Jakie obowiązki dotyczące kasy fiskalnej ciążą na spadkobiercach podatnika VAT
PROBLEM
Jestem spadkobiercą mojego zmarłego ojca, który prowadził jednoosobową działalność gospodarczą (sklep z częściami hydraulicznymi). W działalności tej sprzedaż na rzecz osób prywatnych była ewidencjonowana w kasie fiskalnej. Jakich czynności powinienem dokonać, aby zlikwidować kasę fiskalną, jeśli nie zamierzam kontynuować działalności prowadzonej przez ojca? Czy w związku z tym, że kasa była użytkowana przez okres krótszy niż 3 lata, muszę zwrócić do urzędu skarbowego odliczoną przez ojca ulgę na jej zakup?
RADA
Nie ciążą na Panu żadne obowiązki związane z likwidacją kasy rejestrującej. Nie jest Pan również obowiązany do zwrotu ulgi na zakup kas. Szczegóły w uzasadnieniu.
UZASADNIENIE
Przepisy VAT nakładają na spadkobierców zmarłych podatników będących osobami fizycznymi tylko jeden obowiązek. A mianowicie jest to obowiązek zgłoszenia w urzędzie skarbowym zaprzestania działalności w wyniku śmierci (art. 96 ust. 7 ustawy o VAT).
Zgłoszenie likwidacji kasy rejestrującej
Poza obowiązkiem zgłoszenia zaprzestania działalności w wyniku śmierci na spadkobiercach nie ciążą żadne obowiązki, w tym obowiązek zgłaszania likwidacji kasy rejestrującej. Potwierdzają to w udzielanych wyjaśnieniach organy podatkowe, czego przykładem może być interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 9 lipca 2015 r. (sygn. ILPP2/4512-1-305/15-2/AD). Czytamy w niej, że:
(…) Wnioskodawczyni w związku ze śmiercią męża nie ma obowiązku:
wykonania raportu fiskalnego dobowego i raportu fiskalnego okresowego (miesięcznego);
złożenia w terminie 7 dni od dnia zakończenia pracy kasy w trybie fiskalnym wniosku do naczelnika urzędu skarbowego o dokonanie odczytu pamięci fiskalnej kasy, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia;
złożenia wniosku o wyrejestrowanie kasy z ewidencji prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego;
dokonania przy pomocy serwisanta kasy odczytu zawartości pamięci fiskalnej kasy przez wykonanie raportu rozliczeniowego za cały okres pracy kasy w obecności pracownika urzędu skarbowego.
Zwrot ulgi na zakup kas
Na spadkobiercach nie ciąży również obowiązek zwrotu ulgi na zakup kas, z której skorzystali zmarli podatnicy. I to potwierdzają w udzielanych wyjaśnieniach organy podatkowe, czego przykładem jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 kwietnia 2018 r. (sygn. 0111-KDIB3-2.4012.113.2018.2.MD). W interpretacji tej czytamy, że:
(…) następca prawny nie jest obowiązany do zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących. Zobowiązanie odnośnie zwrotu kwoty wydatkowanej na zakup kasy fiskalnej w przedmiotowej sytuacji zaistniało po śmierci podatnika. Zatem powyższa regulacja nie ma w tym przypadku zastosowania wobec spadkobiercy, który nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania powstałe dopiero po śmierci spadkodawcy. Bowiem na mocy przepisów Ordynacji podatkowej spadkobierca nie jest obowiązany tego uczynić, gdyż przepisy te przewidują jedynie odpowiedzialność spadkobiercy za zobowiązania spadkodawcy, ale tylko tych powstałych za jego życia.
UWAGA!
Następca prawny nie jest obowiązany do zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących. Zobowiązanie co do zwrotu tej kwoty zaistniało po śmierci podatnika. Spadkobierca nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania powstałe po śmierci spadkodawcy.
25 listopada 2018 r. weszła w życie ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Wprowadziła ona nową kategorię podatnika VAT w postaci przedsiębiorstwa w spadku. Z art. 15 ust. 1a ustawy o VAT wynika, że przedsiębiorstwo w spadku powstaje, jeżeli:
- z chwilą lub po śmierci przedsiębiorcy dochodzi do ustanowienia zarządu sukcesyjnego,
- po śmierci przedsiębiorcy dochodzi do zgłoszenia kontynuacji prowadzenia przedsiębiorstwa na podstawie art. 12 ust. 1c ustawy o NIP, jeżeli do ustanowienia zarządu sukcesyjnego nie dojdzie.
Z pytania wynika, że nie będzie Pan kontynuował prowadzenia działalności po zmarłym ojcu. Gdyby jednak tak było, to należy wyjaśnić, że wówczas dojdzie do powstania podatnika VAT. Przedsiębiorstwa w spadku są bowiem uznawane za podatników kontynuujących prowadzenie działalności gospodarcze po zmarłych (zob. dodany art. 15 ust. 1b ustawy o VAT).
W konsekwencji może na nich ciążyć obowiązek zwrotu ulgi na zakup kasy rejestrującej, z której korzystał zmarły podatnik. Jest tak jednak wyłącznie wtedy, gdy wystąpią ku temu przesłanki wskazane w rozporządzeniu. Z treści pytania nie wynika, aby taka sytuacja miała miejsce.
W związku z powstaniem podatnika w postaci przedsiębiorstwa w spadku nie jest konieczna likwidacja kas rejestrujących (tj. kończenie ich pracy w trybie fiskalnym). Kasy takie mogą być nadal używane przez przedsiębiorstwo w spadku po dokonaniu stosownych zmian w pamięci fiskalnej kasy rejestrującej (tj. po zmianie nazwy podatnika drukowanej na paragonach fiskalnych). Do dotychczasowej nazwy firmy zmarłego należy dodawać dopisek „w spadku”.
Podstawa prawna:
art. 15 ust. 1a i 1b oraz art. 96 ust. 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. 2433
Tomasz Krywan
doradca podatkowy, autor komentarza do VAT 2018 wydanego przez INFOR PL S.A.
POTRZEBUJESZ POMOCY?