Wyrok SN z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. I USKP 28/25
Złożenie przez stronę w apelacji wniosku o przeprowadzenie rozprawy w rozumieniu art. 374 zdanie drugie k.p.c. jest dla sądu drugiej instancji wiążące i wyłącza możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, niezależnie od oceny sądu co do konieczności przeprowadzenia rozprawy. Rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym mimo złożenia przez stronę skutecznego wniosku o przeprowadzenie rozprawy pozbawia stronę możności obrony swych praw i skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c., którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia. Wniosek o przeprowadzenie rozprawy nie musi być sformułowany przy użyciu ściśle określonej formuły słownej, lecz musi być kategoryczny i wyrażony w sposób niebudzący wątpliwości co do woli strony uczestniczenia w posiedzeniu jawnym.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła dwóch zagadnień: proceduralnego i materialnoprawnego. W kwestii proceduralnej — czy rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym w sytuacji, gdy strona w apelacji złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, stanowi nieważność postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony swych praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. W kwestii materialnoprawnej — czy art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, nakazujący pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury powszechnej o sumę kwot pobranych wcześniej emerytur, powinien mieć zastosowanie do kobiety urodzonej w 1957 r., która przed 1 stycznia 2013 r. nabyła prawo do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie przed Sądem Apelacyjnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając nieważność postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek skarżącej zawarty w apelacji o „umożliwienie jej uczestniczenia w rozprawie" — potwierdzony późniejszym pismem procesowym — stanowił wystarczająco precyzyjny wniosek o przeprowadzenie rozprawy, który wiązał sąd odwoławczy i wykluczał rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym.
POTRZEBUJESZ POMOCY?