Czy nakaz rozstrzygania wątpliwości na rzecz strony skomplikuje prace urzędów
Od 1 czerwca 2017 r. ustawodawca wprowadził do postępowania administracyjnego zasadę in dubio pro libertate. Nakłada ona m.in. na gminy obowiązek rozstrzygania wątpliwości na rzecz strony postępowania. Wymaga to wyważenia spornych interesów stron oraz podmiotów niebiorących udziału w postępowaniu. Zasada ta nie może też naruszać ważnego interesu publicznego. Dla pracownika gminy sprawdzenie wszystkich tych przesłanek będzie często zadaniem pracochłonnym i skomplikowanym.
Wraz z nowelizacją ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a) nastąpiło niejako odejście od założenia, że przepisy są jasne i w drodze starannej wykładni zawsze można odczytać zawartą w nich normę prawną. W konsekwencji, poprzez nowy art. 7a k.p.a nakazano przy wydawaniu rozstrzygnięć administracyjnych stosować zasadę „przyjaznej interpretacji prawa”.
Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. |
Poprawne stosowanie nowego przepisu wymaga uzyskania odpowiedzi na następujące pytania:
- czy stosuje się zasadę in dubio pro libertate z urzędu czy tylko na wniosek strony?
- czy urząd ma proponować stronie własną, korzystną interpretację przepisu czy też ograniczony jest w swojej aktywności do akceptacji/odrzucenia korzystnej interpretacji wskazanej przez stronę?
- czy jest możliwe zastosowanie korzystnej interpretacji wbrew woli strony?
W praktyce odpowiedzi poznamy dopiero po wykształceniu się linii orzeczniczej sądów administracyjnych rozpatrujących spory obywateli i firm z urzędami.
