(1)

Unia z zadowoleniem przyjmuje inwestycje zagraniczne, ponieważ przyczyniają się one do wzrostu gospodarczego poprzez zwiększenie jej konkurencyjności, tworzenie nowych miejsc pracy i korzyści skali oraz wnoszenie kapitału, technologii, innowacji i wiedzy fachowej.

(2)

Art. 3 ust. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) stanowi, że w stosunkach zewnętrznych Unia umacnia i propaguje swoje wartości i interesy oraz wnosi wkład w ochronę swoich obywateli.

(3)

Unia i państwa członkowskie dysponują otwartym środowiskiem inwestycyjnym, którego zasady zapisano w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i które wpisuje się w zobowiązania międzynarodowe Unii i jej państw członkowskich. Art. 21 ust. 2 TUE stanowi jednak, że polityki i działania Unii mają na celu ochronę jej wartości, podstawowych interesów, bezpieczeństwa, niezależności i integralności. Te zasady i cele stanowią podstawę wspólnej polityki handlowej Unii, określonej w art. 207 TFUE, w tym w odniesieniu do inwestycji zagranicznych. W tym kontekście, na podstawie międzynarodowych zobowiązań podjętych w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO), Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz w umowach handlowych i inwestycyjnych zawartych z państwami trzecimi, Unia lub państwa członkowskie mają możliwość ograniczenia bezpośrednich inwestycji zagranicznych ze względów bezpieczeństwa lub porządku publicznego, z zastrzeżeniem pewnych wymogów.

(4)

Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452 (4) ustanowiono ramy monitorowania przez państwa członkowskie bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Unii. W szczególności w rozporządzeniu tym ustanowiono mechanizm współpracy umożliwiający państwom członkowskim i Komisji wymianę informacji dotyczących bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz zgłaszanie obaw dotyczących zagrożeń dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ten mechanizm współpracy zobowiązywał państwo członkowskie, w którym dokonuje się bezpośredniej inwestycji zagranicznej, do należytego uwzględnienia w jego decyzji dotyczącej monitorowania uwag przekazanych przez inne państwa członkowskie oraz opinii wydanej przez Komisję.

(5)

Ramy ustanowione zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/452 spełniły zakładany cel, jakim było zapewnienie państwom członkowskim i Komisji formalnego mechanizmu wymiany informacji dotyczących bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz podniesienie świadomości w zakresie transgranicznych zagrożeń dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego wynikających z niektórych bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

(6)

W celu zwiększenia efektywności i skuteczności monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz zapewnienia wyższego stopnia harmonizacji w całej Unii konieczne jest jednak przyjęcie nowego instrumentu ustawodawczego. Takie usprawnienia są niezbędne ze względu na zmieniający się charakter przepływów inwestycyjnych. Integracja gospodarek światowych, w połączeniu z wojną i napięciami geopolitycznymi, doprowadziła do pojawienia się nowych zagrożeń, którymi Unia i państwa członkowskie muszą się zająć. W dniu 20 czerwca 2023 r. Komisja i wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa przyjęli wspólny komunikat zatytułowany „Europejska strategia bezpieczeństwa gospodarczego”, a w dniu 3 grudnia 2025 r. – wspólny komunikat zatytułowany „Wzmocnienie bezpieczeństwa gospodarczego UE”. W komunikatach tych monitorowanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych wskazano jako narzędzie ochrony Unii przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa gospodarczego. W komunikatach podkreślono potrzebę zajęcia się zagrożeniami związanymi z odpornością łańcuchów dostaw, dostępem do infrastruktury krytycznej, wyciekiem technologii oraz wykorzystywaniem zależności gospodarczych jako środka nacisku lub stosowaniem nacisku gospodarczego.

(7)

Niektóre inwestycje zagraniczne, które nie są objęte rozporządzeniem (UE) 2019/452, mogłyby stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zagrożenia te dotyczą w szczególności niektórych inwestycji zagranicznych realizowanych w państwach członkowskich, które nie posiadają jeszcze mechanizmu monitorowania, inwestycji zagranicznych realizowanych w państwach członkowskich, które posiadają mechanizm monitorowania, którego zakres nie obejmuje jednak niektórych wrażliwych inwestycji zagranicznych, oraz inwestycji zagranicznych dokonywanych przez inwestorów zagranicznych za pośrednictwem jednostki zależnej z siedzibą w Unii (zwanych dalej „inwestycjami wewnątrzunijnymi”), które potencjalnie stwarzają takie samo zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego jak inwestycje zagraniczne dokonywane bezpośrednio z państw trzecich.

(8)

Gdy w znaczącej większości państw członkowskich, ale nie we wszystkich, istniał instrument ustawodawczy, w którym przewidziano mechanizm monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych, brak mechanizmu monitorowania w niektórych państwach członkowskich umożliwiał problematycznym inwestorom zagranicznym, którzy chcieli inwestować w aktywa wrażliwe, inwestowanie w tych państwach członkowskich, aby uzyskać dostęp do rynku wewnętrznego. Ponadto w wielu państwach członkowskich przepisy krajowe obejmują również monitorowanie inwestycji wewnątrzunijnych. Między państwami członkowskimi istnieją znaczne różnice pod względem zakresu, progów i kryteriów stosowanych na potrzeby ustalenia, czy dana inwestycja zagraniczna prawdopodobnie będzie mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny. Istnieją również różnice w procedurach monitorowania. Niniejsze rozporządzenie ma na celu ograniczenie rozbieżności w zakresie kluczowych elementów mechanizmów monitorowania wdrażanych na poziomie krajowym. W niektórych państwach członkowskich inwestycja zagraniczna może zostać zrealizowana przed uzyskaniem zgody w odniesieniu do wpływu na bezpieczeństwo i porządek publiczny. Inne wymagają jednak, aby inwestycja zagraniczna została sfinalizowana dopiero po wydaniu zezwolenia w ramach mechanizmu monitorowania. Takie rozbieżności stanowią problem dla sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Powodują na przykład nierówne warunki działania oraz wzrost kosztów przestrzegania przepisów w przypadku inwestorów, którzy chcą zgłosić transakcje w więcej niż jednym państwie członkowskim. Zmniejszenie rozbieżności ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia inwestorom przewidywalności w odniesieniu do mających zastosowanie systemów krajowych i ich cech, a tym samym dla zmniejszenia powiązanych kosztów przestrzegania przepisów. Jest to tym bardziej istotne, że – biorąc pod uwagę poziom integracji rynku wewnętrznego – pojedyncza transakcja może wywrzeć wypływ na wiele państw członkowskich w całej Unii. Możliwe jest na przykład, że transakcja mająca na celu nabycie przedsiębiorstwa, które jest ustanowione na podstawie przepisów jednego państwa członkowskiego, ma również wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny w innym państwie członkowskim ze względu na strukturę łańcucha dostaw lub inne elementy ekonomiczne łączące docelowe przedsiębiorstwo unijne z innymi przedsiębiorstwami mającymi siedzibę w innych państwach członkowskich. W celu rozwiązania takich problemów dotyczących integracji rynku wewnętrznego oraz w celu zapewnienia większej spójności i przewidywalności, należy za pośrednictwem działania Unii ustanowić kryteria i elementy, które mają być wykorzystywane do oceny inwestycji zagranicznych. Niniejsze rozporządzenie ma zatem na celu zwiększenie konwergencji przepisów krajowych mających zastosowanie do monitorowania inwestycji zagranicznych, w tym inwestycji wewnątrzunijnych, a tym samym stworzenie równych warunków działania, zwiększenie pewności dla inwestorów zagranicznych oraz zapobieganie pojawianiu się dodatkowych przeszkód na rynku wewnętrznym.

(9)

Aby zapewnić spójne podejście do monitorowania inwestycji zagranicznych w całej Unii, wszystkie państwa członkowskie powinny być zobowiązane do monitorowania inwestycji zagranicznych ze względów bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto należy zharmonizować podstawowe elementy krajowych mechanizmów monitorowania. Ta minimalna harmonizacja powinna obejmować zobowiązanie państw członkowskich do zapewnienia monitorowania inwestycji zagranicznych ukierunkowanych na podmioty działające w określonych obszarach wrażliwych. Zobowiązanie to powinno zapewnić, aby niektóre wrażliwe inwestycje zagraniczne były monitorowane we wszystkich państwach członkowskich. Ponadto w niniejszym rozporządzeniu należy jeszcze bardziej zharmonizować i doprecyzować procedury w ramach mechanizmu współpracy oraz interakcję między mechanizmami monitorowania a mechanizmem współpracy. W szczególności należy zapewnić, aby wszystkie mechanizmy monitorowania obejmowały wstępny przegląd, który nie powinien trwać dłużej niż 45 dni kalendarzowych od dnia, w którym organ monitorujący uzna zawiadomienie za kompletne. W związku z tym do celów niniejszego rozporządzenia należy wprowadzić definicję „zawiadomienia” obejmującą zarówno wstępne złożenie wymaganej dokumentacji, jak i ocenę, czy wniosek uznaje się za kompletny. W razie potrzeby należy przeprowadzić szczegółowe dochodzenie. Należy ponadto zharmonizować terminy zgłaszania w ramach mechanizmu współpracy oraz lepiej dostosować etapy procedury w ramach mechanizmu współpracy, w szczególności w odniesieniu do przekazywania uwag przez państwa członkowskie oraz wydawania opinii przez Komisję. Taka harmonizacja i dostosowanie umożliwiłyby odniesienie się do sytuacji, w których harmonogramy procedur krajowych nie są dostosowane i mogłyby opóźnić transakcję. Należy zapewnić pewien poziom harmonizacji kryteriów, które państwa członkowskie i Komisja powinny brać pod uwagę przy ocenie, czy dana inwestycja zagraniczna prawdopodobnie będzie mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny. Ten wspólny zestaw kryteriów powinien obejmować bezpieczeństwo, integralność, odporność i funkcjonowanie podmiotów krytycznych, dostępność technologii krytycznych lub ciągłość dostaw nakładów krytycznych. Wspólny zestaw kryteriów zapewniłby bardziej jednolitą ocenę prawdopodobnego negatywnego wpływu inwestycji zagranicznych na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, przy jednoczesnym utrzymaniu możliwości uwzględniania przez państwa członkowskie dalszych kryteriów, które mogą się różnić w poszczególnych państwach członkowskich.

(10)

Monitorowanie inwestycji zagranicznych powinno odbywać się zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Monitorowanie takie powinno uwzględniać wszystkie dostępne informacje oraz powinno być zgodne z zasadą proporcjonalności. Powinno ono być zgodne z celem utrzymania otwartego środowiska inwestycyjnego i rynku wewnętrznego. Ponadto monitorowanie inwestycji zagranicznych powinno być zgodne z prawem Unii, a w szczególności z art. 49 i 63 TFUE. Wszelkie ograniczenia swobody przedsiębiorczości lub swobodnego przepływu kapitału, które mogłyby wynikać z mechanizmów monitorowania lub decyzji dotyczących monitorowania, takie jak nałożenie środków łagodzących, zakaz lub wycofanie inwestycji zagranicznej, powinny być uzasadnione względami porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, w tym rzeczywistymi i wystarczająco poważnymi zagrożeniami dla podstawowego interesu społeczeństwa. Takie względy porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego obejmują zagrożenia dla funkcjonowania instytucji i podstawowych usług publicznych, dla dostaw podstawowych produktów lub usług, lub dla przetrwania ludności, a także ryzyko poważnego zakłócenia stosunków zagranicznych lub pokojowego współistnienia narodów, lub zagrożenia dla interesów wojskowych.

(11)

Aby umożliwić skuteczne i sprawne funkcjonowanie mechanizmu współpracy ustanowionego niniejszym rozporządzeniem, konieczne jest określenie minimalnego wspólnego zakresu inwestycji zagranicznych, które powinny być monitorowane przez wszystkie państwa członkowskie.

(12)

Konieczne jest zwiększenie odpowiedzialności państwa członkowskiego, w którym inwestycja zagraniczna jest planowana lub została ukończona (zwanego dalej „przyjmującym państwem członkowskim”), wobec Komisji i tych państw członkowskich, które wyrażają należycie uzasadnione obawy dotyczące bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

(13)

Wspólne ramy określone w niniejszym rozporządzeniu powinny pozostawać bez uszczerbku dla wyłącznej odpowiedzialności każdego państwa członkowskiego w zakresie ochrony jego bezpieczeństwa narodowego zgodnie z art. 4 ust. 2 TUE. Te wspólne ramy powinny również pozostawać bez uszczerbku dla ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państw członkowskich zgodnie z art. 346 TFUE.

(14)

Niniejsze rozporządzenie powinno obejmować inwestycje zagraniczne tworzące lub podtrzymujące trwałe i bezpośrednie powiązania między inwestorami zagranicznymi, w tym podmiotami państwowymi, a docelowymi przedsiębiorstwami unijnymi, które prowadzą działalność gospodarczą w państwie członkowskim. Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie w przypadku, gdy inwestycje zagraniczne są realizowane bezpośrednio przez inwestora zagranicznego lub gdy są inwestycjami wewnątrzunijnymi. Nie powinno ono jednak obejmować nabywania papierów wartościowych przedsiębiorstwa wyłącznie do celów lokaty kapitału, bez jakiegokolwiek zamiaru wywierania wpływu na zarządzanie przedsiębiorstwem lub sprawowania nad nim kontroli (zwanego dalej „inwestycjami portfelowymi”).

(15)

Trwałe i bezpośrednie powiązania między inwestorem zagranicznym a docelowym przedsiębiorstwem unijnym powstają w przypadku, gdy inwestor zagraniczny nabywa faktyczny udział w zarządzaniu docelowym przedsiębiorstwem unijnym lub w sprawowaniu nad nim kontroli. Z pewnością ma to miejsce w przypadku, gdy inwestor zagraniczny uzyskuje decydujący wpływ na docelowe przedsiębiorstwo unijne, co oznacza zdolność do samodzielnego lub wspólnego określania polityki handlowej docelowego przedsiębiorstwa unijnego de facto albo de iure. Faktyczny udział w zarządzaniu docelowym przedsiębiorstwem unijnym lub w sprawowaniu nad nim kontroli może jednak mieć miejsce również w przypadku, gdy inwestor zagraniczny, choć nie ma decydującego wpływu na docelowe przedsiębiorstwo unijne, może jednak mieć istotny wpływ na jego politykę handlową, działania lub decyzje handlowe, na przykład poprzez udziały, prawa głosu, umowy, w tym środki nacisku wynikające ze stosunków z dostawcami, oraz znaczącą reprezentację w zarządzie.

(16)

Z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia należy wyłączyć nabycie za pomocą instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na podstawie odpowiednich ram restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (w odniesieniu do banków, kontrahentów centralnych lub zakładów ubezpieczeń lub reasekuracji). W takich przypadkach czas ma zasadnicze znaczenie, a decyzje podejmuje się często z dnia na dzień. Przewidziane w niniejszym rozporządzeniu procedury monitorowania mogłyby ograniczać zdolność do terminowego podejmowania działań. Dlatego też, aby uniknąć ryzyka dla stabilności finansowej, należy wyłączyć transakcje dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny w jak największym stopniu uwzględniać cel niniejszego rozporządzenia przy przeprowadzaniu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji z udziałem inwestora zagranicznego, w szczególności gdy dotyczą one aktywów strategicznych.

(17)

Działania restrukturyzacyjne w ramach grupy przedsiębiorstw nie powinny być objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia w przypadku, gdy takie działania są prowadzone wyłącznie do celów wewnętrznej reorganizacji, na przykład w drodze połączenia lub podziału docelowego przedsiębiorstwa unijnego lub grupy przedsiębiorstw, do której należy docelowe przedsiębiorstwo unijne, i nie powodują jakichkolwiek zmian własności rzeczywistej docelowego przedsiębiorstwa unijnego. W szczególności należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia restrukturyzacje wewnętrzne w przypadku, gdy: nie prowadzą one do nabycia przez nowego inwestora zagranicznego własności docelowego przedsiębiorstwa unijnego lub przedsiębiorstwa, które bezpośrednio lub pośrednio jest właścicielem tego docelowego przedsiębiorstwa unijnego lub je kontroluje, ani do nabycia kontroli nad tymi przedsiębiorstwami; nie prowadzą one do zwiększenia udziałów posiadanych przez inwestorów zagranicznych; oraz nie przyznają one inwestorom zagranicznym dodatkowych praw, które mogłyby prowadzić do zmiany faktycznego udziału co najmniej jednego inwestora zagranicznego w zarządzaniu docelowym przedsiębiorstwem unijnym lub sprawowaniu nad nim kontroli. Restrukturyzacje wewnętrzne, które wiążą się z wprowadzeniem nowego podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim, które nie jest jeszcze reprezentowane w łańcuchu własności na wyższym szczeblu docelowego przedsiębiorstwa unijnego, mogłyby jednak stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa i w związku z tym powinny być objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia. Na przykład taki podmiot mógłby podlegać prawu państwa trzeciego, które nakłada na osoby fizyczne lub prawne obowiązek udostępniania informacji do celów wywiadowczych bez należytej procedury lub mechanizmów nadzoru.

(18)

Rozporządzenie (UE) 2019/452 obejmuje wyłącznie bezpośrednie inwestycje zagraniczne dokonywane bezpośrednio przez inwestorów zagranicznych w Unii. Konieczne jest jednak rozszerzenie zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia na inwestycje zagraniczne dokonywane między państwami członkowskimi, które są realizowane za pośrednictwem przedsiębiorstwa mającego siedzibę w państwie członkowskim i kontrolowanego, bezpośrednio lub pośrednio, przez inwestora zagranicznego (zwanego dalej „jednostką zależną inwestora zagranicznego w Unii”). Takie inwestycje zagraniczne wiążą się z takimi samymi szczególnymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego jak bezpośrednie inwestycje zagraniczne realizowane za pośrednictwem podmiotu prawnego niemającego siedziby w Unii, ponieważ kontrolujący inwestor zagraniczny ma władzę i wpływ na docelowe przedsiębiorstwo unijne, nawet jeżeli wykonuje je za pośrednictwem jednostki zależnej inwestora zagranicznego w Unii. Takie szczególne zagrożenia mogą wynikać z jurysdykcji, której podlega inwestor zagraniczny, lub z wpływu podmiotów rządowych lub podmiotów niepaństwowych państwa trzeciego. Takie zagrożenia nie są powodowane inwestycjami zagranicznymi realizowanymi przez inwestorów, którzy nie są kontrolowani, bezpośrednio lub pośrednio, przez osobę lub podmiot z państwa trzeciego. Należy zatem objąć zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia inwestycje zagraniczne dokonywane za pośrednictwem jednostki zależnej inwestora zagranicznego w Unii, ale nie inwestycje dokonywane przez innych inwestorów unijnych, w szczególności w celu zapewnienia spójnego traktowania inwestycji zagranicznych tworzących trwałe powiązanie między inwestorem zagranicznym a docelowym przedsiębiorstwem unijnym, niezależnie od tego, czy są one realizowane bezpośrednio przez inwestora zagranicznego czy za pośrednictwem podmiotu mającego siedzibę w Unii i kontrolowanego przez inwestora zagranicznego Zwiększyłoby to spójność i przewidywalność przepisów dotyczących monitorowania we wszystkich państwach członkowskich, co z kolei zmniejszyłoby koszty przestrzegania przepisów dla inwestorów zagranicznych i wyeliminowałoby zachęty do inwestowania w państwach członkowskich, w których takie transakcje nie są monitorowane.

(19)

Aby zapewnić właściwą ocenę tego, czy inwestycja zagraniczna prawdopodobnie będzie mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, ważne jest, aby termin „beneficjent rzeczywisty” obejmował podmioty mające rzeczywisty, bezpośredni lub pośredni, wpływ na inwestora zagranicznego lub docelowe przedsiębiorstwo unijne. W przypadku trustów własność prawna należy do trustu jako takiego, ale korzyść ekonomiczna przypada osobie fizycznej lub osobom fizycznym, w imieniu których trust działa. Z tego powodu definicja „beneficjenta rzeczywistego” powinna obejmować również podmioty, które ostatecznie odnoszą korzyści z inwestycji zagranicznej, w szczególności beneficjentów trustu. Należy jednak wziąć pod uwagę fakt, że inwestorzy zagraniczni mogą czasami stanowić przykrywkę dla osoby faktycznie stojącej za daną inwestycją zagraniczną. Podobnie inwestorzy zagraniczni mogą czasami znajdować się pod przymusem ze strony innych podmiotów, które ostatecznie są w stanie wywierać wpływ na daną inwestycję zagraniczną. W związku z tym definicja „beneficjenta rzeczywistego” powinna obejmować również osoby fizyczne, w imieniu których dokonywana jest dana inwestycja zagraniczna lub w imieniu których sprawowana jest kontrola nad tą inwestycją zagraniczną. Ogólnie rzecz biorąc, beneficjentem rzeczywistym inwestora zagranicznego jest jedna osoba fizyczna. Nie można jednak wykluczyć, że takich osób może być więcej, jak w przypadku małżonków lub innych członków rodziny. Konieczne jest również uwzględnienie sytuacji, w których nie jest możliwe ustalenie danej osoby fizycznej, w tym w przypadku spółek giełdowych. W takich sytuacjach za beneficjenta rzeczywistego należy uznać osobę prawną, podmiot lub trust na najwyższym możliwym do określenia poziomie w łańcuchu własności lub łańcuchu kontroli inwestora zagranicznego lub docelowego przedsiębiorstwa unijnego.

(20)

Niniejsze rozporządzenie przewiduje jedynie podstawowe elementy mechanizmów monitorowania. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyjmowania przepisów krajowych, które uzupełnią przepisy niniejszego rozporządzenia lub będą od nich bardziej szczegółowe. Na przykład państwa członkowskie powinny mieć możliwość określenia progu praw głosu nabytych przez inwestorów, uruchamiającego monitorowanie inwestycji zagranicznych. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość rozszerzenia zakresu swojego krajowego mechanizmu monitorowania na inwestycje zagraniczne w sektorach nieobjętych wspólnym minimalnym zakresem. W przypadku gdy państwo członkowskie postanowi rozszerzyć zakres swojego mechanizmu monitorowania poza wspólny minimalny zakres, monitorowanie powinno być zgodne z niniejszym rozporządzeniem, o ile wchodzi ono w zakres stosowania niniejszego rozporządzenia.

(21)

Aby zapewnić spójne i przewidywalne procedury monitorowania, należy określić podstawowe cechy mechanizmów monitorowania, które mają zostać wdrożone przez państwa członkowskie. Cechy te powinny uwzględniać co najmniej minimalny zakres transakcji, które mają podlegać wymogowi uzyskania uprzedniego zezwolenia, podział procedury monitorowania na wstępny przegląd i szczegółowe dochodzenie, terminy na przeprowadzenie monitorowania, publiczne sprawozdanie roczne, możliwość zaskarżenia takiej decyzji przed sądem przez strony, które podlegają decyzji dotyczącej monitorowania, oraz zdolność organów monitorujących do skutecznego reagowania na przypadki nieprzestrzegania lub obejścia przepisów. Przepisy i procedury dotyczące mechanizmów monitorowania powinny być przejrzyste i nie powinny wprowadzać różnic w traktowaniu poszczególnych państw trzecich.

(22)

Aby zwiększyć przejrzystość i przewidywalność procedur monitorowania, organy monitorujące powinny w stosownych przypadkach i bez zbędnej zwłoki informować osobę, która złożyła zawiadomienie, o kompletności tego zawiadomienia. Przekazanie tych informacji nie powinno wykluczać możliwości zwrócenia się przez organ monitorujący o dalsze informacje lub zadawania dodatkowych pytań po potwierdzeniu kompletności zawiadomienia oraz powinno pozostawać bez uszczerbku dla możliwości poinformowania przez organy monitorujące osoby, która złożyła zawiadomienie, o innych ważnych etapach procedury.

(23)

Organ monitorujący i Komisja powinny mieć możliwość uwzględnienia odpowiednich informacji otrzymanych od zainteresowanych stron, w tym podmiotów gospodarczych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych, takich jak związki zawodowe, dotyczących inwestycji zagranicznej. Informacje takie mogą prowadzić do wszczęcia procedury monitorowania przez przyjmujące państwo członkowskie. W tym celu organ monitorujący i Komisja powinny podawać do wiadomości publicznej dane kontaktowe umożliwiające zainteresowanym stronom przekazywanie informacji dotyczących inwestycji zagranicznych w sposób poufny.

(24)

Aby zapewnić spójny i skuteczny poziom ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w całej Unii, konieczne jest zapewnienie minimalnej harmonizacji zakresu mechanizmów monitorowania. Państwa członkowskie powinny być zobowiązane do monitorowania inwestycji zagranicznych w przypadku, gdy docelowe przedsiębiorstwo unijne prowadzi działalność w sektorach lub obszarach, które mają szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa, obronności, integralności procesów demokratycznych, odporności podstawowych usług lub ochrony niezbędnych funkcji społecznych. Ustanowienie takiego wspólnego minimalnego zakresu mechanizmów monitorowania jest niezbędne, aby zapewnić zidentyfikowanie inwestycji zagranicznych, które prawdopodobnie będą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, niezależnie od państwa członkowskiego, w którym znajdują się docelowe przedsiębiorstwa unijne, co zwiększy skuteczność mechanizmu współpracy przy jednoczesnym zachowaniu wyłącznej odpowiedzialności państw członkowskich za bezpieczeństwo narodowe.

(25)

Wspólny minimalny zakres powinien obejmować inwestycje zagraniczne w unijne przedsiębiorstwa docelowe, które opracowują, produkują lub komercjalizują produkty podwójnego zastosowania wymienione w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/821 (5) lub towary i technologie wojskowe wymienione w załączniku do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE (6), z uwagi na nieodłączne ryzyko związane z przekazywaniem kontroli nad zdolnościami, technologiami i know-how związanymi z obronnością, które mają zasadnicze znaczenie dla utrzymania bezpieczeństwa. Wspólny minimalny zakres powinien również obejmować inwestycje zagraniczne w docelowe przedsiębiorstwa unijne, które produkują półprzewodniki lub technologie kwantowe, prowadzą badania dotyczące półprzewodników lub technologii kwantowych lub opracowują półprzewodniki lub technologie kwantowe, lub prowadzą badania dotyczące niektórych technologii sztucznej inteligencji lub opracowują niektóre technologie sztucznej inteligencji, ze względu na ich strategiczne znaczenie i ich wspomagającą rolę w szerokim zakresie zastosowań o krytycznym znaczeniu dla bezpieczeństwa. Ponadto państwa członkowskie powinny monitorować inwestycje zagraniczne w docelowe przedsiębiorstwa unijne, które prowadzą określoną działalność związaną z surowcami strategicznymi wymienionymi w sekcji I załącznika I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 (7), a mianowicie poszukiwanie, wydobycie, przetwarzanie, recykling, odzysk lub gromadzenie zapasów. Zagraniczna kontrola nad taką działalnością może stwarzać ryzyko zakłócenia dostaw, strategicznej zależności lub wywierania nadmiernego nacisku.Ponadto państwa członkowskie powinny monitorować inwestycje zagraniczne w docelowe przedsiębiorstwa unijne, które posiadają, opracowują lub obsługują bazy danych na potrzeby rejestracji wyborców, systemy głosowania oraz inne odpowiednie systemy informacyjne. Dodatkowo należy również monitorować inwestycje zagraniczne w określoną infrastrukturę rynku finansowego i podmioty finansowe o znaczeniu systemowym, w tym kontrahentów centralnych, centralne depozyty papierów wartościowych, operatorów rynków regulowanych, operatorów systemów płatniczych innych niż banki centralne, inne instytucje o znaczeniu systemowym oraz globalnych dostawców specjalistycznych usług w zakresie komunikatów finansowych, z uwagi na centralną rolę tej infrastruktury i tych podmiotów w zakresie stabilności, integralności i odporności systemu finansowego Unii oraz biorąc pod uwagę cele unii oszczędności i inwestycji.

(26)

Wspólny minimalny zakres powinien również obejmować inwestycje zagraniczne w docelowe przedsiębiorstwa unijne, które prowadzą działalność w sektorze transportu, energii lub infrastruktury cyfrowej, ale tylko w zakresie, w jakim uznaje się je za krytyczne na podstawie ukierunkowanej oceny opartej na analizie ryzyka, przeprowadzonej przez państwo członkowskie, w którym mają siedzibę. Ocena ta powinna uwzględniać bezpieczeństwo narodowe oraz niezbędne funkcje społeczne, w świetle podstawowych usług świadczonych przez dane docelowe przedsiębiorstwo unijne. Państwa członkowskie powinny zachować swobodę w wyznaczaniu odpowiednich podmiotów w tych sektorach i w stosownych przypadkach powinny uwzględniać oszacowania ryzyka przeprowadzone na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2557 (8). Aby zapewnić przewidywalność dla inwestorów zagranicznych, podmioty powinny być w stanie ustalić, w razie potrzeby po skontaktowaniu się z właściwym organem monitorującym, czy uznaje się je za krytyczne do celów niniejszego rozporządzenia. Ponadto państwa członkowskie powinny regularnie dokonywać ponownej oceny, które docelowe przedsiębiorstwa unijne należy uznać za krytyczne do celów niniejszego rozporządzenia. Przykłady podmiotów podlegających ocenie obejmują, po pierwsze, w sektorze energetycznym: instalacje magazynowania energii zdefiniowane w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (9) oraz operatorów systemów przesyłowych gazu w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 (10); po drugie, w sektorze transportu: porty lotnicze zdefiniowane w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE (11), w tym bazowe porty lotnicze wymienione w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 (12) oraz podmioty obsługujące instalacje pomocnicze znajdujące się w portach lotniczych, w przypadku gdy instalacje te mają zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa i ciągłości działania takich portów lotniczych, podmioty zarządzające portami zdefiniowane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/352 (13), w związku z portami bazowymi wymienionymi w rozporządzeniu (UE) 2024/1679, dostawców usług portowych zdefiniowanych w rozporządzenia (UE) 2017/352, oraz inne podmioty w portach bazowych, w przypadku gdy te inne podmioty mają zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa i ciągłości działania takich portów bazowych; oraz, po trzecie, w sektorze infrastruktury cyfrowej: dostawcy usług przetwarzania w chmurze oraz dostawcy publicznych sieci łączności elektronicznej.

(27)

Aby odpowiednio chronić bezpieczeństwo i porządek publiczny oraz zapewnić skuteczność mechanizmu współpracy, niezbędne jest, aby wszystkie państwa członkowskie przeprowadzały monitorowanie ex ante inwestycji zagranicznych objętych wspólnym minimalnym zakresem. Wymóg uzyskania uprzedniego zezwolenia ma zasadnicze znaczenie, ponieważ wiele rodzajów zagrożeń związanych z inwestycjami zagranicznymi urzeczywistnia się w momencie, gdy inwestor zagraniczny uzyskuje faktyczny udział w zarządzaniu lub kontroli i nie można tego udziału skutecznie ograniczyć po ukończeniu inwestycji zagranicznych. Dotyczy to w szczególności inwestycji zagranicznych objętych wspólnym minimalnym zakresem, ponieważ takie inwestycje zagraniczne mogłyby prowadzić do zapewnienia nieodwracalnego dostępu do informacji szczególnie chronionych, technologii krytycznych, podstawowej infrastruktury lub aktywów strategicznych. Interwencja ex post byłaby w takich okolicznościach nieproporcjonalnie uciążliwa, a w każdym razie nieskuteczna w zakresie właściwej ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

(28)

Inwestycje od podstaw występują w przypadku, gdy inwestor zagraniczny lub jednostka zależna inwestora zagranicznego w Unii zakłada w niej nowe zakłady lub nowe przedsiębiorstwo w celu prowadzenia działalności gospodarczej w Unii. Inwestycje od podstaw powinny wchodzić w zakres stosowania niniejszego rozporządzenia. Niniejsze rozporządzenie nie powinno jednak nakładać wymogu uzyskania uprzedniego zezwolenia w odniesieniu do tych inwestycji. Tym samym państwa członkowskie powinny zachować swobodę decydowania o włączeniu takich inwestycji w zakres swoich mechanizmów monitorowania.

(29)

Mechanizm współpracy ustanowiony w rozporządzeniu (UE) 2019/452 umożliwia państwom członkowskim współpracę oraz wzajemną pomoc w przypadku, gdy bezpośrednia inwestycja zagraniczna w jednym państwie członkowskim prawdopodobnie będzie mieć wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny innych państw członkowskich lub na projekty lub programy leżące w interesie Unii. Ten mechanizm współpracy okazał się jak dotąd bardzo przydatny, w związku z czym należy go utrzymać i wzmocnić w drodze niniejszego rozporządzenia, aby zapewnić bardziej jednolite podejście do inwestycji zagranicznych w całej Unii.

(30)

Aby mechanizm współpracy koncentrował się wyłącznie na inwestycjach zagranicznych, w przypadku których cechy inwestora zagranicznego lub docelowego przedsiębiorstwa unijnego prawdopodobnie będą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, należy ustanowić oparte na analizie ryzyka warunki zgłaszania pozostałym państwom członkowskim i Komisji inwestycji zagranicznych podlegających monitorowaniu w danym państwie członkowskim. W szczególności, w przypadku gdy inwestor zagraniczny lub jego jednostka zależna w Unii są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowani przez rząd państwa trzeciego, jest bardziej prawdopodobne, że taki inwestor lub taka jednostka zależna mogliby realizować cele polityki tego państwa trzeciego. Państwa członkowskie powinny zatem zgłaszać inwestycje zagraniczne dokonywane przez takich inwestorów zagranicznych w przypadku, gdy są one objęte wspólnym minimalnym zakresem mechanizmów monitorowania. Bezpośrednia lub pośrednia kontrola przez rząd państwa trzeciego może być sprawowana na wiele sposobów, co można by określić między innymi na podstawie struktury własności, finansowania rządowego, szczególnych rozwiązań dotyczących zarządzania, takich jak złote akcje, lub innych cech mających na celu wpływanie na decyzje dotyczące zarządzania. Podobnie państwa członkowskie powinny zgłaszać inwestycje zagraniczne objęte wspólnym minimalnym zakresem w przypadku, gdy inwestor zagraniczny był zaangażowany w inwestycje zagraniczne, które były zakazane lub dozwolone z zastrzeżeniem środków łagodzących, których w znaczącym stopniu lub wielokrotnie nie przestrzegano. W związku z tym zwykłe proceduralne lub formalne przypadki nieprzestrzegania przepisów co do zasady nie stanowiłyby powodu do zgłoszenia. Państwa członkowskie powinny również zgłaszać inwestycje zagraniczne w przypadku, gdy zdecydują się na przeprowadzenie szczegółowego dochodzenia, a docelowe przedsiębiorstwo unijne jest powiązane z projektami lub programami leżącymi w interesie Unii lub z innymi państwami członkowskimi. Ponadto w przypadku gdy inwestycja zagraniczna nie spełnia innych warunków określonych w odniesieniu do jej zgłoszenia za pośrednictwem mechanizmu współpracy, państwo członkowskie, w którym dana inwestycja zagraniczna podlega monitorowaniu, powinno mimo wszystko zgłosić tę inwestycję zagraniczną pozostałym państwom członkowskim i Komisji w przypadku, gdy to państwo członkowskie uzna, że dana inwestycja zagraniczna mogłaby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny w co najmniej jednym innym państwie członkowskim. Zapewnia to zgłaszanie za pośrednictwem mechanizmu współpracy wszystkich inwestycji zagranicznych, które mogłyby mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, przy jednoczesnym zapewnianiu, aby przyjmujące państwo członkowskie zachowało margines swobody przy ustalaniu, czy spełniono warunki zgłoszenia. W takim przypadku zgłaszające państwo członkowskie powinno wyjaśnić powody zgłoszenia tej inwestycji zagranicznej.

(31)

Aby zapewnić efektywność i skuteczność mechanizmu współpracy, konieczne jest dostosowanie terminów i procedur w przypadku, gdy w co najmniej dwóch państwach członkowskich monitoruje się co najmniej dwie inwestycje zagraniczne powiązane z tą samą transakcją o szerszym zakresie. W przypadku takich transakcji obejmujących wiele państw wnioskodawcy powinni dołożyć starań, aby złożyć odrębne zawiadomienia w zainteresowanych państwach członkowskich w tym samym dniu. Te państwa członkowskie powinny dołożyć starań, aby zgłosić te zawiadomienia tego samego dnia za pośrednictwem mechanizmu współpracy. W celu zapewnienia skutecznego rozpatrywania tych transakcji obejmujących wiele państw, zainteresowane państwa członkowskie powinny koordynować swoje działania w trakcie całej procedury monitorowania. W szczególności, jeżeli jedno z państw członkowskich wystąpi z takim wnioskiem, powinny one przedyskutować między sobą i z Komisją, czy dane inwestycje zagraniczne należy zgłosić. Państwa członkowskie powinny również przedyskutować swoje decyzje dotyczące monitorowania oraz dołożyć starań, aby dostosować harmonogram swoich odpowiednich procedur, w tym daty przyjęcia decyzji dotyczących monitorowania. W przypadku gdy zainteresowane państwa członkowskie zamierzają udzielić zezwolenia na daną inwestycję zagraniczną z zastrzeżeniem środków łagodzących, powinny one przedyskutować, czy planowane decyzje dotyczące monitorowania są ze sobą zgodne i odpowiednio uwzględniają zidentyfikowane zagrożenia.

(32)

Aby odpowiednio zidentyfikować prawdopodobny negatywny wpływ inwestycji zagranicznej na bezpieczeństwo lub porządek publiczny w co najmniej jednym państwie członkowskim, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przekazywania uwag, a Komisja powinna mieć możliwość wydawania opinii dla przyjmującego państwa członkowskiego, nawet jeżeli to państwo członkowskie nie monitoruje tej inwestycji zagranicznej lub jeżeli dana inwestycja zagraniczna została poddana monitorowaniu, ale nie została zgłoszona za pośrednictwem mechanizmu współpracy. Państwa członkowskie powinny jednocześnie przekazywać Komisji swoje wnioski o przekazanie informacji, odpowiedzi i uwagi.

(33)

W przypadku gdy prawdopodobny negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny wynika z inwestycji zagranicznej w docelowe przedsiębiorstwo unijne, które uczestniczy w jednym z projektów lub programów leżących w interesie Unii i mających krytyczne znaczenie dla Unii jako całości, lub które jest częścią jednego z takich projektów lub programów, Komisja powinna mieć możliwość wydawania opinii. Opinia Komisji, w której zidentyfikowano prawdopodobny negatywny wpływ na projekty lub programy leżące w interesie Unii ze względów bezpieczeństwa lub porządku publicznego, powinna być przekazywana wszystkim państwom członkowskim.

(34)

Komisja powinna mieć możliwość wydawania opinii skierowanej do wszystkich państw członkowskich w przypadku, gdy zidentyfikuje co najmniej dwie inwestycje zagraniczne, które – łącznie – prawdopodobnie będą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny. Dotyczyłoby to w szczególności przypadków, w których co najmniej dwie inwestycje zagraniczne wykazują porównywalne cechy, na przykład w przypadku gdy dokonuje ich ten sam inwestor zagraniczny, w przypadku gdy co najmniej dwóch inwestorów zagranicznych stwarza podobne zagrożenia lub w przypadku gdy co najmniej dwie inwestycje zagraniczne dotyczą tego samego docelowego przedsiębiorstwa lub tej samej infrastruktury, na przykład transeuropejskiej infrastruktury transportowej, energetycznej lub komunikacyjnej. Państwa członkowskie i Komisja powinny przedyskutować przeprowadzoną przez Komisję analizę zagrożeń zidentyfikowanych w jej opinii oraz możliwe sposoby przeciwdziałania tym zagrożeniom.

(35)

Państwa członkowskie nie powinny przyjmować decyzji dotyczącej monitorowania przed upływem terminów zgłaszania uwag i opinii, chyba że interesy związane z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym, takie jak uniknięcie upadłości docelowego przedsiębiorstwa unijnego, wymagają wcześniejszego podjęcia decyzji. O takich wyjątkowych okolicznościach należy powiadomić pozostałe państwa członkowskie i Komisję, które powinny niezwłocznie przekazać swoje uwagi lub wydać opinię.

(36)

Aby odpowiednio przeciwdziałać prawdopodobnemu negatywnemu wpływowi inwestycji zagranicznej na bezpieczeństwo lub porządek publiczny co najmniej jednego państwa członkowskiego, państwo członkowskie, które otrzymuje należycie uzasadnione uwagi od innych państw członkowskich lub opinię Komisji powinno należycie uwzględnić takie uwagi lub opinię, w tym w przypadku gdy uzna, że wpływ nie dotyczy jego własnego bezpieczeństwa lub porządku publicznego. To państwo członkowskie powinno w razie potrzeby koordynować swoje działania z Komisją i zainteresowanymi państwami członkowskimi oraz przekazywać im sentencję i streszczenie głównych powodów swojej decyzji. W streszczeniu tym należy wskazać zakres, w jakim przyjmujące państwo członkowskie należycie uwzględniło uwagi państw członkowskich lub opinię Komisji, a w stosownych przypadkach również powody, dla których nie zgadza się z uwagami państw członkowskich lub opinią Komisji. Przekazanie tych informacji zapewnia, aby państwa członkowskie były odpowiedzialne za to, w jaki sposób należycie uwzględniają obawy zgłoszone przez inne państwa członkowskie lub Komisję, nie naruszając jednocześnie wrażliwego charakteru decyzji dotyczących monitorowania i zawartych w nich informacji poufnych.

(37)

Należy wziąć pod uwagę, że inwestycje zagraniczne, które nie zostały zgłoszone za pośrednictwem mechanizmu współpracy, mogłyby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W związku z tym państwa członkowskie i Komisja powinny mieć możliwość – nie później niż 15 miesięcy od ukończenia inwestycji zagranicznej – odpowiednio, przekazania należycie uzasadnionych uwag lub wydania opinii przyjmującemu państwu członkowskiemu, dotyczących inwestycji zagranicznej, która nie została zgłoszona za pośrednictwem mechanizmu współpracy. Aby uniknąć nadmiernego obciążenia mechanizmu współpracy, państwa członkowskie i Komisja powinny – odpowiednio, przed przekazaniem uwag lub wydaniem opinii – sprawdzić, czy przyjmujące państwo członkowskie rozpoczęło już lub zakończyło monitorowanie inwestycji zagranicznej oraz czy zamierza zgłosić inwestycję zagraniczną za pośrednictwem mechanizmu współpracy. Przyjmujące państwo członkowskie powinno należycie uwzględnić uwagi innych państw członkowskich oraz opinię Komisji i na tej podstawie poinformować państwa członkowskie, które przekazały uwagi, oraz Komisję, jeżeli nie zamierza ono monitorować inwestycji zagranicznej. Może tak być na przykład w przypadku, gdy przyjmujące państwo członkowskie nie zgadza się z zagrożeniami zidentyfikowanymi w uwagach lub opinii. Podobnie przyjmujące państwo członkowskie może wskazać, że nie zamierza monitorować inwestycji zagranicznej, ponieważ dana inwestycja zagraniczna nie wchodzi w zakres jego mechanizmu monitorowania lub została już poddana monitorowaniu, chociaż najlepiej byłoby, gdyby sytuacje takie były wyjaśniane przed przekazaniem jakichkolwiek uwag lub wydaniem jakiejkolwiek opinii. W przypadku gdy przyjmujące państwo członkowskie wskaże, że nie zamierza monitorować inwestycji zagranicznej, należy zorganizować spotkanie na wniosek państwa członkowskiego, które przekazało uwagi, albo na wniosek Komisji, jeżeli Komisja wydała opinię. Komisja powinna zostać zaproszona na spotkanie, nawet jeżeli nie wydała opinii. Państwa członkowskie, które przekazały uwagi, lub Komisja mogą w szczególności wystąpić o zorganizowanie takiego spotkania w celu dalszego przedstawienia lub przedyskutowania zidentyfikowanych zagrożeń. W przypadku gdy po spotkaniu i pomimo dodatkowych wyjaśnień otrzymanych od państw członkowskich, które przekazały uwagi, lub od Komisji przyjmujące państwo członkowskie postanowi nie monitorować inwestycji zagranicznej, powinno ono poinformować o tym państwa członkowskie, które przekazały uwagi, i Komisję oraz przekazać im pisemne wyjaśnienie. To pisemne wyjaśnienie może zawierać wcześniej podane powody, na przykład podczas wnioskowanego spotkania.

(38)

Aby zapewnić skuteczność mechanizmu współpracy, punkty kontaktowe ustanowione przez państwa członkowskie i Komisję na potrzeby stosowania niniejszego rozporządzenia należy właściwie umiejscowić w ich odpowiednich strukturach administracyjnych. Te punkty kontaktowe powinny dysponować wykwalifikowanym personelem i uprawnieniami niezbędnymi do wykonywania ich zadań w ramach mechanizmu współpracy oraz do zapewnienia właściwego przetwarzania informacji poufnych.

(39)

W celu zapewnienia skutecznego funkcjonowania mechanizmu współpracy państwo członkowskie zgłaszające inwestycję zagraniczną za pośrednictwem mechanizmu współpracy powinno być zobowiązane do udostępnienia minimalnego poziomu informacji w znormalizowanym formacie. W przypadku gdy inwestycji zagranicznej nie zgłoszono za pośrednictwem mechanizmu współpracy, przyjmujące państwo członkowskie powinno być w stanie zapewnić co najmniej taki sam minimalny poziom informacji. Komisja i państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwrócenia się do przyjmującego państwa członkowskiego o dodatkowe informacje. Wniosek o udzielenie dodatkowych informacji powinien być należycie uzasadniony, ograniczony do informacji, które są niezbędne do przekazania przez dane państwa członkowskie uwag lub do wydania przez Komisję opinii, proporcjonalnie do celów wniosku i bez nadmiernego obciążania przyjmującego państwa członkowskiego.

(40)

W celu zapewnienia, aby współpraca opierała się na pełnych i dokładnych informacjach, przyjmujące państwo członkowskie powinno mieć możliwość zwrócenia się do inwestora zagranicznego lub innej osoby fizycznej lub prawnej w łańcuchu kontroli inwestora zagranicznego, lub w łańcuchu kontroli docelowego przedsiębiorstwa unijnego, o udzielenie informacji. W przypadku gdy państwa członkowskie mają uzasadnione wątpliwości co do kompletności i dokładności informacji, aby zapewnić jakość tych informacji, przyjmujące państwa członkowskie powinny podjąć uzasadnione kroki w celu zweryfikowania informacji przekazanych im przez tego inwestora zagranicznego lub inną osobę fizyczną lub prawną. Przyjmujące państwo członkowskie powinno na przykład zidentyfikować oczywiste sprzeczności oraz ewidentnie nieprawdziwe, wprowadzające w błąd lub brakujące informacje. W wyjątkowych okolicznościach, w przypadku gdy – mimo najlepszych starań – przyjmujące państwo członkowskie nie jest w stanie uzyskać informacji wymaganych przez inne państwo członkowskie lub Komisję, powinno je niezwłocznie o tym powiadomić. W takim przypadku pozostałe państwa członkowskie i Komisja powinny móc oprzeć, odpowiednio, swoje uwagi i opinię na dostępnych im informacjach.

(41)

Przyjmujące państwo członkowskie i Komisja mogą napotykać przeszkody w uzyskaniu odpowiednich informacji od osób fizycznych lub prawnych w innych państwach członkowskich. Zatem w przypadku gdy określona informacja jest absolutnie niezbędna do ustalenia, czy inwestycja zagraniczna prawdopodobnie będzie mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, przyjmujące państwo członkowskie i Komisja powinny mieć możliwość zwrócenia się do innego państwa członkowskiego o uzyskanie informacji od osoby fizycznej lub prawnej mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę na jego terytorium. Ponadto przyjmujące państwo członkowskie może stanąć w obliczu sytuacji, w której konieczne będzie zwrócenie się do co najmniej dwóch innych państw członkowskich o pomoc w uzyskaniu tych informacji, co może stanowić znaczące obciążenie, zwłaszcza dla państw członkowskich o bardziej ograniczonych zasobach. Aby zwiększyć skuteczność pomocy w uzyskiwaniu informacji, przyjmujące państwo członkowskie powinno mieć możliwość zwrócenia się do Komisji o pomoc w ramach tej procedury oraz uzyskanie potrzebnej mu informacji. Jednocześnie państwo członkowskie, na którego terytorium osoba fizyczna lub prawna, od której żąda się informacji, ma miejsce zamieszkania lub siedzibę, powinno mieć możliwość zgłoszenia w rozsądnym terminie sprzeciwu wobec tej procedury lub zaproponowania, że samodzielnie przekaże te informacje. Możliwość zgłoszenia sprzeciwu przez to państwo członkowskie zapewnia, aby państwa członkowskie zachowały kontrolę nad zbieraniem informacji na swoim terytorium. W związku z tym Komisja powinna w wystarczającym stopniu poinformować to państwo członkowskie, w tym o tym, o jakie informacje wystąpiło przyjmujące państwo członkowskie. Przyjmujące państwo członkowskie powinno mieć możliwość zwrócenia się do innego państwa członkowskiego o uzyskanie niezbędnych informacji lub o pomoc Komisji, w zależności od tego, co uzna za skuteczniejsze lub bardziej odpowiednie w danej sytuacji. W ramach wniosku o udzielenie informacji osoba fizyczna lub prawna, od której żąda się informacji, mogłaby, nawet pośrednio, otrzymać informacje poufne, takie jak informacje o planowanej inwestycji zagranicznej. W związku z tym konieczne jest sprecyzowanie, że taka osoba fizyczna lub prawna nie powinna wykorzystywać jakichkolwiek otrzymanych informacji poufnych do jakichkolwiek innych celów niż udzielenie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji oraz że nie powinna ich ujawniać.

(42)

Państwa członkowskie i Komisja powinny zapewniać poufność informacji, które przekazują lub otrzymują w ramach stosowania niniejszego rozporządzenia, zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym. Informacje otrzymane w wyniku stosowania niniejszego rozporządzenia powinny być wykorzystywane wyłącznie do celów, do których je przekazano, co obejmuje wykorzystanie takich informacji w kontroli sądowej decyzji dotyczących monitorowania. W przypadku gdy nieuprawnione ujawnienie informacji mogłoby spowodować szkody dla interesów Unii lub interesów co najmniej jednego państwa członkowskiego, wytwórca informacji powinien utajnić dane informacje, zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym. Odpowiadając na wnioski o udzielenie dostępu do dokumentów przetwarzanych w ramach stosowania niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie i Komisja mają koordynować działania i zapewniać co najmniej poziom ochrony interesów chronionych dostępny na podstawie art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1049/2001 (14), mając na uwadze ochronę celu dochodzeń. Komisja powinna podjąć wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ochrony informacji poufnych, w szczególności zgodnie z decyzjami Komisji (UE, Euratom) 2015/443 (15) i (UE, Euratom) 2015/444 (16). Ponadto państwa członkowskie i Komisja powinny podjąć wszelkie środki niezbędne do zapewnienia zgodności z Umową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, zebranymi w Radzie, w sprawie ochrony informacji niejawnych wymienianych w interesie Unii Europejskiej (17). Obejmuje to w szczególności obowiązek nieobniżania lub nieznoszenia klauzuli tajności bez uprzedniej pisemnej zgody wytwórcy. Wszelkie szczególnie chronione informacje jawne lub informacje przekazywane na zasadzie poufności powinny być przetwarzane jako takie przez organy. Organ monitorujący powinien umożliwić podmiotowi przekazującemu informacje wskazanie, które informacje podmiot ten uważa za poufne. Można to zrobić na przykład za pomocą formularza, który ma być przedłożony w celu wystąpienia o uprzednie zezwolenie na daną inwestycję zagraniczną.

(43)

Aby chronić poufność i integralność komunikacji, Komisja powinna ustanowić i utrzymywać bezpieczny i szyfrowany system, który spełnia najwyższe standardy ochrony i bezpieczeństwa danych oraz obejmuje zdolności w zakresie monitorowania i audytu w celu zapewnienia zgodności z normami bezpieczeństwa. Wszelka komunikacja merytoryczna między państwami członkowskimi, a także między państwami członkowskimi a Komisją w ramach niniejszego rozporządzenia, powinna odbywać się za pośrednictwem tego systemu, chyba że charakter przekazywanych informacji wymaga zastosowania innych środków, takich jak fizyczne dokumenty. Komunikacja Merytoryczna między państwami członkowskimi a Komisją powinna obejmować w szczególności zgłoszenia za pośrednictwem mechanizmu współpracy, informacje o zamiarze przekazania uwag lub wydania opinii, wnioski o udzielenie informacji od przyjmującego państwa członkowskiego, odpowiedzi na te wnioski, uwagi i opinie oraz istotne nowe informacje po zgłoszeniu inwestycji zagranicznej. Ustanowienie i stosowanie bezpiecznego i szyfrowanego systemu nie powinno wpływać na całość komunikacji między organami monitorującymi a Komisją, która powinna nadal być możliwa za pomocą wszelkich odpowiednich środków.

(44)

Aby zapewnić bezpieczne i skuteczne składanie i przetwarzanie zawiadomień związanych z monitorowaniem inwestycji zagranicznych oraz zmniejszyć obciążenie administracyjne zarówno dla osób fizycznych lub prawnych składających zawiadomienie, jak i dla organów monitorujących, Komisja powinna, na wniosek co najmniej dziewięciu państw członkowskich, utworzyć unijny portal internetowy (zwany dalej „unijnym portalem internetowym”). Unijny portal internetowy powinien zapewniać jednolity mechanizm umożliwiający osobom fizycznym lub prawnym składającym zawiadomienie złożenie drogą elektroniczną zawiadomienia o transakcjach organom monitorującym. Komisja powinna zaprojektować ten system tak, aby był przyjazny dla użytkownika, a także powinna zapewnić jego zgodność z mającymi zastosowanie przepisami o ochronie danych i normami bezpieczeństwa. Unijny portal internetowy, jeżeli zostanie utworzony, powinien być wykorzystywany wyłącznie w odniesieniu do inwestycji zagranicznych w państwach członkowskich, które o to wystąpiły. Jeżeli państwo członkowskie wystąpi z wnioskiem o wyłączenie go z unijnego portalu internetowego, unijny portal internetowy nie powinien już być wykorzystywany w odniesieniu do inwestycji zagranicznych w tym państwie członkowskim, co nie ma wpływu na dalsze korzystanie z unijnego portalu internetowego przez inne odpowiednie państwa członkowskie.

(45)

Aby zapewnić skuteczność mechanizmu współpracy, Komisja powinna utworzyć bezpieczną bazę danych zawierającą informacje dotyczące inwestycji zagranicznych zgłoszonych za pośrednictwem mechanizmu współpracy oraz wyniki ocen w ramach mechanizmów monitorowania od dnia 12 października 2020 r. Po zakończeniu procedury krajowej państwa członkowskie powinny wprowadzić do bezpiecznej bazy danych określone informacje dotyczące inwestycji zagranicznej, a także mogłyby przekazywać dodatkowe informacje, w tym – w stosownych przypadkach – odpowiednie dane analityczne pozyskane od sprzedawców komercyjnych i zweryfikowane u sprzedawców komercyjnych, takich jak dostawcy usług analizy ryzyka lub usług monitorowania sankcji i zgodności. Informacje takie powinny być wymieniane za pośrednictwem mechanizmu współpracy jedynie w zakresie dozwolonym przez ustalenia umowne regulujące ich wykorzystywanie i ujawnianie. Ponadto państwa członkowskie powinny mieć również możliwość wprowadzania do bezpiecznej bazy danych odpowiednich informacji dotyczących przypadków, w których w znaczącym stopniu lub wielokrotnie nie przestrzegano środków łagodzących, ponieważ takie informacje mogą być istotne dla ustalenia, czy inne inwestycje zagraniczne należy zgłosić za pośrednictwem mechanizmu współpracy lub czy prawdopodobnie będą one mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny.

(46)

Aby zwiększyć zdolność państw członkowskich i Komisji do identyfikowania, oceny i ograniczania potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego wynikających z inwestycji zagranicznych, ważne jest, aby dysponowały one wysokiej jakości zdolnościami w zakresie analityki biznesowej. Zdolności te powinny umożliwiać zbieranie i analizę odpowiednich informacji, a tym samym ułatwiać skoordynowane oceny ryzyka. W ramach systemu gotowości na wypadek sytuacji kryzysowej ustanowionego na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2747 (18), Komisja opracuje elementy na potrzeby takich zdolności. Mogłoby to uzupełniać mechanizm współpracy przewidziany w niniejszym rozporządzeniu w zakresie, w jakim informacje zbierane, przetwarzane lub analizowane na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/2747 dotyczą potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

(47)

W celu zapewnienia spójnego podejścia do monitorowania inwestycji zagranicznych w całej Unii istotne jest, aby niektóre normy i kryteria stosowane do oceny prawdopodobnych zagrożeń dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego były normami i kryteriami określonymi na poziomie Unii. Te normy i kryteria powinny uwzględniać zagrożenia związane z inwestycją zagraniczną oraz zagrożenia związane z inwestorem zagranicznym.

(48)

Bardziej prawdopodobne jest, że inwestycje zagraniczne będą stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego w przypadku, gdy mogą mieć wpływ na niektóre sektory, aktywa lub działania, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa lub niezbędnych funkcji społecznych. Państwa członkowskie i Komisja powinny zatem skupić się na tych potencjalnych skutkach przy ustalaniu, czy dana inwestycja prawdopodobnie będzie mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny. W szczególności powinny one ocenić prawdopodobny negatywny wpływ inwestycji na bezpieczeństwo, integralność, odporność i funkcjonowanie podmiotu krytycznego zdefiniowanego w dyrektywie (UE) 2022/2557, mając na uwadze podstawowe funkcje pełnione przez takie podmioty oraz konsekwencje, jakie pociągnęłoby za sobą ich zakłócenie. To samo ma zastosowanie do inwestycji zagranicznych, które mogłyby wpłynąć na dostępność technologii krytycznych lub na ochronę i dostępność własności intelektualnej lub innych aktywów niematerialnych i prawnych, takich jak tajemnice handlowe, bazy danych, algorytmy lub procesy, ponieważ wyciek lub niedostępność takich technologii lub aktywów mogłyby zagrozić bezpieczeństwu. Równie ważne jest, aby państwa członkowskie i Komisja oceniły, w jakim stopniu dana inwestycja zagraniczna mogłaby wpłynąć na bezpieczeństwo żywnościowe, zdrowie publiczne, w tym na dostawy i dostępność produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu, lub na ciągłość dostaw nakładów krytycznych, a także na bezpieczeństwo obiektów wojskowych i innych newralgicznych obiektów publicznych, biorąc pod uwagę znaczenie, jakie te sektory i aktywa mają dla ochrony odporności społecznej i ciągłości świadczenia podstawowych usług. Państwa członkowskie i Komisja powinny również rozważyć potencjalny wpływ inwestycji zagranicznych na informacje szczególnie chronione, w tym dane osobowe, w szczególności w przypadku dużych zbiorów danych, ze względu na ryzyko nadużyć lub strategicznego wykorzystania takich danych. Ponadto szczególną uwagę należy zwrócić na inwestycje zagraniczne, które mogłyby mieć wpływ na projekty lub programy leżące w interesie Unii, w przypadku gdy zakłócenia lub nadmierny wpływ mogłyby mieć skutki transgraniczne dla Unii jako całości. Dodatkowo w celu ochrony przed potencjalną ingerencją zagraniczną państwa członkowskie i Komisja powinny rozważyć potencjalny wpływ inwestycji zagranicznych na wolność i pluralizm mediów, w tym platform internetowych i platform mediów społecznościowych lub ich funkcji pomocniczych, lub innych środowisk cyfrowych i interaktywnych do celów edukacji lub rekreacji. Dla jasności wykaz projektów lub programów leżących w interesie Unii należy określić w załączniku. Powinny one obejmować transeuropejskie sieci transportowe, energetyczne i komunikacyjne, a także programy zapewniające finansowanie badań i rozwoju w odniesieniu do działań istotnych dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wykaz obszarów technologii, które są istotne dla ocen ryzyka na podstawie niniejszego rozporządzenia, oraz wykaz produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu należy określić w odrębnych załącznikach.

(49)

Państwa członkowskie i Komisja powinny również brać pod uwagę kontekst i okoliczności danej inwestycji zagranicznej. W szczególności należy brać pod uwagę, czy inwestor zagraniczny, osoba fizyczna lub podmiot kontrolujący inwestora zagranicznego, beneficjent rzeczywisty inwestora zagranicznego, którakolwiek z jednostek zależnych inwestora zagranicznego, lub jakakolwiek inna strona należąca do takiego inwestora zagranicznego lub przez niego kontrolowana, lub działająca w imieniu lub pod kierunkiem takiego inwestora zagranicznego prawdopodobnie będzie realizować cele polityczne państwa trzeciego lub ułatwiać rozwój zdolności wojskowych państwa trzeciego. Takie poważne naruszenia mogą spowodować poważne zakłócenie stosunków zagranicznych lub pokojowego współistnienia narodów, wpływając tym samym na bezpieczeństwo państw członkowskich. Ponadto takie okoliczności jak odrzucenie w przeszłości wniosków o udzielenie zezwolenia lub nieprzestrzeganie środków łagodzących, zaangażowanie w przeszłości w działalność mającą negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, nielegalną lub przestępczą, w tym obchodzenie unijnych środków ograniczających przyjętych na podstawie art. 29 TUE i art. 215 TFUE, prowadzenie przedsiębiorstwa w państwie trzecim, w którego krajowym systemie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu stwierdzono znaczące niedociągnięcia strategiczne, prawny wymóg udzielania informacji do celów wywiadowczych lub nieprzejrzysta struktura własności mogą stanowić czynniki ryzyka i w związku z tym należy je również ocenić. Dodatkowo państwa członkowskie i Komisja powinny zbadać, czy inwestor zagraniczny mógłby być pośrednikiem dla rządu państwa trzeciego lub podmiotu niepaństwowego, aby pośrednio uzyskać i wywierać wpływ na docelowe przedsiębiorstwo unijne. Taki wpływ mógłby wykraczać poza wpływ wywierany za pośrednictwem struktur korporacyjnych lub innych środków wynikających z prawa spółek i mógłby być wywierany na wiele sposobów przez osoby fizyczne, takie jak akcjonariusze lub członkowie zarządu inwestora. Obejmuje to środki nieformalne, w tym wykorzystywanie relacji osobistych, wywieranie presji osobistej lub politycznej oraz stosowanie gróźb i innych praktyk manipulacyjnych lub wprowadzających w błąd.

(50)

W przypadku gdy przyjmujące państwo członkowskie stwierdzi, że inwestycja zagraniczna prawdopodobnie będzie mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, należy zobowiązać to państwo członkowskie do podjęcia odpowiednich środków w celu ograniczenia tego zagrożenia, o ile takie środki są dostępne, z należytym uwzględnieniem wszelkich uwag przekazanych przez inne państwa członkowskie oraz opinii wydanej przez Komisję. Inwestycje zagraniczne powinny być zakazane lub wstrzymane jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy środki łagodzące lub środki dostępne na podstawie prawa Unii lub prawa krajowego inne niż środki w ramach mechanizmu monitorowania nie wystarczają, aby ograniczyć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny.

(51)

W celu wsparcia wdrażania mechanizmu współpracy i wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi należy utrzymać funkcjonowanie grupy ekspertów ds. monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych, o której mowa w rozporządzeniu (UE) 2019/452, a jej zadania należy zaktualizować zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

(52)

Należy zachęcać państwa członkowskie i Komisję do współpracy z właściwymi organami państw trzecich o podobnych zapatrywaniach w kwestiach dotyczących monitorowania inwestycji zagranicznych ze względu na bezpieczeństwo lub porządek publiczny. Taka współpraca administracyjna powinna mieć na celu zwiększenie skuteczności ram monitorowania inwestycji zagranicznych przez państwa członkowskie oraz ram współpracy między państwami członkowskimi a Komisją zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Współpraca ta powinna móc obejmować wymianę informacji i najlepszych praktyk, a także wsparcie techniczne i wsparcie na rzecz budowania zdolności. W kontekście tej współpracy Komisja powinna zachęcać do ustanawiania mechanizmów monitorowania inwestycji przez państwa trzecie, zwłaszcza przez państwa będące kandydatami do przystąpienia do Unii oraz państwa sąsiadujące z Unią. Komisja powinna także monitorować rozwój sytuacji w odniesieniu do mechanizmów monitorowania w państwach trzecich. Komisję należy informować o kontaktach z państwami trzecimi w zakresie, w jakim dotyczą one kwestii systemowych związanych z monitorowaniem inwestycji.

(53)

Aby zwiększyć przejrzystość dla inwestorów zagranicznych, Komisja powinna utrzymywać publicznie dostępny wykaz wszystkich mechanizmów monitorowania. Ponadto w zakresie, w jakim nie zostało to jeszcze określone w prawie krajowym, państwa członkowskie powinny publikować i regularnie aktualizować szczegółowe wytyczne dotyczące zakresu ich mechanizmu monitorowania, progów i czynników uruchamiających obowiązki w zakresie zgłaszania, a także mających zastosowanie terminów i przepisów proceduralnych.

(54)

Państwa członkowskie powinny powiadomić Komisję o swoich mechanizmach monitorowania i o wszelkich dokonywanych w nich zmianach. Państwa członkowskie powinny publikować sprawozdanie roczne dotyczące stosowania swoich mechanizmów monitorowania, istotnych zmian legislacyjnych oraz działań organu monitorującego, w tym zagregowane i zanonimizowane dane dotyczące transakcji poddawanych monitorowaniu.

(55)

Komisja powinna sporządzać sprawozdanie roczne z wykonywania niniejszego rozporządzenia oraz przekazywać je Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W interesie przejrzystości sprawozdanie to należy również podawać do wiadomości publicznej. Sprawozdanie roczne powinno opierać się między innymi na sprawozdaniach przedkładanych Komisji przez wszystkie państwa członkowskie na zasadzie poufności, z należytym uwzględnieniem potrzeby zapewnienia ochrony poufności określonych informacji, w szczególności w przypadku, gdy publikacja danych mogłaby wpłynąć na bezpieczeństwo lub porządek publiczny Unii lub zagrozić anonimowości konkretnych transakcji. Sprawozdanie roczne powinno zawierać informacje na temat tendencji dotyczących inwestycji zagranicznych w Unii oraz odpowiednie dane liczbowe, aktualne informacje na temat istotnych zmian legislacyjnych w państwach członkowskich, a także informacje na temat działań w zakresie współpracy międzynarodowej.

(56)

Wszelkie przetwarzanie danych osobowych na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno być zgodne z mającymi zastosowanie przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych przez punkty kontaktowe oraz inne podmioty w państwach członkowskich powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (19). Przetwarzanie danych osobowych przez Komisję powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (20). Dane osobowe mogą być zawarte w dokumentach i innych źródłach informacji, które są przetwarzane do celów monitorowania inwestycji. Dane te mogą obejmować imiona i nazwiska osób fizycznych, które są inwestorami w przedsiębiorstwach docelowych, imiona i nazwiska oraz dane kontaktowe osób fizycznych, które uczestniczą w zarządzaniu inwestorem lub przedsiębiorstwem docelowym, lub imiona i nazwiska oraz stanowiska osób zaangażowanych w prowadzenie punktów kontaktowych. Każdy właściwy organ krajowy państwa członkowskiego oraz Komisja powinny być indywidualnie odpowiedzialne za przetwarzanie danych osobowych podczas korzystania z mechanizmu współpracy.

(57)

Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1725 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 15 marca 2024 r. Komisję i państwa członkowskie należy uznać za współadministratorów w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2018/1725 i rozporządzenia (UE) 2016/679 w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych. W dniu 28 kwietnia 2022 r. Komisja i przedstawiciele lub organy państw członkowskich uczestniczący w mechanizmie współpracy na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/452 podpisali porozumienie o współadministrowaniu, które jest zgodne z niniejszym rozporządzeniem. W związku z tym Komisja i przedstawiciele lub organy państw członkowskich uczestniczący w mechanizmie powinni utrzymać to porozumienie o współadministrowaniu, które powinno nadal mieć zastosowanie również w odniesieniu do niniejszego rozporządzenia, a odniesienia w porozumieniu o współadministrowaniu do przepisów rozporządzenia (UE) 2019/452 należy w tym celu odczytywać jako odniesienia do odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia. Biorąc pod uwagę opinię Europejskiego Inspektora Ochrony Danych nr 13/2024, uznano, że określenie wspólnych okresów zatrzymywania danych nie byłoby właściwe, ponieważ w niniejszym rozporządzeniu określono jedynie minimalne wymogi dotyczące mechanizmów monitorowania, a niektóre państwa członkowskie dopiero rozpoczęły opracowywanie swoich mechanizmów monitorowania.

(58)

Komisja powinna dokonać oceny funkcjonowania i skuteczności niniejszego rozporządzenia w ciągu czterech lat od dnia jego wejścia w życie, a następnie co pięć lat, oraz przedstawiać sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W sprawozdaniu tym należy przeanalizować ewolucję inwestycji zagranicznych w Unii, a także ocenić wkład niniejszego rozporządzenia w bezpieczeństwo gospodarcze Unii. Należy w nim również ocenić, czy uzasadniona jest zmiana wspólnego minimalnego zakresu mechanizmów monitorowania, w tym w odniesieniu do inwestycji zagranicznych w docelowe przedsiębiorstwa unijne, które wytwarzają produkty lecznicze o krytycznym znaczeniu lub posiadają pozwolenie na dopuszczenie do obrotu dla takich produktów leczniczych. Ponadto w sprawozdaniu tym należy ocenić zagrożenia związane z inwestycjami zagranicznymi w usługi medialne oraz najlepsze sposoby przeciwdziałania tym zagrożeniom. Należy w nim także ocenić, czy niniejsze rozporządzenie powinno zostać zmienione. W przypadku gdy w sprawozdaniu zaproponuje się zmianę niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna mieć możliwość dołączenia do niego wniosku ustawodawczego.

(59)

Wykonywanie niniejszego rozporządzenia przez Unię i państwa członkowskie powinno być zgodne z odpowiednimi wymogami dotyczącymi nakładania środków ograniczających ze względów bezpieczeństwa lub porządku publicznego określonymi w porozumieniach Światowej Organizacji Handlu (21), w tym w szczególności art. XIV lit. a) i art. XIV bis Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (22) Wykonywanie niniejszego rozporządzenia powinno być także spójne ze zobowiązaniami podjętymi na podstawie innych umów handlowych i inwestycyjnych, których stronami są Unia lub państwa członkowskie, a także uzgodnień handlowych i inwestycyjnych, do których przystąpiły Unia lub państwa członkowskie.

(60)

W przypadku gdy inwestycja zagraniczna stanowi koncentrację objętą zakresem stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (23), stosowanie niniejszego rozporządzenia powinno pozostawać bez uszczerbku dla stosowania art. 21 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 139/2004. Niniejsze rozporządzenie oraz art. 21 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 139/2004 powinny być stosowane w sposób spójny. W zakresie, w jakim odpowiednie zakresy stosowania obu rozporządzeń pokrywają się, podstawy monitorowania określone w niniejszym rozporządzeniu oraz pojęcie uzasadnionych interesów w rozumieniu art. 21 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 139/2004 należy interpretować w sposób spójny, bez uszczerbku dla oceny zgodności środków krajowych mających na celu ochronę tych interesów z zasadami ogólnymi i innymi przepisami prawa Unii.

(61)

Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć wpływu na przepisy Unii dotyczące oceny ostrożnościowej przypadków nabycia znacznych pakietów akcji w sektorze finansowym, określone w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE (24), 2013/36/UE (25) i 2014/65/UE (26), która stanowi odrębną procedurę przeprowadzaną w konkretnym celu.

(62)

Stosowanie niniejszego rozporządzenia powinno być spójne z innymi procedurami zgłaszania i udzielania zezwoleń określonymi w prawie Unii oraz pozostawać bez uszczerbku dla tych procedur. Komisja powinna mieć możliwość wykorzystywania informacji przekazanych przez państwa członkowskie w ramach mechanizmu współpracy w celu sprawowania swojej funkcji polegającej na nadzorowaniu stosowania prawa Unii zgodnie z art. 17 TUE.

(63)

W celu uwzględnienia przyjęcia lub zmiany aktów prawnych Unii ustanawiających projekty lub programy, dostosowania wykazu obszarów technologii istotnych dla ocen ryzyka, a także uwzględnienia przyjęcia aktów prawnych przewidujących ustanowienie unijnego wykazu produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do zmian w odpowiednich przepisach niniejszego rozporządzenia i załącznikach do niego. Wykaz projektów i programów leżących w interesie Unii zawarty w odpowiednim załączniku do niniejszego rozporządzenia powinien obejmować projekty lub programy ustanowione na podstawie prawa Unii, które przewidują rozwój, utrzymanie lub nabycie infrastruktury krytycznej, technologii krytycznych lub nakładów krytycznych, które są szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wykaz obszarów technologii istotnych dla ocen ryzyka, zawarty w odpowiednim załączniku do niniejszego rozporządzenia, powinien uwzględniać obszary, w których inwestycja zagraniczna mogłaby mieć wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny w więcej niż jednym państwie członkowskim za pośrednictwem docelowego przedsiębiorstwa unijnego, które nie uczestniczy w projekcie lub programie leżącym w interesie Unii ani nie otrzymuje z nich środków finansowych. W odniesieniu do produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu ważne jest, aby po ustanowieniu przez Komisję unijnego wykazu produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu w drodze aktu wykonawczego przyjętego na podstawie rozporządzenia ustanawiającego unijne procedury wydawania pozwoleń dla produktów leczniczych stosowanych u ludzi i nadzoru nad nimi oraz ustanawiającego zasady regulujące działalność Europejskiej Agencji Leków, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1394/2007 (27) i (UE) nr 536/2014 (28) oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 141/2000 (29), (WE) nr 726/2004 (30) i (WE) nr 1901/2006 (31), odniesienie do produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu, które mają być brane pod uwagę przez państwa członkowskie i Komisję przy ustalaniu, czy inwestycja zagraniczna prawdopodobnie będzie mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub porządek publiczny, zostało zaktualizowane i zastąpione odniesieniem do unijnego wykazu produktów leczniczych o krytycznym znaczeniu z późniejszymi zmianami oraz aby odpowiedni załącznik został uchylony. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (32). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(64)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do formularza, który ma być wykorzystywany do celów przekazywania informacji dotyczących inwestycji zagranicznych, ustaleń dotyczących funkcjonowania bezpiecznego i szyfrowanego systemu oraz unijnego portalu internetowego, wytycznych technicznych dla państw członkowskich dotyczących bezpiecznej bazy danych wyników ocen w ramach krajowych mechanizmów monitorowania oraz formularza, który ma być wykorzystywany przez państwa członkowskie do celów składania Komisji ich rocznych sprawozdań, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (33).

(65)

Zgodnie z zasadą proporcjonalności konieczne i stosowne jest przyjęcie przepisów dotyczących unijnych ram monitorowania przez państwa członkowskie inwestycji zagranicznych na ich terytorium ze względów bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz dotyczących mechanizmu współpracy umożliwiającego państwom członkowskim i Komisji wymianę istotnych informacji dotyczących inwestycji zagranicznych, ocenę ich potencjalnego wpływu na bezpieczeństwo lub porządek publiczny oraz zidentyfikowanie potencjalnych obaw, aby osiągnąć podstawowy cel, jakim jest zapewnienie, aby inwestycje zagraniczne w Unii nie miały negatywnego wpływu na bezpieczeństwo lub porządek publiczny. Niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonego celu, zgodnie z art. 5 ust. 4 TUE.

(66)

Należy uchylić rozporządzenie (UE) 2019/452. Aby zapewnić państwom członkowskim i podmiotom wystarczającą ilość czasu na przygotowanie się do wykonywania niniejszego rozporządzenia, należy rozpocząć stosowanie niniejszego rozporządzenia 18 miesięcy od dnia jego wejścia w życie. Aby zapewnić pewność prawa oraz sprawną współpracę między państwami członkowskimi a Komisją w zakresie monitorowania inwestycji zagranicznych, a także biorąc pod uwagę uzasadnione oczekiwania inwestorów zagranicznych, rozporządzenie (UE) 2019/452 powinno nadal mieć zastosowanie do bezpośrednich inwestycji zagranicznych, które są objęte monitorowaniem w dniu rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia lub które zostaną ukończone do tego dnia. Obejmuje to możliwość przekazania uwag lub wydania opinii przez państwa członkowskie i Komisję zgodnie z art. 7 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2019/452. Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do bezpośrednich inwestycji zagranicznych, do których nadal ma zastosowanie rozporządzenie (UE) 2019/452. Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć również zastosowania do innych inwestycji zagranicznych, które są objęte monitorowaniem w dniu rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, takich jak inwestycje wewnątrzunijne, które są już objęte monitorowaniem na podstawie prawa krajowego. Należy również wyjaśnić, że niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do inwestycji zagranicznych, które zostały ukończone przed dniem rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia,

a.

Biotechnologie:

b.

Zaawansowana łączność i nawigacja oraz zaawansowane technologie cyfrowe:

c.

Podmorskie przewody światłowodowe

d.

Zaawansowane technologie detekcji:

e.

Technologie kosmiczne i napędowe:

f.

Technologie lotnicze i kosmiczne

g.

Technologie energetyczne:

h.

Robotyka i systemy autonomiczne:

i.

Zaawansowane materiały, technologie produkcji i recyklingu: