Czy w projekcie budżetu szkoły podstawowej powinny znajdować się zaplanowane na rok następny środki na Fundusz Zdrowotny

PROBLEM

Czy w projekcie budżetu szkoły podstawowej powinny znajdować się zaplanowane na rok następny środki na Fundusz Zdrowotny (art. 72 Karty Nauczyciela), jeśli tak to w jakiej wysokości?

RADA

Nie, fundusz zdrowotny nauczycieli jest niezależny od finansów szkoły.

UZASADNIENIE

Bezpośrednio w przepisach Karty Nauczyciela wskazano, że organy prowadzące szkoły przeznaczą corocznie w budżetach odpowiednie środki finansowe z przeznaczeniem na pomoc zdrowotną dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej oraz określą rodzaje świadczeń przyznawanych w ramach tej pomocy oraz warunki i sposób ich przyznawania. Tym samym, podkreślono, że fundusz zdrowotny dla nauczycieli jest niezależny od dyrektora szkoły oraz nie dysponuje on takimi środkami finansowymi. Co więcej, to organ prowadzący szkołę, a nie dyrektor szkoły przyznaje i wypłaca środki finansowe w ramach pomocy zdrowotnej dla nauczycieli.

Karta Nauczyciela zawiera tym samym jednoznaczne zobowiązanie dla organów prowadzących szkoły do uwzględniania środków finansowych na fundusz zdrowotny nauczycieli w corocznych budżetach. Wysokość tych środków nie została jednak doprecyzowana, wskazuje się jedynie, że powinny być one „odpowiednie”. W związku z tym, nie sposób jednoznacznie ustalić, jaka wysokość środków może zostać uznana za „odpowiednią”według ustawodawcy. Można jedynie stwierdzić, że organ prowadzący szkołę musi przewidzieć w swoim budżecie środki na pomoc zdrowotną dla nauczycieli, ale kwestia, czy ich wysokość jest odpowiednia, będzie zawsze dyskusyjna. W praktyce, wpływ na nią będzie miało wiele czynników, ale jako ten najważniejszy wskazuje się lokalne potrzeby w tym zakresie oraz możliwości finansowe samego organu. 

Faktyczną wysokość środków przeznaczonych na ochronę zdrowia powinna określać uchwała budżetowa organu prowadzącego szkołę. W literaturze przedmiotu wskazuje się także, że skoro uchwała organu prowadzącego szkołę ma wpływ na sytuację pracowników i dotyczy ich praw, jest związana z przedmiotem działania związków zawodowych. Wobec tego podjęcie przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwały dotyczącej m.in. środków na pomoc zdrowotną dla nauczycieli, wymaga zasięgnięcia opinii związków zawodowych. Organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, ma bowiem prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych (nie dotyczy to założeń projektu budżetu państwa oraz projektu ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy). Wskazuje to zatem na dodatkową możliwość uwzględniania postulatów w zakresie faktycznych potrzeb zdrowotnych nauczycieli wpływających na wysokość środków finansowych przeznaczanych na fundusz zdrowotny.

Podstawa prawna:

• art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1762 z późn. zm.),

• art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (j.t. Dz.U. z 2022 r. poz. 854).

Magdalena Kasprzak