasowego wycofania preferencji taryfowych.

7. Państwa członkowskie przekazują Komisji wszelkie stosowne informacje, w tym informacje o nieprawidłowościach, które mogą pojawić się w odniesieniu do reguł pochodzenia i które mogą uzasadniać czasowe wycofanie preferencji taryfowych lub przedłużenie bądź zakończenie czasowego wycofania preferencji taryfowych.

ROZDZIAŁ VII

Przepisy dotyczące środków ochronnych i nadzoru

Sekcja I

Ogólne środki ochronne

Artykuł 26

1. Jeżeli produkt pochodzący z kraju korzystającego z któregokolwiek z rozwiązań preferencyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2, jest przywożony w ilości lub po cenie, które powodują lub mogą powodować poważne trudności dla unijnych producentów podobnych lub bezpośrednio konkurujących produktów, zwykłe cła określone we wspólnej taryfie celnej na ten produkt mogą zostać ponownie wprowadzone w całości lub w części.

2. Na potrzeby niniejszego rozdziału „produkt podobny” oznacza produkt, który jest identyczny, czyli taki, który przypomina pod każdym względem rozpatrywany produkt lub, w przypadku braku takiego produktu, inny produkt, który wprawdzie nie przypomina rozpatrywanego produktu pod każdym względem, ale jego właściwości ściśle odpowiadają właściwościom rozpatrywanego produktu.

3. Na potrzeby niniejszego rozdziału „zainteresowane strony” obejmują strony biorące udział w produkcji, dystrybucji lub sprzedaży przywożonych towarów, o których mowa w ust. 1, oraz podobnych lub bezpośrednio konkurujących produktów.

4. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanawianie przepisów dotyczących procedury przyjmowania ogólnych środków ochronnych, w szczególności w odniesieniu do terminów, praw przysługujących stronom, poufności, ujawniania, weryfikacji, wizyt oraz przeglądu środków.

Artykuł 27

Uważa się, że poważne trudności, o których mowa w art. 26 ust. 1, występują, jeżeli sytuacja gospodarcza lub finansowa producentów unijnych ulega pogorszeniu. Analizując, czy występują takie poważne trudności, Komisja może również w stosownych przypadkach ocenić dynamikę rynku w całym sektorze, w tym wpływ na innych producentów w sektorze, takich jak producenci produktów rynku wyższego lub niższego szczebla. Dokonując oceny, Komisja bierze pod uwagę odpowiednie wskaźniki sytuacji gospodarczej lub finansowej. Takie wskaźniki mogą obejmować następujące czynniki:

a) udział w rynku;

b) produkcja;

c) zapasy;

d) moce produkcyjne;

e) przywóz.

Artykuł 28

1. Jeżeli Komisja uzna, że istnieją wystarczające dowody prima facie świadczące o spełnieniu warunków określonych w art. 26 ust. 1, bada, czy zwykłe cła określone we wspólnej taryfie celnej powinny zostać ponownie wprowadzone w całości lub w części.

2. Komisja wszczyna dochodzenie, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, na wniosek państwa członkowskiego, jakiejkolwiek osoby prawnej lub jakiegokolwiek stowarzyszenia nieposiadającego osobowości prawnej działających w imieniu producentów unijnych lub z własnej inicjatywy, jeżeli uzna, że istnieją wystarczające dowody prima facie, określone w oparciu o ocenę, o której mowa w art. 27, uzasadniające takie dochodzenie. Wniosek o wszczęcie dochodzenia zawiera wystarczające dowody prima facie świadczące o spełnieniu warunków odnoszących się do możliwości zastosowania środka ochronnego określonego w art. 26 ust.1. Wniosek jest kierowany do Komisji. Komisja w możliwym zakresie bada dokładność i adekwatność materiału dowodowego przedstawionego we wniosku w celu ustalenia, czy istnieją wystarczające dowody prima facie uzasadniające wszczęcie dochodzenia.

3. Jeżeli istnieją wystarczające dowody prima facie uzasadniające wszczęcie dochodzenia, Komisja publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zawiadomienie to zawiera wszystkie niezbędne szczegółowe informacje dotyczące procedury i terminów, w tym możliwości odwołania do rzecznika praw stron dyrekcji generalnej odpowiedzialnej za handel międzynarodowy w Komisji. Wszczęcie dochodzenia następuje w terminie miesiąca od otrzymania wniosku zgodnie z ust. 2. Jeżeli nie ma wystarczających dowodów uzasadniających wszczęcie dochodzenia, Komisja informuje państwa członkowskie o swojej decyzji o niewszczynaniu dochodzenia w terminie miesiąca od daty otrzymania wniosku.

4. Dochodzenie wraz z czynnościami proceduralnymi, o których mowa w art. 29, 30 i 31, zostaje zakończone w terminie 12 miesięcy od daty jego wszczęcia.

5. W przypadku dochodzeń w sprawie ogólnych środków ochronnych dotyczących produktów wymienionych w działach 1-24 wspólnej taryfy celnej określonej w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87, pochodzących z krajów korzystających, okres, o którym mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, zostaje skrócony do dwóch miesięcy w następujących przypadkach:

a) jeżeli dany kraj korzystający nie przestrzega reguł pochodzenia lub nie zapewnia współpracy administracyjnej, o której mowa w art. 25;

b) jeżeli przywóz produktów wymienionych w działach 1-24 wspólnej taryfy celnej określonej w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87 w ramach rozwiązań preferencyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2, przyznanych na mocy niniejszego rozporządzenia znacząco przekracza zwyczajowe poziomy wywozu z danego kraju korzystającego.

Artykuł 29

W przypadkach należycie uzasadnionych pilną potrzebą związaną z pogorszeniem sytuacji gospodarczej lub finansowej producentów unijnych i gdy opóźnienie mogłoby spowodować trudną do naprawienia szkodę, Komisja przyjmuje akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie w trybie, o którym mowa w art. 48 ust. 4, w celu ponownego wprowadzenia zwykłych ceł określonych we wspólnej taryfie celnej na okres do 12 miesięcy.

Artykuł 30

Jeżeli z ostatecznych ustaleń wynika, że warunki ustanowione w art. 26 ust. 1 są spełnione, Komisja przyjmuje zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 3, akty wykonawcze w celu ponownego wprowadzenia ceł określonych we wspólnej taryfie celnej. Te akty wykonawcze wchodzą w życie w terminie miesiąca od daty ich opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 31

Jeżeli z ostatecznych ustaleń wynika, że warunki ustanowione w art. 26 ust. 1 nie są spełnione, Komisja przyjmuje zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 3, akty wykonawcze kończące dochodzenie. Te akty wykonawcze zostają opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Jeżeli w terminie, o którym mowa w art. 28 ust. 4, nie zostanie opublikowany żaden akt wykonawczy, dochodzenie uznaje się za zakończone, a wszelkie akty wykonawcze przyjęte na podstawie art. 29 automatycznie tracą moc. Wszelkie cła wynikające ze wspólnej taryfy celnej pobrane na skutek zastosowania tych aktów wykonawczych są zwracane.

Artykuł 32

Cła określone we wspólnej taryfie celnej są wprowadzane ponownie w całości lub w części na okres, jaki jest konieczny, aby przeciwdziałać pogarszaniu się sytuacji gospodarczej lub finansowej producentów unijnych, lub dopóty dopóki utrzymuje się zagrożenie wystąpienia takiego pogorszenia. Okres ponownego wprowadzenia nie przekracza trzech lat, chyba że zostanie przedłużony w należycie uzasadnionych okolicznościach.

Sekcja II

Specjalne środki ochronne dla określonych produktów

Artykuł 33

1. Bez uszczerbku dla przepisów sekcji I niniejszego rozdziału, Komisja z własnej inicjatywy oraz zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, do dnia 1 stycznia każdego roku przyjmuje akt wykonawczy w celu zniesienia preferencji taryfowych, o których mowa w art. 7 i 12 w odniesieniu do produktów z sekcji S-11a załącznika III GSP, produktów z sekcji S-11b załącznika III GSP lub produktów objętych kodami Nomenklatury scalonej 2207 10 00 i 2207 20 00, jeżeli przywóz takich produktów pochodzi z kraju korzystającego, a ich łączna wartość:

a) w przypadku produktów objętych kodami Nomenklatury scalonej 2207 10 00 i 2207 20 00 przekracza udział, o którym mowa w pkt 1 załącznika IV, w wartości unijnego przywozu tych samych produktów z wszystkich krajów korzystających, w danym roku kalendarzowym;

b) dla produktów z sekcji S-11a załącznika III GSP oraz produktów z sekcji S-11b załącznika III GSP przekracza udział, o którym mowa w pkt 3 załącznika IV, w wartości przywozu unijnego produktów z sekcji S-11a załącznika III GSP lub produktów z sekcji S-11b załącznika III GSP z wszystkich krajów korzystających, w danym roku kalendarzowym.

2. Ust. 1 nie ma zastosowania do krajów korzystających z EBA ani do krajów, dla których udział przywozu do Unii stosownych produktów, o których mowa w ust. 1, nie przekracza 6 % wartości całkowitego przywozu do Unii tych samych produktów.

3. Zniesienie preferencji taryfowych wchodzi w życie dwa miesiące po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej aktu wykonawczego Komisji w tej sprawie.

Artykuł 34

1. Jeżeli przywóz produktów objętych kodami Nomenklatury scalonej 1006 10, 1006 20 i 1006 30 pochodzących z kraju korzystającego przekracza, łącznie i w dowolnym momencie roku kalendarzowego, roczne wielkości przywozu ustalone dla każdego kraju korzystającego zgodnie z metodyką określoną w ust. 4 o co najmniej 45 %, Komisja:

a) zawiesza ze skutkiem natychmiastowym preferencje taryfowe w odniesieniu do przywozu tych produktów pochodzących z danego kraju korzystającego na pozostałą część roku kalendarzowego; oraz

b) wprowadza, na okres następnego roku kalendarzowego, kontyngent taryfowy na przywóz tych produktów pochodzących z danego kraju korzystającego.

Kontyngent taryfowy, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. b), jest równy rocznej wielkości przywozu z danego kraju korzystającego ustalonej na rok, w którym zaczęło obowiązywać zawieszenie, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. a), zgodnie z metodyką określoną w ust. 4. Jedynie przywóz w ramach kontyngentu taryfowego, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. b), pozostaje nadal objęty preferencjami taryfowymi.

2. Ust. 1 nie ma zastosowania do krajów korzystających, w których udział produktów objętych kodami Nomenklatury scalonej 1006 10, 1006 20 i 1006 30, traktowanych łącznie, nie przekracza 6 % całkowitego przywozu do Unii.

3. Komisja przyjmuje zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, akt wykonawczy ustanawiający wykaz środków monitorowania wielkości przywozu, zawieszenia preferencji taryfowych oraz stosowania niniejszego artykułu. Pierwszy z tych aktów wykonawczych ma zastosowanie od dnia 1 stycznia 2027 r.

4. W odniesieniu do roku kalendarzowego 2027 wielkości przywozu dla każdego kraju korzystającego, o którym mowa w ust. 1, określa się za pomocą średniej arytmetycznej rocznych wielkości przywozu do Unii pochodzącego z każdego kraju korzystającego w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. Do dnia 31 grudnia 2027 r., a następnie do dnia 31 grudnia każdego roku, Komisja przyjmuje akty wykonawcze zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 48 ust. 2, w celu określenia wielkości przywozu, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu i które mają zastosowanie w następnym roku kalendarzowym, na podstawie średniej arytmetycznej rocznych wielkości przywozu do Unii pochodzącego z każdego kraju korzystającego w ciągu dziesięciu poprzednich lat kalendarzowych, w oparciu o najnowsze dostępne dane.

5. Sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozporządzenia przewidziane w art. 49 akapit drugi zawiera ocenę zapotrzebowania na mechanizm określony w niniejszym artykule i jego funkcjonowania.

Artykuł 35

Bez uszczerbku dla przepisów sekcji I i III niniejszego rozdziału, jeżeli przywóz produktów wymienionych w załączniku I do TFUE powoduje bądź może powodować poważne zakłócenia na rynkach Unii, w szczególności w co najmniej jednym regionie najbardziej oddalonym, lub powoduje bądź może powodować zakłócenia mechanizmów regulacyjnych tych rynków, Komisja na wniosek państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy przyjmuje akt wykonawczy w celu zawieszenia rozwiązań preferencyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2, w odniesieniu do danych produktów zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 3, po przeprowadzeniu konsultacji z komitetem ds. odpowiedniej wspólnej organizacji rynku w dziedzinie rolnictwa lub rybołówstwa.

Artykuł 36

Komisja w jak najkrótszym terminie informuje dany kraj korzystający o każdej decyzji podjętej zgodnie z art. 33, art. 34 lub art. 35, zanim wejdzie ona w życie.

Sekcja III

Nadzór w sektorze rolnym i w sektorze gospodarki rybnej

Artykuł 37

1. Bez uszczerbku dla przepisów sekcji I niniejszego rozdziału produkty wymienione w działach 1-24 wspólnej taryfy celnej określonej w rozporządzeniu (EWG) nr 2658/87, pochodzące z krajów korzystających, mogą podlegać specjalnemu mechanizmowi nadzoru w celu zapobieżenia zakłóceniom na rynkach Unii. W odniesieniu do konkretnych produktów specjalny nadzór zostaje uruchomiony na wniosek państwa członkowskiego lub może zostać uruchomiony przez Komisję.

2. Jeżeli wyniki specjalnego nadzoru nad produktami na podstawie niniejszego artykułu potwierdzają zakłócenia na rynkach Unii, Komisja przyjmuje akt wykonawczy zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 3, w celu zastosowania ceł określonych we wspólnej taryfie celnej do produktów objętych nadzorem, po przeprowadzeniu konsultacji z komitetem ds. odpowiedniej wspólnej organizacji rynku w dziedzinie rolnictwa lub rybołówstwa. Zniesienie preferencji taryfowych wchodzi w życie następnego dnia po opublikowaniu odpowiedniego aktu wykonawczego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

3. Oceniając zakłócenia na rynkach unijnych na podstawie ust. 1, Komisja bierze pod uwagę wszystkie stosowne zmiany na rynku, w tym wpływ całkowitego odnośnego przywozu na sytuację na rynku unijnym. Ocena ta obejmuje takie czynniki, jak wpływ danego przywozu na poziom cen w Unii, wpływ przywozu z innych źródeł, wzrost przywozu z kraju korzystającego, a także wpływ przywozu na ogólną stabilność unijnego rynku odpowiedniego produktu.

4. Komisja przeprowadza ocenę, o której mowa w ust. 3, w ciągu maksymalnie sześciu miesięcy. Okres przeprowadzania tej oceny może, w razie potrzeby, zostać przedłużony maksymalnie o sześć miesięcy.

5. Cła określone we wspólnej taryfie celnej zostają ponownie wprowadzone na okres 12 miesięcy. Okres ponownego wprowadzenia tych ceł może zostać przedłużony, jeżeli jest to konieczne dla przeciwdziałania zakłóceniom na odpowiednich rynkach Unii.

Artykuł 38

Komisja w jak najkrótszym terminie informuje dany kraj korzystający o każdej decyzji podjętej zgodnie z art. 37, zanim wejdzie ona w życie.

ROZDZIAŁ VIII

Przepisy wspólne

Artykuł 39

1. Korzyści z preferencji taryfowych przysługują w odniesieniu do produktów, których dotyczy wniosek o przyznanie preferencji taryfowych, pochodzących z kraju korzystającego.

2. Dla celów rozwiązań w zakresie preferencji taryfowych, o których mowa w art. 1 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, reguły dotyczące preferencyjnego pochodzenia są ustanowione zgodnie z art. 64 ust. 1 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013.

3. Bez uszczerbku dla zasad, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, i na wniosek kraju korzystającego Komisja przyznaje kumulację regionalną, o której mowa w art. 55 rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446, między krajami korzystającymi należącymi do różnych grup regionalnych lub kumulację rozszerzoną, o której mowa w art. 56 rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446, jeżeli i dopóki spełnione są następujące warunki:

a) wniosek kraju korzystającego zawiera wystarczające dowody na to, że taka kumulacja jest konieczna ze względu na szczególne potrzeby tego kraju w zakresie handlu, rozwoju i finansowania;

b) kumulacja nie stwarza nadmiernych trudności handlowych dla innych kwalifikujących się krajów, w szczególności krajów korzystających z EBA, z uwagi na możliwe przesunięcia przepływów handlowych;

c) kraj korzystający przedstawia dowody na to, że nie jest w stanie przestrzegać reguł pochodzenia mających zastosowanie do danych towarów bez przyznania takiej kumulacji.

4. Oceniając, czy wniosek jest uzasadniony ze względu na szczególne potrzeby handlowe, rozwojowe i finansowe kraju korzystającego, w szczególności na podstawie informacji dostarczonych przez ten kraj, Komisja bierze pod uwagę poziom zależności kraju korzystającego od zintegrowanej produkcji z krajami trzecimi, których dotyczy wniosek, wpływ tej zależności na zrównoważony rozwój kraju korzystającego, znaczenie sektorów o takiej zintegrowanej produkcji dla gospodarki kraju korzystającego oraz perspektywy przyszłego rozwoju w odniesieniu do danych produktów.

5. Zanim Komisja podejmie decyzję w sprawie wniosku, umożliwia krajowi korzystającemu przedstawienie opinii.

Artykuł 40

Przy wdrażaniu niniejszego rozporządzenia zapewnia się synergię i komplementarność z odpowiednimi działaniami zewnętrznymi i programami Unii, w szczególności w odniesieniu do rozwoju.

Artykuł 41

1. Jeżeli cło ad valorem dla indywidualnej deklaracji przywozowej jest obniżone zgodnie z niniejszym rozporządzeniem do stawki nieprzekraczającej 1 %, cło takie zostaje całkowicie zawieszone.

2. Jeżeli stawka cła specyficznego dla indywidualnej deklaracji przywozowej jest obniżona zgodnie z niniejszym rozporządzeniem do kwoty nieprzekraczającej 2 EUR w odniesieniu do poszczególnych kwot w euro, to cło zostaje całkowicie zawieszone.

3. Z zastrzeżeniem ust. 1 i 2 ostateczna preferencyjna stawka celna obliczona zgodnie z niniejszym rozporządzeniem zostaje zaokrąglona w dół do pierwszego miejsca po przecinku.

Artykuł 42

1. Na potrzeby niniejszego rozporządzenia wykorzystuje się unijne statystyki Komisji (Eurostatu) dotyczące handlu zagranicznego.

2. Państwa członkowskie przesyłają do Komisji (Urzędu Statystycznego Unii Europejskiej) swoje dane statystyczne dotyczące produktów objętych procedurą celną zezwalającą na dopuszczenie do swobodnego obrotu w ramach preferencji taryfowych, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2152 (¹⁶). Aby udostępnić informacje i zwiększyć przejrzystość, Komisja zapewnia regularne udostępnianie w publicznej bazie danych odpowiednich danych statystycznych w odniesieniu do sekcji GSP.

3. Zgodnie z art. 55 i 56 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/2447 państwa członkowskie przesyłają Komisji na jej wniosek szczegółowe dane dotyczące ilości i wartości produktów dopuszczonych do swobodnego obrotu w ramach preferencji taryfowych w miesiącach poprzedzających wniosek. Dane te obejmują produkty, o których mowa w ust. 4 niniejszego artykułu.

4. Komisja w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi monitoruje przywóz produktów objętych kodami Nomenklatury scalonej 0603, 0803 90 10, 1006, 1604 14, 1604 19 31, 1604 19 39, 1604 20 70, 1701, 1704, 1806 10 30, 1806 10 90, 2002 90, 2103 20, 2106 90 59, 2106 90 98, 6403, 2207 10 00, 2207 20 00, 2909 19 10, 3814 00 90, 3820 00 00, 3824 99 56, 3824 99 57, 3824 99 92, 3824 84 00, 3824 85 00, 3824 86 00, 3824 87 00, 3824 88 00, 3824 99 93 i 3824 99 96 w celu ustalenia, czy spełnione zostały warunki, o których mowa w art. 26, 33, 34, 35 i 37.

Artykuł 43

Komisja regularnie zasięga opinii przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w Unii i, w stosownych przypadkach, w krajach korzystających i uwzględnia uzyskane od nich informacje, w tym w drodze specjalnych dialogów w celu przeglądu, monitorowania i oceny wdrażania niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 44

Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o wdrażaniu niniejszego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do środków przyjętych na podstawie rozdziału VII.

Artykuł 45

1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 6, art. 10 ust. 4, 5 i 7, art. 11 ust. 2, art. 15 ust. 9 i 13, art. 16, art. 17 ust. 2 i 3, art. 23 ust. 10, 15 i 16, art. 24 i art. 26 ust. 4, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia 12 lipca 2026 r.

3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 6, art. 10 ust. 4, 5 i 7, art. 11 ust. 2, art. 15 ust. 9 i 13, art. 16, art. 17 ust. 2 i 3, art. 23 ust. 10, 15 i 16, art. 24 i art. 26 ust. 4, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4. Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 6, art. 10 ust. 4, 5 lub 7, art. 11 ust. 2, art. 15 ust. 9 lub 13, art. 16, art. 17 ust. 2 lub 3, art. 23 ust. 10, 15 lub 16, art. 24 lub art. 26 ust. 4 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 46

1. Akty delegowane przyjęte w trybie niniejszego artykułu wchodzą w życie niezwłocznie i mają zastosowanie, dopóki nie zostanie wyrażony sprzeciw zgodnie z ust. 2. Przekazując akt delegowany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, podaje się powody zastosowania trybu pilnego.

2. Parlament Europejski lub Rada mogą wyrazić sprzeciw wobec aktu delegowanego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 45 ust. 6. W takim przypadku Komisja uchyla akt natychmiast po powiadomieniu jej przez Parlament Europejski lub Radę o decyzji o wniesieniu sprzeciwu.

Artykuł 47

1. Informacje uzyskane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem są wykorzystywane wyłącznie do celów, w jakich o nie wystąpiono.

2. Informacje o charakterze poufnym lub przekazane z zastrzeżeniem poufności otrzymane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem nie są ujawniane bez wyraźnej zgody osoby dostarczającej informacji.

3. W każdym wniosku o zastrzeżenie poufności podaje się powody, dla których informacje te są poufne. Jeżeli jednak osoba dostarczająca informacji nie wyraża zgody na ich podanie do wiadomości publicznej ani nie zezwala na ich ujawnienie w zarysie lub formie streszczenia oraz jeżeli okaże się, że wniosek o zachowanie poufności jest nieuzasadniony, informacji tych można nie uwzględniać.

4. Informacje są uważane za poufne w każdym przypadku, gdy ich ujawnienie może mieć znacząco negatywne skutki dla osoby dostarczającej informacje lub dla źródła tych informacji, lub dla dwustronnych stosunków międzynarodowych Unii.

5. Ust. 1-4 nie wyłączają możliwości powoływania się przez organy Unii na informacje ogólne oraz w szczególności na powody będące podstawą decyzji podjętych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Organy te uwzględniają jednak uzasadnione interesy danych osób fizycznych i prawnych, aby nie ujawniać ich tajemnic handlowych.

Artykuł 48

1. Komisja jest wspierana przez Komitet ds. Preferencji Ogólnych ustanowiony na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 732/2008 (¹⁷). Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

4. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 8 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 w związku z art. 5 tego rozporządzenia.

Artykuł 49

Do dnia 1 stycznia 2030 r., a następnie co trzy lata Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące skutków GSP oraz postępów w realizacji celów niniejszego rozporządzenia, obejmujące ostatnie trzy lata oraz wszystkie rozwiązania preferencyjne, o których mowa w art. 1 ust. 2, a także działania monitorujące Komisji, w tym informacje jawne dotyczące skarg złożonych za pośrednictwem punktu kompleksowej obsługi, które są istotne dla niniejszego rozporządzenia.

Do dnia 1 stycznia 2033 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia. Sprawozdanie to może w szczególności zawierać wykaz odpowiednich konwencji w związku z aktualizacjami dokonywanymi przez organy monitorujące z ramienia ONZ, w tym w zakresie podstawowych zasad i praw w pracy, a także mechanizmy znoszenia preferencji wobec krajów i mechanizmy przejściowe, zwłaszcza w odniesieniu do krajów najsłabiej rozwiniętych. W stosownych przypadkach sprawozdaniu może towarzyszyć wniosek legislacyjny.

Artykuł 50

Rozporządzenie (UE) nr 978/2012 traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2027 r.

Odesłania do uchylonego rozporządzenia traktuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku VIII.

ROZDZIAŁ IX

Przepisy końcowe

Artykuł 51

1. Każda procedura w zakresie dochodzenia lub czasowego wycofania rozpoczęta i nie zakończona na mocy rozporządzenia (UE) nr 978/2012 zostaje ponownie automatycznie rozpoczęta na mocy niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków krajów korzystających z GSP+ na mocy tego rozporządzenia, jeżeli dane dochodzenie lub procedura dotyczy wyłącznie korzyści przyznanych w ramach GSP+. Dochodzenie lub procedura zostają jednak ponownie automatycznie rozpoczęte, jeżeli ten sam kraj korzystający złoży wniosek o przyznanie udziału w GSP+ na mocy niniejszego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2029 r.

2. W każdym ponownie rozpoczętym dochodzeniu uwzględnia się informacje uzyskane w trakcie dochodzenia rozpoczętego i niezakończonego na mocy rozporządzenia (UE) nr 978/2012.

3. Kraje, które w dniu 31 grudnia 2026 r. są krajami korzystającymi z GSP+ na podstawie rozporządzenia (UE) nr 978/2012, jak określono w załączniku III do tego rozporządzenia w wersji obowiązującej w tym dniu, uznaje się za kraje korzystające z GSP+ na podstawie niniejszego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2028 r. Kraje, które będą chciały nadal korzystać z GSP+ na podstawie niniejszego rozporządzenia od dnia 1 stycznia 2029 r., składają wniosek w tej sprawie przed tą datą zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 niniejszego rozporządzenia. W przypadku tych krajów, które złożyły taki wniosek, GSP+ zostaje utrzymany na mocy niniejszego rozporządzenia w okresie dokonywania przez Komisję oceny złożonych przez nie wniosków na mocy art. 10 niniejszego rozporządzenia oraz, w stosownych przypadkach, w okresie na wyrażenie sprzeciwu przewidzianym w art. 45 ust. 6 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 52

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Stosuje się je od dnia 1 stycznia 2027 r. Art. 5 ust. 2, art. 8 ust. 2, art. 10 ust. 7, art. 15 ust. 12, art. 23 ust. 15, art. 26 ust. 4, art. 34 ust. 3 oraz art. 45 stosuje się jednak od dnia 12 lipca 2026 r.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 grudnia 2036 r. Ta data zakończenia jego stosowania nie ma jednak wpływu na EBA ustanowione w rozdziale IV, ani na inne przepisy niniejszego rozporządzenia w zakresie, w jakim stosowane są w związku z tym rozdziałem.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Strasburgu dnia 17 czerwca 2026 r.

WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW

ZAŁĄCZNIK I

KRAJE KWALIFIKUJĄCE SIĘ I KRAJE KORZYSTAJĄCE

Treść załącznika w formie PDF do pobrania tutaj

ZAŁĄCZNIK II

KRAJE KORZYSTAJĄCE, DLA KTÓRYCH CZASOWO WYCOFANO ROZWIĄZANIA PREFERENCYJNE W RAMACH GSP W ODNIESIENIU DO WSZYSTKICH LUB NIEKTÓRYCH PRODUKTÓW POCHODZĄCYCH Z TYCH KRAJÓW

Treść załącznika w formie PDF do pobrania tutaj

ZAŁĄCZNIK III

WYKAZ PRODUKTÓW OBJĘTYCH STANDARDOWYM GSP I GSP+

Treść załącznika w formie PDF do pobrania tutaj

ZAŁĄCZNIK IV

WARUNKI STOSOWANIA ART. 8 I 33

Treść załącznika w formie PDF do pobrania tutaj

ZAŁĄCZNIK V

WARUNKI STOSOWANIA ROZDZIAŁU III

Treść załącznika w formie PDF do pobrania tutaj

ZAŁĄCZNIK VI

ODPOWIEDNIE KONWENCJE

Treść załącznika w formie PDF do pobrania tutaj

ZAŁĄCZNIK VII

WYKAZ PRODUKTÓW OBJĘTYCH WYŁĄCZNIE GSP+

Treść załącznika w formie PDF do pobrania tutaj

ZAŁĄCZNIK VIII

TABELA KORELACJI

Treść załącznika w formie PDF do pobrania tutaj