Czy można odliczyć VAT na podstawie faktury dokumentującej sprzedaż niezabudowanej działki

PROBLEM

Działka jest wydzielona z większej, ma oznaczenie Br-IVa (grunty rolne zabudowane), ale ta część sprzedana nam przez KOWR wg umowy notarialnej jest niezabudowana, znajduje się na niej zniszczona fontanna do rozbiórki lub kapitalnego remontu bez wartości rynkowej i w planie zagospodarowania wsi ma symbole RU-teren produkcji rolnej i ZP-teren zieleni oraz innych dróg dojazdowych, wewnętrznych i pieszych. KOWR naliczył nam VAT i nie chce skorygować do sprzedaży zwolnionej wg art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Czy faktycznie w takim przypadku możemy ten VAT odliczyć?

RADA

Przepisami art. 88 ust. 3a ustawy o VAT określone zostały wyłączenia prawa do odliczenia lub zwrotu podatku VAT. Z przepisów tych wynika m.in., że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku (art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT).

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT zwolniona od podatku VAT jest dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Natomiast dostawy terenów (gruntów) niezabudowanych stanowiących tereny budowlane są natomiast opodatkowane podatkiem VAT według stawki podstawowej 23% (na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

UZASADNIENIE

Jak jednocześnie stanowi art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, ilekroć w ustawie tej mowa jest o terenach budowlanych rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powoduje to, że zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT ma zastosowanie, jeżeli:

1) z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działka nie jest przeznaczona pod zabudowę;

2) dla działki nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że działka nie jest przeznaczona pod zabudowę;

3) dla działki nie istnieje ani miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ani decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (zob. interpretację ogólną Ministra Finansów z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. PT10/033/12/207/WLI/13/RD).

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika przy tym, że niekiedy wskazane zwolnienie ma zastosowanie mimo, że częścią składową gruntu jest budowla lub budowle. Przykładowo:

• Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 30 kwietnia 2019 r. (sygn. I SA/Lu 55/19) stwierdził, że oceniając zaś charakter planowanej transakcji, jej aspekt ekonomiczny, jak i cel, należy stwierdzić, że przedmiotem dostawy będzie, w opisanym przez skarżącą przypadku, teren niezabudowany; znajdujące się na nim budowle (słupy) przynależą bowiem w sensie ekonomicznym i prawnym do przedsiębiorstwa przesyłowego. Samo ich posadowienie na działce zbywcy nie czyni ich przedmiotem transakcji i jako takie nie decyduje o zabudowanym charakterze zbywanej nieruchomości,
• Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 8 grudnia 2021 r. (sygn. I SA/Kr 1055/21) uznał, że lokalizacja na gruncie drobnej infrastruktury technicznej nie wpływa na kwalifikację prawną gruntów, a nadto nie stwarza podstaw do uznania, iż posadowienie na gruncie, pod jego powierzchnią czy nad jego powierzchnią infrastruktury technicznej powoduje, że grunt ten uznać należy za zabudowany z samego tylko powodu, że przebiega przez niego ta infrastruktura,
• Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sygn. I FSK 560/18) orzekł, że „oceniając, czy grunt jest terenem niezabudowanym w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT należy mieć na względzie przede wszystkim stan faktyczny, co nie wyklucza, że w określonych przypadkach, ze względu na charakter gospodarczy transakcji, należy wziąć pod uwagę, czy obiekty posadowione na gruncie mają znaczenie wiodące dla określenia charakteru tego gruntu jako gruntu zabudowanego”.

Taki właśnie przypadek ma miejsce w przedstawionym stanie faktycznym. Zatem mimo, iż na przedmiotowej działce znajduje się fontanna, dostawa (sprzedaż) tej działki mogła być zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Mając to na uwadze wskazać należy, że oznaczenie danego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako RU (teren produkcji rolnej) lub ZP (teren zieleni oraz innych dróg dojazdowych, wewnętrznych i pieszych) nie przesądza o przeznaczeniu tego terenu. Przeznaczenie to wynika z treści dotyczącej takiego terenu uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W konsekwencji odpowiedź na pytanie zależy od tego czy właściwa uchwała w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę na terenie przedmiotowej działki (oznaczonym symbolami RU oraz ZP). Jeżeli nie, dostawa (sprzedaż) przedmiotowej działki była zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Oznaczałoby to, że ze względu na brzmienie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia VAT na podstawie faktury dokumentującej dostawę (sprzedaż) tej działki.

W przeciwnym razie dostawa (sprzedaż) przedmiotowej działki nie była zwolniona od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, lecz opodatkowana podatkiem VAT według stawki 23%. Oznaczałoby to, że przysługuje Państwu prawo do odliczenia VAT na podstawie faktury dokumentującej dostawę (sprzedaż) tej działki.

Powołane orzecznictwo:

wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2019 r., sygn. I SA/Lu 55/19,

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. I SA/Kr 1055/21,

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. I FSK 560/18.

Powołana interpretacja:

interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. PT10/033/12/207/WLI/13/RD.

Tomasz Krywan

doradca podatkowy, specjalista w zakresie prawa podatkowego. Autor wielu praktycznych odpowiedzi na pytania z zakresu prawa podatkowego i licznych publikacji na ten temat