Komentarz do ustawy o pomocy społecznej – Art. 116

[Kwalifikacje pracowników socjalnych] Szczególna forma organizacji pomocy społecznej wymusza współpracę z pracownikami o specjalistycznych kwalifikacjach i doświadczeniu. Wymagania stawiane pracownikom są ściśle związane z charakterem wykonywanej przez nich pracy.

Zawód pracownika socjalnego jest tzw. zawodem regulowanym, czyli zawodem podlegającym szczególnym uregulowaniom prawnym w zakresie dopuszczenia do jego wykonywania. To również zawód zaufania publicznego. Pracownicy socjalni, ze względu na powierzone im zadania publiczne wykonywane w imieniu organów władzy publicznej oraz w imieniu własnym, powinni charakteryzować się wysokimi kwalifikacjami etycznymi, profesjonalnym przygotowaniem oraz wykonywać swój zawód w ramach sformalizowanego systemu nadzoru i awansu zawodowego.

Komentowany przepis szczegółowo wskazuje warunki w zakresie wymaganego wykształcenia od przyszłych pracowników socjalnych oraz określa stopnie specjalizacji w tym zawodzie. Nowelizacja wprowadzona ustawą nowelizującą z 15 kwietnia 2021 r. poszerzyła krąg osób, które mogą zostać zatrudnione na stanowisku pracownika socjalnego. Zmiana wynikała przede wszystkim z braków kadrowych tej grupy pracowników, co automatycznie przekładało się na gorszą skuteczność realizacji celów funkcjonującego systemu pomocy społecznej. Poszerzenie kręgu osób, które mogą pracować w zawodzie pracownika socjalnego, było związane z łatwiejszym spełnieniem wymagań w zakresie niezbędnych kwalifikacji. Co istotne, wspomniane zmiany komentowanego artykułu weszły w życie 30 października 2021 r.

Komentowany przepis przewiduje, że pracownikiem socjalnym może zostać tylko i wyłącznie osoba, która spełnia co najmniej jeden z czterech warunków w zakresie wykształcenia. Z brzmienia tej regulacji wynika, iż po pierwsze – warunki te stanowią katalog zamknięty, co oznacza, że ukończenie tylko wskazanych form kształcenia uprawnia do zatrudnienia w zawodzie pracownika socjalnego, po drugie – kandydat na takie stanowisko musi spełnić nie więcej niż jeden wymóg w zakresie wymaganego wykształcenia. Fakt udokumentowania ukończenia dwóch lub więcej ze wskazanych form kształcenia również oznaczać będzie spełnienie warunków określonych w art. 116 ust. 1 u.p.s.