Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2026 r., sygn. I SA/Gd 160/26
1. Przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie, o którym mowa w art. 58 § 1 w zw. z art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, jest niedopuszczalne, jeżeli postanowienie podlegające zaskarżeniu nie zostało skutecznie doręczone stronie. Brak skutecznego doręczenia pisma powoduje, że termin do wniesienia środka zaskarżenia w ogóle nie rozpoczyna biegu, a zatem nie może zostać uchybiony. Nie można przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu.
2. Wadliwe doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a., polegające na nieumieszczeniu w zawiadomieniu (awizo) informacji o terminie odbioru przesyłki liczonego od daty pierwszego awizowania, skutkuje nieskutecznością doręczenia i wyłącza możliwość przyjęcia fikcji doręczenia. Instytucja doręczenia zastępczego, jako wywierająca istotne skutki dla praw uczestników postępowania, musi być stosowana z zachowaniem wszystkich reguł ustawowych, a każde odstępstwo od tych reguł prowadzi do uznania, że doręczenie nie nastąpiło.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła oceny dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego określające wysokość nieprzekazanej kwoty, w sytuacji gdy skuteczność doręczenia tego postanowienia w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego była kwestionowana. Problem prawny koncentrował się na relacji między instytucją stwierdzenia uchybienia terminu a instytucją przywrócenia terminu oraz na tym, czy wniosek o przywrócenie terminu może być skutecznie rozpatrzony bez uprzedniego prawidłowego doręczenia pisma otwierającego bieg terminu.
Rozstrzygnięcie
WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając jednak, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu z odmiennych przyczyn niż wskazane przez organ. Sąd stwierdził, że skoro odrębnym wyrokiem wydanym w tej samej dacie (sygn. I SA/Gd 161/26) uchylone zostało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia — z powodu wadliwości doręczenia zastępczego — to termin do złożenia zażalenia w ogóle nie rozpoczął biegu, a tym samym nie mógł zostać uchybiony. Odmowa przywrócenia terminu była zatem formalnie prawidłowa, choć z błędnym uzasadnieniem, gdyż przywrócenie terminu nierozpoczętego jest niedopuszczalne.
