(1)

24 lutego 2022 r. Rosja rozpoczęła niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną inwazję na pełną skalę przeciwko Ukrainie. W jej rezultacie miliony osób uciekły z Ukrainy, a w decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 (3) stwierdzono istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy i decyzją tą wprowadzono tymczasową ochronę. Napływ osób uciekających przed agresją wojskową Rosji przeciwko Ukrainie nadal stawia przed przyjmującymi je państwami członkowskimi wyzwania dotyczące zapewnienia wystarczającej pomocy humanitarnej i zaspokojenia podstawowych potrzeb tych osób.

(2)

24 lutego 2022 r. Ukraina wystąpiła o pomoc zgodnie z art. 16 ust. 1 decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE (4) w zakresie zaopatrzenia służącego do ochrony ludności. Odpowiedź państw członkowskich i społeczności międzynarodowej stanowiła wyraz solidarności i wsparcia – przekazywały one w ramach pomocy humanitarnej towary z przeznaczeniem do dystrybucji wśród osób uciekających przed agresją wojskową Rosji i przybywających do Unii oraz innych osób dotkniętych agresją wojskową przeciwko Ukrainie.

(3)

Decyzją Komisji (UE) 2022/1108 (5) przyznano, w odniesieniu do niektórych państw członkowskich, zwolnienie z należności celnych przywozowych i z podatku od wartości dodanej („VAT”) w odniesieniu do przywozu towarów, które mają być dystrybuowane lub nieodpłatnie udostępniane osobom uciekającym przed agresją wojskową Rosji przeciwko Ukrainie i osobom potrzebującym w Ukrainie. Decyzją Komisji (UE) 2023/829 (6) przedłużono obowiązywanie tych środków w odniesieniu do niektórych państw członkowskich do 31 grudnia 2023 r. Środki te zostały następnie przedłużone w odniesieniu do niektórych państw członkowskich do dnia 31 grudnia 2024 r. decyzją Komisji (UE) 2024/775 (7), a następnie decyzją Komisji (UE) 2025/676 (8) przedłużającą obowiązywanie tych środków w odniesieniu do Polski i Litwy do dnia 31 grudnia 2025 r.

(4)

We wrześniu 2025 r. Komisja skonsultowała się z państwami członkowskimi, do których ma zastosowanie decyzja (UE) 2025/676, w sprawie potrzeby przedłużenia obowiązywania środków. 10 grudnia 2025 r. Litwa złożyła wniosek o przedłużenie środków. Litwa uzasadniła swój wniosek, wyjaśniając, że decyzja (UE) 2025/676 stanowi podstawę prawną do stosowania art. 101a dyrektywy 2006/112/WE, który zezwala państwom członkowskim na zwolnienie (krajowych) dostaw i wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów objętych tą decyzją przy przyznawaniu zwolnienia z VAT w odniesieniu do przywozu towarów tego samego rodzaju.

(5)

Kryzys humanitarny spowodowany niesprowokowaną i nieuzasadnioną inwazją na pełną skalę Rosji na Ukrainę nadal trwa i może być potrzebna pomoc dla osób uciekających przed agresją wojskową przeciwko Ukrainie oraz dla osób, które pozostają w Ukrainie. Ta niestabilna sytuacja ma poważne konsekwencje nie tylko dla Ukrainy, lecz także dla niektórych państw członkowskich. W związku z tym stanowi ona katastrofę dotykającą terytorium jednego lub kilku państw członkowskich, o której mowa w art. 74 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 i art. 51 akapit pierwszy lit. a) dyrektywy 2009/132/WE.

(6)

Należy zatem zezwolić Litwie na przyznanie zwolnienia z należności celnych przywozowych pobieranych od towarów przywożonych do celów określonych w art. 74 rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 oraz zwolnienia z VAT należnego od towarów przywożonych do celów określonych w art. 51 dyrektywy 2009/132/WE przez organizacje państwowe oraz organizacje charytatywne lub dobroczynne zatwierdzone przez właściwe organy Litwy lub na rzecz tych organizacji. Aby odpowiedzieć na wniosek Litwy o udzielenie pomocy osobom, które pozostały w Ukrainie i zostały poważnie dotknięte agresją wojskową Rosji przeciwko Ukrainie, należy również zezwolić na dalsze przekazywanie tych towarów ukraińskim organizacjom państwowym lub organizacjom charytatywnym lub dobroczynnym zatwierdzonym przez właściwe organy Ukrainy z przeznaczeniem do nieodpłatnej dystrybucji tych towarów wśród osób potrzebujących w Ukrainie. Ponadto należy zezwolić Litwie na przyznanie zwolnienia z należności celnych przywozowych pobieranych od towarów przywożonych do celów określonych w art. 74 rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 oraz zwolnienia z VAT należnego od towarów przywożonych do celów określonych w art. 51 dyrektywy 2009/132/WE, jeżeli są one przywożone w celu dopuszczenia ich do obrotu przez agencje niosące pomoc w sytuacjach kryzysowych lub na rzecz tych agencji w celu zaspokojenia ich potrzeb w trakcie udzielania pomocy w sytuacji kryzysowej osobom dotkniętym agresją wojskową Rosji przeciwko Ukrainie. Od 2024 r. wykorzystanie środków znacznie się zmniejszyło. Komisja uważa zatem, że należy ograniczyć przedłużenie obowiązywania tych środków do trzech miesięcy.

(7)

W celu monitorowania przywozu, towarów w odniesieniu do którego przyznano zwolnienie z należności celnych przywozowych lub z VAT, Litwa powinna informować Komisję o charakterze, ilościach i wartości poszczególnych towarów, w odniesieniu do których udzielono zwolnienia z należności celnych przywozowych i VAT, przeznaczonych do dystrybucji lub nieodpłatnego udostępnienia na rzecz osób uciekających przed agresją wojskową Rosji przeciwko Ukrainie, o organizacjach, które zostały przez nie zatwierdzone do dystrybucji lub udostępniania tych towarów, oraz o środkach wprowadzonych w celu zapobieżenia wykorzystywaniu tych towarów do celów innych niż zaspokojenie potrzeb osób uciekających przed agresją wojskową Rosji przeciwko Ukrainie.

(8)

Aby zapewnić zgodność z warunkami określonymi w niniejszej decyzji, zapobiegać nieprawidłowościom oraz chronić interesy finansowe Unii i państw członkowskich, Litwa powinna zapewnić stosowanie środków zarządzania ryzykiem i odpowiednich środków kontroli celnej w odniesieniu do dopuszczenia do obrotu i wykorzystania oraz późniejszego przekazania do Ukrainy towarów, w odniesieniu do których przyznano zwolnienie z należności celnych przywozowych lub zwolnienie z VAT. Wprowadzone środki należy zgłaszać Komisji w terminie określonym w niniejszej decyzji.

(9)

Biorąc pod uwagę wyzwania stojące przed Litwą, zwolnienie z należności celnych przywozowych i z VAT należy przyznać w odniesieniu do przywozu dokonywanego od 1 stycznia 2026 r. Zwolnienia te powinny obowiązywać do 31 marca 2026 r.

(10)

5 lutego 2026 r. przeprowadzono konsultacje z państwami członkowskimi, zgodnie z art. 76 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 i art. 53 akapit pierwszy dyrektywy 2009/132/WE,