ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/1376
z dnia 23 czerwca 2026 r.
ustanawiające odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 dotyczące wprowadzania na terytorium Unii nieukorzenionych sadzonek przeznaczonych do sadzenia rodzajów Calibrachoa spp., Petunia spp. oraz ich mieszańców z Ugandy
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 z dnia 26 października 2016 r. w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 228/2013, (UE) nr 652/2014 i (UE) nr 1143/2014 oraz uchylające dyrektywy Rady 69/464/EWG, 74/647/EWG, 93/85/EWG, 98/57/WE, 2000/29/WE, 2006/91/WE i 2007/33/WE (1), w szczególności jego art. 30 ust. 1 i art. 42a ust. 1,
a także mając na uwadze, co następuje:
| (1) | W art. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/2072 (2) w związku z pkt 18 załącznika VI do tego rozporządzenia wykonawczego zakazuje się wprowadzania do Unii roślin przeznaczonych do sadzenia z rodziny Solanaceae z niektórych państw trzecich. |
| (2) | Kilka państw członkowskich wyraziło zainteresowanie przywozem nieukorzenionych sadzonek przeznaczonych do sadzenia rodzajów Calibrachoa spp. i Petunia spp. oraz ich mieszańców („określone rośliny”) z Ugandy, z której handel jest obecnie zabroniony. W dniu 6 października 2021 r. te państwa członkowskie przedłożyły dokumentację techniczną przedstawiającą procedury produkcji określonych roślin w Ugandzie. |
| (3) | W grudniu 2025 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności („Urząd”) przyjął opinię naukową dotyczącą oceny ryzyka związanego z nieukorzenionymi roślinami rodzajów Petunia spp. i Calibrachoa spp. z Ugandy (3). |
| (4) | Urząd uznał Bemisia tabaci Genn. (populacje pozaeuropejskie), wirusa łagodnej pstrości wspięgi chińskiej, Nipaecoccus viridis (Newstead), wirusa liściozwoju ziemniaka (izolaty spoza UE), wiroida wrzecionowatości bulw ziemniaka, wirusa S ziemniaka (izolaty spoza UE), wirusa X ziemniaka (izolaty spoza UE), Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., Scirtothrips dorsalis Hood, wirusa kędzierzawki liści pomidora z Ugandy, tospowirusa brązowej plamistości pomidora i wirusa żółtej kędzierzawki liści pomidora za agrofagi istotne dla określonych roślin. |
| (5) | Urząd ocenił opisane we wspomnianej dokumentacji środki zmniejszające ryzyko w odniesieniu do produkcji określonych roślin w Ugandzie i do zidentyfikowanych agrofagów oraz oszacował prawdopodobieństwo, że określone rośliny są wolne od tych agrofagów. |
| (6) | Na podstawie tej opinii wprowadzenie określonych roślin stwarza ryzyko, które można ograniczyć do dopuszczalnego poziomu poprzez zastosowanie środków, które są niezbędne do przeciwdziałania danym zagrożeniom fitosanitarnym i które opisano w niniejszym rozporządzeniu. |
| (7) | Bemisia tabaci Genn. (populacje pozaeuropejskie), wirus łagodnej pstrości wspięgi chińskiej, wirus liściozwoju ziemniaka (izolaty spoza UE), wirus S ziemniaka (izolaty spoza UE), wirus X ziemniaka (izolaty spoza UE), Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., Scirtothrips dorsalis Hood i wirus kędzierzawki liści pomidora z Ugandy są wymienione jako agrofagi kwarantannowe dla Unii w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072. Ponieważ wprowadzanie określonych roślin na terytorium Unii jest obecnie zakazane, nie podlegają one wymogom szczególnym określonym w załączniku VII do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072. W związku z tym agrofagi te należy uznać za określone agrofagi podlegające wymogom szczególnym do celów niniejszego rozporządzenia. |
| (8) | Wiroid wrzecionowatości bulw ziemniaka, tospowirus brązowej plamistości pomidora i wirus żółtej kędzierzawki liści pomidora są wymienione w załączniku IV do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 jako regulowane agrofagi niekwarantannowe dla Unii w odniesieniu do towarów innych niż rośliny rodzajów Petunia spp. i Calibrachoa spp. Ponieważ te agrofagi nie zostały uznane za agrofagi mające gospodarcze skutki dla produkcji Petunia spp. i Calibrachoa spp. na terytorium Unii, do celów niniejszego rozporządzenia nie należy ich uznawać za określone agrofagi. |
| (9) | Nipaecoccus viridis (Newstead) nie jest wymieniony jako agrofag kwarantannowy dla Unii w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072. W wyniku opinii Urzędu tego agrofaga uznaje się za istotny dla określonych roślin. W związku z tym Komisja stwierdza, że spełnia on warunki włączenia do wykazu agrofagów kwarantannowych dla Unii oraz kryteria określone w sekcji 3 podsekcja 2 w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2016/2031. Powinien on zatem podlegać środkom tymczasowym, o których mowa w art. 30 ust. 1 tego rozporządzenia, i zostać uznany za określonego agrofaga do celów niniejszego rozporządzenia. |
| (10) | W celu zapewnienia, aby wprowadzanie określonych roślin nie stwarzało ryzyka wprowadzenia określonych agrofagów na terytorium Unii, rośliny te powinny być uprawiane z roślin pochodzących z terytorium Unii, aby zapobiec występowaniu agrofagów w materiale wyjściowym. |
| (11) | Produkcja określonych roślin powinna odbywać się w punktach produkcji zatwierdzonych przez krajową organizację ochrony roślin Ugandy do celów produkcji określonych roślin przeznaczonych na wywóz do Unii i oznaczonych niepowtarzalnym kodem identyfikacyjnym, aby umożliwić właściwym organom zidentyfikowanie – w przypadku wykrycia określonego agrofaga na określonej roślinie na terytorium Unii – punktu produkcji, z którego pochodzi ta określona roślina. |
| (12) | Ponadto w celu zapewnienia, aby określone rośliny były wolne od określonych agrofagów, należy je uprawiać objęte ochroną fizyczną i poddawać inspekcji przed wywozem. |
| (13) | Ponieważ objawy występowania określonych agrofagów mogą nie być jeszcze widoczne na nieukorzenionych sadzonkach przywożonych do Unii, po przywozie na terytorium Unii określone rośliny powinny być sadzone i ukorzeniane na terenie podmiotów profesjonalnych specjalnie upoważnionych do wydawania paszportów roślin dla tych roślin pochodzących z Ugandy lub podmiotów profesjonalnych, dla których właściwe organy wydają paszporty roślin, ponieważ podlegają one regularnym urzędowym inspekcjom. Podmioty profesjonalne, które mają uprawiać lub ukorzeniać określone rośliny, powinny informować właściwe organy przed otrzymaniem określonych roślin, aby organy te mogły terminowo zaplanować urzędowe inspekcje. |
| (14) | Aby zapobiec pierwszemu przemieszczeniu określonych roślin na teren podmiotów profesjonalnych, które nie są upoważnione do wydawania paszportów roślin dla określonych roślin, importer powinien przedstawić dokument wydany przez właściwy organ, który to dokument potwierdza, że rośliny mają zostać przemieszczone na teren podmiotów profesjonalnych, które zgodnie z art. 89 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/2031 są specjalnie upoważnione do wydawania paszportów roślin dla roślin ukorzenionych lub uprawianych z określonych roślin, lub na teren podmiotów profesjonalnych, dla których właściwe organy wydają paszporty roślin dla określonych roślin. |
| (15) | Ponadto państwa członkowskie powinny niezwłocznie informować Komisję i pozostałe państwa członkowskie o każdym stwierdzeniu występowania określonego agrofaga na określonych roślinach lub na roślinach ukorzenionych lub uprawianych z określonych roślin. Komisja powinna niezwłocznie informować o tym krajową organizację ochrony roślin Ugandy. Organizacja ta powinna natychmiast usunąć punkt produkcji, z którego pochodzą określone rośliny, z wykazu zatwierdzonych punktów produkcji do czasu przywrócenia stanu wolnego od agrofaga. |
| (16) | Ponieważ na terytorium Unii nie wprowadzano dotychczas określonych roślin i brak jeszcze doświadczeń w tym handlu, określone rośliny stwarzają zagrożenie fitosanitarne, które nie zostało jeszcze w pełni ocenione. W związku z tym wymogi przewidziane w niniejszym rozporządzeniu powinny mieć charakter tymczasowy zgodnie z art. 30 ust. 1 i art. 42a ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/2031. |
| (17) | Ponieważ wprowadzanie określonych roślin na terytorium Unii ma być czasowo dozwolone, ze względu na jasność prawa należy również zmienić załącznik VI do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 poprzez wskazanie, że istnieje tymczasowe odstępstwo od niego w odniesieniu do wprowadzania określonych roślin na terytorium Unii i ich przemieszczania w obrębie tego terytorium. |
| (18) | Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, |
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
| 1) | „określone agrofagi” oznaczają Bemisia tabaci Genn. (populacje pozaeuropejskie), wirusa łagodnej pstrości wspięgi chińskiej, Nipaecoccus viridis (Newstead), wirusa liściozwoju ziemniaka (izolaty spoza UE), wirusa S ziemniaka (izolaty spoza UE), wirusa X ziemniaka (izolaty spoza UE), Ralstonia pseudosolanacearum Safni et al., Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al. Emend. Safni et al., Scirtothrips dorsalis Hood i wirusa kędzierzawki liści pomidora z Ugandy; |
| 2) | „określone rośliny” oznaczają nieukorzenione sadzonki przeznaczone do sadzenia rodzajów Calibrachoa spp. i Petunia spp. oraz ich mieszańce, uprawiane w Ugandzie i uzyskane w linii bezpośredniej z roślin matecznych przywożonych z Unii. |
Artykuł 2
Tymczasowe odstępstwo od zakazu wprowadzania określonych roślin na terytorium Unii
Na zasadzie odstępstwa od pkt 18 załącznika VI do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 zezwala się tymczasowo na wprowadzanie na terytorium Unii określonych roślin, pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w art. 3 niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 3
Wymogi dotyczące wprowadzania i przemieszczania określonych roślin na terytorium Unii
1. Określone rośliny mogą być wprowadzane do Unii jedynie wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące wymogi:
| a) | przed rozpoczęciem handlu krajowa organizacja ochrony roślin Ugandy przekazała Komisji na piśmie wykaz środków mających na celu zapewnienie spełnienia wymogów określonych w pkt 1 załącznika I; |
| b) | do dnia 31 grudnia każdego roku krajowa organizacja ochrony roślin Ugandy przedkłada Komisji wykaz punktów produkcji, wraz z ich odpowiednimi kodami identyfikacyjnymi, zatwierdzonych do wywozu określonych roślin do Unii w następnym roku kalendarzowym, oraz niezwłocznie powiadamia o wszelkich zmianach w tym wykazie; |
| c) | do dnia 31 marca każdego roku krajowa organizacja ochrony roślin Ugandy przedkłada Komisji roczne sprawozdanie z działalności prowadzonej w poprzednim roku kalendarzowym zawierające wszystkie elementy określone w pkt 2 załącznika I. |
2. W celu wprowadzenia określonych roślin na terytorium Unii podmiot profesjonalny dokonujący przywozu przedstawia dokument wydany przez właściwy organ, w którym to dokumencie potwierdza się, że podmiot profesjonalny otrzymujący określone rośliny spełnia wymogi określone w ust. 3 lit. a) lub b).
3. Po wprowadzeniu do Unii określone rośliny mogą być przemieszczane wyłącznie:
| a) | na teren podmiotów profesjonalnych, które na podstawie art. 89 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/2031 są specjalnie upoważnione do wydawania paszportów roślin dla roślin ukorzenionych lub uprawianych z określonych roślin; lub |
| b) | na teren podmiotów profesjonalnych, dla których właściwe organy wydają paszporty roślin w odniesieniu do określonych roślin. |
Przed otrzymaniem określonych roślin podmioty profesjonalne, o których mowa w akapicie pierwszym, informują właściwe organy o przewidywanej dacie przybycia tych roślin i przechowują kod identyfikacyjny, o którym mowa w pkt 1 lit. c) ppkt (iii) załącznika I.
4. Rośliny bezpośrednio ukorzenione lub uprawiane z określonych roślin muszą być oddzielone od wszelkich innych roślin podatnych na określone agrofagi. Podlegają one urzędowym inspekcjom co najmniej raz przed pierwszym przemieszczeniem poza teren danego podmiotu profesjonalnego i jak najbliżej momentu ich przemieszczenia. Inspekcje te obejmują, w przypadku podejrzenia zakażenia, pobieranie próbek i badania molekularne na obecność wirusa łagodnej pstrości wspięgi chińskiej, wirusa liściozwoju ziemniaka (izolaty spoza UE), wirusa S ziemniaka (izolaty spoza UE), wirusa X ziemniaka (izolaty spoza UE) i wirusa kędzierzawki liści pomidora z Ugandy.
W przypadku stwierdzenia występowania określonych agrofagów na roślinach ukorzenionych lub uprawianych z określonych roślin co najmniej wszystkie rośliny ukorzenione lub uprawiane z tej samej partii określonych roślin zostają natychmiast zniszczone, a w stosownych przypadkach odpowiedni teren zostaje oczyszczony i zdezynfekowany.
5. Państwa członkowskie niezwłocznie powiadamiają Komisję i pozostałe państwa członkowskie o każdym stwierdzeniu występowania określonego agrofaga na określonych roślinach lub na roślinach ukorzenionych lub uprawianych z określonych roślin. Komisja niezwłocznie informuje o tym krajową organizację ochrony roślin Ugandy.
W przypadku gdy krajowa organizacja ochrony roślin Ugandy zostanie poinformowana o występowaniu określonego agrofaga na określonych roślinach lub na roślinach ukorzenionych lub uprawianych z określonych roślin, punkt produkcji, z którego pochodzą te rośliny, nie jest już zatwierdzony do celów wywozu do Unii, a krajowa organizacja ochrony roślin Ugandy niezwłocznie usuwa ten punkt produkcji z wykazu zatwierdzonych punktów produkcji, o którym mowa w ust. 1 lit. b), do czasu wykazania, że przywrócono stan wolny od agrofaga.
Artykuł 4
Zmiana w załączniku VI do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072
W załączniku VI do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem II do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 5
Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 lipca 2029 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 23 czerwca 2026 r.
W imieniu Komisji
Przewodnicząca
Ursula VON DER LEYEN
(1) Dz.U. L 317 z 23.11.2016, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/2031/oj.
(2) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/2072 z dnia 28 listopada 2019 r. ustanawiające jednolite warunki wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin i uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 690/2008 oraz zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2019 (Dz.U. L 319 z 10.12.2019, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2019/2072/oj).
(3) Panel PLH EFSA (panel EFSA ds. zdrowia roślin), 2026 r., Ocena ryzyka związanego z towarami w odniesieniu do nieukorzenionych sadzonek rodzajów Petunia spp. i Calibrachoa spp. z Ugandy (Dziennik EFSA 2026; 24:e9849, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2026.9849).
ZAŁĄCZNIK I
Wymogi, o których mowa w art. 3, dotyczące wprowadzania określonych roślin na terytorium Unii
1.
Określone rośliny mogą być wprowadzane na terytorium Unii wyłącznie wówczas, gdy spełniają wszystkie następujące wymogi:|
a) |
zostały wyprodukowane w punktach produkcji, które:
|
|
b) |
były one:
|
|
c) |
przed wywozem każda partia określonych roślin z każdego punktu produkcji:
|
|
d) |
towarzyszy im świadectwo fitosanitarne wydane przez krajową organizację ochrony roślin Ugandy, które poświadcza zgodność z wymogami niniejszego rozporządzenia i zawiera w rubryce „Deklaracja dodatkowa”:
|
2.
Roczne sprawozdanie z działalności prowadzonej w poprzednim roku kalendarzowym zawiera wszystkie następujące elementy w odniesieniu do każdego punktu produkcji:|
a) |
liczbę określonych roślin wywożonych do Unii; |
|
b) |
przegląd urzędowych inspekcji przeprowadzonych przed wywozem; |
|
c) |
ustalenia dotyczące występowania określonych agrofagów; |
|
d) |
liczbę roślin zniszczonych z powodu podejrzenia porażenia lub porażenia określonymi agrofagami; |
|
e) |
działania podjęte w celu przywrócenia stanu wolnego od agrofagów w punkcie produkcji i zapobieżenia ponownemu wystąpieniu określonych agrofagów. |
ZAŁĄCZNIK II
Zmiana rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072
W tabeli załącznika VI do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 tekst drugiej kolumny w pozycji 18 otrzymuje brzmienie:
„Rośliny przeznaczone do sadzenia z rodziny Solanaceae, inne niż nasiona i rośliny objęte pozycjami 15, 16 lub 17 (*1)
(*1) Z wyjątkiem następujących roślin:
|
- |
nieukorzenione sadzonki przeznaczone do sadzenia rodzajów Calibrachoa i Petunia oraz ich mieszańce z Kostaryki, które mogą być wprowadzane do Unii z zastrzeżeniem wymogów określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2026/292 z dnia 9 lutego 2026 r. ustanawiającym odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 dotyczące wprowadzania na terytorium Unii nieukorzenionych sadzonek przeznaczonych do sadzenia rodzajów Calibrachoa spp., Petunia spp. oraz ich mieszańców z Kostaryki (Dz.U. L, 2026/292, 10.2.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2026/292/oj); |
|
- |
nieukorzenione sadzonki przeznaczone do sadzenia rodzajów Calibrachoa i Petunia oraz ich mieszańce z Gwatemali, które mogą być wprowadzane do Unii z zastrzeżeniem wymogów określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/1078 z dnia 2 czerwca 2025 r. ustanawiającym odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 dotyczące wprowadzania na terytorium Unii nieukorzenionych sadzonek przeznaczonych do sadzenia rodzajów Calibrachoa spp., Petunia spp. oraz ich mieszańców z Gwatemali (Dz.U. L, 2025/1078, 3.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/1078/oj); |
|
- |
nieukorzenione sadzonki przeznaczone do sadzenia rodzajów Calibrachoa i Petunia oraz ich mieszańce z Kenii, które mogą być wprowadzane do Unii z zastrzeżeniem wymogów określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/1082 z dnia 2 czerwca 2025 r. ustanawiającym odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 dotyczące wprowadzania na terytorium Unii nieukorzenionych sadzonek przeznaczonych do sadzenia rodzajów Calibrachoa spp., Petunia spp. oraz ich mieszańców z Kenii (Dz.U. L, 2025/1082, 3.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/1082/oj); |
|
- |
nieukorzenione sadzonki przeznaczone do sadzenia rodzajów Calibrachoa i Petunia oraz ich mieszańce z Ugandy, które mogą być wprowadzane do Unii z zastrzeżeniem wymogów określonych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2026/1376 z dnia 23 czerwca 2026 r. ustanawiającym odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/2072 dotyczące wprowadzania na terytorium Unii nieukorzenionych sadzonek przeznaczonych do sadzenia rodzajów Calibrachoa spp., Petunia spp. oraz ich mieszańców z Ugandy (Dz.U. L, 2026/1376, 24.6.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2026/1376/oj).”. |
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
