Interpretacja indywidualna z dnia 6 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-1.4011.2.2026.1.MS2
Zgodnie z art. 30da ustawy o PIT, zmiana rezydencji podatkowej z Polski na Czechy nie skutkuje obowiązkiem zapłaty tzw. exit tax, jeśli przenoszone składniki majątkowe nie mieszczą się w kategorię majątku osobistego podlegającego temu podatkowi, a ich wartość rynkowa pozostaje poniżej progu 4 mln zł.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 5 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca, będący osobą fizyczną, obywatelem Polski, do 31 lipca 2024 r. posiadał nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o PIT. Od 1 sierpnia 2024 r. Wnioskodawca nie jest już polskim rezydentem podatkowym. Wnioskodawca przeprowadził się do Republiki Czeskiej, gdzie przeniósł centrum swoich interesów życiowych (osobistych i gospodarczych) i stał się czeskim rezydentem podatkowym, co w razie potrzeby może potwierdzić certyfikatem rezydencji podatkowej uzyskanym od organów podatkowych w Czechach. Jednocześnie w dziesięcioletnim okresie poprzedzającym dzień zmiany rezydencji podatkowej na czeską, Wnioskodawca posiadał miejsce zamieszkania w Polsce przez łącznie ponad 5 lat.
Wnioskodawca wskazuje, że obecne plany zakładają stały pobyt w Republice Czeskiej, jednakże są one podległe przyszłym decyzjom pracodawcy Wnioskodawcy, które mogą wpłynąć na zmianę tych zamiarów.
Na moment zmiany rezydencji podatkowej, majątek Wnioskodawcy, niezwiązany z działalnością gospodarczą, obejmował:
a) akcje w polskich spółkach kapitałowych, detaliczne obligacje skarbowe, tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych (dalej łącznie „Instrumenty finansowe”);
b) środki zgromadzone w pracowniczych planach kapitałowych (dalej „PPK”);
c) nieruchomości położone w Polsce;
d) środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych;
e) aktywa (rzeczy) ruchome
dalej łącznie określane jako „Aktywa”.
Łączna wartość rynkowa wymienionych Aktywów na moment zmiany rezydencji przekraczała wartość 4 000 000 zł. Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że wartość rynkowa Instrumentów finansowych w momencie zmiany rezydencji podatkowej nie przekraczała jednak 4 000 000 zł. Również zsumowana wartość rynkowa Instrumentów finansowych oraz środków zgromadzonych w PPK nie przekraczała 4 000 000 zł na moment zmiany rezydencji.
Zgodnie z najlepszą wiedzą Wnioskodawcy, spółki, których akcje posiadał na moment zmiany rezydencji, nie spełniały definicji tzw. spółki nieruchomościowej zgodnie z przepisami ustawy o PIT. Wnioskodawca nie prowadził w okresie zmiany rezydencji jednoosobowej działalności gospodarczej. Wnioskodawca na moment zmiany rezydencji podatkowej nie posiadał ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną, czy też pochodnych instrumentów finansowych. Wnioskodawca na moment zmiany rezydencji podatkowej pozostawał w związku małżeńskim, zaś wskazane Aktywa były objęte małżeńską wspólnością majątkową. Na moment zmiany rezydencji podatkowej, powyższe Aktywa nie były elementem jednoosobowej działalności gospodarczej Małżonki. Małżonka Wnioskodawcy nie posiadała samodzielnie innych aktywów, ponad Aktywa wymienione powyżej.
Pytanie
Czy opisana zmiana rezydencji podatkowej Wnioskodawcy nie powodowała powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od dochodów od niezrealizowanych zysków, o którym mowa w art. 30da ust. 2 ustawy o PIT?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z wyłączeniem z zakresu opodatkowania podatkiem od dochodów od niezrealizowanych zysków posiadanych przez Wnioskodawcę nieruchomości, ruchomości, środków zgromadzonych na kontach w PPK, środków pieniężnych na rachunkach bankowych, dla Wnioskodawcy nie powstał obowiązek zapłaty podatku od dochodów od niezrealizowanych zysków w następstwie opisanej zmiany rezydencji podatkowej.
Uzasadnienie stanowiska
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8b ustawy o PIT, źródłami przychodów są niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da. Zgodnie z art. 30da ust. 1 ustawy o PIT, podatek od dochodów z niezrealizowanych zysków wynosi:
a)19% podstawy opodatkowania – gdy ustalana jest wartość podatkowa składnika majątku;
b)3% podstawy opodatkowania – gdy nie ustala się wartości podatkowej składnika majątku.
Jak stanowi art. 30da ust. 2 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków podlega:
1)przeniesienie składnika majątku poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w wyniku którego Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tego składnika majątku, przy czym przenoszony składnik majątku pozostaje własnością tego samego podmiotu;
2)zmiana rezydencji podatkowej przez podatnika podlegającego w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, w wyniku której Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia składnika majątku będącego własnością tego podatnika, w związku z przeniesieniem jego miejsca zamieszkania do innego państwa.
Przepis art. 30da ust. 3 ustawy o PIT stanowi, że w przypadku składnika majątku niezwiązanego z działalnością gospodarczą opodatkowaniu podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, podlegają tylko składniki majątku stanowiące: ogół praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną, udziały w spółce, akcje i inne papiery wartościowe, pochodne instrumenty finansowe oraz tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych, zwane dalej „majątkiem osobistym”, jeżeli podatnik ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez łącznie co najmniej pięć lat w dziesięcioletnim okresie poprzedzającym dzień zmiany rezydencji podatkowej.
W myśl art. 30da ust. 5 ustawy o PIT, opodatkowanie podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków w wyniku zmiany rezydencji podatkowej, o której mowa w ust. 2 pkt 2, nie dotyczy składników majątku, które po zmianie rezydencji podatkowej pozostają związane z położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagranicznym zakładem podatnika, który zmienił rezydencję podatkową.
Stosownie do art. 30da ust. 7 ustawy o PIT, dochód z niezrealizowanych zysków stanowi nadwyżka wartości rynkowej składnika majątku ustalanej na dzień jego przeniesienia albo na dzień poprzedzający dzień zmiany rezydencji podatkowej ponad jego wartość podatkową.
Zgodnie z art. 30db ust. 1 ustawy o PIT, przepisów art. 30da nie stosuje się, jeżeli łączna wartość rynkowa przenoszonych składników majątku nie przekracza kwoty 4 000 000 zł. Zgodnie z ust. 2, w przypadku małżonków, limit wartości rynkowej składnika majątku określony powyżej dotyczy łącznie obojga małżonków.
Omawiane przepisy – dotyczące dochodów z niezrealizowanych zysków – zostały wprowadzone mocą ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2193; dalej „ustawa zmieniająca”). Wprowadzenie opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków (dalej „exit tax”) było elementem uszczelnienia systemu podatków dochodowych. Celem projektowanej nowelizacji było również dostosowanie polskich przepisów podatkowych do wprowadzonych w 2016 r. zmian w prawie Unii Europejskiej (Sejm VIII kadencji. Druk Sejmowy nr 2860). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej:
„(…) Istotą przepisów o exit tax jest opodatkowanie nierealizowanych jeszcze zysków kapitałowych, w związku z przeniesieniem przez podatnika, do innego państwa aktywów, w tym wchodzących w skład zagranicznego zakładu lub ze zmianą rezydencji podatkowej. Chodzi zatem o przypadki utraty przez dotychczasowe państwo siedziby podatnika bądź miejsca prowadzenia działalności (Polskę) prawa do opodatkowania dochodów, które zostały faktycznie wypracowane w okresie, w którym dany podatnik (składnik aktywów) podlegał jurysdykcji podatkowej tego państwa. Podatek od niezrealizowanych zysków ze swej istoty nie dotyczy zatem każdego przeniesienia aktywów, a jedynie takiego, z którym wiąże się utrata przez dane państwo prawa do opodatkowania dochodu efektywnie wygenerowanego przed przeniesieniem.
Niniejszy projekt zawiera regulacje odpowiadające przepisom przewidzianym w Dyrektywie Rady (UE) 2036/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz. U. UE L 193 z 19.7.2016 str. 1) – tzw. dyrektywy ATAD, w zakresie art. 5 regulującego opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych w przypadku przeniesienia aktywów, rezydencji podatkowej lub stałego zakładu. (...) Dyrektywa ATAD znajduje zastosowanie do wszystkich podatników podlegających podatkowi od osób prawnych w państwie członkowskim (...). Przepisy dyrektywy ATAD mają charakter regulacji de minimis. Wyznaczają one zatem jedynie ogólny, minimalny poziom ochrony przed agresywnym planowaniem podatkowym na rynku wewnętrznym. (...) Obecnie państwa członkowskie będą obowiązane do dostosowania swoich regulacji w zakresie opodatkowania exit tax, stosowanej w odniesieniu do osób prawnych, do zakresu przewidzianego dyrektywną ATAD. Systematyka przepisów prawa dotyczących zasad opodatkowania podatkiem dochodowym, wynikająca z konstytucyjnej równości podmiotów w prawie nakazuje stosowanie analogicznych rozwiązań dotyczących osób prawnych oraz fizycznych, z uwzględnieniem jednak specyfiki wynikającej z odrębności podmiotowej osób fizycznych i osób prawnych oraz faktu, że w zakresie osób fizycznych państwo może wprowadzić inne regulacje, niż przewiduje Dyrektywa ATAD. Uwzględniając powyższe, również w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono zmiany, które umożliwia także opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych osiąganych przez osoby fizyczne zarówno prowadzące działalność gospodarczą, jak i nieprowadzące działalności gospodarczej, przypadku przeniesienia poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składników majątku lub zmiany rezydencji podatkowej. Jednakże w przypadku osób fizycznych przewiduje się wprowadzenie progu kwotowego w wysokości 4 mln zł dla wartości aktywów objętych podatkiem od niezrealizowanych zysków.
(…) Jak wskazano w motywie 10 preambuły do dyrektywy, podatki od niezrealizowanych zysków kapitałowych mają na celu zapewnienie, aby w przypadku przeniesienia przez podatnika aktywów lub rezydencji podatkowej poza jurysdykcję podatkową danego państwa, państwo to mogło opodatkować wartość ekonomiczną ewentualnych zysków kapitałowych osiągniętych na jego chociaż zyski te nie zostały jeszcze zrealizowane w chwili dokonania zmiany jurysdykcji podatkowej.
Orzecznictwo TSUE uzasadnia dopuszczalność opodatkowania niezrealizowanych zysków w związku ze zmianą rezydencji podatkowej względami dotyczącymi zapewnienia zrównoważonego rozdziału kompetencji podatkowych między państwami członkowskimi, zgodnie z zasadą terytorialności podatkowej obejmującą czynnik czasowy, tj. rezydencję podatkową podatnika na terytorium kraju w ciągu okresu, w którym pojawiły się zyski (wyrok ws. National Grid Indus BV, C-371/10).”
Zatem zarówno z literalnego brzmienia przepisów ustawy o PIT, jak i z uzasadnienia do ustawy zmieniającej wprowadzającej regulacje podatkowe w zakresie exit tax wynika, że już na moment zmiany rezydencji podatkowej powstaje – co do zasady – obowiązek zapłaty tego podatku.
Natomiast w celu stwierdzenia, czy w odniesieniu do składników majątku wskazanych we Wniosku nastąpi sytuacja, w wyniku której Polska utraci prawo do opodatkowania dochodów z ich zbycia, należy dokonać oceny z uwzględnieniem konkretnych postanowień dotyczących zysków z przeniesienia majątku wynikających z postanowień Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Warszawie dnia 13 września 2011 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 991, dalej „Umowa UPO”), zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisaną przez Polskę i Czechy dnia 7 czerwca 2017 r.
Zgodnie z art. 13 ww. Umowy UPO:
1.Zyski z przeniesienia własności majątku Zyski osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie z tytułu przeniesienia własności majątku nieruchomego, o którym mowa w artykule 6 i położonego w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.
2.Zyski z tytułu przeniesienia własności majątku ruchomego stanowiącego część majątku zakładu, który przedsiębiorstwo jednego Umawiającego się Państwa posiada w drugim Umawiającym się Państwie, łącznie z tymi zyskami, które pochodzą z tytułu przeniesienia własności takiego zakładu (odrębnie albo z całym przedsiębiorstwem) mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.
3.Zyski osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie z tytułu przeniesienia własności statków morskich, statków żeglugi śródlądowej, statków powietrznych, pojazdów drogowych lub kolejowych, eksploatowanych w transporcie międzynarodowym, lub z majątku ruchomego związanego z eksploatowaniem takich statków morskich, statków żeglugi śródlądowej, statków powietrznych, pojazdów drogowych lub kolejowych, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie.
4.Zyski z tytułu przeniesienia własności jakiegokolwiek majątku, innego niż wymieniony w ustępach 1, 2 i 3, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w tym Umawiającym się Państwie, w którym przenoszący własność ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.
Z przepisu art. 13 ust. 4 Umowy UPO wynika, że zyski z przeniesienia własności majątku innego niż wymieniony w ustępach 1, 2, 3 podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym przenoszący tytuł własności ma miejsce zamieszkania lub siedzibę tj. w rozpatrywanej sytuacji w Republice Czeskiej w związku ze zmianą przez Wnioskodawcę rezydencji podatkowej z Polski na Czechy.
Zatem, na podstawie zarówno literalnego brzmienia przepisów ustawy o PIT, jak i uzasadnienia do ustawy wprowadzającej regulacje podatkowe w zakresie exit tax oraz na podstawie przepisu art. 13 ust. 4 ww. Umowy UPO należy stwierdzić, w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, w której Rzeczpospolita Polska utraci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia części aktywów będących składnikami majątku osobistego Wnioskodawcy, o których mowa w art. 30da ust. 3 ww. ustawy o PIT na dzień zmiany rezydencji.
Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 30da ust. 3 ustawy o PIT, w przypadku zmiany rezydencji podatkowej, opodatkowaniu podlegają wyłącznie następujące składniki majątku (zaliczane do tzw. majątku osobistego), które nie są związane z działalnością gospodarczą, tj.:
1)ogół praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną,
2)udziały w spółce, akcje i inne papiery wartościowe,
3)pochodne instrumenty finansowe oraz
4)tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych.
Jak wynika z uzasadnienia do Ustawy nowelizującej (str. 23) „(...) w przypadku tzw. majątku osobistego opodatkowanie exit tax zakłada się dodatkowe ograniczone działania omawianej regulacji do określonych kategorii składników majątku tj. wyłącznie do ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną, udziałów w spółce, akcji i innych papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych oraz tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.”
Artykuł 30da ust. 3 ustawy o PIT wśród składników majątkowych objętych tzw. exit tax, nie uwzględnia więc nieruchomości, środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz ruchomości.
Zdaniem Wnioskodawcy, również środki zgromadzone w ramach Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK) nie podlegają opodatkowaniu exit tax. Zasady funkcjonowania PPK zostały uregulowane ustawą z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 427). Z art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że:
1.PPK jest tworzony w celu systematycznego gromadzenia oszczędności przez uczestnika PPK z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu przez niego 60. roku życia oraz na inne cele określone w ustawie.
2.środki gromadzone w PPK stanowią prywatną własność uczestnika PPK, z zastrzeżeniem art. 105.
W ocenie Wnioskodawcy, w wyniku zmiany jego rezydencji podatkowej z polskiej na zagraniczną, Polska nie utraciła prawa opodatkowania jego środków zgromadzonych na PPK, ponieważ zgodnie z poniższymi przepisami dochody te są wolne od PIT z mocy ustawy. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 58c) ustawy o PIT dochody z tytułu uczestnictwa w pracowniczym planie kapitałowym, w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, w związku z:
a)gromadzeniem środków na rachunku w pracowniczym planie kapitałowym przez uczestnika pracowniczego planu kapitałowego,
b)wypłatą środków zgromadzonych w pracowniczym planie kapitałowym, w przypadkach określonych w art. 97 ust. 1 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, z zastrzeżeniem art. 30a ust. 1 pkt 11a i 11b,
c)wypłatą transferową środków zgromadzonych w pracowniczym planie kapitałowym
są wolne od podatku dochodowego.
Mając na uwadze wskazane regulacje, w przypadku gromadzenia środków na PPK oraz ich wypłaty dopiero w wieku wskazanym w przepisach o PPK przez Wnioskodawcę, przy spełnieniu warunków określonych w ustawie o PIT, pomimo zmiany rezydencji podatkowej Rzeczpospolita Polska nie utraci wpływu z podatku. Środki zgromadzone w ramach PPK nie powinny zatem podlegać opodatkowaniu podatkiem exit tax.
W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na brak wzmianki PPK w katalogu aktywów podlegających pod exit tax z ustawy o PIT oraz brak utraty przez Polskę prawa opodatkowania dochodów od tych środków (ponieważ dochody Wnioskodawcy z tytułu tego instrumentu są wolne od podatku dochodowego z mocy ustawy o PIT), zmiana rezydencji podatkowej przez Wnioskodawcę nie skutkowała obowiązkiem podatkowym w exit tax również w odniesieniu do środków zgromadzonych w PPK.
Zatem, należy uznać, że w rozważanym stanie faktycznym, w związku z wyłączeniem z opodatkowania exit tax nieruchomości, środków zgromadzonych w PPK, środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz ruchomości, ewentualne opodatkowanie mogło dotyczyć co najwyżej Instrumentów finansowych. Jednocześnie, w związku z tym, iż wartość rynkowa wskazanych Instrumentów finansowych (objętych Wspólnością majątkową Wnioskodawcy i jego Małżonki) nie przekraczała kwoty 4 000 000 zł na moment zmiany rezydencji, dla Wnioskodawcy nie powstał obowiązek zapłaty podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków w wyniku zmiany rezydencji podatkowej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Według art. 3 ust. 1a ww. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Natomiast art. 3 ust. 2a cytowanej ustawy stanowi, że:
Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
Według art. 4a ww. ustawy:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
W myśl art. 9 ust. 1 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8b ww. ustawy:
Źródłami przychodów są:
8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;
Zgodnie z art. 30da ust. 1 powyższej ustawy:
1. Podatek od dochodów z niezrealizowanych zysków wynosi:
1) 19% podstawy opodatkowania - gdy ustalana jest wartość podatkowa składnika majątku;
2) 3% podstawy opodatkowania - gdy nie ustala się wartości podatkowej składnika majątku.
Jak stanowi art. 30da ust. 2 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków podlega:
1) przeniesienie składnika majątku poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w wyniku którego Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tego składnika majątku, przy czym przenoszony składnik majątku pozostaje własnością tego samego podmiotu;
2) zmiana rezydencji podatkowej przez podatnika podlegającego w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, w wyniku której Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia składnika majątku będącego własnością tego podatnika, w związku z przeniesieniem jego miejsca zamieszkania do innego państwa.
Przepis art. 30da ust. 3 ww. ustawy stanowi, że:
W przypadku składnika majątku niezwiązanego z działalnością gospodarczą opodatkowaniu podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, podlegają tylko składniki majątku stanowiące: ogół praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną, udziały w spółce, akcje i inne papiery wartościowe, pochodne instrumenty finansowe oraz tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych, zwane dalej ,,majątkiem osobistym'', jeżeli podatnik ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez łącznie co najmniej pięć lat w dziesięcioletnim okresie poprzedzającym dzień zmiany rezydencji podatkowej.
Zgodnie z art. 30da ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochód z niezrealizowanych zysków stanowi nadwyżka wartości rynkowej składnika majątku ustalanej na dzień jego przeniesienia albo na dzień poprzedzający dzień zmiany rezydencji podatkowej ponad jego wartość podatkową.
Sposób określenia wartości rynkowej składnika majątku określa art. 30da ust. 8 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem:
Wartość rynkową składnika majątku określa się:
1) zgodnie z art. 19 ust. 3 - w przypadku składników majątku osobistego i składników majątku, z których przeniesieniem nie wiąże się zmiana istotnych ekonomicznie funkcji, aktywów lub ryzyk;
2) zgodnie z art. 23o - w pozostałych przypadkach.
W myśl art. 30da ust. 9 ww. ustawy:
Wartość rynkową składników majątku podatnika objętych małżeńską wspólnością majątkową określa się u każdego z małżonków w wysokości połowy wartości rynkowej tych składników majątku.
Określenie wartości podatkowej jest uregulowane art. 30da ust. 10 ww. ustawy:
Wartość podatkową składnika majątku stanowi wartość, niezaliczona uprzednio do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie, jaka zostałaby przyjęta przez podatnika za koszt uzyskania przychodów, gdyby składnik ten został przez niego odpłatnie zbyty. Nie ustala się wartości podatkowej składnika majątku w przypadku, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami, do celów opodatkowania podatkiem dochodowym nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia tego składnika majątku.
Stosownie do treści art. 30da ust. 12 zdanie pierwsze omawianej ustawy:
Podstawę opodatkowania podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków stanowi suma dochodów z niezrealizowanych zysków ustalonych dla poszczególnych składników majątku.
Na mocy art. 30db ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
1. Przepisów art. 30da nie stosuje się, jeżeli łączna wartość rynkowa przenoszonych składników majątku nie przekracza kwoty 4 000 000 zł.
2. W przypadku małżonków, o których mowa w art. 30da ust. 9, limit wartości rynkowej składnika majątku określony w ust. 1 dotyczy łącznie obojga małżonków.
Omawiane przepisy – dotyczące dochodów z niezrealizowanych zysków – zostały wprowadzone mocą ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2193). Wprowadzenie opodatkowania dochodów z niezrealizowanych zysków (tzw. exit tax) było elementem uszczelnienia systemu podatków dochodowych. Celem projektowanej nowelizacji było również dostosowanie polskich przepisów podatkowych do wprowadzonych w 2016 r. zmian w prawie Unii Europejskiej (Sejm VIII kadencji. Druk Sejmowy nr 2860). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej:
(…) Istotą przepisów o exit tax jest opodatkowanie nierealizowanych jeszcze zysków kapitałowych, w związku z przeniesieniem przez podatnika, do innego państwa aktywów, w tym wchodzących w skład zagranicznego zakładu lub ze zmianą rezydencji podatkowej. Chodzi zatem o przypadki utraty przez dotychczasowe państwo siedziby podatnika bądź miejsca prowadzenia działalności (Polskę) prawa do opodatkowania dochodów, które zostały faktycznie wypracowane w okresie, w którym dany podatnik (składnik aktywów) podlegał jurysdykcji podatkowej tego państwa. Podatek od niezrealizowanych zysków ze swej istoty nie dotyczy zatem każdego przeniesienia aktywów, a jedynie takiego, z którym wiąże się utrata przez dane państwo prawa do opodatkowania dochodu efektywnie wygenerowanego przed przeniesieniem.
Niniejszy projekt zawiera regulacje odpowiadające przepisom przewidzianym w Dyrektywie Rady (UE) 2036/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego (Dz. U. UE L 193 z 19.7.2016 str. 1) - tzw. dyrektywy ATAD, w zakresie art. 5 regulującego opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych w przypadku przeniesienia aktywów, rezydencji podatkowej lub stałego zakładu. (...) Dyrektywa ATAD znajduje zastosowanie do wszystkich podatników podlegających podatkowi od osób prawnych w państwie członkowskim (...). Przepisy dyrektywy ATAD mają charakter regulacji de minimis. Wyznaczają one zatem jedynie ogólny, minimalny poziom ochrony przed agresywnym planowaniem podatkowym na rynku wewnętrznym. (...) Obecnie państwa członkowskie będą obowiązane do dostosowania swoich regulacji w zakresie opodatkowania exit tax, stosowanej w odniesieniu do osób prawnych, do zakresu przewidzianego dyrektywną ATAD. Systematyka przepisów prawa dotyczących zasad opodatkowania podatkiem dochodowym, wynikająca z konstytucyjnej równości podmiotów w prawie nakazuje stosowanie analogicznych rozwiązań dotyczących osób prawnych oraz fizycznych, z uwzględnieniem jednak specyfiki wynikającej z odrębności podmiotowej osób fizycznych i osób prawnych oraz faktu, że w zakresie osób fizycznych państwo może wprowadzić inne regulacje, niż przewiduje Dyrektywa ATAD. Uwzględniając powyższe, również w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono zmiany, które umożliwia także opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych osiąganych przez osoby fizyczne zarówno prowadzące działalność gospodarczą, jak i nieprowadzące działalności gospodarczej, przypadku przeniesienia poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składników majątku lub zmiany rezydencji podatkowej. Jednakże w przypadku osób fizycznych przewiduje się wprowadzenie progu kwotowego w wysokości 4 mln zł dla wartości aktywów objętych podatkiem od niezrealizowanych zysków.
(…) Jak wskazano w motywie 10 preambuły do dyrektywy, podatki od niezrealizowanych zysków kapitałowych mają na celu zapewnienie, aby w przypadku przeniesienia przez podatnika aktywów lub rezydencji podatkowej poza jurysdykcję podatkową danego państwa, państwo to mogło opodatkować wartość ekonomiczną ewentualnych zysków kapitałowych osiągniętych na jego terytorium, chociaż zyski te nie zostały jeszcze zrealizowane w chwili dokonania zmiany jurysdykcji podatkowej.
Orzecznictwo TSUE uzasadnia dopuszczalność opodatkowania niezrealizowanych zysków w związku ze zmianą rezydencji podatkowej względami dotyczącymi zapewnienia zrównoważonego rozdziału kompetencji podatkowych między państwami członkowskimi, zgodnie z zasadą terytorialności podatkowej obejmującą czynnik czasowy, tj. rezydencję podatkową podatnika na terytorium kraju w ciągu okresu, w którym pojawiły się zyski (wyrok ws. National Grid Indus BV, C-371/10).
Zatem, zarówno z literalnego brzmienia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i z uzasadnienia do ustawy wprowadzającej regulacje podatkowe w zakresie exit tax wynika, że już na moment zmiany rezydencji podatkowej powstaje – co do zasady – obowiązek zapłaty tego podatku. Przy tym omawiane regulacje nie są sprzeczne z prawem unijnym.
W celu stwierdzenia, czy w odniesieniu do składników majątku wskazanych we Wniosku nastąpi sytuacja, w wyniku której Polska utraci prawo do opodatkowania dochodów z ich zbycia, należy dokonać oceny z uwzględnieniem konkretnych postanowień dotyczących zysków z przeniesienia majątku wynikających z postanowień Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Warszawie dnia 13 września 2011 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 991, dalej „Umowa UPO”), zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisaną przez Polskę i Czechy dnia 7 czerwca 2017 r.
Zgodnie z art. 6 ww. umowy:
Dochód osiągany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie z majątku nieruchomego (włączając dochód z gospodarstwa rolnego lub leśnego), położonego w drugim Umawiającym się Państwie, może być opodatkowany w tym drugim Państwie.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej Umowy:
1. Zyski osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie z tytułu przeniesienia własności majątku nieruchomego, o którym mowa w artykule 6 i położonego w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.
2. Zyski z tytułu przeniesienia własności majątku ruchomego stanowiącego część majątku zakładu, który przedsiębiorstwo jednego Umawiającego się Państwa posiada w drugim Umawiającym się Państwie, łącznie z tymi zyskami, które pochodzą z tytułu przeniesienia własności takiego zakładu (odrębnie albo z całym przedsiębiorstwem) mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.
3. Zyski osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie z tytułu przeniesienia własności statków morskich, statków żeglugi śródlądowej, statków powietrznych, pojazdów drogowych lub kolejowych, eksploatowanych w transporcie międzynarodowym, lub z majątku ruchomego związanego z eksploatowaniem takich statków morskich, statków żeglugi śródlądowej, statków powietrznych, pojazdów drogowych lub kolejowych, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie.
4. Zyski z tytułu przeniesienia własności jakiegokolwiek majątku, innego niż wymieniony w ustępach 1, 2 i 3, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w tym Umawiającym się Państwie, w którym przenoszący własność ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.
Z przepisu art. 13 ust. 4 ww. Umowy wynika, że zyski z przeniesienia własności majątku innego niż wymieniony w ustępach 1, 2, 3 podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym przenoszący tytuł własności ma miejsce zamieszkania lub siedzibę tj. w rozpatrywanej sytuacji w Czechach w przypadku zmiany przez Pana rezydencji podatkowej z Polski na Czechy.
Zatem, na podstawie zarówno literalnego brzmienia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i uzasadnienia do ustawy wprowadzającej regulacje podatkowe w zakresie exit tax oraz na podstawie przepisu art. 13 ust. 4 ww. Umowy należy stwierdzić, w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, w której Rzeczpospolita Polska utraci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia części aktywów będących składnikami Pana majątku osobistego, o których mowa w art. 30da ust. 3 ww. ustawy o PIT na dzień zmiany rezydencji.
Nie budzi wątpliwości opodatkowanie podatkiem od niezrealizowanych zysków akcji instrumentów finansowych, ponieważ wyraźnie mieszczą się w zakresie art. 30da ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków objęte są przenoszone aktywa podatnika, jeżeli ich łączna wartość rynkowa przekracza 4 000 000 zł oraz kiedy w wyniku przeniesienia składnika majątku lub zmiany rezydencji podatkowej, Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów generowanych przez te aktywa.
Zatem, skoro jak Pan wskazał w opisie, wartość rynkowa Instrumentów finansowych, które Pan posiada w związku ze zmianą rezydencji podatkowej nie przekracza 4 000 000 zł, to nie powstał po Pana stronie obowiązek zapłaty podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków.
Do rozstrzygnięcia pozostaje również kwestia, czy w związku ze zmianą rezydencji podatkowej z polskiej na rezydencję podatkową innego kraju, Pana środki zgromadzone w Pracowniczych Planach Kapitałowych (PPK), nieruchomości, środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych, aktywa ruchome podlegają opodatkowaniu exit taxem.
Zasady funkcjonowania PPK zostały uregulowane ustawą z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 427). Z art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że:
1. PPK jest tworzony w celu systematycznego gromadzenia oszczędności przez uczestnika PPK z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu przez niego 60. roku życia oraz na inne cele określone w ustawie.
2. Środki gromadzone w PPK stanowią prywatną własność uczestnika PPK, z zastrzeżeniem art. 105.
W myśl art. 14 ust. 3 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych:
Zawieranie przez podmiot zatrudniający umowy o prowadzenie PPK w imieniu i na rzecz osób zatrudnionych w podmiocie zatrudniającym nie stanowi:
1) działalności maklerskiej w rozumieniu art. 69 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
2) działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz.U. z 2023 r. poz. 1111 i 1723);
3) działalności w zakresie pośrednictwa w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, wykonywanej na podstawie art. 32 ustawy o funduszach inwestycyjnych;
4) działalności akwizycyjnej w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1113):
Przedmiotem działalności dobrowolnego funduszu jest:
1. prowadzenie indywidualnego konta emerytalnego, zwanego dalej "IKE", lub indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, zwanego dalej "IKZE", o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 707), albo
2. gromadzenie środków zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 427) w pracowniczych planach kapitałowych, zwanych dalej "PPK", oraz ich lokowanie, zgodnie z polityką inwestycyjną funduszu zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 tej ustawy.
Zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie mowa jest o funduszach kapitałowych - oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.
Kierując się definicją legalną pojęcia fundusze kapitałowe o której mowa w art. 5a ust. 1 pkt 14 ustawy należy uznać, że środki zgromadzone na koncie PPK nie mieszczą się w dyspozycji art. 30da ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Katalog zawarty art. 30da ust. 3 ustawy dotyczy wyłącznie składników majątku osobistego.
Należy zatem zgodzić się z Pana stanowiskiem, że uwagi na brak wzmianki PPK w katalogu aktywów podlegających pod exit tax, PPK nie stanowi żadnego z instrumentów podlegających exit tax wymienionych w art. 30da ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym w związku ze zmianą rezydencji podatkowej z polskiej na rezydencję podatkową innego kraju, środki Pana zgromadzone w Pracowniczych Planach Kapitałowych (PPK) nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków.
W przepisie art. 30da ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w podanych kategoriach składników majątkowych nie zostały również wymienione nieruchomości, ani środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych czy aktywa ruchome.
Mając powyższe na uwadze, a także pamiętając o istocie podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków, którego rolą jest opodatkowanie tych składników majątku, co do których po zmianie rezydencji podatkowej Rzeczpospolita Polska straciłaby prawo do opodatkowania dochodów z ich zbycia, zarówno środki zgromadzone w pracowniczych planach kapitałowych (PPK), nieruchomości położone w Polsce, środki zgromadzone na rachunkach bankowych czy aktywa (rzeczy) ruchome nie podlegają opodatkowaniu z zastosowaniem podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków.
Pana stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
