Odpowiedź Ministra Edukacji na interpelację nr 16686 w sprawie zniesienia obowiązku przystępowania do egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym

Treść interpelacji:

Na mocy art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu, zwracam się z interpelacją w sprawie zniesienia obowiązku przystępowania do egzaminu maturalnego z matematyki na poziomie podstawowym.

W polskim systemie edukacji matematyka do 2010 roku nie stanowiła obowiązkowego przedmiotu egzaminu maturalnego. Aktualnie obowiązujące regulacje przewidują natomiast jednolity obowiązek dla wszystkich maturzystów, bez względu na ich profil kształcenia, predyspozycje i planowany kierunek dalszej edukacji. Należy rozważyć, czy to rozwiązanie jest nadal adekwatne do zróżnicowanych potrzeb uczniów i współczesnego modelu kształcenia.

Po pierwsze, niektóre kraje w Europie odchodzą od przymusowej matematyki na rzecz specjalizacji. Finlandia, kraj uznawany za lidera edukacji w UE, nakłada na ucznia obowiązek zdawania jedynie języka ojczystego. Pozostałe przedmioty, w tym matematyka, pozostają w sferze wolnego wyboru. Podobny elastyczny system funkcjonuje także np. w Wielkiej Brytanii czy Francji.

Po drugie, w polskich realiach ważny jest kontekst ekonomiczny. Utrzymywanie obowiązkowej matury z matematyki nierzadko generuje obciążenia finansowe rodzin, które są zmuszone płacić za korepetycje (w Olsztynie 45 minut korepetycji maturalnych z matematyki kosztuje średnio 150 zł). Taki system premiuje osoby zamożne i prowadzi do nierówności społecznych.

Po trzecie, wyniki matur z lat 2020-2025 wskazują, że najwyższy odsetek niezdanych egzaminów jest właśnie z matematyki. W roku 2025 matematykę „oblało“ 15 proc. zdających, gdy język polski – 6 proc, język angielski – 7 proc.

W latach poprzednich proporcje są zbliżone. Zniesienie przymusu ułatwiłoby młodym ludziom zdobycie średniego wykształcenia i kontynuowanie edukacji zgodnie z osobistym potencjałem.

Po czwarte, ważnym argumentem jest rozwój technologii. W roku 2026 powszechnie używane przez młodzież modele LLM błyskawicznie i bezbłędnie wykonują obliczenia na poziomie podstawowym. W tej sytuacji nacisk na opanowanie skomplikowanej matematyki staje się archaizmem. Priorytetem powinna być teraz nauka krytycznego myślenia, analizy danych oraz wyciągania wniosków.