(1)

W tygodniach poprzedzających przyjęcie niniejszej decyzji w całej Unii zaobserwowano gwałtowny i utrzymujący się wzrost cen hurtowych i detalicznych produktów energetycznych, spowodowany wydarzeniami geopolitycznymi na Bliskim Wschodzie, które wpłynęły na łańcuchy dostaw ropy naftowej i produktów ropopochodnych na całym świecie. Wydarzenia te mają znaczący negatywny wpływ na gospodarstwa domowe, w szczególności na konsumentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, a także na przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie przedsiębiorstwa, stwarzając tym samym poważne zagrożenie dla spójności społecznej, stabilności gospodarczej oraz prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

(2)

W swoich konkluzjach z dnia 19 marca 2026 r. Rada Europejska uznała nadzwyczajny charakter sytuacji na rynku energii i jej skutki makroekonomiczne. Rada Europejska wezwała Komisję Europejską, aby w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi opracowała tymczasowe i ukierunkowane środki krajowe w celu złagodzenia znaczącego wpływu paliw i powiązanych składników kosztów na koszty wytwarzania energii elektrycznej, oraz podkreśliła, w szczególności, konieczność skoordynowanej reakcji, w związku z tym, że konflikt na Bliskim Wschodzie ma bezpośredni wpływ na ceny energii dla europejskich obywateli i przedsiębiorstw.

(3)

Podatki akcyzowe ustanowione dyrektywą 2003/96/WE kształtują końcowy koszt produktów energetycznych dostarczanych w Unii. Obniżenie podatków akcyzowych poniżej minimalnych poziomów opodatkowania określonych w tej dyrektywie może w pewnym stopniu złagodzić wzrost kosztów energii, z którym mierzą się obecnie państwa członkowskie.

(4)

Elastyczność przewidziana w dyrektywie 2003/96/WE umożliwia państwom członkowskim obniżenie, do określonych granic, obciążenia podatkowego dotyczącego konkretnych produktów energetycznych w sposób ukierunkowany i tymczasowy. Ze względu na wyjątkowy i pilny charakter obecnej sytuacji konieczne jest zapewnienie specjalnej, ograniczonej w czasie elastyczności, której wyraźnym celem jest złagodzenie skutków wstrząsu związanego z cenami energii.

(5)

Tymczasowe obniżki opodatkowania konkretnych produktów energetycznych mogą zapewnić szybką pomoc gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom poprzez bezpośrednie obniżenie cen dla użytkowników końcowych. W obecnej sytuacji takie nadzwyczajne obniżki mogą stanowić odpowiedni i niezbędny instrument przeciwdziałania poważnym zaburzeniom gospodarczym wynikającym z wstrząsu spowodowanego wzrostem cen energii.

(6)

Pismem z dnia 2 kwietnia 2026 r., zgodnie z art. 19 dyrektywy 2003/96/WE, chorwackie władze zwróciły się o upoważnienie do stosowania obniżonych stawek podatku akcyzowego na olej napędowy i benzynę bezołowiową wykorzystywane jako paliwa silnikowe. Te obniżone stawki byłyby niższe od minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw silnikowych, o których mowa w art. 7 tej dyrektywy, o 0,2195 EUR za litr dla benzyny bezołowiowej i 0,225 EUR za litr dla oleju napędowego. Zawnioskowano o upoważnienie na okres sześciu miesięcy.

(7)

Według chorwackich władz zastosowanie obniżonej stawki podatku akcyzowego ma na celu złagodzenie społecznych i gospodarczych skutków wysokich cen detalicznych benzyny i oleju napędowego, wynikających z sytuacji geopolitycznej i mających bezpośredni wpływ zarówno na gospodarstwa domowe, jak i na przedsiębiorstwa.

(8)

Komisja przeanalizowała wniosek o upoważnienie i uznała, że jest mało prawdopodobne, aby upoważnienie to utrudniało prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Biorąc pod uwagę krótki okres obowiązywania upoważnienia oraz wyjątkowe okoliczności związane z sytuacją geopolityczną, w połączeniu z wyjątkowo wysoką ceną rynkową ropy naftowej, odstępstwo, o które wystąpiono uznaje się za właściwe i proporcjonalne, aby zrównoważyć szczegółowe cele polityki wymienione w art. 19 ust. 1 akapit trzeci dyrektywy 2003/96/WE, w szczególności polityki środowiskowej Unii, z pilną koniecznością zapewnienia przedsiębiorstwom i gospodarstwom domowym przystępnej cenowo energii.

(9)

Należy zatem upoważnić Chorwację do tymczasowego stosowania obniżonych poniżej minimalnych poziomów unijnych stawek podatku akcyzowego na benzynę bezołowiową i olej napędowy wykorzystywane jako paliwa silnikowe.

(10)

Zgodnie z art. 19 ust. 2 dyrektywy 2003/96/WE każde upoważnienie przyznawane na podstawie ust. 1 tego artykułu musi być ściśle ograniczone w czasie. Aby jednak nie utrudniać przyszłych zmian obowiązujących ram prawnych, należy przewidzieć, że jeżeli Rada, stanowiąc na podstawie art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) lub jakiegokolwiek innego odpowiedniego postanowienia TFUE, wprowadzi nowe minimalne poziomy opodatkowania, o których mowa w art. 7 dyrektywy 2003/96/WE, w odniesieniu do oleju napędowego i benzyny bezołowiowej wykorzystywanych jako paliwa silnikowe, do których niniejsze upoważnienie nie będzie dostosowane, upoważnienie to powinno przestać mieć zastosowanie w dniu rozpoczęcia stosowania tych nowych minimalnych poziomów opodatkowania.

(11)

Jednocześnie nieukierunkowane obniżki podatku pociągają za sobą znaczne koszty fiskalne i zazwyczaj zwiększają popyt na paliwa kopalne, pogłębiając tym samym nierównowagę między podażą a popytem. Dlatego środek ten powinien pozostać ściśle ograniczony w czasie.

(12)

Niniejsza decyzja pozostaje bez uszczerbku dla stosowania unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa,