Wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. VIII SA/Wa 856/24
Decyzje organów administracji podlegają egzekucji dopóki nie zostaną wycofane z obrotu prawnego. Skarżący musi powołać się na właściwe przesłanki zarzutu formalnego, by skutecznie kwestionować postępowanie egzekucyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2024 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie doprowadzenia do wykonania obowiązku oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 123 kpa, po rozpatrzeniu zarzutów M. B. w sprawie dotyczącej prowadzenia egzekucji administracyjnej oddalił zarzuty.
W uzasadnieniu organ podał, że egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji PINB w R. z dnia 3 listopada 2021 r., w której nakazano M. B. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 5,9 x 6,5, który jest oddalony od ogrodzenia z działka o nr ew. [...] o ok. 0,95 m usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w J.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją MWINB w W. nr [...]z dnia 11 stycznia 2022 r. Na w/w decyzję MWINB w W. złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 258/22, oddalił skargę M. B..
Wobec nie wykonania obowiązku określonego w w/w decyzji PINB w R. upomnieniem z dnia 28 lutego 2022 r., nr [...], wezwał M. B. do wykonania ciążącego na nim obowiązku, a następnie tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym w dniu 24 kwietnia 2024 r. znak [...], dotyczący obowiązku nakazanego w w/w decyzji.
W dniu 5 czerwca 2024 r. do PINB w R. wpłynęło pismo M. B. zgłaszające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. Skarżący podniósł, ze budynek gospodarczy konstrukcji stalowej, który decyzja PINB z 3.11.2021 r. winien zostać rozebrany, pełni role wiaty – garażu blaszaka. Organ oddalając zarzutu podniósł, ze w/w decyzję organu powiatowego MWINB w W. utrzymał w mocy, a WSA w Warszawie wyrokiem z 21.07.2022 r. oddalił skargę w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku gospodarczego konstrukcji stalowej. W toku postepowania ustalono, ze przedmiotowy budynek pełni funkcje budynku gospodarczego konstrukcji stalowej. Organ wskazał ponadto, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest, stosownie do art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: 1/nieistnienie obowiązku, 2/określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z a)orzeczenia o którym mowa w art. 3 i 4, b)dokumentu o którym mowa w art. 3a § 1, c)przepisu prawa jeśli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3/błąd co do zobowiązanego; 4/brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5/wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6/ brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Na to postanowienie M. B. wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia. Podniósł, że nie rozbierze tego budynku, bo nie ma takiej potrzeby, bo jest on mu potrzebny, nadto nie rozbierze czegoś co postawił jego Tata i nie wie czym kierował się Sąd.
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie Skarżący w zarzutach wniesionych w piśmie z 29 maja 2024 r. nie powołał się na żadną z przesłanek wskazanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniósł, ze zakres postepowania zależy przede wszystkim od zakresu zarzutów , bowiem to na wnoszącym zarzut każdorazowo spoczywa obowiązek wskazania, która z okoliczności określonych w art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi podstawę środka prawnego. Wskazał, ze zarzut wniesiony w oparciu o w/w przepis powinien spełniać wymogi formalne wynikające z treści art. 63 kpa w zw. z art. 18 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ podniósł też, że decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności. Jest ona obowiązująca i powinna być wykonywana. Natomiast adresat decyzji, który odmawia jej wykonania czyni to na własne ryzyko, albowiem do czasu kiedy decyzja nie zostanie wycofana z obrotu prawnego, może być egzekwowana w trybie egzekucji administracyjnej, przy użyciu dostępnych środków. Wobec niewykonania obowiązku organ powiatowy zobowiązany był do wszczęcia i prowadzenia postępowania celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku. Obowiązek ten nie został wykonany, umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym i wymagalnym. Wobec powyższego zdaniem MWINB organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne, celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją nr [...]. Organ podniósł, że zgodnie z art. 29 ust. 1 upea organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Odnosząc się do zażalenia wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła sytuacja pozbawiająca cech wykonalności obowiązku nałożonego w/w decyzją organu powiatowego, nie zapadło rozstrzygniecie sądowe lub administracyjne skutkujące wstrzymaniem lub wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej. W zażaleniu nie wskazano żadnych okoliczności mających stanowić podstawę do zakwestionowania stanowiska organu powiatowego odnośnie oddalenia zarzutów. Organ nie dostrzegł nieprawidłowości związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, a argumenty skarżącego nie wnoszą żadnych istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Na powyższe postanowienie M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniósł, że postępowanie organów jest dla niego bardzo krzywdzące i bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, gdzie kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 3 P.p.s.a., zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 135 P.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W zakreślonych powyżej ramach sądowej kontroli administracji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w toku postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku – spowodowanie, aby zobowiązany zachował się w sposób zgodny z jego treścią, co wynika wprost z art. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.). W świetle art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym, pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do tak określonych obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 u.p.e.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest określony w decyzjach organów administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji obowiązek o charakterze niepieniężnym polegający na rozbiórce samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego konstrukcji stalowej, usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w J.. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zasadność nałożenia tego obowiązku nie podlega badaniu w niniejszej sprawie, co wynika przede wszystkim z istoty administracyjnego postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również fakt, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji PINB w R. z dnia 3 listopada 2021 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją MWINB nr [...]z dnia 11 stycznia 2022 r. Na w/w decyzję MWINB nr [...] złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 258/22 oddalił skargę M. B.. Wyrok ten jest prawomocny, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 lutego 2024 r. w sprawie sygn. akt II OSK 2345/22 oddalił skargę kasacyjną M. B..
Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów reguluje art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. –podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a/ orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
b/ dokumentu o którym mowa w art. 3a § 1,
c)przepisu prawa jeśli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3/ błąd co do zobowiązanego;
4/ brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5/ wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6/ brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W niniejszej sprawie skarżący w terminie otwartym do zgłoszenia zarzutów podniósł, że nie jest to budynek gospodarczy tylko garaż blaszak oraz że pełni w chwili obecnej swą rolę wiaty.
Kwestia, czy przedmiotowy budynek jest budynkiem gospodarczym czy też wiatą nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu bowiem jak prawidłowo wskazał MWINB zasadność nałożenia obowiązku rozbiórki nie podlega badaniu na etapie postępowania egzekucyjnego, co wynika przede wszystkim z istoty administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Na marginesie wskazać należy, że kwestia ta była sporną, a jak wynika z uzasadnienia cyt. wyżej wyroku WSA w Warszawie przedmiotowy obiekt organy prawidłowo zakwalifikowały jako budynek gospodarczy, zaś demontaż jednej ze ścian dokonany w toku postępowania rozbiórkowego bądź legalizacyjnego nie przekształca budynku gospodarczego w wiatę.
W ocenie Sądu, przedmiotowej sprawie Skarżący w zarzutach wniesionych w piśmie z 29 maja 2024 r. nie powołał się na żadną z przesłanek wskazanych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zatem zasadnie organy orzekły o oddaleniu zarzutów skarżącego. Stwierdzić należy, że organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, respektując przy tym zasady wynikające z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Ustalony stan faktyczny sprawy został poddany prawidłowej subsumpcji pod przywołane powyżej przepisy u.p.e.a. W konsekwencji zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Ponadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
POTRZEBUJESZ POMOCY?