DECYZJA RADY (WPZiB) 2026/1726
z dnia 13 lipca 2026 r.
w sprawie mianowania Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej w Kosowie (*1)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, a w szczególności jego art. 33 w związku z art. 31 ust. 2,
uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,
a także mając na uwadze, co następuje:
| (1) | W dniu 4 lutego 2008 r. Rada zgodziła się mianować Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej (SPUE) w Kosowie. |
| (2) | W dniu 26 lipca 2024 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2024/2084 (1), na podstawie której Aivo ORAV został mianowany SPUE w Kosowie na okres od 1 września 2024 r. do 31 sierpnia 2026 r. |
| (3) | SPUE powinien zostać mianowany SPUE w Kosowie na okres od dnia 1 września 2026 r. do dnia 31 sierpnia 2028 r. |
| (4) | SPUE będzie wykonywać mandat w sytuacji, która może ulec pogorszeniu i mogłaby utrudnić osiągnięcie celów działań zewnętrznych Unii określonych w art. 21 Traktatu, |
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Specjalny Przedstawiciel Unii Europejskiej
Dirk SCHÜBEL zostaje niniejszym mianowany/a Specjalnym Przedstawicielem Unii Europejskiej (SPUE) w Kosowie od dnia 1 września 2026 r. do dnia 31 sierpnia 2028 r. Rada może zadecydować o wcześniejszym zakończeniu mandatu SPUE na podstawie oceny dokonanej przez Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa (KPiB) oraz wniosku Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (zwanego dalej „Wysokim Przedstawicielem”).
Artykuł 2
Cele polityki
Podstawą mandatu SPUE są następujące cele polityki Unii wobec Kosowa:
| a) | odgrywanie wiodącej roli w promowaniu stabilnego, samodzielnego, pokojowego, demokratycznego i wielonarodowego Kosowa, które angażuje się we współpracę regionalną; |
| b) | wzmacnianie stabilności w regionie i przyczynianie się do ogólnej współpracy regionalnej i stosunków dobrosąsiedzkich na Bałkanach Zachodnich; |
| c) | propagowanie w Kosowie zaangażowania na rzecz praworządności oraz ochrony mniejszości i dziedzictwa kulturowego i religijnego; |
| d) | wspieranie europejskiej perspektywy Kosowa i jego zbliżenia z Unią zgodnie z perspektywą regionu i zgodnie z Układem o stabilizacji i stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Kosowem, z drugiej strony (2) (zwanym dalej „układem o stabilizacji i stowarzyszeniu”) oraz z decyzją Rady (UE) 2015/1988 (3), a także zgodnie z odpowiednimi konkluzjami Rady. |
Artykuł 3
Mandat
Aby zrealizować cele polityki, mandat SPUE obejmuje następujące elementy:
| a) | wspieranie europejskiej perspektywy Kosowa i zbliżenia z Unią zgodnie jej perspektywą regionalną i z układem o stabilizacji i stowarzyszeniu oraz z decyzją (UE) 2015/1988, a także zgodnie z odpowiednimi konkluzjami Rady, za pośrednictwem ukierunkowanego przekazu społecznego i działań informacyjnych Unii, mających zapewnić szersze zrozumienie kwestii związanych z Unią, w tym działania misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w Kosowie (EULEX KOSOVO), oraz poparcie dla nich w społeczeństwie Kosowa; |
| b) | monitorowanie, wspomaganie i ułatwianie – poprzez wykorzystanie wszelkich dostępnych SPUE środków i instrumentów oraz przy wsparciu ze strony Biura Unii w Kosowie – postępów w realizacji priorytetów politycznych, gospodarczych i europejskich, w tym w zakresie obcych manipulacji informacjami i ingerencji (FIMI), zgodnie z kompetencjami i obowiązkami poszczególnych instytucji, oraz wspieranie wykonywania układu o stabilizacji i stowarzyszeniu, w tym za pośrednictwem europejskiego programu reform; |
| c) | przyczynianie się do zwiększenia i umocnienia poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności w Kosowie – w tym w odniesieniu do kobiet i dzieci, płci, różnorodności oraz inkluzywności – oraz ochrony mniejszości, zgodnie z polityką Unii dotyczącą praw człowieka i unijnymi wytycznymi dotyczącymi praw człowieka; |
| d) | wspieranie ogólnej koordynacji politycznej Unii w Kosowie; |
| e) | wzmacnianie obecności Unii w Kosowie i zapewnianie spójności, skuteczności i wyeksponowania jej działań; koordynowanie strategii komunikacji publicznej Unii w Kosowie, w tym poprzez ścisłą współpracę ze SPUE ds. dialogu między Belgradem a Prisztiną oraz szefem misji EULEX KOSOVO; |
| f) | zapewnianie szefowi misji EULEX KOSOVO wskazówek politycznych dotyczących sytuacji na miejscu, w tym dotyczących politycznych aspektów kwestii związanych z obowiązkami wykonawczymi misji, a także ewentualnego przekazania jej działań do SPUE lub do Biura Unii w Kosowie lub do władz lokalnych, w stosownych przypadkach oraz jeżeli pozwalają na to lokalne uwarunkowania; |
| g) | wspieranie, w razie potrzeby, dialogu między Belgradem a Prisztiną wspieranego przez Wysokiego Przedstawiciela, z naciskiem na promowanie otoczenia sprzyjającego temu procesowi; służenie SPUE ds. dialogu między Belgradem a Prisztiną lokalnym doradztwem politycznym i lokalną wiedzą fachową; |
| h) | wspieranie mandatu, stosownie do przypadku, wyspecjalizowanych izb sądowych i wyspecjalizowanej prokuratury, w porozumieniu z EULEX KOSOVO, w tym poprzez komunikację i działania informacyjne. |
Artykuł 4
Wykonywanie mandatu
1. SPUE jest odpowiedzialny za wykonywanie mandatu i działa pod zwierzchnictwem Wysokiego Przedstawiciela.
2. KPiB utrzymuje uprzywilejowane stosunki ze SPUE i jest podstawowym punktem kontaktowym SPUE z Radą. KPiB ukierunkowuje pod względem strategicznym i politycznym działania wykonywane przez SPUE w ramach mandatu, bez uszczerbku dla uprawnień Wysokiego Przedstawiciela.
3. SPUE ściśle koordynuje swoje działania z odpowiednimi działami Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ).
Artykuł 5
Finansowanie
1. Finansowa kwota odniesienia przewidziana na pokrycie wydatków związanych z mandatem SPUE (zwanych dalej „wydatkami”) na okres od dnia 1 września 2026 r. do dnia 31 sierpnia 2028 r. wynosi 5 710 846,74 EUR.
2. Wydatkami zarządza się zgodnie z procedurami i zasadami mającymi zastosowanie do budżetu ogólnego Unii.
3. Zarządzanie wydatkami podlega umowie między SPUE a Komisją. SPUE odpowiada przed Komisją za wszystkie wydatki.
Artykuł 6
Skład zespołu SPUE
1. W granicach swojego mandatu i odpowiednich udostępnionych środków finansowych SPUE jest odpowiedzialny za powołanie zespołu. Zespół musi dysponować wiedzą fachową na temat konkretnych kwestii politycznych związanych z mandatem. SPUE niezwłocznie informuje Radę i Komisję o składzie tego zespołu.
2. Państwa członkowskie, instytucje Unii i ESDZ mogą zaproponować oddelegowanie personelu do współpracy ze SPUE. Wynagrodzenie takiego oddelegowanego personelu jest pokrywane, stosownie do przypadku, przez dane państwo członkowskie, przez daną instytucję Unii lub przez ESDZ. Eksperci oddelegowani przez państwa członkowskie do instytucji Unii lub do ESDZ również mogą być kierowani do współpracy ze SPUE. Członkowie personelu międzynarodowego zatrudniani na podstawie umów muszą mieć obywatelstwo jednego z państw członkowskich.
3. Cały oddelegowany personel nadal podlega administracyjnie delegującemu państwu członkowskiemu, danej instytucji Unii lub ESDZ oraz wypełnia swoje obowiązki i podejmuje działania w interesie mandatu SPUE.
4. Personel SPUE musi być ulokowany w tym samym miejscu co biuro Unii w Kosowie, aby zapewnić spójność i zgodność ich działań.
Artykuł 7
Przywileje i immunitety SPUE i członków jego zespołu
Przywileje, immunitety i dalsze gwarancje niezbędne do wykonania i sprawnego działania mandatu SPUE i członków zespołu SPUE ustala się odpowiednio ze stronami przyjmującymi. Państwa członkowskie i ESDZ zapewniają w tym celu wszelkie niezbędne wsparcie.
Artykuł 8
Bezpieczeństwo informacji niejawnych UE
1. SPUE i członkowie jego zespołu przestrzegają zasad i minimalnych norm bezpieczeństwa ustanowionych decyzją Rady 2013/488/UE (4).
2. Wysoki Przedstawiciel jest upoważniony do udostępniania NATO/KFOR informacji i dokumentów niejawnych UE, sporządzonych do celów odnośnego działania, objętych klauzulą tajności do poziomu „CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL”, zgodnie z przepisami bezpieczeństwa dotyczącymi ochrony informacji niejawnych UE.
3. Wysoki Przedstawiciel jest upoważniony do udostępniania Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie – zgodnie z potrzebami operacyjnymi SPUE – informacji i dokumentów niejawnych UE sporządzonych do celów odnośnego działania, objętych klauzulą tajności do poziomu „RESTREINT UE/EU RESTRICTED”, zgodnie z przepisami bezpieczeństwa dotyczącymi ochrony informacji niejawnych UE. W tym celu dokonuje się uzgodnień lokalnych.
4. Wysoki Przedstawiciel jest upoważniony do udostępniania stronom trzecim, które przyłączyły się do niniejszej decyzji, dokumentów jawnych UE odnoszących się do treści obrad Rady dotyczących odnośnego działania, które są objęte tajemnicą zawodową na podstawie art. 6 ust. 1 regulaminu wewnętrznego Rady (5).
Artykuł 9
Dostęp do informacji i wsparcie logistyczne
1. Państwa członkowskie, Komisja, ESDZ oraz Sekretariat Generalny Rady zapewniają SPUE dostęp do wszelkich odpowiednich informacji.
2. Biuro Unii lub państwa członkowskie, w zależności od sytuacji, zapewniają wsparcie logistyczne SPUE i członkom jego zespołu.
Artykuł 10
Bezpieczeństwo
Zgodnie z polityką Unii dotyczącą bezpieczeństwa personelu rozmieszczonego poza terytorium Unii w ramach zadań operacyjnych na podstawie tytułu V Traktatu, SPUE podejmuje wszelkie działania możliwe do zrealizowania w uzasadnionych granicach, zgodne z mandatem SPUE oraz ze stanem bezpieczeństwa na obszarze, za który jest odpowiedzialny, służące zapewnieniu bezpieczeństwa całemu personelowi bezpośrednio podlegającemu SPUE, w szczególności:
| a) | sporządza szczegółowy plan bezpieczeństwa oparty na wskazówkach z ESDZ, obejmujący konkretne fizyczne, organizacyjne i proceduralne środki bezpieczeństwa i regulujący zarządzanie bezpiecznym przemieszczaniem się personelu do obszaru, za który jest odpowiedzialny, i w jego obrębie, a także reagowanie na zdarzenia związane z naruszaniem bezpieczeństwa, oraz określa plan awaryjny i ewakuacyjny; |
| b) | zapewnia objęcie całego personelu rozmieszczonego poza terytorium Unii ubezpieczeniem od wysokiego ryzyka odpowiednio do warunków panujących na obszarze, za który jest odpowiedzialny; |
| c) | zapewnia, aby wszyscy członkowie zespołu SPUE, którzy mają być rozmieszczeni poza terytorium Unii, w tym zatrudniony na podstawie umów personel miejscowy, odbyli przed przyjazdem lub niezwłocznie po przyjeździe na obszar, za który jest odpowiedzialny, odpowiednie szkolenie w zakresie bezpieczeństwa, na podstawie wskaźników ryzyka określonych dla tego obszaru przez ESDZ; |
| d) | zapewnia wprowadzanie w życie wszelkich uzgodnionych zaleceń wydawanych w następstwie regularnych ocen bezpieczeństwa oraz przekazuje Radzie, Wysokiemu Przedstawicielowi i Komisji pisemne sprawozdania na temat realizacji tych zaleceń oraz innych kwestii związanych z bezpieczeństwem w ramach regularnych sprawozdań z postępów prac oraz kompleksowego sprawozdania końcowego z wykonania mandatu, o którym to sprawozdaniu jest mowa w art. 15. |
Artykuł 11
Składanie sprawozdań
SPUE regularnie przedstawia Wysokiemu Przedstawicielowi i KPiB sprawozdania. W razie potrzeby składa również sprawozdania grupom roboczym Rady. Regularne sprawozdania są rozprowadzane poprzez sieć COREU. SPUE może przedstawiać sprawozdania Radzie do Spraw Zagranicznych. SPUE może uczestniczyć w informowaniu Parlamentu Europejskiego.
Artykuł 12
Koordynacja
1. SPUE przyczynia się do jedności, spójności i efektywności działania Unii oraz pomaga w zapewnieniu spójnego wykorzystania wszystkich instrumentów Unii i działań państw członkowskich, aby osiągnąć cele unijnej polityki. W stosownych przypadkach SPUE dąży do współdziałania z państwami członkowskimi. SPUE koordynuje swoje działania z działaniami Komisji, a także – w stosownych przypadkach – z działaniami innych SPUE działających w regionie. SPUE regularnie przekazuje informacje misjom państw członkowskich i delegaturom Unii.
2. W terenie utrzymywane są bliskie kontakty z szefami delegatur Unii oraz z szefami misji państw członkowskich w regionie. Dokładają oni wszelkich starań, aby wspierać SPUE w wykonywaniu jego mandatu. SPUE udziela szefowi EULEX KOSOVO wskazówek politycznych dotyczących sytuacji na miejscu, w tym na temat politycznych aspektów kwestii związanych z obowiązkami wykonawczymi. SPUE i cywilny dowódca operacji konsultują się ze sobą stosownie do potrzeb. SPUE ściśle koordynuje swoje działania ze SPUE ds. dialogu między Belgradem a Prisztiną oraz służy lokalnym doradztwem politycznym i lokalną wiedzą fachową. SPUE nawiązuje także kontakty z odpowiednimi podmiotami lokalnymi oraz innymi podmiotami regionalnymi i międzynarodowymi obecnymi w terenie.
3. SPUE wraz z innymi podmiotami Unii obecnymi w terenie zapewnia rozpowszechnianie i przekazywanie sobie wzajemnie informacji przez podmioty Unii obecne w terenie, tak aby osiągnąć wysoki stopień zbieżności pod względem orientacji sytuacyjnej i oceny sytuacji.
Artykuł 13
Subrogacja praw
W celu zapewnienia wypełniania zobowiązań prawnych podjętych przez poprzednich SPUE w Kosowie w odniesieniu do członków ich zespołów oraz zamówień na roboty, dostawy lub usługi, a także w odniesieniu do najmu gruntów, budynków lub innych nieruchomości, SPUE wstępuje w prawa i obowiązki poprzednich SPUE oraz przejmuje te prawa i obowiązki, z wyjątkiem zobowiązań wynikających z poważnych uchybień, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi poprzedni SPUE.
Artykuł 14
Dostęp do dokumentów i ochrona danych
1. SPUE stosuje zasady określone w rozporządzeniu (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady (6), jak również przepisy wykonawcze ustanowione decyzją Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 6 marca 2025 r. (7).
2. SPUE chroni osoby w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (8) oraz z przepisami wykonawczymi przyjętymi przez Wysokiego Przedstawiciela dla ESDZ.
Artykuł 15
Przegląd
Wykonywanie niniejszej decyzji i jej spójność z innymi działaniami Unii w regionie są przedmiotem regularnych przeglądów. SPUE regularnie przedstawia Radzie, Wysokiemu Przedstawicielowi i Komisji sprawozdania z postępu prac oraz kompleksowe sprawozdanie końcowe z wykonania mandatu do dnia 31 maja 2028 r.
Artykuł 16
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia 13 lipca 2026 r.
W imieniu Rady
Przewodnicząca
K. KALLAS
(*1) Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.
(1) Decyzja Rady (WPZiB) 2024/2084 z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie mianowania Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej w Kosowie (Dz.U. L, 2024/2084, 29.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/2084/oj).
(2) Dz.U. L 71 z 16.3.2016, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2016/342/oj.
(3) Decyzja Rady (UE) 2015/1988 z dnia 22 października 2015 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii, Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Kosowem, z drugiej strony (Dz.U. L 290 z 6.11.2015, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2015/1988/oj).
(4) Decyzja Rady 2013/488/UE z dnia 23 września 2013 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE (Dz.U. L 274 z 15.10.2013, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2013/488/oj).
(5) Decyzja Rady 2009/937/UE z dnia 1 grudnia 2009 r. dotycząca przyjęcia regulaminu wewnętrznego Rady (Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 35, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2009/937/oj).
(6) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2001/1049/oj).
(7) Decyzja Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 6 marca 2025 r. w sprawie zasad rozpatrywania wniosków o publiczny dostęp do dokumentów będących w posiadaniu specjalnych przedstawicieli UE (Dz.U. C, C/2025/1951, 31.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1951/oj).
(8) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj).
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
