ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/1810
z dnia 24 lipca 2026 r.
zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/901 w odniesieniu do dodania substancji ketokonazol, midazolam i sewofluran oraz rozporządzenie (WE) nr 1950/2006 w odniesieniu do skreślenia substancji digoksyna, dorzolamid, gryzeofulwina, imipramina, ketokonazol, fenytoina i tykarcylina
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych i uchylające dyrektywę 2001/82/WE (1), w szczególności jego art. 115 ust. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
| (1) | W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/901 (2) ustanowiono wykaz substancji, które są niezbędne w leczeniu koniowatych lub które przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych i w przypadku których okres karencji dotyczący koniowatych ma wynosić sześć miesięcy. |
| (2) | Na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 substancja kwalifikuje się jako „substancja niezbędna” tylko wówczas, gdy nie jest dostępny zadowalający środek alternatywny do leczenia lub diagnostyki przy danym wskazaniu, a schorzenie, w przypadku nieleczenia, spowodowałoby niepotrzebne cierpienie zwierzęcia. Substancja kwalifikuje się jako „przynosząca dodatkowe korzyści kliniczne” tylko wtedy, gdy zapewnia klinicznie istotną korzyść związaną z poprawą skuteczności lub bezpieczeństwa, lub gdy w znacznym stopniu wspomaga leczenie lub diagnostykę. Korzyści te mogą być następstwem między innymi odmiennego sposobu działania, innego profilu farmakokinetycznego lub farmakodynamicznego, innej długości leczenia lub drogi podania. |
| (3) | Od czasu przyjęcia rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 pojawiły się nowe informacje wskazujące, że gryzeofulwina, ketokonazol, midazolam, ryfampicyna i sewofluran mogą spełniać kryteria dotyczące substancji niezbędnych lub przynosić dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych w przypadku stosowania przy określonych wskazaniach. |
| (4) | Komisja zwróciła się (3) do Europejskiej Agencji Leków („Agencja”) o zbadanie tych informacji i przedstawienie wytycznych zgodnie z art. 141 ust. 1 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/6. W wydanych w związku z tym wytycznych (4) Agencja stwierdziła, że substancje gryzeofulwina, ketokonazol, midazolam i sewofluran można uznać za niezbędne lub przynoszące dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych w przypadku stosowania przy proponowanych wskazaniach. |
| (5) | W ramach wniosku Komisji Agencja oceniła również, czy sześciomiesięczny okres karencji będzie wystarczający w odniesieniu do koniowatych leczonych substancjami uznanymi za niezbędne lub przynoszące dodatkowe korzyści kliniczne przy proponowanych wskazaniach. Agencja nie mogła wykluczyć ryzyka związanego z gryzeofulwiną i ketokonazolem w przypadku stosowania przy wszystkich lub niektórych proponowanych wskazaniach w odniesieniu do każdej z tych substancji, nawet jeżeli przestrzegany jest sześciomiesięczny okres karencji. W opinii naukowej Agencji (5), która stanowiła podstawę rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901, zawarto podobne wnioski w odniesieniu do digoksyny, dorzolamidu, imipraminy i fenytoiny. |
| (6) | Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1950/2006 (6) stosuje się nadal do dnia 21 maja 2027 r. Aby utrzymać wysoki poziom bezpieczeństwa konsumentów, należy zaprzestać stosowania wspomnianych substancji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1950/2006. |
| (7) | Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2022/1255 (7) zarezerwowano klasę karboksypenicylin do leczenia niektórych zakażeń u ludzi. Stosowanie substancji tykarcylina u zwierząt nie jest zatem dozwolone w Unii. Ponieważ rozporządzenie (WE) nr 1950/2006 stosuje się do dnia 21 maja 2027 r., oraz w celu zapewnienia pewności prawa zainteresowanym właściwym organom, lekarzom weterynarii, posiadaczom zwierząt i podmiotom gospodarczym, należy usunąć tę substancję z wykazu w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1950/2006. |
| (8) | Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/901 oraz rozporządzenie (WE) nr 1950/2006. |
| (9) | Aby uniknąć ryzyka dla bezpieczeństwa konsumentów, zwiększyć dostępność produktów leczniczych dla koniowatych, od których lub z których pozyskuje się żywność, oraz uniknąć niedopuszczalnego cierpienia tych zwierząt, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. |
| (10) | Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Weterynaryjnych Produktów Leczniczych, |
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Zmiana w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2025/901
Załącznik do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Zmiana w rozporządzeniu (WE) nr 1950/2006
W załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1950/2006 skreśla się pozycje dotyczące substancji digoksyna, dorzolamid, gryzeofulwina, imipramina, ketokonazol, fenytoina i tykarcylina.
Artykuł 3
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 24 lipca 2026 r.
W imieniu Komisji
Przewodnicząca
Ursula VON DER LEYEN
(1) Dz.U. L 4 z 7.1.2019, s. 43, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/6/oj.
(2) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/901 z dnia 19 maja 2025 r. w sprawie ustanowienia wykazu substancji, które są niezbędne w leczeniu koniowatych lub które przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych i w przypadku których okres karencji dotyczący koniowatych wynosi sześć miesięcy, oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1950/2006 (Dz.U. L, 2025/901, 20.5.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/901/oj).
(3) Ares(2025)10199539; https://link.europa.eu/p4F9hp.
(4) Wytyczne na podstawie art. 141 ust. 1 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/6 w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych w odniesieniu do pięciu substancji nieuwzględnionych w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/901 (EMA/CVMP/382370/2025, 16 kwietnia 2026 r.).
(5) Opinia naukowa na podstawie art. 115 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2019/6 w sprawie ustanowienia wykazu substancji, które są niezbędne w leczeniu koniowatych lub przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych i w przypadku których okres karencji dotyczący koniowatych wynosi sześć miesięcy (EMA/CVMP/159047/2023, 18 lipca 2024 r.).
(6) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1950/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r. ustanawiające, zgodnie z dyrektywą 2001/82/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do weterynaryjnych produktów leczniczych, wykaz substancji istotnych w leczeniu zwierząt z rodziny koniowatych oraz substancji przynoszących dodatkowe korzyści kliniczne (Dz.U. L 367 z 22.12.2006, s. 33, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1950/oj).
(7) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/1255 z dnia 19 lipca 2022 r. określające środki przeciwdrobnoustrojowe lub grupy środków przeciwdrobnoustrojowych zarezerwowane do leczenia niektórych zakażeń u ludzi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 (Dz.U. L 191 z 20.7.2022, s. 58, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2022/1255/oj).
ZAŁĄCZNIK
Grupy substancji
I. Środki znieczulające
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Oksybuprokainaa | Znieczulenie miejscowe oczu | Nie określono | Szerokie doświadczenie kliniczne |
| Prylokainab | Znieczulenie miejscowe przed wstrzyknięciem dożylnym lub cewnikowaniem | Lidokaina | W określonych preparatach (eutektyczna mieszanina miejscowo działających środków znieczulających), do stosowania miejscowego na skórę; można stosować do ułatwienia wstrzyknięcia dożylnego lub cewnikowania |
| Sewofluranb | Indukcja znieczulenia przy pomocy maski u źrebiąt | Izofluran | Lepiej nadaje się do indukcji przy pomocy maski jako mniej gryzący niż środek alternatywny |
| (1) Substancje czynne oznaczone literą „a” są substancjami niezbędnymi. Substancje oznaczone literą „b” są substancjami, które przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne. | |||
II. Środki przeciwbólowe
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Bromfenakb | Leczenie zapalenia błony naczyniowej i stanu zapalnego oczu | Ogólnoustrojowe niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) (np. fluniksyna); ketorolak (oczny) stosowany miejscowo | Stosowane miejscowo NLPZ mogą zmniejszać dyskomfort pacjenta, ograniczać pooperacyjny stan zapalny, zapobiegać zwężeniu źrenicy i poprawiać ostrość widzenia we wczesnym okresie pooperacyjnym |
| Fentanylb | Podejście wieloaspektowe w przypadku ostrych stanów bólowych o nasileniu od umiarkowanego do dotkliwego | Butorfanol, morfina | Pozwala uzyskać lepszą analgezję niż niektóre inne opioidy i może być stosowany w bardzo bolesnych stanach; uznana wartość terapeutyczna przy stosowaniu w ramach podejścia wieloaspektowego |
| Ketorolakb | Leczenie bólu i stanu zapalnego oczu | Leczenie za pomocą ogólnoustrojowych NLPZ (np. fluniksyny) | Przeznaczony do stosowania miejscowego |
| Metokarbamolb | W ramach protokołów leczenia ciężkich bolesnych skurczów mięśni lub ciężkich stanów zapalenia mięśni | Stosowanie ogólnoustrojowych NLPZ (np. fluniksyny) | Silne rozluźnienie mięśni szkieletowych; specyficzne oddziaływanie na neurony pośredniczące rdzenia kręgowego w celu zmniejszenia ostrych skurczów mięśni szkieletowych bez jednoczesnej zmiany napięcia mięśniowego |
| Morfinab | Analgezja | Butorfanol, fentanyl | Silniejsza niż inne leki przeciwbólowe |
| Acetonid triamcynolonub | Leczenie zapalenia stawów | Metyloprednizolon | Mniej szkodliwy wpływ na metabolizm chrząstek |
III. Środki przeciwdrobnoustrojowe
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| I. Antybiotyki | |||
| Amikacynab | Leczenie sepsy u koni i źrebiąt | Gentamycyna, ceftiofur | Lepszy profil bezpieczeństwa u zwierzęcia docelowego |
| Azytromycynab | Leczenie zakażeń Rhodococcus equi podatnych na azytromycynę | Klarytromycyna, erytromycyna, gamitromycyna, tulatromycyna, doksycyklina | Dodatkowa korzyść kliniczna w przypadkach zakażeń Rhodococcus equi u źrebiąt, których ustąpienie można spowodować dzięki monoterapii lub przez podanie w połączeniu z doksycykliną |
| Klarytromycynab | Leczenie zakażeń Rhodococcus equi podatnych na klarytromycynę | Azytromycyna, erytromycyna, gamitromycyna, tulatromycyna, doksycyklina | Bardziej aktywna in vitro przeciwko Rhodococcus equi niż erytromycyna lub azytromycyna; osiąga większe stężenia w wydzielinie tkanki nabłonkowej płuc i makrofagach pęcherzykowych płuc niż erytromycyna lub azytromycyna, mimo że okres półtrwania jest krótszy |
| Kwas fusydowyb | Leczenie miejscowe zakażeń oczu spowodowanych przez bakterie Gram-dodatnie podatne na kwas fusydowy | Ofloksacyna, moksyfloksacyna | Szerokie spektrum leczenia zakażeń Gram-dodatnich; pierwszy wybór w przypadku powierzchniowego, nieskomplikowanego owrzodzenia rogówki i ostrego zapalenia spojówek u koni |
| Moksyfloksacynab | Leczenie miejscowe zewnętrznych zakażeń oczu spowodowanych przez ziarniaki Gram-dodatnie oraz bakterie Gram-ujemne, atypowe i beztlenowe, takie jak Pseudomonas aeruginosa, podatne na moksyfloksacynę | Ofloksacyna | Korzystny profil farmakokinetyczny; spektrum działania obejmuje ziarniaki Gram-dodatnie i bakterie beztlenowe, które mogą być odporne na inne chinolony |
| Ofloksacynab | Leczenie zewnętrznych zakażeń oczu spowodowanych przez mikroorganizmy Gram-dodatnie i Gram-ujemne podatne na ofloksacynę | Moksyfloksacyna | Doświadczenie kliniczne; przedostaje się przez całą rogówkę do przedniej komory oka |
| Polimyksyna Bb | Leczenie bakteryjnego zapalenia rogówki, stosowanie miejscowe | Ofloksacyna, moksyfloksacyna | Skuteczna alternatywa dla leczenia ogólnoustrojowego; odmienny mechanizm działania w stosunku do innych alternatywnych środków stosowanych miejscowo |
| II. Środki przeciwgrzybicze | |||
| Amfoterycyna Ba | Leczenie grzybiczego zapalenia płuc, stosowanie ogólnoustrojowe | Nie określono | Leczenie z wyboru |
| Ketokonazolb | Terapia wspomagająca w leczeniu grzybicy worków powietrznych, stosowanie miejscowe | Enilkonazol | Mniej drażniący w porównaniu ze środkiem alternatywnym; przeznaczony do stosowania miejscowego |
| Mikonazolb | Leczenie zakażeń grzybiczych oka | Natamycyna, nystatyna, worykonazol | Szerokie spektrum działania; mniej drażniący w porównaniu z innymi miejscowymi środkami przeciwgrzybiczymi |
| Nystatynab | Leczenie grzybic i drożdżyc oka i dróg płciowych | Mikonazol | Leczenie z wyboru w przypadku drożdżyc |
| Worykonazolb | Leczenie grzybiczego zapalenia rogówki, stosowanie miejscowe | Mikonazol | Szerokie spektrum działania |
| III. Leki przeciwwirusowe | |||
| Acyklowirb | Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, którym towarzyszą powikłania, wyłącznie stosowanie miejscowe | Gancyklowir | Leczenie z wyboru w przypadku owrzodzenia rogówki przy podejrzeniu wpływu patogenu wirusowego |
| Gancyklowirb | Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, którym towarzyszą powikłania, stosowanie miejscowe | Acyklowir, walacyklowir | Liczne dowody na leczenie różnych typów wirusów powodujących zakażenia opryszczkowe |
| Walacyklowirb | Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, podanie doustne | Acyklowir | Lepszy profil farmakokinetyczny i inna droga podania |
IV. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń układu oddechowego
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Ambroksolb | Stymulacja wydzielania surfaktantu u przedwcześnie urodzonych źrebiąt | Sterydy, bromheksyna, dembreksyna, podanie surfaktantu od zdrowego dawcy | Preferowany wybór kliniczny u przedwcześnie urodzonych źrebiąt |
| Flutikazonb | Zwalczanie chorób układu oddechowego o podłożu alergicznym, w tym przypadków łagodnej do umiarkowanej astmy koni i jej podtypów, drogą wziewną | Beklometazon | Wdychanie prowadzi do mniejszej supresji czynności kory nadnerczy, szybszego powrotu do zdrowia po zakończeniu terapii i mniejszej liczby ogólnoustrojowych skutków ubocznych niż ogólnoustrojowa terapia kortykosteroidowa ze względu na ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe przy wdychaniu; szczególnie wskazany do zwalczania łagodnej do umiarkowanej oraz opornej na leczenie ciężkiej astmy, a także przy długotrwałej terapii podtrzymującej |
| Bromek ipratropiumb | Jako środek rozszerzający oskrzela u koni cierpiących na astmę o nasileniu od łagodnej do umiarkowanej | Klenbuterol | Działanie przeciwcholinergiczne, jako środek alternatywny wobec agonistów receptorów beta |
| Oksymetazolinab | Leczenie obrzęku błony śluzowej nosa | Fenylefryna | Agonista receptorów alfa-adrenergicznych o silnych właściwościach zwężania naczyń i dłuższym działaniu |
| Fenylefrynab | Leczenie obrzęku błony śluzowej nosa | Oksymetazolina | Ogranicza potrzebę wprowadzania rurek do nozdrzy podczas powrotu do zdrowia |
V. Substancje stosowane w kardiologii
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Amiodaronb | Leczenie ogólnoustrojowe za pomocą leków podawanych doustnie stosowane w przypadku migotania przedsionków, częstoskurczu nadkomorowego i komorowego | Siarczan/glukonian chinidyny, sotalol, werapamil | Inny sposób działania: lek przeciwarytmiczny klasy III |
| Propafenonb | Leczenie częstoskurczu komorowego i tachyarytmii komorowej | Siarczan/glukonian chinidyny | Inny sposób działania: antagonista kanału sodowego, zmniejszający pobudliwość serca |
| Chinapryla | Leczenie niewydolności serca; ochrona układu krążenia u koni z migotaniem przedsionków (AF) lub niedomykalnością zastawki mitralnej (MR) | Nie określono | Inny sposób działania: inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) |
| Siarczan/glukonian chinidynyb | Leczenie arytmii serca | Amiodaron, sotalol, werapamil | Leczenie z wyboru przy migotaniu przedsionków |
| Sotalolb | Długotrwałe leczenie arytmii serca | Amiodaron, siarczan/glukonian chinidyny | Bardziej odpowiedni u koni wymagających długotrwałej terapii przeciwarytmicznej; mniej zdarzeń niepożądanych niż w przypadku amiodaronu |
| Werapamilb | Leczenie arytmii nadkomorowych | Amiodaron, siarczan/glukonian chinidyny, sotalol | Inny sposób działania: bloker kanału wapniowego |
VI. Substancje stosowane w procedurach diagnostycznych
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Siarczan barua | Ulepszona wizualizacja przewodu pokarmowego podczas badań radiograficznych | Nie określono | Brak zadowalającego środka alternatywnego do poprawy wizualizacji przewodu pokarmowego podczas badań radiograficznych |
| Fluoresceinab | Diagnostyka zapalenia lub owrzodzenia rogówki, stosowanie miejscowe | Róż bengalski | Preferowane narzędzie diagnostyczne, gdy następnie potrzebna jest kultura wirusowa |
| Joheksola | Środek kontrastowy stosowany w radiografii dolnego odcinka dróg moczowych, artografii, mielografii, fistulografii i dakriocystrografii | Nie określono | Niejonowy, rozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy |
| Fenylefrynaa | Diagnostyka choroby pastwiskowej | Nie określono | Pomocnicze podejście diagnostyczne do polineuropatii - choroby pastwiskowej koni |
| Róż bengalskib | Diagnostyka zapalenia lub owrzodzenia rogówki, stosowanie miejscowe | Fluoresceina | Preferowane narzędzie diagnostyczne w diagnostyce zapalenia/owrzodzeń oczu |
| Hormon uwalniający tyreotropinęa | Diagnostyka dysfunkcji części pośredniej przysadki mózgowej | Nie określono | Brak zadowalających środków alternatywnych do diagnostyki dysfunkcji części pośredniej przysadki mózgowej |
VII. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń przewodu pokarmowego
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Metoklopramidb | Leczenie pooperacyjnej niedrożności jelit | Dożylne uzupełnienie płynów, środki przeciwbólowe (np. fluniksyna), lidokaina | Lek prokinetyczny |
| Mizoprostolb | Leczenie gruczołowej choroby żołądka i zapalenia jelita grubego | Omeprazol, sukralfat | Lepszy od omeprazolu w leczeniu gruczołowej choroby żołądka koni |
| Fenylefrynaa | Leczenie uwięźnięcia jelita w przestrzeni śledzionowo-nerkowej | Nie określono | Wartość kliniczna w uwalnianiu jelita uwięźniętego w przestrzeni śledzionowo-nerkowej; powoduje zależne od dawki kurczenie się śledziony |
| Ranitydynab | Leczenie wrzodów żołądka u krytycznie chorych nowo narodzonych źrebiąt, stosowanie dożylne | Omeprazol | Dożylna droga podania przynosi dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi doustnymi lekami przeciwwrzodowymi |
| Sukralfatb | Leczenie i profilaktyka wrzodów żołądka u koni | Omeprazol | Inny sposób działania niż w przypadku omeprazolu (substancja działająca ochronnie na błonę śluzową), zapewniający fizyczną stabilizację uszkodzonych tkanek |
VIII. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń metabolizmu
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Insulinab | Jako substancja pomocnicza w leczeniu hiperlipidemii niereagującej na terapię glukozą lub ciężkiej hiperlipidemii, stosowana w połączeniu z glukozą i innymi terapiami Diagnostyka zaburzeń metabolizmu (np. insulinooporność związana z zespołem metabolicznym koni lub dysfunkcją części pośredniej przysadki mózgowej) | Heparyna o niskiej masie cząsteczkowej może być stosowana w przypadkach hiperlipidemii | Insulina jest preferowanym wyborem klinicznym |
IX. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Atrakuriumb | Wywoływanie porażenia mięśni w znieczuleniu ogólnym | Cisatrakurium, gwajafenezyna | Przynosi dodatkowe korzyści kliniczne u koni w znieczuleniu ogólnym w przypadkach, gdy konieczne jest większe rozluźnienie mięśni, takich jak operacje okulistyczne, niektóre zabiegi ortopedyczne oraz gdy potrzebny jest głęboki dostęp do jamy brzusznej |
| Cisatrakuriumb | Wywoływanie porażenia mięśni w znieczuleniu ogólnym | Atrakurium, gwajafenezyna | Przynosi dodatkowe korzyści kliniczne u koni w znieczuleniu ogólnym w przypadkach, gdy konieczne jest większe rozluźnienie mięśni, takich jak operacje okulistyczne, niektóre zabiegi ortopedyczne oraz gdy potrzebny jest głęboki dostęp do jamy brzusznej |
| Sól sodowa dantrolenub | Zapobieganie rabdomiolizie Zapobieganie hipertermii złośliwej podczas znieczulenia | NLPZ, płyny dożylne, witamina E/selen | Skuteczna jako środek zapobiegawczy, hamuje uwalnianie wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej, tym samym powodując przerwanie sprzężenia pobudzenie-skurcz |
| Edrofoniuma | Odwracanie skutków porażenia mięśni wywołanego przez atrakurium | Nie określono | Inhibitor cholinesterazy, niezbędny do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej; najmniejsze skutki uboczne spośród inhibitorów cholinesterazy u koni |
| Gwajafenezynab | Wywoływanie i utrzymywanie znieczulenia ogólnego w warunkach terenowych | Atrakurium, cisatrakurium | Szczególnie zalecana w warunkach terenowych (pozaszpitalnych), w których może być konieczne znieczulenie; ograniczony depresyjny wpływ na układ krążeniowo-oddechowy ułatwia bezpieczne znieczulenie bez zaawansowanego sprzętu monitorującego lub wentylacji mechanicznej |
X. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń neurologicznych
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Diazepama | Lek przeciwdrgawkowy o krótkim działaniu do leczenia napadów drgawek | Nie określono | Lek przeciwdrgawkowy drugiej generacji |
| Midazolama | Lek przeciwdrgawkowy o krótkim działaniu do leczenia napadów drgawek | Nie określono | Lek przeciwdrgawkowy drugiej generacji |
XI. Substancje stosowane w okulistyce
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Acetazolamidb | Leczenie jaskry, podanie doustne | Fenylefryna | Jego mechanizm działania jako inhibitora anhydrazy węglowej |
| Cyklopentolatb | Środek rozszerzający źrenice | Atropina, fenylefryna | Wywołuje znaczne rozszerzenie źrenic bez wpływu na wytwarzanie łez, ciśnienie śródgałkowe, funkcję trawienną (tj. ruchliwość jelit i powstawanie stolca) ani tętno |
| Cyklosporyna Ab | Leczenie chorób autoimmunologicznych oka | Sterydy stosowane miejscowo | Efekt immunosupresyjny poprzez zahamowanie namnażania limfocytów T i ograniczenie ekspresji genów cytokin |
| Fenylefrynab | Leczenie jaskry i nadmiernego łzawienia | Atropina i tropikamid | Nie zwiększa ciśnienia śródgałkowego (lub zwiększa je tylko nieznacznie) |
| Synefrynab | Leczenie śluzówek oka jako środek udrażniający | Fenylefryna, tetryzolina | Szybki skutek miejscowy; zwiększa wnikanie preparatów miejscowych, zapewniając efekt synergiczny np. z miejscową terapią przeciwdrobnoustrojową |
| Tetryzolinab | Leczenie śluzówek oka jako środek udrażniający | Fenylefryna, synefryna | Szybki skutek miejscowy |
| Maleinian tymololub | Leczenie jaskry, stosowanie miejscowe | Acetazolamid | Specyficzny sposób działania jako nieselektywnego środka blokującego receptor beta-adrenergiczny, ważny lek w leczeniu jaskry |
| Acetonid triamcynolonub | Leczenie nawracającego zapalenia błony naczyniowej w przypadkach, które są oporne na inne rodzaje leczenia | Atropina, tropikamid | Skuteczne leczenie niskiego ryzyka w przypadkach, które są oporne na inne rodzaje leczenia |
| Tropikamidb | Leczenie nawracającego zapalenia błony naczyniowej | Atropina, cyklopentolat, acetonid triamcynolonu | Szybkie rozpoczęcie działania |
XII. Substancje stosowane do sedacji i premedykacji (i wywołania antagonizmu)
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Acepromazynab | Do wieloaspektowego podejścia do uspokajania i premedykacji w połączeniu z innymi środkami uspokajającymi | Detomidyna, romifidyna, ksylazyna, diazepam | Sposobu działania acepromazyny i wyjątkowej jakości sedacji, jaką ona zapewnia, nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 ani benzodiazepinom |
| Atipamezola | Odwracanie skutków agonistów receptora alfa 2 | Nie określono | Odwraca skutki uspokajające i przeciwbólowe oraz niepożądane reakcje układu krążenia |
| Deksmedetomidynab | Sedacja lub znieczulenie ogólne jako część protokołów znieczulenia częściowo lub całkowicie dożylnego | Detomidyna, romifidyna, ksylazyna, diazepam | Najbardziej selektywny agonista receptora alfa 2; krótki okres półtrwania i szybka redystrybucja, które szczególnie sprzyjają jej stosowaniu jako wlewu o stałym przepływie |
| Diazepamb | Premedykacja i indukcja znieczulenia, łagodne uspokojenie przy minimalnych skutkach ubocznych dla układu krążenia i układu oddechowego | Acepromazyna, detomidyna, romifidyna, ksylazyna | Sposób działania (na receptor kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)) zapewnia wyjątkowe uspokojenie bez depresji sercowo-oddechowej, którego nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 (detomidynie, romifidynie i ksylazynie) ani acepromazynie |
| Midazolamb | Premedykacja i indukcja znieczulenia, łagodne uspokojenie przy minimalnych skutkach ubocznych dla układu krążenia i układu oddechowego | Acepromazyna, detomidyna, romifidyna, ksylazyna | Sposób działania (na receptor GABA) zapewnia wyjątkowe uspokojenie bez depresji sercowo-oddechowej, którego nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 (detomidynie, romifidynie i ksylazynie) ani acepromazynie |
| Flumazenila | Dożylny środek odwracający skutki wywoływane przez benzodiazepiny podczas wyprowadzania z różnych form znieczulenia całkowicie dożylnego | Nie określono | Antagonista, który konkurencyjnie blokuje miejsce wiązania benzodiazepiny w receptorze GABA |
| Naloksona | Odwracanie skutków wywoływanych przez opioidy w nagłych przypadkach | Nie określono | Brak środków alternatywnych |
| Propofolb | Indukcja znieczulenia u źrebiąt poprzez podanie dożylne | Izofluran | Poprawa stabilności układu krążenia i jakości wybudzania w porównaniu ze znieczuleniem wziewnym u źrebiąt |
XIII. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń ogólnoustrojowych
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Allopurynolb | Uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne u nowo narodzonych źrebiąt | Witamina E | Inny niż w przypadku witaminy E sposób działania w blokowaniu powstawania reaktywnych form tlenu (RFT) |
| Dalteparynab | Środek przeciwzakrzepowy | Heparyna | Zmniejszenie wielkości cząsteczek wiąże się wprawdzie z utratą aktywności hamującej trombinę, ale jednocześnie i ze wzrostem blokowania czynnika Xa (FXa) w porównaniu z niefrakcjonowaną heparyną |
| Dobutaminab | Postępowanie w przypadku niedociśnienia przy znieczuleniu ogólnym | Efedryna | Lek pierwszego wyboru w leczeniu niedociśnienia u dorosłych koniowatych w znieczuleniu ogólnym |
| Dopaminaa | Jako część protokołu leczenia wyłącznie w przypadku poważnego uszkodzenia nerek/niewydolności nerek | Nie określono | Wykazano, że niskie dawki powodują wazodylatację nerek, zwiększony przepływ krwi w nerkach i zwiększone wytwarzanie moczu bez ogólnoustrojowych skutków dla układu krążenia u przytomnych zdrowych koni |
| Efedrynab | Leczenie niedociśnienia przy znieczuleniu ogólnym | Dobutamina | Stosowana w leczeniu niedociśnienia u dorosłych koniowatych przy znieczuleniu ogólnym, w przypadku gdy dobutamina jest nieskuteczna. Inny sposób działania niż dobutamina, mający bardziej bezpośredni wpływ na kurczliwość serca |
| Polibursztynian żelatynyb | Przeciwdziałanie długotrwałej hipowolemii wynikającej z warunków takich jak np. niski poziom albumin | Krystaloidy | Koloidy składają się z większych cząsteczek w porównaniu z krystaloidami, a zatem pozostają dłużej w przestrzeni wewnątrznaczyniowej, co jest korzystne dla korygowania hipowolemii spowodowanej np. przez hipoalbuminemię |
| Glikopyrrolatb | Leczenie i profilaktyka bradykardii | Atropina | Minimalny efekt centralny; odpowiedni u przytomnych koni, przed znieczuleniem i po nim |
| Noradrenalina/norepinefrynab | Leczenie wczesnego wstrząsu septycznego Wspieranie pracy układu krążenia u krytycznie chorych źrebiąt | Dobutamina, dopamina | U zagrożonych (chorych) źrebiąt jest to w zasadzie jedyna katecholamina skuteczna w leczeniu niedociśnienia |
| Wazopresynab | Leczenie zapaści krążeniowej u źrebiąt i koni dorosłych | Epinefryna, dopamina, dobutamina | Środek alternatywny w przypadkach gdy standardowe terapie z użyciem katecholamin, takich jak dopamina, dobutamina, epinefryna, są nieskuteczne lub wymagają nasilenia działania w celu przywrócenia napięcia naczyniowego w opornych na leczenie stanach wstrząsu wazodylatacyjnego |
XIV. Substancje stosowane w leczeniu nowotworów
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Imikwimoda | Leczenie sarkoidów | Nie określono | Aktualne badania sugerują, że sarkoidy u koni prawdopodobnie są wynikiem złożonej interakcji, w tym dysfunkcji układu odpornościowego żywiciela |
XV. Różne
| Substancja czynna (1) | Wskazania | Środki alternatywne | Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści |
| Cetyryzynab | Leczenie schorzeń, w przypadku których uznaje się, że potrzebny jest lek przeciwhistaminowy | Chlorfenamina | Odwrotni agoniści receptora histaminy 1 (H1) drugiej generacji są środkami alternatywnymi o mniejszej liczbie (sedatywnych) skutków ubocznych dla ośrodkowego układu nerwowego |
| Domperydonb | Leczenie bezmleczności/upośledzenia mleczności u klaczy | Sulpiryd | Jego zdolność do pobudzania wydzielania prolaktyny w sytuacjach blokady dopaminergicznej |
| Sulpirydb | Leczenie bezmleczności/upośledzenia mleczności u klaczy | Domperydon | Jego zdolność do pobudzania wydzielania prolaktyny w sytuacjach blokady dopaminergicznej |
POTRZEBUJESZ POMOCY?Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
