Komentarz do ustawy o pomocy społecznej – Art. 57
[Podmioty uprawnione do prowadzenia domu] W art. 57 u.p.s. ustawodawca określa podmioty uprawnione do prowadzenia domów pomocy społecznej oraz konkretyzuje wymogi formalne związane z zakładaniem tego typu placówek.
[Zezwolenie] Domy pomocy społecznej mogą być prowadzone na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwy organ administracji państwowej (jest nim wojewoda właściwy ze względu na położenie domu), a o udzielenie takiego zezwolenia może się ubiegać szeroki krąg podmiotów. Stosowne zezwolenie jest wydawane w formie decyzji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego.
NSA
(…) Bezwzględnym warunkiem prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku jest uzyskanie stosownego zezwolenia wojewody, które może być udzielone (po spełnieniu dodatkowych przesłanek określonych w rozdziale 3 Działu II ustawy o pomocy społecznej) podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu tego rodzaju placówek lub podmiotom wskazanym w art. 69 w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Inne kategorie podmiotów nie mogą uzyskać takiego zezwolenia (…).
(Wyrok NSA z 11 kwietnia 2025 r.; sygn. akt I OSK 1119/23)
Domy pomocy społecznej mogą być prowadzone przez:
• jednostki samorządu terytorialnego;
• Kościół Katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne, fundacje i stowarzyszenia;
• inne osoby prawne oraz przez osoby fizyczne (art. 57 ust. 1 u.p.s.).
Na podstawie tego wyliczenia daje się zauważyć podział na domy pomocy społecznej publiczne (prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego) i niepubliczne (prowadzone przez pozostałe, uprawnione na podstawie zezwolenia, podmioty). Wskazać przy tym należy, że prowadzenie domów pomocy społecznej o zasięgu lokalnym należy do zadań własnych gminy i powiatu – zob. komentarz do art. 17 ust. 2 pkt 3 i art. 19 pkt 10 u.p.s.
