Procedura awansu zawodowego nauczyciela po nowelizacji Karty Nauczyciela – cz. 1

Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja Karty Nauczyciela z 2025 r.) zamknęła niejako, wprowadzane stopniowo od 2022 r., zmiany dotyczące awansu zawodowego. W tym numerze „Rachunkowości Budżetowej w procedurach” omówimy znowelizowane regulacje, dotyczące przygotowania do zawodu, a w kolejnym numerze (RB 6/2026) procedurę uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego oraz dyplomowanego.

Od 1 września 2022 r. obowiązuje zasadniczo zmieniony model awansu zawodowego nauczycieli, wprowadzony ustawą z 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja Karty Nauczyciela z 2022 r.). Nowelizacja ta miała charakter reformatorski, gdyż zerwała z dotychczasowym, wielostopniowym modelem kariery nauczycielskiej.

Na mocy tej ustawy zlikwidowano dwa stopnie awansu zawodowego, tj.:

1. stopień nauczyciela stażysty,
2. stopień nauczyciela kontraktowego.

W konsekwencji ustawodawca wprowadził dwustopniowy model kariery zawodowej, obejmujący wyłącznie:

1. nauczyciela mianowanego,
2. nauczyciela dyplomowanego.

Model ten obowiązuje do dnia dzisiejszego i stanowi systemową podstawę wszystkich dalszych zmian w zakresie awansu zawodowego nauczycieli.

Nowelizacją Karty Nauczyciela z 2022 r. w miejsce zlikwidowanych stopni awansu zawodowego ustawodawca wprowadził kategorię nauczyciela nieposiadającego stopnia awansu zawodowego, określanego jako nauczyciel początkujący. Nauczyciel ten:

1. nie posiada stopnia awansu zawodowego,
2. odbywa przygotowanie do zawodu nauczyciela,
3. pozostaje poza formalną strukturą stopni awansu, aż do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.

Etapem zamykającym zmiany dotyczące awansu zawodowego jest nowelizacja Karty Nauczyciela z 2025 r., która:

1. uporządkowała i skróciła etap przejściowy, jakim jest status nauczyciela początkującego,
2. wzmocniła znaczenie oceny pracy jako instrumentu prawnego,
3. przyspieszyła przejście do stabilnej formy zatrudnienia.