Wysokie grzywny mają zmniejszyć ryzyko pożarowe w parkach narodowych i chronić środowisko
Ministerstwo Sprawiedliwości chce zapobiegać pożarom m.in. występującym w parkach narodowych i innych terenach szczególnie chronionych. Planowane zmiany wprowadzają wysokie grzywny za niektóre wykroczenia, również w postępowaniu mandatowym.
Wzrost ryzyka pożarowego i projekt zmian mający je zminimalizować
W Sejmie trwają prace na przygotowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks wykroczeń oraz ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (dalej jako: projekt).
Jak podkreśla resort sprawiedliwości, wzrost temperatury, brak śniegu i zmiana schematu opadowego powodują zwiększone ryzyko pożarowe. Ministerstwo wskazuje też na rolę człowieka w przyczynieniu się do pożarów. Chodzi tu w szczególności o takie czyny zabronione jak niezgodne z prawem wypalanie traw, podpalenia miejsc gromadzenia odpadów oraz nieostrożne obchodzenie się z ogniem na terenie otwartym.
Ministerstwo przypomina pożary parków narodowych z ostatnich lat i wskazuje na potrzebę zminimalizowania ryzyka.
„Działania prewencyjne, w tym także działania w zakresie prowadzonej polityki karnej, mogą bowiem przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony ich życia, zdrowia i mienia, a także do ochrony środowiska naturalnego, w tym terenów szczególnie chronionych ze względu na wartości przyrodnicze albo walory krajobrazowe (m.in. parki narodowe, parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody, pomniki przyrody, zespoły przyrodniczo krajobrazowe i użytki ekologiczne)” – czytamy w uzasadnieniu projektu.
Zdaniem projektodawcy, aktualne przepisy w zakresie odpowiedzialności karnej w kontekście przeciwdziałania pożarom nie wymagają zmian. Inaczej jest jednak z odpowiedzialnością wykroczeniową. Projekt zakłada sporo zmian w ustawie z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (dalej jako: k.w.).
Ogromny wzrost kary grzywny
Górna granica stawek grzywny wzrośnie z 5000 do 30 000 zł w przypadku wykroczeń określnych w art. 82 § 1–3, 4 i 5 k.w.
Są to zatem czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, polegające na:
- niedozwolonym używaniu otwartego ognia, paleniu tytoniu i stosowaniu innych czynników mogących zainicjować zapłon materiałów palnych,
- wykonywaniu prac niebezpiecznych pod względem pożarowym bez ich wymaganego zabezpieczenia,
- używaniu instalacji, urządzeń i narzędzi niepoddanych wymaganej kontroli lub niesprawnych technicznie albo użytkowaniu ich w sposób niezgodny z przeznaczeniem lub warunkami określonymi przez producenta, jeżeli może się to przyczynić do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzeniania ognia,
- napełnianiu gazem płynnym butli na stacjach paliw, stacjach gazu płynnego i w innych obiektach nieprzeznaczonych do tego celu,
- nieprzestrzeganiu zasad bezpieczeństwa przy używaniu lub przechowywaniu materiałów niebezpiecznych pożarowo, w tym gazu płynnego w butlach,
- garażowaniu pojazdu silnikowego w obiektach i pomieszczeniach nieprzeznaczonych do tego celu z nieopróżnionym zbiornikiem paliwa i nieodłączonym na stałe zasilaniem akumulatorowym,
- składowaniu materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub umieszczaniu przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości,
- składowaniu materiałów palnych na nieużytkowych poddaszach lub na drogach komunikacji ogólnej w piwnicach,
- składowaniu materiałów palnych pod ścianami obiektu bądź przy granicy działki, w sposób naruszający zasady bezpieczeństwa pożarowego,
- uniemożliwianiu lub ograniczaniu dostępu do urządzeń przeciwpożarowych, gaśnic, urządzeń uruchamiających instalacje gaśnicze i sterujących takimi instalacjami oraz innymi instalacjami wpływającymi na stan bezpieczeństwa pożarowego obiektu, wyłączników i tablic rozdzielczych prądu elektrycznego, kurków głównej instalacji gazowej, a także wyjść ewakuacyjnych oraz okien dla ekip ratowniczych,
- uniemożliwianiu lub ograniczaniu dostępu do źródeł wody do celów przeciwpożarowych.
Najwyższe grzywny wzrosną również w stosunku do osób, które nie dopełniają ciążącego na nich obowiązku ochrony przeciwpożarowej, polegających na:
- zapewnieniu osobom przebywającym w obiekcie lub na terenie odpowiednich warunków ewakuacji,
- wyposażaniu obiektu lub terenu w urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice,
- utrzymywaniu urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej,
- umieszczeniu w widocznych miejscach instrukcji postępowania na wypadek pożaru wraz z wykazem telefonów alarmowych oraz wymaganych informacji,
- oznakowaniu obiektu odpowiednimi znakami bezpieczeństwa,
- utrzymywaniu dróg pożarowych w stanie umożliwiającym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej,
- zapewnieniu usuwania zanieczyszczeń z przewodów dymowych i spalinowych,
- zachowaniu pasa ochronnego o szerokości minimum 2 m i nawierzchni z materiałów niepalnych lub gruntowej oczyszczonej, wokół placów składowych, składowisk przy obiektach oraz przy obiektach tymczasowych o konstrukcji palnej,
- przestrzeganiu zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego podczas zbioru, transportu lub składowania palnych płodów rolnych,
- zapobieganiu powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów w lesie poprzez wykonywanie wymaganych zabiegów ochronnych.
Projektowana zmiana dotyczy również rozniecania ognia czy palenia tytoniu na terenie lasu i terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od nich poza miejscami do tego wyznaczonymi.
Na wysoką karę narazi się również sprawca wypalania trawy w odległości mniejszej niż 100 m od lasów, jak również osoba, która w inny sposób nieostrożnie obchodzi się z ogniem.
Będzie kara ograniczenia wolności
Sprawcy wyżej wymienionych czynów będzie groziła kara ograniczenia wolności. To nowa sankcja, którą przewiduje projekt za dokonywanie czynności mogących spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, niezapewnienie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu lub terenu rozniecanie ognia (poza miejscami wyznaczonymi do tego celu, wypalanie trawy, słomy lub pozostałości roślinnych na polach niezgodnie z przepisami, nieostrożnym obchodzeniu się z ogniem.
Jednocześnie czyny te nie będą już zagrożone karą nagany.
Postępowanie mandatowe
Projekt zakłada podniesienie kwoty grzywny za wcześniej wymienione czyny również w postępowaniu mandatowym z aktualnej kwoty 500 zł aż do 5000 zł. Jeśli sprawca jednym czynem popełni więcej niż jedno wykroczenie, to strażnik leśny będzie mógł nałożyć mandat w wysokości do 6000 zł (aktualnie do 1000 zł).
Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Wioleta Matela-Marszałek
adwokat, dziennikarz, redaktor, autorka wielu publikacji prasowych o tematyce prawnej
Podstawa prawna:
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń oraz ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (etap legislacyjny: skierowany do I czytania w Sejmie).
POTRZEBUJESZ POMOCY?