orzeczenie

Wybór podatku liniowego wykluczał wspólne rozliczenie z małżonkiem

Jeżeli jeden z małżonków wybrał liniowy PIT i nie zrezygnował z niego, to nie mógł się rozliczyć wspólnie z żoną lub mężem – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do stanu prawnego z 2018 r.

Obecnie art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy o PIT mówi, że wspólne rozliczenie nie jest możliwe, gdy choć jeden z małżonków stosuje art. 30c tej ustawy (opodatkowanie podatkiem liniowym) w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów i poniesionych kosztów. Jeśli więc któryś z małżonków wybrał liniowy PIT, ale nie osiągnął za dany rok żadnych przychodów ani nie poniósł żadnych kosztów (złożył zerowy PIT-36L), to może rozliczyć się wspólnie z drugim małżonkiem.

To dużo łagodniejsze rozwiązanie, wprowadzone nowelizacją z 29 października 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105). Wcześniej art. 6 ust. 8 ustawy o PIT wykluczał wspólne rozliczenie małżonków z tego tylko powodu, że do jednego z małżonków miał zastosowanie art. 30c ustawy.

Co ciekawe, jeszcze wcześniej – przed 1 stycznia 2003 r. – przepis ten odnosił się do „uzyskiwania dochodów” (faktycznie dokonana czynność). Następnie został zmieniony tak, że zawierał przesłankę „zastosowania przepisów” (w odniesieniu do podlegania obowiązkowi podatkowemu według określonych zasad).

Brak przychodów z działalności…

Sprawa, którą rozpatrzył NSA, dotyczyła stanu prawnego z 2018 r. Chodziło o mężczyznę, który chciał rozliczyć się wspólnie z żoną, mimo że formalnie wybrał liniowy PIT od działalności gospodarczej.

Twierdził jednak, że działalność tę zawiesił już od kwietnia 2018 r. i nie przyniosła mu ona żadnych przychodów. Uważał więc, że brak przychodów i faktyczne nieprowadzenie biznesu skutkowały brakiem zastosowania do niego przepisów o podatku liniowym. W związku z tym złożył zeznanie PIT-37, w którym rozliczył się wspólnie z żoną.

…nie miał znaczenia

Zakwestionowały to organy podatkowe. Uznały, że wspólne rozliczenie było niemożliwe z uwagi na wybór przez podatnika liniowego PIT. Stwierdziły, że ani zawieszenie działalności, ani brak przychodów z niej nie oznaczają, że mężczyzna przestał podlegać przepisom o podatku liniowym (art. 30c ustawy o PIT). Taką formę opodatkowania wybrał i z niej nie zrezygnował – zauważyły.

Wspólne rozliczenie wykluczone

Mężczyzna przegrał w sądach. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 1003/21) uznał, że decyzja organów podatkowych była prawidłowa, bo w świetle art. 6 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy o PIT – w brzmieniu obowiązującym w tamtym czasie – już sam wybór liniowego PIT pozbawiał możliwości wspólnego rozliczenia. Skoro więc podatnik wybrał liniowy PIT i przed rozpoczęciem roku podatkowego nie złożył oświadczenia o rezygnacji z tej formy opodatkowania, to nie mógł rozliczyć się wspólnie z żoną – orzekł WSA.

NSA utrzymał ten wyrok w mocy. W uzasadnieniu sędzia Maciej Jaśniewicz podkreślił, że do urzędu skarbowego nie wpłynęło żadne pismo, które wskazywałoby, że podatnik zrezygnował z wyboru podatku liniowego. Z tego powodu w stanie prawnym obowiązującym w 2018 r. nie mógł rozliczyć się wspólnie z żoną. ©℗

orzecznictwo

Izabela Tomaszewska-Gałuszka

Dziennikarka Dziennika Gazety Prawnej specjalizująca się w tematyce podatkowej.