Postanowienie NSA z dnia 21 kwietnia 2026 r., sygn. II OZ 396/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Po 926/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na czynność Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie wpisu nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Poznania postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Po 926/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na czynność Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie wpisu nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Poznania.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że X sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła w dniu 17 listopada 2025 r. (data nadania pocztowego pisma procesowego z dnia 14 listopada 2025 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie wpisu nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Poznania, polegającą na ujęciu budynków położonych przy ul. [...] [...] i [...] w [...] w gminnej ewidencji zabytków (dalej również: GEZ) pod pozycjami odpowiednio - [...] i [...], na podstawie zarządzenia nr [...] z dnia 17 października 2019 r. Spółka domagała się stwierdzania bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta Poznania w zakresie ujęcia w gminnej ewidencji zabytków budynków położonych przy ul. [...] [...] i [...] w [...] pod pozycjami odpowiednio - [...] i [...]. W uzasadnieniu Spółka wyjaśniła, że w piśmie z dnia 29 września 2025 r., działając przez swego pełnomocnika, wniosła o wykreślenie z GEZ wprowadzonej zarządzeniem Prezydenta Miasta Poznania z dnia 17 października 2019 r. nr [...]: 1) nieruchomości położonej na terenie gminy - Miasta Poznań przy ul. [...] [...], wpisanej do tej ewidencji pod poz. [...]) nieruchomości położonej na terenie gminy - Miasta Poznań przy ul. [...] [...], wpisanej do tej ewidencji pod poz. [...]. Spółka stwierdziła, że Prezydent Miasta nie powiadomił żadnego z właścicieli nieruchomości ujętych w przedmiotowej ewidencji, w tym również samej skarżącej, która po zapoznawaniu się z orzecznictwem usiłowała w pierwszej kolejności doprowadzić do tego, by organ sam dokonał wykreślenia budynków z gminnej ewidencji zabytków. Skarżąca podniosła, że liczyła na to, że organ w ramach samokontroli dokona takiego wykreślenia, dlatego złożyła wspomniane pismo z dnia 29 września 2025 r. Organ odmówił jednak dokonania przedmiotowego wykreślenia i negatywnie zaopiniował wniosek skarżącego, co uczynił pismem z dnia 15 października 2025 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 października 2025 r. Spółka wniosła o to, by Sąd uznał, że uchybienie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznał sprawę, zwłaszcza że czynność Prezydenta Miasta stanowi głęboką ingerencję w prawo własności i została dokonana wbrew stanowisku Trybunału Konstytucyjnego, stąd też niewątpliwe zasadne jest rozpoznania sprawy przez Sąd. Skarga została przy jej wniesieniu opłacona kwotą 400 zł tytułem opłaty sądowej od skargi.