(1)

W załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 ustanowiono metody ogłuszania zwierząt. Zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 załącznik I do tego rozporządzenia może zostać zmieniony w celu uwzględnienia postępu naukowego i technicznego na podstawie opinii Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności („Urząd”), pod warunkiem że nowa metoda zapewnia poziom dobrostanu zwierząt co najmniej równy poziomowi zapewnianemu przez obecne metody. Załącznik może zostać zmieniony w oparciu o nowe informacje naukowe i techniczne.

(2)

W metodzie ogłuszania przy pomocy urządzenia bolcowego niepenetrującego wykorzystuje się trzpień grzybkowy, który uderza w czaszkę, nie naruszając mózgu, przez co zwierzę traci przytomność wskutek wstrząśnienia mózgu albo – w przypadku nowo urodzonych zwierząt – umiera.

(3)

Komisja zwróciła się do Urzędu o wydanie opinii, które posłużyłyby jako rzetelna podstawa naukowa przyszłych dyskusji na szczeblu Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (WOAH) w związku z przeglądem odpowiednich norm dotyczących dobrostanu zwierząt podczas uboju i uśmiercania. W latach 2019–2024 Urząd przyjął szereg opinii na temat dobrostanu różnych gatunków zwierząt podczas uboju i uśmiercania.

(4)

W 2020 r. Urząd przyjął opinię w sprawie dobrostanu świń podczas uśmiercania do celów innych niż ubój (2) („opinia dotycząca świń”). Na podstawie badań naukowych nad humanitarnymi metodami eutanazji, przeprowadzonych na nowo urodzonych prosiętach uśmierconych w gospodarstwie, w opinii dotyczącej świń stwierdzono w szczególności, że:

(5)

W opinii dotyczącej świń EFSA oceniła dane z różnych badań nad wykorzystaniem ogłuszania przy pomocy urządzenia bolcowego niepenetrującego, które ograniczały się głównie do prosiąt do 10,9 kg żywej wagi. W opinii stwierdzono, że pneumatyczny pistolet bolcowy niepenetrujący, o mocy zapewniającej wystarczającą energię kinetyczną i stosowany we właściwym położeniu, powoduje natychmiastową i nieodwracalną utratę przytomności i śmierć mózgu u prosiąt do 10,9 kg żywej wagi oraz śmierć nowo urodzonych prosiąt do 5 kg żywej wagi. Dostępne są jednak ograniczone dowody naukowe na temat skuteczności urządzenia bolcowego niepenetrującego, jeśli chodzi o uśmiercanie prosiąt powyżej 5 kg żywej wagi. Metodę tę można zatem uznać za metodę uśmiercania prosiąt do 5 kg żywej wagi oraz za prostą metodę ogłuszania w przypadku prosiąt od 5 do 10 kg.

(6)

Ogłuszanie przy pomocy urządzenia bolcowego niepenetrującego jest już wymienione w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 w odniesieniu do kategorii zwierząt innych niż świnie. W oparciu o dowody przedstawione w opinii dotyczącej świń należy zmienić załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009, aby umożliwić jego stosowanie jako metody uśmiercania prosiąt do 5 kg oraz jako prostego ogłuszania prosiąt od 5 do 10 kg.

(7)

W 2024 r. Urząd przyjął opinię w sprawie dobrostanu owiec i kóz podczas uśmiercania do celów innych niż ubój (3) („opinia dotycząca owiec i kóz”). W opinii tej stwierdzono, że urządzenie bolcowe niepenetrujące powoduje utratę przytomności wskutek wstrząśnienia mózgu oraz śmierć jagniąt i koźląt do 4,5 kg żywej wagi i jest odwracalną metodą ogłuszania jagniąt i koźląt od 4,5 do 10 kg żywej wagi. W związku z tym Urząd zaleca ograniczenie stosowania urządzenia bolcowego niepenetrującego jako metody uśmiercania jagniąt i koźląt do 4,5 kg. W przypadku jagniąt i koźląt od 4,5 do 10 kg żywej wagi urządzenie bolcowe niepenetrujące można stosować jako prostą metodę ogłuszania.

(8)

W załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 wymieniono już urządzenie bolcowe niepenetrujące jako prostą metodę ogłuszania przeżuwaczy do 10 kg. W oparciu o dowody przedstawione w opinii dotyczącej owiec i kóz oraz w celu zapewnienia pewności prawa należy zmienić załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009, aby umożliwić stosowanie urządzenia bolcowego niepenetrującego jako metody uśmiercania jagniąt i koźląt do 4,5 kg żywej wagi oraz ustanowić wymogi szczegółowe dotyczące stosowania tej metody w przypadku prosiąt, jagniąt i koźląt.

(9)

Ponadto, zgodnie z opiniami EFSA dotyczącymi świń oraz owiec i kóz, stosowanie ogłuszania przy pomocy urządzenia bolcowego niepenetrującego powinno podlegać szczegółowym wymogom, aby zapewnić śmierć albo utratę przytomności zwierzęcia. W szczególności należy określić sposób krępowania i przyłożenia urządzenia do głowy zwierzęcia przed strzałem.

(10)

Zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 każda osoba zainteresowana zezwoleniem na nową lub zmodyfikowaną metodę ogłuszania może przedstawić niezbędne dane techniczne i naukowe. Na tej podstawie Komisja zwraca się do Urzędu o ocenę informacji naukowych lub technicznych oraz równoważności lub poprawy dobrostanu zwierząt w odniesieniu do istniejących metod ogłuszania.

(11)

W dniu 22 grudnia 2021 r. Komisja otrzymała od podmiotu gospodarczego („wnioskodawca”) wniosek o aktualizację załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 w celu uwzględnienia stosowania piany lekkiej wykorzystującej azot do ogłuszania i uśmiercania świń i drobiu. Wnioskodawca wyjaśnił równoważność w odniesieniu do obecnych metod w załączniku I oraz przedstawił szereg publikacji i informacji technicznych uzasadniających wniosek.

(12)

W dniu 13 maja 2022 r. Komisja zwróciła się do Urzędu o wydanie opinii naukowej z związku z tym wnioskiem.

(13)

W dniu 3 czerwca 2024 r. Urząd przyjął opinię w sprawie stosowania piany lekkiej wykorzystującej azot do ogłuszania i uśmiercania świń i drobiu (4). W opinii stwierdzono w szczególności, że:

(14)

Dane przedłożone przez wnioskodawcę i ocenione przez Urząd, które pochodzą z różnych przytoczonych w opinii Urzędu badań dotyczących stosowania ogłuszania przy pomocy lekkiej piany azotowej, ograniczają się do świń od 15 do 41 kg żywej wagi oraz kur niosek i brojlerów w każdym wieku. Nie ma dowodów na to, że stosowanie tej metody ogłuszania lub uśmiercania zwierząt innych niż te kategorie świń i drobiu gwarantuje poziom dobrostanu zwierząt co najmniej równy poziomowi zapewnianemu przez ekspozycję na dwutlenek węgla w wysokim stężeniu.

(15)

Biorąc pod uwagę, że metoda ogłuszania przy pomocy lekkiej piany azotowej nie jest wymieniona w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009, oraz że zapewnia ona dobrostan równy co najmniej jednej z zatwierdzonych metod, należy umieścić ją w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 wyłącznie w odniesieniu do wyżej wymienionych kategorii zwierząt.

(16)

Zgodnie z opinią EFSA w sprawie stosowania piany lekkiej wykorzystującej azot do ogłuszania i uśmiercania świń i drobiu lekka piana azotowa musi podlegać wymogom szczegółowym, które zapewniają skuteczne powodowanie utraty przytomności i śmierci przy użyciu pojemników do uśmiercania świń i drobiu w gospodarstwach do celów innych niż ubój. Należy zatem zmienić załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009, aby ustanowić wymogi szczegółowe dotyczące stosowania tej metody w przypadku świń i drobiu, zwłaszcza w odniesieniu do stężenia tlenu, okresu ekspozycji, liczby spienienia i współczynnika wytwarzania piany.

(17)

Należy zatem zmienić załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 1099/2009.

(18)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz,

1)

w rozdziale I wprowadza się następujące zmiany:

2)

w rozdziale II wprowadza się następujące zmiany: