(1)

W dniu 23 kwietnia 2026 r. do Komisji wpłynął wniosek o rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej „Right to Housing! Teraz i na zawsze”.

(2)

Pismem z dnia 26 maja 2026 r. (C(2026) 3498 final) Komisja poinformowała grupę organizatorów zgodnie z art. 6 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2019/788, że w odniesieniu do wniosku o rejestrację złożonego dnia 23 kwietnia 2026 r. wymogi dotyczące rejestracji określone w art. 6 ust. 3 akapit pierwszy lit. a), d) i e) tego rozporządzenia są spełnione oraz że jego art. 6 ust. 3 akapit pierwszy lit. b) nie ma zastosowania. Komisja wyjaśniła jednak również, że pewne części inicjatywy nie spełniają wymogu określonego w art. 6 ust. 3 akapit pierwszy lit. c) rozporządzenia (UE) 2019/788.

(3)

W związku z tym Komisja poinformowała organizatorów zgodnie z art. 6 ust. 4 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) 2019/788, że mogą oni albo dokonać zmiany inicjatywy w celu uwzględnienia oceny Komisji, albo utrzymać pierwotną inicjatywę, albo ją wycofać, zgodnie z art. 6 ust. 4 akapit drugi rozporządzenia (UE) 2019/788.

(4)

Dnia 22 czerwca 2026 r. grupa organizatorów przedłożyła zmienioną inicjatywę.

(5)

Celem zmienionej inicjatywy jest, zgodnie z oświadczeniem organizatorów, zapewnienie „dostępu do mieszkań, które są przystępne cenowo, ekologiczne i dostępne dla każdego”. Organizatorzy apelują o wprowadzenie dziewięciu środków, które pozwolą: (i) „Uregulować najem krótkoterminowy i zjawisko pustostanów”; (ii) „Adaptować opuszczone budynki - takie jak puste domy i biurowce - na cele mieszkaniowe”; (iii) „Stworzyć zachęty i przyspieszyć wydawanie pozwoleń, aby renowacja była zawsze pierwszym wyborem”; (iv) „Zadbać o to, by pieniądze publiczne służyły ludziom, a nie spekulacjom”; (v) „Zreformować reguły fiskalne, umożliwiając państwom większe nakłady na cele mieszkaniowe”; (vi) „Utworzyć unijny fundusz mieszkaniowy”; (vii) „Ustanowić wiążące normy prawne gwarantujące, że mieszkalnictwo będzie przystępne cenowo i ekologiczne”; (viii) „Zapewnić mieszkańcom prawo do pozostania w swoich domach podczas modernizacji finansowanych z funduszy UE”; (ix) „Ustanowić unijną Agencję ds. Mieszkalnictwa, która będzie czuwać nad tym by zasady były przejrzyste”. Więcej informacji na temat kontekstu inicjatywy, jej przedmiotu oraz celów przedstawiono w załączniku do zmienionej inicjatywy. W ramach wniosku o rejestrację organizatorzy przedłożyli dokument dodatkowy zawierający propozycję ustawodawczą.

(6)

Komisja uważa, że w odniesieniu do środków (i), (ii), (iv) i (ix) na obecnym etapie nie można wykluczyć, że na podstawie art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) Komisja może zaproponować środki: mające na celu uregulowanie najmu krótkoterminowego i zjawiska pustostanów; dotyczące adaptowania niewykorzystanych budynków na cele mieszkaniowe; służące przeciwdziałaniu spekulacjom; dotyczące ustanowienia unijnej agencji ds. mieszkalnictwa.

(7)

Jeżeli chodzi o środki (v) i (vi), na obecnym etapie nie można wykluczyć, że Komisja może zaproponować reformę reguł fiskalnych i utworzenie unijnego funduszu mieszkaniowego na podstawie art. 113 i 115 TFUE oraz art. 174 i 175 TFUE.

(8)

Jeżeli chodzi o środek (iii) na obecnym etapie nie można wykluczyć, że Komisja może zaproponować środki dotyczące niektórych aspektów wydawania pozwoleń w dziedzinie mieszkalnictwa na podstawie art. 192 i 194 TFUE.

(9)

Jeżeli chodzi o środek (vii), na obecnym etapie nie można wykluczyć, że Komisja może zaproponować środki w celu ustanowienia wiążących norm prawnych gwarantujących, że mieszkalnictwo będzie przystępne cenowo na podstawie art. 64 i 114 TFUE.

(10)

Ponadto w odniesieniu do środka (viii) na tym etapie nie można wykluczyć, że Komisja może wprowadzić ukierunkowane zmiany w konkretnych unijnych instrumentach finansowania w celu ochrony najemców przed wysiedleniem, na podstawie art. 175, 177, 178 i 322 TFUE.

(11)

Z powyższych względów Komisja uważa, że żadna z części inicjatywy nie wykracza w sposób oczywisty poza kompetencje Komisji do przedłożenia wniosku dotyczącego aktu prawnego Unii w celu wprowadzenia w życie Traktatów.

(12)

Konkluzja ta nie ma wpływu na ocenę, czy w tym przypadku spełnione są konkretne warunki merytoryczne wymagane do podjęcia działań przez Komisję, w tym zgodność z zasadami proporcjonalności i pomocniczości oraz z prawami podstawowymi.

(13)

Grupa organizatorów przedstawiła odpowiednie dowody na to, że inicjatywa spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2019/788, i wskazała osoby wyznaczone do kontaktów zgodnie z art. 5 ust. 3 akapit pierwszy tego rozporządzenia.

(14)

Inicjatywa nie jest oczywistym nadużyciem i nie jest w sposób wyraźny niepoważna lub dokuczliwa, nie jest też w sposób oczywisty sprzeczna z wartościami Unii określonymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej ani z prawami zapisanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

(15)

Należy zatem zarejestrować inicjatywę „Right to Housing! Teraz i na zawsze”.

(16)

Konkluzja, że warunki rejestracji określone w art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/788 są spełnione, nie oznacza, że Komisja w jakikolwiek sposób potwierdza poprawność treści inicjatywy pod względem merytorycznym, za co wyłączną odpowiedzialność ponosi grupa organizatorów inicjatywy. Treść inicjatywy wyraża jedynie poglądy grupy organizatorów i w żaden sposób nie może być rozumiana jako odzwierciedlenie poglądów Komisji,