Western po polsku

Maj 1945 r. przyniósł Europie koniec wyniszczającego konfliktu zbrojnego. Jego następstwa, takie jak masowe przesiedlenia, dopiero się jednak rozkręcały

Repatrianci zza Buga czekają na pociąg, który ma ich zawieźć na Ziemie Odzyskane. Warszawa, 1945 r.

Najpierw przyszedł list. Już samo jego pojawienie się było wydarzeniem – w ostatnim miesiącu wojny dotarcie przesyłki do właściwych rąk należało do kategorii cudów. Nadawca musiał mieć prawdopodobny adres do wysyłki, wiadomość w nienaruszonym stanie musiała pokonać kilkaset kilometrów w warunkach zagrożenia napadami na drogach, niedoborów paliwa, uszkodzonych torów. W końcu adresat aż do momentu otrzymania korespondencji nie mógł zmienić miejsca zamieszkania. A zmieniano je z różnych powodów: ktoś należał do konspiracji i się ukrywał, ktoś odnalazł rodzinę i przeniósł się do niej, a jeszcze inni wędrowali za zarobkiem pozwalającym na przeżycie. Jeśli mimo tych przeszkód list docierał tam, gdzie powinien, można było mówić o szczęściu.

Doświadczyła go mieszkająca w podwarszawskim Milanówku rodzina Ścibor-Rylskich. Kilka dni po zakończeniu wojny otrzymała przesyłkę od kuzyna. Niewiele wcześniej został on wysłany do Środy Wielkopolskiej, gdzie jako wysoki urzędnik w Ministerstwie Rolnictwa dostał sześciopokojowe mieszkanie. Zgodnie z ówczesnymi przepisami należało mu kogoś dokwaterować. W zrujnowanym kraju nie było innej metody na znalezienie miejsc do życia dla tysięcy ludzi. Nie chcąc jednak mieszkać z obcymi, mężczyzna postanowił ściągnąć kogoś bliskiego. Maria oraz dwójka jej dorosłych dzieci, Danuta i Zbigniew, bez zastanowienia zdecydowali się dołączyć do krewnego. Ostatnie miesiące spędzili w niedużym, wynajmowanym pokoju z jednym rozpadającym się łóżkiem. Ich sytuację komplikował brak stałego źródła dochodów. Matka chorowała na gruźlicę, a rodzeństwo z trudnością zdobywało środki na przeżycie. W tej sytuacji przeprowadzka stawała się nie tyle lepszą opcją, ile szansą na powrót do w miarę normalnego życia. Spakowali więc dobytek i ruszyli do pociągu.