(1)

W tygodniach poprzedzających przyjęcie niniejszej decyzji wydarzenia geopolityczne na Bliskim Wschodzie wpłynęły na łańcuchy dostaw ropy naftowej i produktów ropopochodnych na całym świecie, powodując gwałtowny i trwały wzrost cen hurtowych i detalicznych produktów energetycznych. Wzrost ten ma znaczący negatywny wpływ na gospodarstwa domowe, zwłaszcza na konsumentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, a także na przedsiębiorstwa, w szczególności małe i średnie, stwarzając tym samym poważne zagrożenie dla spójności społecznej, stabilności gospodarczej i prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

(2)

W swoich konkluzjach z dnia 19 marca 2026 r. Rada Europejska uznała nadzwyczajny charakter sytuacji na rynku energii i jej skutki makroekonomiczne. Rada Europejska wezwała Komisję, by w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi opracowała tymczasowe i ukierunkowane krajowe środki w celu złagodzenia znaczącego wpływu paliw i powiązanych składników kosztów na koszty wytwarzania energii elektrycznej, oraz podkreśliła, w szczególności, potrzebę skoordynowanej reakcji w związku z tym, że konflikt na Bliskim Wschodzie ma bezpośredni wpływ na ceny energii dla europejskich obywateli i przedsiębiorstw.

(3)

Podatki akcyzowe ustanowione dyrektywą 2003/96/WE wpływają na ostateczny koszt produktów energetycznych dostarczanych w Unii. Obniżenie podatków akcyzowych poniżej minimalnych poziomów opodatkowania określonych w tej dyrektywie może w pewnym stopniu złagodzić wzrost kosztów energii, z którym mierzą się obecnie państwa członkowskie.

(4)

Elastyczność przewidziana w dyrektywie 2003/96/WE umożliwia państwom członkowskim obniżenie, w określonych granicach, obciążenia podatkowego dotyczącego konkretnych produktów energetycznych w sposób ukierunkowany i tymczasowy. Ze względu na wyjątkowy i pilny charakter obecnej sytuacji konieczne jest zapewnienie specjalnej, ograniczonej w czasie elastyczności, której wyraźnym celem jest złagodzenie skutków wstrząsu spowodowanego wzrostem cen energii.

(5)

Tymczasowe obniżki opodatkowania konkretnych produktów energetycznych mogą zapewnić szybką pomoc gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom poprzez bezpośrednie obniżenie cen dla użytkowników końcowych. W obecnej sytuacji takie nadzwyczajne obniżki mogłyby stanowić odpowiedni i niezbędny instrument przeciwdziałania poważnym zaburzeniom gospodarczym wynikającym z wstrząsu spowodowanego wzrostem cen energii.

(6)

Pismami z dnia 20 maja 2026 r. i 1 lipca 2026 r. władze irlandzkie zwróciły się – zgodnie z art. 19 dyrektywy 2003/96/WE – o upoważnienie do stosowania, w formie zwrotów podatku, obniżonych stawek podatku akcyzowego na handlowy olej gazowy wykorzystywany jako materiał napędowy, w szczególności w sektorach transportu drogowego towarów i transportu autobusowego osób.

(7)

Dzięki takim zwrotom podatku, których Irlandia dokonałaby w ramach ustanowionego w tym celu systemu udzielania rabatów na olej napędowy do silników wysokoprężnych, efektywna stawka akcyzy na handlowy olej gazowy wykorzystywany jako materiał napędowy dla kwalifikujących się przewoźników drogowych zostałaby obniżona do 0,25185 EUR za litr w okresie do dnia 31 sierpnia 2026 r. i 0,31689 EUR za litr w okresie od dnia 1 września 2026 r. do dnia 30 września 2026 r. Takie efektywne stawki są niższe od minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw silnikowych, o których mowa w art. 7 dyrektywy 2003/96/WE.

(8)

Według władz irlandzkich stosowanie takich obniżonych stawek podatku akcyzowego ma na celu złagodzenie skutków wzrostu cen oleju gazowego wynikającego z sytuacji geopolitycznej i wpływającego bezpośrednio lub – poprzez efekty drugiej rundy – pośrednio zarówno na gospodarstwa domowe, jak i na przedsiębiorstwa.

(9)

Komisja przeanalizowała wniosek o upoważnienie i uznała, że jest mało prawdopodobne, aby upoważnienie to utrudniało prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Biorąc pod uwagę krótki okres obowiązywania odstępstwa i wyjątkowe okoliczności związane z sytuacją geopolityczną w połączeniu z wyjątkowo wysoką ceną rynkową ropy naftowej, odstępstwo, o które wystąpiono, jest odpowiednie i proporcjonalne do potrzeby wyważenia szczegółowych celów polityki wymienionych w art. 19 ust. 1 akapit trzeci dyrektywy 2003/96/WE, a w szczególności unijnej polityki środowiska, i pilnej konieczności zapewnienia przedsiębiorstwom i gospodarstwom domowym przystępnej cenowo energii.

(10)

Należy zatem upoważnić Irlandię do tymczasowego stosowania obniżonych stawek podatku akcyzowego, poniżej minimalnych poziomów opodatkowania w Unii, w odniesieniu do handlowego oleju gazowego wykorzystywanego jako materiał napędowy przez osoby lub podmioty kwalifikujące się do zwrotu podatku w ramach irlandzkiego systemu udzielania rabatów na olej napędowy do silników wysokoprężnych.

(11)

Zgodnie z art. 19 ust. 2 dyrektywy 2003/96/WE każde upoważnienie przyznawane na podstawie ust. 1 tego artykułu ma być ściśle ograniczone w czasie. Aby jednak nie utrudniać przyszłych zmian obowiązujących ram prawnych, należy przewidzieć, że w przypadku gdy Rada, stanowiąc na podstawie art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) lub innego odpowiedniego postanowienia TFUE, wprowadzi w odniesieniu do oleju gazowego wykorzystywanego jako paliwo silnikowe nowe minimalne poziomy opodatkowania, o których mowa w art. 7 dyrektywy 2003/96/WE, do których nie zostanie dostosowane niniejsze upoważnienie, upoważnienie to powinno przestać mieć zastosowanie z dniem rozpoczęcia stosowania tych nowych minimalnych poziomów opodatkowania.

(12)

Jednocześnie nieukierunkowane obniżki podatku pociągają za sobą znaczne koszty fiskalne i zazwyczaj zwiększają popyt na paliwa kopalne, pogłębiając tym samym nierównowagę między podażą a popytem. Upoważnienie udzielone na mocy niniejszej decyzji powinno zatem pozostać ściśle ograniczone w czasie.

(13)

Niniejsza decyzja pozostaje bez uszczerbku dla stosowania unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa,