Jaki kurs przeliczeniowy waluty dla celów VAT

Sprowadzenie towaru spoza Unii Europejskiej do innego państwa członkowskiego niż Polska stanowi import towarów w tym państwie (chyba że importowane towary obejmowane są jedną z procedur skutkujących zmianą miejsca świadczenia importu towarów na terytorium Polski). Import ten podlega co do zasady opodatkowaniu podatkiem VAT w tym innym państwie członkowskim. W praktyce bardzo często w przypadkach takich zastosowanie znajduje obowiązujące w państwach członkowskich zwolnienie od podatku importu towarów, które są następnie przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (w Polsce zwolnienie takie wynika z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień – tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 701 z późn. zm.; podobne zwolnienia istnieją w innych państwach członkowskich), a w konsekwencji nie dochodzi do faktycznego opodatkowania importu towarów podatkiem VAT danego państwa członkowskiego.

Niezależnie od tego czy zwolnienie to zostało zastosowane czy nie, przemieszczenie do Polski towarów importowanych do innego państwa członkowskiego stanowi tzw. nietransakcyjne wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (dalej nazywane nietransakcyjnym WNT), o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o VAT (zob. przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 3 listopada 2016 r. – sygn. IBPP2/4512-549/16-2/IK czy interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 lipca 2017 r. – sygn. 0112-KDIL1-3.4012.179.2017.1.JN). A zatem przemieszczenie przez podatnika wskazanych towarów z Niemiec do Polski stanowiło nietransakcyjne WNT.

Wskazać jednocześnie pragnę, że z art. 31a ust. 1 ustawy o VAT wynika zasada, że w przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według:

• kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski (NBP) na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego, albo
• kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny (EBC) na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego (kursy te publikowane są w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej).

Zasada ta obowiązuje również w przypadku występujących u podatników tzw. nietransakcyjnych WNT.

Jednocześnie z art. 20 ust. 5 ustawy o VAT wynika zasada, iż w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia. W świetle tego przepisu obowiązek podatkowy z tytułu nietransakcyjnych wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów powstaje:

• z chwilą wystawienia faktury zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym doszło do importu towarów – jeżeli faktura taka zostanie wystawiona i nastąpi to przed 15 dniem miesiąca następującego po miesiącu przemieszczenia na terytorium Polski (zob. przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 marca 2018 r. – sygn. 0114-KDIP1-2.4012.14.2018.2.MC),
• 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu przemieszczenia na terytorium Polski – jeżeli faktura zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym doszło do importu towarów, nie zostaje wystawiona lub jeżeli zostaje ona wystawiona po 14 dniu miesiąca następującego po miesiącu przemieszczenia na terytorium Polski (zob. przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 stycznia 2022 r. – sygn. 0111-KDIB3-3.4012.672.2021.1.MAZ).

Mając to na uwadze zauważyć pragnę, że z treści pytania nie wynika, aby w przedstawionym stanie faktycznym podatnik wystawił niemiecką fakturę dokumentującą wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie przedmiotowych towarów do Polski. Uważam zatem, że obowiązek podatkowy powstał w przedstawionej sytuacji (zakładając, że do przemieszczenia towarów do Polski doszło w dniu 1 września 2024 r.) w dniu 15 października 2024 r., a w konsekwencji kursem przeliczeniowym dla celów VAT (tj. właściwym do przeliczenia podstawy opodatkowania z tytułu nietransakcyjnej WNT, którą stanowi cena nabycia wskazanych towarów obejmująca zapłacone w Niemczech cło) jest w przedstawionej sytuacji kurs średni euro ogłoszony przez NBP w dniu 14 października 2024 r., względnie kurs wymiany opublikowany przez EBC w tym dniu.

Tomasz Krywan

doradca podatkowy, autor licznych publikacji z zakresu prawa podatkowego