Wyrok SN z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. II USKP 105/23
Czasowa niezdolność do pracy osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, w tym wynikająca z macierzyństwa lub choroby, nie powoduje ustania tej działalności ani wyłączenia z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Decydujący dla oceny ciągłości działalności jest zamiar jej prowadzenia z motywem zarobkowym, nie zaś chwilowy brak przychodu wynikający z obiektywnej niemożności wykonywania czynności zawodowych. Organ rentowy nie jest uprawniony do stwierdzenia niepodlegania ubezpieczeniom wyłącznie na podstawie niewykonywania faktycznych czynności zawodowych w okresie niezdolności do pracy.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła kwestii, czy jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona przez fizjoterapeutkę uległa zawieszeniu w związku z niezdolnością do pracy i korzystaniem z urlopów macierzyńskich, co miałoby skutkować wyłączeniem z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Problem prawny sprowadzał się do wykładni pojęcia „faktycznego niewykonywania działalności” jako przesłanki niepodlegania ubezpieczeniom oraz do relacji między subiektywnym zamiarem prowadzenia działalności z motywem zarobkowym a chwilowym brakiem efektu w postaci osiągania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną organu rentowego, uznając, że niezdolność do pracy ani korzystanie z urlopów macierzyńskich nie powodują automatycznego zawieszenia czy ustania działalności gospodarczej. Sąd wskazał, że kluczowy jest subiektywny zamiar prowadzenia działalności (motyw zysku), nie zaś chwilowy brak efektu w postaci przychodu, a w obowiązującym porządku normatywnym brak jest podstaw do traktowania niezdolności do pracy jako przesłanki wyłączenia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.
Sąd Najwyższy w składzie:
POTRZEBUJESZ POMOCY?