Zasada konkurencyjności a konflikt interesów – co musi wiedzieć beneficjent projektu unijnego

Realizacja projektów finansowanych ze środków unijnych wiąże się z koniecznością przestrzegania szeregu wymogów, których celem jest zapewnienie efektywności i przejrzystości. Jednym z nich jest zakaz konfliktu interesów w ramach zasady konkurencyjności. Celem artykułu jest wyjaśnienie, czym jest konflikt interesów oraz jakie obowiązki spoczywają w tym zakresie na beneficjencie. Zdobyta wiedza może pomóc w ograniczeniu ryzyka i zmniejszyć liczbę błędów. Może też skutecznie uchronić przed negatywnymi skutkami finansowymi.

Zasada konkurencyjności to procedura wyboru wykonawców obowiązująca w ramach projektów unijnych. Jej istotą jest umożliwienie potencjalnym zleceniobiorcom równego dostępu do zamówienia oraz wybór oferty najkorzystniejszej w oparciu o jasno określone i obiektywne kryteria. W praktyce oznacza to, że beneficjent nie może dowolnie wyłonić wykonawcy, kierując się własnymi preferencjami czy doświadczeniami. Zamiast tego powinien przeprowadzić sformalizowaną procedurę wyboru, która umożliwi złożenie ofert przez różnych wykonawców i pozwoli na ich obiektywne porównanie.

Podstawy prawne zasady konkurencyjności

Zasada konkurencyjności to nasz krajowy mechanizm. Podstawą jego obowiązywania są wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027, wiążące beneficjentów na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie. To w nich wskazany jest próg kwotowy stosowania procedury, wyjątki, wymagania w zakresie zapytań ofertowych, protokołu czy bezstronności. Warto podkreślić, że dodatkowe obowiązki mogą być zawarte w samych umowach o dofinansowanie i różnić się w zależności od programu operacyjnego czy naboru. Przykładowo, takie wymogi odnoszą się do kar umownych, klauzul społecznych oraz działań w zakresie zapobiegania konfliktowi interesów i nadużyciom finansowym.