Prowadzenie gospodarki komunalnej za pośrednictwem spółdzielni socjalnej - stanowisko regionalnej izby obrachunkowej w Kielcach z dnia 30.01.2026, sygn. RP.54.7.2026

Wnioskiem który wpłynął do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach w dniu 30 stycznia 2026 r. zwrócił się Pan z pytaniem czy Gmina Starachowice może zlecić Spółdzielni Socjalnej Starachowiczanka usługę odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych z terenu Gminy Starachowice od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy w trybie ustawy prawo zamówień publicznych z wolnej ręki in-house.

Regionalna Izba Obrachunkowa w Kielcach uprzejmie wskazuje, że zgodnie z art. 13 pkt 11 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 7) do zadań izb należy udzielanie wyjaśnień w sprawach dotyczących stosowania przepisów o finansach publicznych.

Wniosek nie może dotyczyć sposobu rozwiązania konkretnej, indywidualnej sprawy. Przedstawiona we wniosku problematyka posiada znamiona sprawy konkretnej i indywidualnej. Odpowiedź na zadane pytanie nosiłaby znamiona rozstrzygnięcia konkretnego stanu faktycznego, do czego regionalne izby obrachunkowe nie mają kompetencji. W sprawie indywidualnej jednostka powinna podjąć samodzielne rozstrzygnięcie, przede wszystkim w oparciu o opinię służb zapewniających obsługę prawną jednostki. Odnosząc się ogólnie do problematyki ujętej w rozpatrywanym wniosku, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z dyspozycją art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.) oraz art. 2 i 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 679) jednostki samorządu terytorialnego mogą wykonywać zadania własne tworząc własne jednostki organizacyjne lub zawierając umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Ugruntowana w polskim prawie zamówień publicznych instytucja in-house w żaden sposób nie stoi w sprzeczności z tymi regulacjami związanymi z realizacją przez jednostki samorządu terytorialnego zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. Gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Zgodnie z art. 2 może być ona prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego, Ponadto gospodarka komunalna może być prowadzona poprzez powierzenie wykonania określonych zadań osobom trzecim na podstawie umowy z zachowaniem właściwych przepisów. Do przepisów tych odsyła art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej zgodnie z którym jednostki samorządu ul. Targowa 18 25-520 Kielce terytorialnego w drodze umowy mogą powierzać wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, z późn. zm.) oraz przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305) na zasadach ogólnych albo w trybie przepisów: