Zmiany w harmonogramie raportowania ESG – co należy wiedzieć

12 sierpnia 2025 r. weszła w życie ustawa z 9 lipca 2025 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa zmieniająca). Przynosi ona 2-letnie odroczenie obowiązku raportowania ESG dla firm z tzw. drugiej i trzeciej fali (etapu). Oznacza to, że przedsiębiorstwa te złożą pierwsze raporty odpowiednio za lata obrotowe 2027 (tj. w 2028 r.) oraz 2028 (tj. w 2029 r.). Dla największych jednostek (pierwsza fala) obowiązek raportowania za rok obrotowy 2024 pozostał bez zmian, a swoje raporty złożyły już w 2025 r. Warto pamiętać, że na forum UE trwają dalsze prace nad zawężeniem zakresu podmiotów zobowiązanych do raportowania. Przyjęto także zalecenie w sprawie dobrowolnego standardu VSME dla MŚP.

Celem ustawy zmieniającej jest implementacja do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/794 z 14 kwietnia 2025 r., która przewiduje odroczenie o 2 lata obowiązku raportowania kwestii zrównoważonego rozwoju (Environmental, Social, Governance – ESG) dla firm objętych tzw. drugą i trzecią falą. Przypomnijmy, że pierwotny harmonogram raportowania ESG, wynikający z dyrektywy CSRD, był rozłożony na trzy etapy:

• etap I – za rok obrotowy 2024: największe jednostki zainteresowania publicznego oraz jednostki dominujące dużych grup kapitałowych,
• etap II – za rok obrotowy 2025: pozostałe duże jednostki i grupy,
• etap III – za rok obrotowy 2026: mali i średni emitenci z rynku regulowanego.

Zgodnie z ustawą zmieniającą jednostki, które miały być zobowiązane do sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju od roku obrotowego rozpoczynającego się w 2025 r. (II etap) bądź od 2026 r. (III etap), skorzystają z odroczenia tego obowiązku o 2 lata. W tabeli przedstawiono zmieniony harmonogram obowiązku raportowania ESG.

Tabela. Zmieniony harmonogram obowiązku raportowania ESG

Warto również zaznaczyć, że ustawa nowelizująca uchyliła art. 14 ust. 6 ustawy 6 grudnia 2024 r. zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw, który umożliwiał jednostkom z III etapu niesporządzanie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za lata obrotowe rozpoczynające się przed 1 stycznia 2028 r., pod warunkiem przedstawienia w sprawozdaniu z działalności powodów niesporządzenia tej sprawozdawczości.

Dobrowolne raportowanie ESG oraz trwające prace na poziomie UE

Mimo odroczenia obowiązku przedsiębiorstwa, dla których raportowanie ESG jest istotne z perspektywy strategii biznesowej lub oczekiwań inwestorów, mogą nadal sporządzać takie raporty dobrowolnie. 30 lipca 2025 r. Komisja Europejska przyjęła również zalecenie w sprawie dobrowolnego standardu VSME (ang. Voluntary Standard for SMEs), który ma ułatwić małym i średnim przedsiębiorstwom odpowiadanie na pytania o dane ESG ze strony dużych firm i instytucji finansowych. Choć standard ten nie ma mocy prawnej, KE zachęca duże podmioty do ograniczania swoich oczekiwań do informacji przewidzianych w VSME.

Trwają również prace legislacyjne na poziomie UE nad dalszym, bardzo znaczącym ograniczeniem katalogu podmiotów zobowiązanych do raportowania ESG. Planowane jest ich zakończenie do końca 2025 r., podczas duńskiej prezydencji w Radzie UE. Według wstępnych szacunków przewiduje się, że sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju ma przestać obowiązywać w odniesieniu do około 80% podmiotów, które dzisiaj teoretycznie są objęte jej zakresem.

Paweł Muż

ekonomista, redaktor „MONITORA księgowego”