Czy dieta radnego podlega zajęciu komorniczemu w pełnej wysokości

PYTANIE

Do Urzędu Miasta i Gminy wpłynęło od komornika niealimentacyjne zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Sprawa dotyczy radnego gminy, który nie jest pracownikiem urzędu. Radny otrzymuje co miesiąc dietę, oraz kwartalnie prowizję za pobór podatków. Czy dieta podlega zajęciu w pełnej wysokości, czy jest traktowana jako wynagrodzenie za pracę i podlega ograniczeniom?

ODPOWIEDŹ

Dieta radnego nie stanowi wynagrodzenia za pracę osiąganego na podstawie stosunku pracy i nie można stosować do niej ograniczeń egzekucji takich, jakie obowiązują przy wynagrodzeniu „pracowniczym”.

UZASADNIENIE

Na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych.

Dieta radnego nie stanowi wynagrodzenia za pracę osiąganego na podstawie stosunku pracy.

Zgodnie z art. 833 § 1 k.p.c., wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. Zasady te stosuje się odpowiednio do zasiłków dla bezrobotnych, dodatków aktywizacyjnych, stypendiów oraz dodatków szkoleniowych, wypłacanych na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak też do uposażeń posłów i senatorów, należności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i ich domowników z tytułu pracy w spółdzielni, wynagrodzeń członków spółdzielni pracy oraz wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo będących jedynym źródłem dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną.

Kodeks postępowania cywilnego nie wymienia diet radnych. Nie ma podstaw by rozszerzyć regulacje ochronne zawarte w k.p.c. odnośnie egzekucji z wynagrodzenia na te świadczenia. Dieta nie jest świadczeniem, którego celem jest utrzymanie się. Można mieć wątpliwości odnośnie sytuacji, w której byłaby jedynym źródłem dochodu. Kwestię tę rozstrzygałby ewentualnie w oparciu o zarzuty dłużnika (radnego) komornik. 

Według odpowiedzi podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości na zapytanie nr 1653 w sprawie podstawy prawnej egzekucji z diety radnego (IV kadencja), w przypadku niewypłacenia radnemu diety służy mu roszczenie o zapłatę w stosunku do właściwej jednostki samorządowej. Roszczenie radnego jest wierzytelnością, do której może być skierowana egzekucja. Podstawą prawną do jej prowadzenia są przepisy dotyczące egzekucji z innych wierzytelności i z innych praw majątkowych (art. 895-912 K.p.c.). Nie przewidują one możliwości ograniczenia egzekucji. Przepisy dotyczące egzekucji mają charakter proceduralny i nie mogą być interpretowane rozszerzająco, co oznacza, że ograniczenie lub wyłączenie egzekucji może mieć miejsce w przypadkach wynikających wprost z przepisu. Zatem dieta radnego może być przedmiotem egzekucji bez ograniczeń.

Podstawa prawna:

art. 833 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks Postępowania Cywilnego (t.j. Dz.u. z 2020 r. poz. 1575 ze zm.)

 Marek Rotkiewicz