eporadnia.infor.pl 1/2000 z 01.01.2000 [dodatek: eporadnia.infor.pl]

Porada aktualna

na dzień 15.03.2026

Od 2026 r. podatnicy VAT będą mogli skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeżeli wartość ich sprzedaży nie przekroczy 240 000 zł (w roku poprzednim), oraz nie przekroczy tej wartości w trakcie 2026 r.

Które wartości usług należy uwzględnić przy ustalaniu prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT

PROBLEM

Podatnik zwolniony z VAT prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu usług pośrednictwa kredytowego, inwestycyjnego i ubezpieczeniowego na podstawie umowy pośrednictwa. Oprócz tego dodatkowo również w ramach działalności gospodarczej okazjonalnie wynajmuje busa, który jest samochodem ciężarowym i jest środkiem trwałym w firmie. Ponadto podatnik posiada w majątku prywatnym lokal mieszkalny, który w ramach prywatnego najmu wynajmuje przez część roku prywatnym osobom w celach mieszkalnych na podstawie umów długoterminowych, a w okresie wakacyjnym wynajmuje to mieszkanie przez booking.com na krótkotrwałe pobyty. Jak liczyć wartość sprzedaży w związku z limitem 200 tys. zł po przekroczeniu którego podatnik musi zgłosić się jako podatnik VAT czynny? Które wartości usług należy uwzględnić w tym limicie, a które nie? Żadna z usług nie jest usługą pomocniczą.

RADA

Podatnik ustalając prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego uwzględniać powinien wartość wszystkich wskazanych w treści pytania czynności za wyjątkiem wartości usług pośrednictwa ubezpieczeniowego (a więc wartość usług pośrednictwa kredytowego i inwestycyjnego, wartość usług wynajmu busa oraz wartość usług wynajmu lokalu mieszkalnego).

UZASADNIENIE

Działalność gospodarcza w rozumieniu VAT obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (zob. art. 15 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT). Powoduje to, że działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT jest również wynajmowanie przez osoby fizyczne składników majątku prywatnego, czyli tzw. prywatny wynajem (zob. przykładowo interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 maja 2020 r., sygn. 0114KDIP1-1.4012.180.2020.1.RR oraz z 2 lutego 2023 r., sygn. 0114-KDIP11.4012.656.2022.2.MM). W konsekwencji świadczenie usług najmu prywatnego podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wskazać jednocześnie należy, że przepisy zwalniają od podatku VAT sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży z wyłączeniem podatku nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200 tys. zł (zob. art. 113 ust. 1 ustawy o VAT), jak również sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekracza, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym 200 tys. zł (zob. art. 113 ust. 9 ustawy o VAT). Jest to tzw. zwolnienie podmiotowe. Podatnicy korzystający z tego zwolnienia nie naliczają podatku VAT należnego oraz zwolnieni są z większości obowiązków w zakresie VAT, np. nie muszą rejestrować się jako podatnicy VAT (zob. art. 96 ust. 3 ustawy o VAT).

Prawo do tego zwolnienia jest oceniane przede wszystkim na podstawie wartości sprzedaży opodatkowanej. Sprzedaż zwolniona przedmiotowo od podatku VAT nie jest co do zasady uwzględniana przy ustalaniu prawa do zwolnienia podmiotowego (zob. art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy o VAT). Istnieją jednak wyjątki od tej zasady, które dotyczą niemających charakteru transakcji pomocniczych:

1. transakcji związanych z nieruchomościami,
2. usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy o VAT,
3. usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych.

Przy czym pierwszy z tych wyjątków zdaniem organów podatkowych dotyczy m.in. usług najmu mieszkalnego zwolnionych przedmiotowo od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT (zob. przykładowo interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 maja 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.208.2023.1.KO, z 26 lipca 2023 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.389.2023.1.JG oraz z 8 maja 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.199.2025.1.KS).

Zwrócić przy tym należy uwagę, że o ile wskazane wyjątki dotyczą usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, nie dotyczą one (zwolnionych od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT) usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych. W konsekwencji wartości takich usług nie uwzględnia się przy ustalaniu prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego. Prowadzi to do wniosku, że w przedstawionej sytuacji podatnik ustalając prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego uwzględniać powinien wartość wszystkich wskazanych w treści pytania czynności za wyjątkiem wartości usług pośrednictwa ubezpieczeniowego (a więc wartość usług pośrednictwa kredytowego i inwestycyjnego, wartość usług wynajmu busa oraz wartość usług wynajmu lokalu mieszkalnego).

Powołane interpretacje:

interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 maja 2020 r., sygn. 0114KDIP1-1.4012.180.2020.1.RR,

interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. 0114-KDIP11.4012.656.2022.2.MM.

Tomasz Krywan

doradca podatkowy, specjalista w zakresie prawa podatkowego. Autor wielu praktycznych odpowiedzi na pytania z zakresu prawa podatkowego i licznych publikacji na ten temat