opinia

Prawo do sądu a postępowanie dyscyplinarne w wojsku. Błąd systemowy?

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1). Oznacza to prawo dostępu do sądu, do rzetelnej procedury oraz do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd w konstytucyjnym rozumieniu tego słowa. Prawo to zobowiązuje ustawodawcę do wprowadzenia regulacji prawnych zapewniających, na żądanie zainteresowanego, rozpatrzenie sprawy przez sąd (tzw. pozytywny aspekt nadrzędności ustawy zasadniczej). W art. 45 ust. 1 Konstytucji RP użyto technicznego pojęcia „sprawy”. Obejmuje ono spory cywilne, administracyjne oraz karne, rozstrzyga więc o prawach i obowiązkach podmiotów prawa. Mimo tej gwarancji ustawa z 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny nie realizuje standardu konstytucyjnego w ochronie praw żołnierzy, i to co najmniej w dwóch aspektach.